بازاندیشی در فهم بحران تأمین اجتماعی در ایران؛ با تأکید بر اصل کفایت خدمات

نوع گزارش : گزارش های راهبردی

نویسنده

پژوهشگر گروه رفاه و تامین اجتماعی دفتر مطالعات اجتماعی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی

10.22034/mrc.report.21200
چکیده
نظام تأمین اجتماعی در جهان با چهار اصل کفایت، جامعیت، فراگیری و پایداری ارزیابی می شود. تقلیل این نظام به هریک از اصول مذکور، کارکرد نظام تأمین اجتماعی را با اختلال مواجه خواهد کرد. تعادل میان این چهار مؤلفه، زیربنای بقای نظام تأمین اجتماعی بوده و کاستی در هریک از مؤلفه ها به تضعیف مؤلفه های دیگر منجر خواهد شد. مخدوش شدن تناسب مذکور به هر نحوی که باشد، نظام تأمین اجتماعی را با چالش مواجه خواهد کرد اما در این میان اگر بنا باشد مبنای بحران در نظام تأمین اجتماعی را فاصله گرفتن از اصول اصلی آن دانست، به نظر می رسد این بحران را نباید صرفاً در ناترازی منابع و مصارف صندوق ها بلکه در ناترازی درآمد و هزینه خانوارهایی جستجو کرد که حتی با ورود به بازار کار نتوانسته و نخواهند توانست از چرخه فقر خارج شوند.
بررسی وضعیت فقر در کشور به خصوص با توجه به روند رو به رشد آن در سال های اخیر و همچنین فاصله حداقل دستمزد و مستمری با سبد معیشت خانوار، ابهاماتی را راجع به الگوی نظام تأمین اجتماعی در کشور ایجاد کرده که اساساً تمرکز چالش های نظام تأمین اجتماعی را به سمت اصول مغفول نظام تأمین اجتماعی (از جمله اصل کفایت) سوق می دهد. وضعیت نوپدید بازار کار و نظام بازنشستگی، بازاندیشی در باب نظام تأمین اجتماعی چندلایه و همچنین ضرورت مواجهه متفاوت با چالش های اولویت دار نظام تأمین اجتماعی را اجتناب ناپذیر می سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

دوره 33، شماره 11
بهمن 1404 شماره مسلسل:21200