نوع گزارش : گزارش های نظارتی
نویسندگان
کارشناس گروه ورزش، میراث فرهنگی و گردشگری دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ، مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی
گزیده سیاستی
در هفت ماهه اول سال 1403 به طور میانگین تنها حدود 42 درصد از اعتبارات هزینه ای و حدود 10 درصد از اعتبارات تملک داراییهای سرمایه ای وزارت ورزش و جوانان تحقق یافته است. همچنین بررسی تبصره های بودجه سال 1403 نشان میدهد که 50 درصد از تبصره ها دارای عملکرد است.
1.مقدمه
تخصیص اعتبار مناسب به مقوله ورزش نهتنها برای دولتها از حیث پیشگیری از بیماریها، ارتقای سلامت عمومی و افزایش همگرایی اجتماعی حایز اهمیت است؛ بلکه سرمایهگذاری در این بخش با دستاوردهای بینالمللی ورزشی سبب تقویت غرور ملی و خودباوری میشود. بودجههای سنواتی بخش ورزش در وزارت ورزش و جوانان نشاندهنده تعهد دولت به ارتقای سلامتی عمومی و سرزندگی و شادابی همه اقشار و همچنین نشاندهنده توجه و برنامهریزی دولت در حفظ و نگهداشت استعدادها و ظرفیتهای ورزشی کشور است. با عنایت به وضعیت نامطلوب ورزش در بخش عمومی جامعه از نظر میزان متوسط سرانه ورزشی که مطابق با گزارشها این سرانه برای هر ایرانی معادل ۸۴ ســانتیمتر مربع اعلام شده است [1] تخصیص اعتبار مناسب به مقوله ورزش نهتنها برای دولتها از حیث پیشگیری از بیماریها بلکه برای سایر ابعاد چون افزایش همگرایی اجتماعی و دستاوردهای بینالمللی قابل توجه است. میزان اعتبارات هزینهای و تملک داراییهای سرمایهای محقق شده در قانون بودجه سال ۱۴۰۳ در وزارت ورزش و جوانان نقش مهمی در نگرش حاکمیت نسبت به توسعه ورزش کشور و شکلدهی سیاستهای مؤثر در این حوزه دارد. بنابراین گزارش حاضر به بررسی میزان تحقق اعتبارات وزارت ورزش و جوانان در قانون بودجه سال 140۳ میپردازد.
2.اعتبارات مصوب و ابلاغی وزارت ورزش و جوانان به تفکیک هزینهای و تملک داراییهای سرمایهای
مطابق آنچه که در جدول 1 گزارش شده است، مجموع اعتبارات هزینهای وزارت ورزش و جوانان 6,875 میلیارد تومان و مجموع اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای 5,018 میلیارد تومان است که بهدلیل قانون استفاده متوازن از امکانات کشور و توزیع عادلانه و رفع تبعیض و ارتقای سطح مناطق کمترتوسعهیافته و تحقق پیشرفت و عدالت مصوب سال 1393 [4]، سه درصد از اعتبارات مذکور به استانها و شهرستانهای تعیین شده ذیل این قانون اختصاص مییابد. لذا ازهمینرو با احتساب کسر این ۳ درصد از اعتبار مصوب قانون بودجه، مطابق ابلاغ سازمان برنامه و بودجه، مجموع اعتبارات هزینهای وزارت ورزش و جوانان 6,875 میلیارد و مجموع اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای 5,018 میلیارد تومان است.
جدول 1. اعتبارات مصوب و ابلاغی وزارت ورزش و جوانان به تفکیک هزینهای و تملک داراییهای سرمایهای
|
شرح |
شماره طبقهبندی |
عنوان |
اعتبار مصوب |
اعتبار ابلاغی |
|
هزینهای |
128500 |
وزارت ورزش و جوانان |
22,753,523 |
21,752,368 |
|
71-730000 |
اعتبارات موضوع تعرفه مالیات بر ارزش افزوده |
2۵,۰۰۰,۰۰۰ |
23,500,000 |
|
|
72-730000 |
اعتبارات بند «ح» تبصره «6» موضوع ماده (48) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت |
109,648 |
103,۰69 |
|
|
55-55000 |
کمک به فدراسیون کشتی |
2,4۰۰,۰۰۰ |
2,256,000 |
|
|
128500 |
اعتبارات بند «ب» تبصره «13» |
21,00۰,۰۰۰ |
19,950,۰۰۰ |
|
|
37-530000 |
کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماریهای ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار |
4,1۰۰,۰۰0 |
1,198,5۰۰ |
|
|
تملک داراییهای سرمایهای |
128500 |
وزارت ورزش و جوانان |
9,628,781 |
8,184,463 |
|
71-730000 |
اعتبارات موضوع تعرفه مالیات بر ارزش افزوده |
50,600,000 |
41,998,000 |
مأخذ: استعلام عملکرد اعتبارات قانون بودجه سال 1403 وزارت ورزش و جوانان به شماره نامه: 16200/8099-82، مورخ: 1403/7/22.
