بررسی لایحه بودجه سال 1402 کل کشور (۴۹): بخش فرهنگ و هنر (مقایسه سرانه هر ایرانی از بخش فرهنگ با کشورهای منتخب)

نویسندگان

1 پژوهشگر ارشد گروه فرهنگ عمومی، هنر و صنایع خلاق دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ، مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی

2 کارشناس گروه فرهنگ عمومی، هنر و صنایع خلاق دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی

چکیده
بودجه های بخش فرهنگ و هنر از چند منظر قابل بررسی و واکاوی است، به نحوی که حتی بخشی از بودجه های دستگاه های غیرفرهنگی را هم می توان جزو بودجه های پنهان فرهنگی تلقی نمود. اما این گزارش در تحلیل داده های لایحه بودجه سال 1402، صرفاً به اعتبارات «فصل فرهنگ و هنر» می پردازد. در لایحه برای فصل فرهنگ و هنر اعتباری به میزان 106.160.698 میلیون ریال (در حدود 10 هزار و 616 میلیارد تومان) تعیین شده است. این اعتبار نسبت به بودجه مصوب سال 1401 در حدود 29 درصد افزایش نشان می دهد. نسبت اعتبارات این فصل، با حجم تولید ناخالص داخلی ایران در سال 2021 (مبلغ 1449 میلیارد دلار)، 0/032 درصد است. توجه هرچند اندک لایحه به اقتصاد فرهنگ نقطه عزیمت مناسبی خواهد بود تا علی رغم اینکه دولت موظف به حمایت از فعالیت های فرهنگی و هنری است این بخش از ذیل سوءتفاهم «حوزه هزینه بر» خارج شده و بتواند به عنوان یک بخش در فرایندهای اقتصادی کشور و ایفای نقش در تولید ناخالص داخلی و سهم از اشتغال زایی اثرگذار باشد. بخش فرهنگ و هنر نیازمند رفع برخی از چالش ها و مسائلی است که از طریق اختصاص بودجه می توان به آنها دست یافت، هرچند صرفاً تخصیص اعتبارات تنها راه حل نیست؛ اما وضعیت توزیع نامناسب منابع و زیرساخت های فرهنگی به خصوص در مناطق محروم و کم برخوردار کشور، سیطره و سلطه رسانه های غربی و غربگرا بر جهان، فضای ایران هراسی و گسترش اخبار جعلی علیه جمهوری اسلامی ایران، عدم حمایت مناسب از کسب وکارهای بازارپردازی فرهنگی، نیازهای معیشتی و بیمه ای هنرمندان و فعالان فرهنگی و مواردی این چنین نیازمند اعتبارات مقتضی و مکفی می باشد.