در گزارش های قبلی این سلسله مطالعات، بررسی های لازم برای آسیب شناسی نظام آماری صورت گرفته است. که با اتکا به آنها می توان عمده راهکارهای مقتضی را ارائه داد. نتایج نظرسنجی های انجام شده از یک طرف و تطبیق وضعیت کشور با سایر کشورها از نظر شرایط نظام آماری می تواند ابزار لازم برای آسیب شناسی نظام آماری را در اختیار قرار دهد. از طرف دیگر توجه به توصیه های نهادهای بین المللی، بررسی تجربه کشورها و ملاحظه برخی تجربیات داخلی می تواند برای ارائه راهکارهای لازم به خصوص راهکارهای قانونی کافی باشد. بررسی ها نشان می دهد که نظام آماری ایران در حوزه استقلال حرفه ای، کیفیت و اعتبار آمارها، هماهنگی اجزای نظام آماری، پوشش نیازهای آمار و تعامل نهادهای آماری با پاسخگویان و کاربران با چالش های اساسی مواجه است. در این گزارش برخی شواهد مؤید چالش های مذکور و نتایج نظرسنجی از تولیدکنندگان آمار و خبرگان آماری ارائه شده است. همچنین با توجه به واقعیت های موجود، تجربیات داخلی در زمینه های مشابه، توصیه های سازمان های بین المللی و تجربه سایر کشورها، راهکارهای مرتبط ارائه شده است. به طور خلاصه، مهم ترین راهبردهای اصلاحی در ساختار نظام آماری مطلوب که می تواند در تصویب یک قانون جامع برای نظام آماری کشور مورد بهره برداری قرار گیرد، به شرح زیر پیشنهاد شده است: 1. تغییر ترکیب و مأموریت شورای عالی آمار در راستای افزایش استقلال نظام آماری، 2. تفکیک وظایف نظارتی از وظایف اجرایی نظام آماری در راستای افزایش کیفیت و اعتبار آمارها، 3. تعریف سازوکار تعیین و بازبینی فهرست آمارهای رسمی و آمارهای ملی، 4. کاهش تمرکز نظام آماری در راستای افزایش پوشش نیازهای آماری و میزان مرتبط بودن آمارها با نیازهای برنامه ریزی و رفع موازی کاری، 5. در نظر گرفتن نقش مؤثر در مدیریت واحدهای آماری تخصصی توسط نهاد مرکزی آمار به منظور افزایش هماهنگی اجزای نظام آماری، 6. تعریف سازوکار تشویقی و تنبیهی برای تعامل مناسب نظام آماری با پاسخگویان و کاربران.