3.وضعیت تحقق اعتبارات وزارت ورزش و جوانان به تفکیک هزینهای و تملک داراییهای سرمایهای در 7 ماهه ابتدایی سال 1403
گزارش دریافتی از وزارت ورزش و جوانان نشان میدهد که مجموع اعتبارات هزینهای تخصیصیافته به وزارت ورزش و جوانان 2,909 میلیارد تومان و مجموع اعتبارات تخصیصی تملک داراییهای سرمایهای 507 میلیارد تومان است. جدول 2 میزان اعتبارات تخصیصیافته به تفکیک هزینهای و تملک داراییهای سرمایهای را در هفت ماهه ابتدایی سال 1403 نشان میدهد.
جدول 2. وضعیت تحقق اعتبارات وزارت ورزش و جوانان به تفکیک هزینهای و تملک داراییهای سرمایهای در 7 ماهه ابتدایی سال 1403
|
شرح |
شماره طبقهبندی |
عنوان |
اعتبار تخصیصی |
درصد تحقق 7 ماهه |
|
هزینهای |
128500 |
وزارت ورزش و جوانان |
15,299,760 |
70 |
|
71-730000 |
اعتبارات موضوع تعرفه مالیات بر ارزش افزوده |
12,170,۰۰۰ |
52 |
|
| 72-730000 |
اعتبارات بند «ح» تبصره «6» موضوع ماده (48) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت |
27,000 |
26 |
|
|
55-55000 |
کمک به فدراسیون کشتی |
1,6۰۰,۰۰۰ |
71 |
|
|
128500 |
اعتبارات بند «ب» تبصره «13» |
0 |
0 |
|
|
37-530000 |
کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماریهای ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار |
0 |
0 |
|
|
تملک داراییهای سرمایهای |
128500 |
وزارت ورزش و جوانان |
70,111 |
1 |
|
71-730000 |
اعتبارات موضوع تعرفه مالیات بر ارزش افزوده |
5,000,000 |
12 |
ماخذ: همان.
مشخص است که در هفت ماهه ابتدایی سال 1403، بهطور میانگین تنها حدود 42 درصد از اعتبارات هزینهای و حدود 10 درصد از اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای تحقق یافته است. همچنین تاکنون برای اعتبارات بند «ب» تبصره «13» با مجموع اعتبارات ابلاغی 1995 میلیارد تومان و موضوع مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماریهای ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل مالیات و عوارض سیگار با مجموع اعتبارات ابلاغی 119 میلیارد تومان، اعتباری تخصیص نیافته است. بنابراین میتوان اذعان داشت که اعتبارات تخصیصیافته به این دستگاه در هفت ماهه ابتدایی سال 1403 در شرایط مطلوبی قرار ندارد، درحالیکه در مقایسه با تحقق اعتبارات قانون بودجه سال 1402، میزان تخصیص اعتبارات هزینهای حدود 50 درصد و تملک داراییهای سرمایهای نیز حدود 30 درصد بیشتر تخصیص یافته است. [2]
4.عملکرد تبصرههای مرتبط با وزارت ورزش و جوانان
تبصرههای مصوب مربوط به وزارت ورزش و جوانان در قانون بودجه سال 1403 در جدول ذیل گزارش شده است که ضمن اشاره به گزارش وزارت ورزش و جوانان از میزان تحقق هریک از تبصرههای مذکور، به بررسی پیرامون عملکرد مربوطه پرداخته شده است.
