Review of the 2025 National Budget Bill (Part 12): Clause 12 – Salaries and Wages

doi:10.22034/report.mrc.2024.1403.32.8.20199

Review of the 2025 National Budget Bill (Part 12): Clause 12 – Salaries and Wages

https://doi.org/10.22034/report.mrc.2024.1403.32.8.20199

Abstract

The establishment of justice-centered mechanisms for increasing the salaries and benefits of various groups of government wage earners in annual budget laws is considered one of the most effective and accessible approaches to enhancing justice in the government employee compensation system. In this report, alongside analyzing the appropriations for compensation of government employees and retirees in the 2025 budget bill, the provisions contained in Clause 12 of the bill have been evaluated. According to the conducted reviews and assumptions underlying this bill, as well as the salary increases implemented in the current year, approximately forty-four percent (44%) of the total public expenditures of the government in 2025 will be allocated to the payment of salaries and benefits for various groups of government employees and retirees. In this regard, the key assumptions of the budget bill in this area include a 20% increase in salaries for employees and retirees, along with a 50% and 100% growth, respectively, in family and child allowances. Regarding the alignment between these increases and the inflation rate, it is worth noting that although a higher increase in government employees’ salaries without securing sustainable revenue sources—especially in circumstances where the operational balance of the bill is estimated at approximately a negative 1,800 trillion rials—may deepen the budget deficit, cause further inflation, and lead to demands for additional salary increases; nevertheless, the continuation of a significant gap between annual salary increases and the inflation rate for several consecutive years may also result in decreased employee productivity and administrative system efficiency, wage imbalances between the public and private sectors, increased incentives for executive agencies to seek special allowances, and deepened injustice within the national compensation system. Therefore, it is recommended that a working group composed of members from the Parliament and the Government, in cooperation with specialized experts, be formed to identify new sources of cash and non-cash support and to consider additional supportive measures in this regard.

Subjects

[1] قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مصوب 1۳68

[2] سیاستهای کلی نظام اداری، ابلاغی 1۳89

[3] سیاستهای کلی نظام قانونگذاری، ابلاغی 1۳98

[4] سیاستهای کلی خانواده، ابلاغی 1۳9۵

[5] سیاستهای کلی جمعیت، ابلاغی 1۳9۳

[6] سیاستهای کلی نظام در امور ترویج و تحکیم فرهنگ ایثار و جهاد و ساماندهی امور ایثارگران، ابلاغی 1۳89

[7] سیاستهای کلی تأمین اجتماعی، ابلاغی 1401

[8] سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی، ابلاغی 1۳9۲

[9] سیاستهای کلی برنامه پنجساله هفتم توسعه، ابلاغی1401

[10] بیانات رهبر انقلاب اسلامی در دیدار با رئیس جمهور و اعضای هیئت دولت، مورخ1۳9۵/4/۲

[11] قانون مدیریت خدمات کشوری، مصوب 1۳86

[12] قانون محاسبات عمومی، مصوب 1۳66

[13] قانون کار، مصوب 1۳69

[14] قانون مالیاتهای مستقیم، مصوب 1۳66

[15] قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، مصوب 1400

[16] قانون اصلاح قانون تنظیم خانواده و جمعیت، مصوب 1۳88

[17] قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران، مصوب 1۳91

[18] قانون خدمت وظیفه عمومی، مصوب 1۳6۳

[19] قانون نظام رتبه بندی معلمان، مصوب 1400

[20] قانون اصلاح پاره ای از مقررات مربوط به پایه حقوق اعضای رسمی هیئت علمی (آموزشی و پژوهشی) شاغل و بازنشسته دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی، مصوب 1۳68

[21] قانون مالیات بر ارزش افزوده، مصوب 1400

[22] قانون مالیات بر ارزش افزوده، مصوب 1۳8۷

[23] قانون امور گمرکی، مصوب 1۳90

[24] قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، مصوب 140۳

[25] قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1۳96-1400)، مصوب 1۳96

[26] قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران(1۳90-1۳94)، مصوب 1۳89

[27] قانون احکام دائمی برنامه ها ی توسعه کشور، مصوب 1۳96

[28] قانون آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، مصوب 1۳۷8

[29] قانون اصلاح مواد (180) و (18۲) قانون آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، مصوب 1401

[30] قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت، مصوب 1380.

