بررسی لایحه بودجه سال 1402 کل کشور (77): حوزه ایثارگران

نویسنده

کارشناس گروه تامین اجتماعی و رفاه دفتر مطالعات اجتماعی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی

چکیده
در لایحه بودجه سال 1402 برای بنیاد شهید و امور ایثارگران، به عنوان اصلی ترین متولی ارائه خدمات اجتماعی به جامعه ایثارگری، اعتباری معادل مبلغ ۷۲ هزار و ۴۲۶ میلیارد تومان منظور شده است که در مقایسه با سال جاری (قانون بودجه 1401) حدود 20 هزار میلیارد تومان (39 درصد) رشد داشته است. در لایحه 1402، نُه برنامه ذیل بنیاد شهید و امور ایثارگران تعریف شده که برنامه «ارائه خدمات حمایتی» با اختصاص حدود 58 هزار میلیارد تومان، بیشترین اعتبار (80 درصد از کل بودجه دستگاه) را به خود اختصاص داده است. پس از آن، برنامه «ارائه خدمات بیمه درمان» با حدود 10 هزار میلیارد تومان و برنامه «ارائه خدمات فرهنگی، ورزشی، رفاهی و اجتماعی» با 1300 میلیارد تومان بیشترین اعتبار را در میان برنامه های این دستگاه به خود اختصاص داده اند. در قانون بودجه سال 1401 حوزه ایثارگری شامل 9 حکم در تبصره های بودجه بوده، اما در لایحه بودجه 1402 یازده حکم در این رابطه درج شده است. البته این به معنای تکرار احکام سال گذشته نیست و در برخی موارد شاهد حذف برخی تبصره های سال 1401 و عدم تکرار آن در لایحه بودجه 1402 هستیم. نگاهی به احکام در نظر گرفته شده در حوزه ایثارگری، به ویژه در تبصره های ماده واحده، نشان می دهد که رویکرد دولت در لایحه بودجه 1402 در برخی حوزه ها انقباضی (با اعمال سیاست دهک بندی در پرداخت کمک معیشت) و در برخی حوزه ها اصلاح قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران در راستای محدود نمودن دامنه شمول و سطح خدمات آن بوده است. گزارش حاضر پس از بررسی کارشناسی موارد فوق، پیامدهای اعمال سیاست دهک بندی و اصلاح قانون دائمی (قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران) در قالب لایحه بودجه 1402 را بررسی می نماید. درنهایت علاوه بر ارائه پیشنهاد به تفکیک تبصره های ارائه شده در لایحه بودجه، مدعای اصلی گزارش حاضر این بوده که با توجه به اینکه ۱۰ سال از تصویب قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران می گذرد و با توجه به این نکته که این قانون جامع ترین و کامل ترین قانون در حوزه ایثارگری است و هنوز بخش قابل توجهی از احکام آن، به ویژه احکامی که واجد بار مالی بوده اند، عملیاتی نشده یا به صورت ناقص اجرایی شده است، احکام پیشنهادی در حوزه ایثارگری در لایحه بودجه 1402 (در تبصره ها و جداول) در راستای تکمیل اجرای احکام قانون فوق باشد.