جدول 3. وضعیت تحقق تبصرههای مرتبط با وزارت ورزش و جوانان
|
سند |
ردیف |
ماده/تبصره |
متن قانونی |
ارزیابی عملکرد |
|
1 |
6 |
بند ذ- سازمان مکلف است بیستوهفت صدم درصد(0/27%) از کل ده درصد (10%) مالیات بر ارزش افزوده را برای ساماندهی امور جوانان و ترویج و تعمیم فعالیت بدنی و همگانی شدن ورزش اختصاص دهد. این مبلغ در ردیفهای مربوط به وزارتخانههای ورزش و جوانان به میزان شصت درصد (٪60) و وزارت آموزش و پرورش چهل درصد (40%) درج و بهطور مستقیم از خزانه به این وزارتخانهها پرداخت میشود. تبصره 1: این اعتبار با اولویت مناطق کمبرخوردار هزینه میشود. تبصره 2: پرداخت هرگونه وجهی از این محل به ورزش حرفهای ممنوع و در حکم تصرف غیرقانونی در وجوه و اموال دولتی است. تبصره 3: سازمان برنامه و بودجه و وزارتخانههای ورزش و جوانان و آموزش و پرورش مکلفند گزارش عملکرد این بند را هر شش ماه یکبار به کمیسیون فرهنگی مجلس ارسال نمایند. تبصره 4: از محل شصت درصد (60%) سهم وزارت ورزش و جوانان، سی درصد (30%) برای اشتغال، ازدواج و فرزندآوری جوانان اختصاص مییابد. |
اعتبار مصوب این بند مبلغ ۲ هزار و پانصد میلیارد تومان بوده است که مبلغ ۲ هزار و سیصدوپنجاه میلیارد تومان آن ابلاغ شده است. ارزیابی عملکرد این بند در ۷ ماه ابتدایی سال ۱۴۰۳ نشان میدهد درکل ۵۲ درصد از اعتبار ابلاغی این بند محقق شده است. سهم ورزش از کل این اعتبار ۳۰ درصد است و ۳۰ درصد این اعتبار نیز برای اشتغال، ازدواج و فرزندآوری جوانان اختصاص داده شده است. در این راستا تحقق 86 درصدی سهم اشتغال، ازدواج و فرزندآوری تا ۷ ماهه ابتدایی سال 1403 مطلوب ارزیابی میشود، اما تحقق 37 درصدی سهم اختصاصی ورزشی مطلوب نیست.
|
|
|
2 |
13 |
ب- در راستای ارتقای اخلاق و فرهنگ اسلامی و همچنین ترویج فرهنگ ایثار و شهادت، حمایت از تحکیم خانواده و جمعیت و رفع موانع رشد و شکوفایی بانوان، شرکتهای دولتی، بانکها و مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت مندرج در این قانون مکلفند یک درصد (%1) از اعتبارات هزینهای خود را به استثنای هزینههای سود و جریمههای بانکی و بیمه با رعایت موازین شرعی برای همافزایی و ارتقای فعالیتها و تولیدات فرهنگی، هنری و ورزشی از قبیل موضوعات قرآنی، ازدواج و خانواده، جوانی جمعیت، توانمندسازی بانوان و آسیبزدایی از زنان و خانواده، به حساب خاصی نزد خزانهداری کل کشور واریز نمایند تا مطابق جداول تفصیلی موضوع بخش دوم لایحه بودجه صرف اهداف فوق شود. پنجاه درصد اعتبارات مزبور صرف برنامهها و فعالیتهای ستاد ملی جمعیت، اعتکاف، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس، اردوهای زیارتی و راهیان نور و پیشرفت، اردوهای جهادی، گردهماییها، یادوارهها و گلزارهای شهدا، طرح مسجدمحوری، کمک به مساجد، حلقههای میانی، گروهها و مجامع تخصصی مردمی، نمایشی، مطبوعاتی، رسانهای نوین، نشر و کتاب، ترویج فرهنگ کتابخوانی و تولید محتوای فرهنگی فاخر فارسی در فضای مجازی، گردشگری، توسعه و آموزش سواد رسانهای شود. در صورت استنکاف دستگاههای مشمول این بند، خزانهداری کل کشور مکلف است بهصورت سه ماهه از سرجمع اعتبارات مذکور برداشت و به حساب فوقالذکر برای فعالیتهای یادشده واریز نماید. |