[31] قانون بودجه سال 140۳ کل کشور، مصوب 140۲

[32] قانون بودجه سال 140۲ کل کشور، مصوب 1401

[33] قانون بودجه سال 1401 کل کشور، مصوب 1400

[34] قانون بودجه سال 1400 کل کشور، مصوب 1۳99

[35] قانون بودجه سال 1۳99 کل کشور، مصوب 1۳98

[36] قانون بودجه سال 1۳98 کل کشور، مصوب 1۳9۷

[37] قانون بودجه سال 1۳9۷ کل کشور، مصوب 1۳96

[38]قانون بودجه سال 1۳96 کل کشور، مصوب 1۳9۵

[39] قانون بودجه سال 1۳9۵ کل کشور، مصوب 1۳94

[40] قانون بودجه سال 1۳94 کل کشور، مصوب 1۳9۳

[41] قانون بودجه سال 1۳9۳ کل کشور، مصوب 1۳9۲

[42] قانون بودجه سال 1۳9۲ کل کشور، مصوب 1۳91

[43] قانون بودجه سال 11۳9 کل کشور، مصوب 1۳90

[44] قانون بودجه سال 1۳90 کل کشور، مصوب 1۳89

[45] قانون بودجه سال 1۳89 کل کشور، مصوب 1۳88

[46] قانون بودجه سال 1۳88 کل کشور، مصوب 1۳8۷

[47] قانون اصلاح قانون بودجه سال 1401 کل کشور و ترمیم حقوق کارکنان و بازنشستگان کشوری و لشکری، مصوب 1401

[48] قانون اصلاح پاره ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگی، بانوان شاغل، خانواده ها و سایر کارکنان، مصوب 1۳۷9

[49] قانون پرداخت پاداش پایان خدمت و بخشی از هزینه های ضروری به کارکنان دولت، مصوب 1۳۷۵

[50] قانون ممنوعیت به کارگیری بازنشستگان، مصوب 1۳9۵

[51] قانون نحوه انتصاب اشخاص در مشاغل حساس، مصوب 1401

[52] قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، مصوب1۳9۲

[53] قانون ارتش جمهوری اسلامی، مصوب 1۳66

[54] قانون حمایت از حقوق معلولان، مصوب 1۳96

[55] لایحه بودجه سال 1404 کل کشور.

[56] لایحه بودجه سال 140۳ کل کشور.

[57] لایحه اصلاح قانون بودجه سال 140۲ کل کشور.

[58] لایحه بودجه سال 1401 کل کشور.

[59] لایحه الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۳).

[60] طرح تسری فوق العاده خاص کارمندان سازمانهای پزشکی قانونی، انتقال خون ایران، دامپزشکی و زندانها و اقدامات تأمین و تربیتی کشور به کارکنان سازمان بازرسی (شماره ثبت 4۵۷ ،دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی).

[61] طرح تسری فوق العاده خاص کارکنان سازمان زندانها و اقدامات تأمین و تربیتی کشور به کارکنان گمرک جمهوری اسلامی ایران (شماره ثبت 894 ،دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی)

[62] طرح تسری فوق العاده خاص کارمندان سازمان زندانها و اقدامات تأمین و تربیتی کشور به کارکنان وزارت جهاد کشاورزی (شماره ثبت 6۳6 ،دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی).

[63] تصویب نامه شماره 11۳4۳0/ ت6۳۲۵8هـ مورخ 140۳/۷/۲9 هیئت وزیران.

