بررسی لایحه بودجه سال 1402 کل کشور (۳): بودجه شرکت های دولتی

نویسنده

پژوهشگر گروه شرکت های دولتی و موسسات عمومی دفتر مطالعات بخش عمومی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی

چکیده
در پیوست 3 لایحه بودجه سال 1402، بودجه 434 شرکت دولتی (327 شرکت سودده و 16 شرکت زیان ده) درج شده است. نکته قابل توجه در این خصوص، کاهش شرکت های زیان ده از 25 شرکت در قانون بودجه سال 1401، به 16 شرکت در لایحه بودجه سال 1401 است. این درحالی است که براساس گزارش عملکرد 6 ماهه ابتدای سال 1401، تعداد 156 شرکت دولتی زیان ده هستند و درج بودجه شرکت های زیان ده به صورت سربه سر و کمتر از تعداد واقعی در لوایح بودجه سنواتی، باعث عدم شفافیت و غیرواقعی شدن بودجه شرکت های دولتی می شود. بودجه شرکت های دولتی در لایحه بودجه سال 1401، حدود 39 درصد نسبت به قانون بودجه سال 1401 رشد داشته است. زمانی که رقم بودجه شرکت های دولتی به قیمت های ثابت سال 1395 در نظر گرفته می شود، رقم مذکور نه تنها افزایشی نبوده، بلکه در یک بازه زمانی 12ساله از یک روند کلی نزولی با شیب ملایم برخوردار بوده است. شایان ذکر است که همه اقلام سمت منابع بجز وام های خارجی و دارایی های جاری و همه اقلام سمت مصارف بجز وجوه اداره شده در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۱ افزایشی هستند. درخصوص احکام، پیشنهاد می شود برخی از احکام قوانین بودجه سال های پیش ازجمله حل مشکل عدم انطباق سرفصل های حساب های سرمایه ای بودجه و سرفصل های صورت های مالی، تعیین و یکسان سازی چارچوب گزارش تطبیق عملکرد با بودجه، به لایحه بودجه الحاق شده و برخی دیگر از موارد در زمینه تنوع بخشی به سازوکارهای تأمین مالی شرکت های دولتی و تفکیک بار مالی وظایف غیرتجاری در لایحه پیش بینی شود.