اعتبار مصوب این بند مبلغ ۲ هزار و یکصد میلیارد تومان بوده است که مبلغ یک هزار و نهصدونودوپنج میلیارد تومان آن ابلاغ شده است. ارزیابی عملکرد این بند در ۷ ماه ابتدایی سال ۱۴۰۳ نشاندهنده عملکرد صفر این بند است. با توجه به اینکه بسیاری از مقولههای موضوعی اشاره شده در این بند در راستای ارتقای فعالیتها و تولیدات فرهنگی از قبیل موضوعات قرآنی، ازدواج و خانواده، جوانی جمعیت و اردوها در حیطه وظایف وزارت ورزش و جوانان است، بنابراین صفر بودن عملکرد اعتبارات این بند بهمثابه هشدار فرهنگی محسوب شده و وزارت ورزش و جوانان در راستای ارتقای فعالیتها و تولیدات فرهنگی در ۷ ماه ابتدایی سال ۱۴۰۳ با چالش جدی مواجه بوده است. همچنین در بررسی محتوایی این بند ازآنجاکه مقوله ورزش در زمره فعالیتها و تولیدات فرهنگی قرار دارد بنابراین حذف این مقوله یک مسئله جدی است که پیشنهاد میشود ورزش نیز به مقولههای موضوعی این بند اضافه شود. با توجه به مصوبه مورخ 1403/5/2 مجلس شورای اسلامی پیرامون اصلاح بند «ب» تبصره «13»، دامنه شمول شرکتهای موضوع این بند کاسته شد. بنابراین مجموع درآمدهای پیشبینی شده که حدود 38 هزار میلیارد تومان بود بسیار کاهش یافت. اما متأسفانه اثر این کاهش در جدول 12 قانون بودجه دیده نشد. |
مأخذ: قانون بودجه سال 1403 کل کشور.
قانون بودجه سال 1403 دارای دو تبصره ورزشی است که تحقق اعتبارات مرتبط با این احکام حدود 50 درصد بوده است. درواقع برای اعتبارات بند «ب» تبصره «13» با مجموع اعتبارات ابلاغی 1995 میلیارد تومان هیچگونه تخصیص اعتباری در هفت ماهه ابتدایی سال 1403 صورت نگرفته است. با این وجود میتوان گفت میزان تحقق اعتبارات تخصیصیافته نسبت به تخصیص اعتبار تبصرههای قانون بودجه سال 1402، حدود 20 درصد بیشتر بوده است.
۵. نتیجهگیری
بررسی وضعیت تخصیص اعتبارات قانون بودجه سال 1403 وزارت ورزش و جوانان نسبت به قانون بودجه سال 1402 نشان میدهد که در هفت ماهه اول سال 1403، بهطور میانگین حدود 50 درصد اعتبارات هزینهای و 30 درصد اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای بیشتر تخصیص یافته است. همچنین میزان تحقق اعتبارات تخصیصیافته به تبصرههای قانون بودجه سال 1403 به نسبت تبصرههای قانون بودجه سال 1402 نیز حدود 20 درصد بیشتر بوده است. همچنین تاکنون برای اعتبارات بند «ب» تبصره «13» با مجموع اعتبارات ابلاغی 1995 میلیارد تومان و موضوع مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماریهای ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل مالیات و عوارض سیگار با مجموع اعتبارات ابلاغی 119 میلیارد تومان نیز هیچ اعتباری تخصیص نیافته است. ازطرفی میزان تحقق اعتبارات هزینهای در هفت ماهه ابتدایی سال 1403، حدود 42 درصد و میزان تحقق اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای نیز حدود 10 درصد بوده است.
همچنین بررسی تبصرههای بودجه سال 1403 نشان میدهد که 52 درصد از اعتبارات موضوع مالیات بر ارزش افزوده وزارت ورزش و جوانان در هفت ماهه ابتدایی سال 1403 تخصیص یافته است و برای اعتبارات بند «ب» تبصره «13» نیز هیچ اعتباری تخصیص نیافته است. درواقع میتوان گفت نیمی از تبصرههای بودجه سال 1403 وزارت ورزش و جوانان فاقد عملکرد است. مهمترین دلایل این وضعیت را میتوان به فقدان جهتگیری و سهم مشخص اعتبار تخصیصی به حوزه ورزش و همچنین بالا بودن تعداد حوزههای دریافتکننده اعتبار از احکام بودجه دانست که به عدم تخصیص اعتبارات ورزشی منجر شده است. بنابراین بهنظر میرسد تخصیص اعتبارات و اقدامهای مرتبط با بندهای تبصرههای بودجه سال 1403 وزارت ورزش و جوانان عملکرد مطلوبی ندارد و اقدامهای آتی پیشبینی شده این دستگاه را با مخاطره روبهرو خواهد کرد.