[64] تصویب نامه شماره ۵6۳06 / ت6۲۷۷هـ مورخ 140۳/4/4 هیئت وزیران.

[65]. تصویب نامه شماره 68969 / ت6۲۷۷0هـ مورخ 1403/5/1 هیئت وزیران.

[66] تصویب نامه هیئت وزیران درخصوص تعیین ضریب افزایش حقوق کارکنان و بازنشستگان دولت در سال 140۳ مورخ 140۳/1/14 – شماره ۳0۳4 / ت6۲46هـ.

[67] تصویب نامه هیئت وزیران درخصوص تعیین ضریب افزایش حقوق کارکنان و بازنشستگان دولت در سال 140۲ ، مورخ 140۲/1/1۵ – شماره ۳60۷ / ت 611۲4هـ.

[68] تصویب نامه هیئت وزیران درخصوص تعیین ضریب افزایش حقوق کارکنان و بازنشستگان دولت در سال 1401 ،مورخ 1401/۲/11 – شماره ۲148۷ / ت۵98۲6هـ..

[69] تصویب نامه هیئت وزیران درخصوص تعیین ضریب افزایش حقوق کارکنان و بازنشستگان دولت در سال 1400 ،مورخ 1400/۲/۲۵ – شماره 801۳ / ت۵8۷08هـ..

[70] تصویب نامه هیئت وزیران درخصوص تعیین ضریب افزایش حقوق کارکنان و بازنشستگان دولت در سال 1۳99 ،مورخ 1۳99/1/۲0 – شماره ۳۷18 / ت۵۷۵9۳هـ..

[71] تصویب نامه هیئت وزیران درخصوص تعیین ضریب افزایش حقوق کارکنان و بازنشستگان دولت در سال ،1۳98 مورخ 1۳98/1/۲8 – شماره 8۷۲4 / ت۵648۵هـ..

[72] تصویب نامه هیئت وزیران درخصوص تعیین ضریب افزایش حقوق کارکنان و بازنشستگان دولت در سال 1۳9۷ ، مورخ 1۳9۷/۲/۵ – شماره 14896 / ت ۵۵۳1۳هـ..

[73] تصویب نامه هیئت وزیران درخصوص متناسب سازی دریافتهای بازنشستگان و مستمری بگیران کشوری و لشکری، مورخ 1۳99/6/۳0 - شماره ۷4۲64 / ت۵80۳6هـ..

[74] بخشنامه بودجه سال 1404 ،ابلاغی مورخ 140۳/6/1 رئیس جمهور با شماره 8۳۷10

[75] نظر شماره 10096 / ه ب مورخ 140۲/۲/1۳ رئیس مجلس شورای اسلامی درخصوص تصویب نامه با شماره ۳60۷ / ت611۲4ه، مورخ 140۲/1/1۵ هیئت وزیران.

[76] ضوابط اجرایی نحوه اعطای مزایای جانبی به کارکنان دستگاههای اجرایی، مصوب شورای حقوق و دستمزد، مورخ 140۲/۷/۲4

[77] دستورالعمل اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور درخصوص متناسب سازی حقوق بازنشستگان کشوری و لشکری با شاغلان مشترک صندوق بازنشستگی کشوری و سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح، مورخ 1۳99/۷/1 - شماره ۲4186۳

[78] بخشنامه شماره 64۷444 مورخ 1۳9۵/۵/11 سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به کلیه دستگاههای اجرایی (درخصوص سقف خالص پرداختی به مدیران و کارکنان دستگاههای اجرایی کشور).

[79] بخشنامه سازمان اداری و استخدامی کشور درخصوص قانون اصلاح قانون بودجه سال 1401 کل کشور و ترمیم حقوق کارکنان و بازنشستگان کشوری و لشکری مورخ ۲۳ آبان ماه 1401 شماره 6۲60۳

[80] بخشنامه شماره 8144۲ مورخه 140۲/۷/۲6 سازمان اداری و استخدامی کشور درخصوص اقلام پرداختی نظام جبران خدمت کارکنان.

[81] بخشنامه شماره ۲۳6۵۵ مورخ 1401/4/۷ مشترک سازمان اداری و استخدامی کشور و سازمان برنامه و بودجه کشور درخصوص ثبوت تفاوتهای تطبیق موضوع قوانین بودجه سال های 1۳9۷ و 1۳98 در حکم حقوق کارکنان.

[82] بخشنامه سازمان تأمین اجتماعی با شماره 1000/140۳/11۵ مورخ 140۳/1/8 درخصوص دستمزد مبنای کسر حق بیمه در سال 140۳

[83] اداره کل روابط کار و جبران خدمت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، (140۳). خلاصه بخشنامه حداقل مزد سال ۱40۳ کارگران مشمول قانون کار.

[84] اداره کل روابط کار و جبران خدمت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی،(140۲). خلاصه بخشنامه حداقل مزد سال 140۲ کارگران مشمول قانون کار.

[85] اداره کل روابط کار و جبران خدمت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی،(1401). خلاصه بخشنامه حداقل مزد سال 1401 کارگران مشمول قانون کار.

[86] مرکز پژوهشهای مجلس (1401) اظهارنظر کارشناسی درباره طرح »اصلاح ماده (11۷) قانون مدیریت خدمات کشوری« شماره مسلسل: 1868۵ (تهیه و تدوین: سیدمجتبی شهرآئینی).

[87] مرکز پژوهشهای مجلس، (1400). بررسی لایحه بودجه سال 1400 کل کشور .۷ تحلیلی بر اعتبارات جبران خدمت کارکنان و رفاه اجتماعی. شماره مسلسل: 1۷۲96 (تهیه و تدوین: محمد واثقی بادی).

[88] مرکز پژوهشهای مجلس، (1۳9۷). بررسی لایحه بودجه سال 1۳98 کل کشور 40 : تحلیلی بر اعتبارات جبران خدمت کارکنان و رفاه اجتماعی (تهیه و تدوین کنندگان: فهیمه غفرانی، اکبر شکوهی، محمدرضا مالکی).

[89] مرکز پژوهشهای مجلس، (1401). تحلیلی بر شیوه افزایش حقوق کارکنان دولت در قانون بودجه سال 1401 شماره مسلسل: 18۳8۲ (تهیه و تدوین کنندگان: سیدمجتبی شهرآئینی، ایمان اکبری).

[90] قلی پور، رحمت الله، (1۳9۵). چالشهای نظام اداری بررسی موردی ایران. تهران: دانشگاه تهران.

[91] مرکز پژوهشهای مجلس، (1401). پیشنهاد ایجاد «فوق العاده تعدیل»در نظام جبران خدمات کارکنان بخش عمومی. شماره مسلسل: 1846۳ (تهیه و تدوین: سیدمجتبی شهرآئینی).

[92] مرکز پژوهشهای مجلس، (140۲). بررسی لایحه بودجه سال 140۳ (1): کلیات (ویرایش اول). شماره مسلسل: 19461 (تهیه و تدوین کنندگان: مرتضی کیانی، محمدمهدی جعفری، محمدرضا عبداللهی).

[93] خبرگزاری مهر، مورخ 4 آذر 1400 (کد خبر ۵۳۵9819).

[94] مرکز پژوهشهای مجلس، (140۲). بررسی مصوبات کمیسیون تلفیق لایحه برنامه هفتم توسعه: ارزیابی تغییرات نظامات اداری و استخدامی دستگاههای اجرایی. شماره مسلسل: 19۳۷0

[95] سازمان اداری و استخدامی کشور، (1401). گزارش سامانه حقوق و مزایا از میانگین وزنی پرداختی مربوط به اقلام حکم و اقلام خارج از حکم کارگزینی در سال 1401 (سه ماهه اول)قوه مجریه.

[96] مرکز پژوهشهای مجلس، (1401). اظهارنظر کارشناسی درباره: »لایحه متناسب سازی حقوق کارکنان دولت و بازنشستگان کشوری و لشکری«. شماره مسلسل: 1-184۷4 (تهیه و تدوین: سیدمجتبی شهرآئینی)

[97] مرکز پژوهشهای مجلس ،(1401). اظهارنظر کارشناسی درباره: »طرح تسری فوق العاده خاص کارمندان سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور به کارکنان اداری قوه قضائیه«. شماره مسلسل: 1۷6۳۷ (تهیه و تدوین: سیدمجتبی شهرآئینی).

[98] مرکز پژوهشهای مجلس، (1401). بررسی لایحه بودجه سال 140۲ کل کشور(۷1): ارزیابی شیوه افزایش حقوق کارکنان دولت. شماره مسلسل: 18۷94(تهیه و تدوین: سیدمجتبی شهرآئینی).

[99] مرکز پژوهشهای مجلس،(140۲). تحلیل نظارتی بر اجرایی سازی اجزا ی »1« و »4« بند »الف« تبصره »1۲« قانون بودجه سال 140۲ کل کشور (حداقل حکم کارگزینی و قرارداد ماهیانه و حداقل حقوق و مزایای مستمر کارکنان دولت). شماره مسلسل: 1889۵ (تهیه و تدوین: سیدمجتبی شهرآئینی).

[100] مرکز پژوهشهای مجلس، (1401). آسیب شناسی سیاستهای حمایتی از اقشار ضعیف حقوق بگیر دولت و ارائه راهکارهایی برای حفظ قدرت خرید این اقشار (موضوع جزء (۵) بند (۵) سیاستهای کلی تأمین اجتماعی) شماره مسلسل: 18۷9۷ (تهیه و تدوین: سیدمجتبی شهرآئینی).

[101] مرکز پژوهشهای مجلس ، (1401). بررسی مصوبات کمیسیون تلفیق لایحه بودجه سال 140۲ کل کشور (6): ارزیابی حذف ثبات تفاوتهای تطبیق در حکم حقوق کارکنان (موضوع جزء »1« بند »الف« تبصره »1۲«). شماره مسلسل: 188۵1(تهیه و تدوین: سیدمجتبی شهرآئینی).

[102] مرکز پژوهشهای مجلس ، (140۲). آسیب شناسی تعیین حداقل دستمزد در ایران (1): بررسی ساختار تصمیم گیری تعیین دستمزد. شماره مسلسل: 19۲4۲(تهیه و تدوین: فاطمه عزیزخانی).

[103] مرکز پژوهشهای مجلس، (1400). اظهارنظر کارشناسی درباره: »طرح الحاق یک تبصره به ماده (41)قانون کار« (حداقل دستمزد). شماره مسلسل: 1۷88۲

[104] مرکز آمار ایران(1۳96). گزیده نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1۳9۵ تهران: مرکز آمار ایران.

[105] مرکز پژهشهای مجلس، (1401). اظهارنظر کارشناسی درباره: »لایحه اصلاح قانون بودجه سال 1401 کل کشور و ترمیم حقوق کارکنان و بازنشستگان« .۲ افزایش حق عائله مندی و کمک هزینه اولاد کارکنان و بازنشستگان دولت (موضوع بند »۳« ماده واحده گزارش کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات(شماره مسلسل: ۳-184۷4 ) تهیه و تدوین کنندگان: سیدمجتبی شهرآئینی، محمدحسین معماریان).

[106] OECD - Doing Better for Families-OECD Publishing (2011).

[107] مرکز پژوهشهای مجلس، (1400). اظهارنظر کارشناسی درباره: »طرح تسری قانون مدیریت خدمات کشوری به شهرداری ها ،« شماره مسلسل: 1۷۵80 (تهیه و تدوین: سیدمجتبی شهرآئینی).