- مجموع اعتبار سه فصل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در لایحه بودجه سال 1401 برابر با 1991 میلیارد و 502 میلیون تومان است (8/68 درصد از مجموع اعتبارات امور فرهنگ، تربیت بدنی و گردشگری). از مجموع اعتبار سه فصل مزبور بیشترین میزان بودجه به ترتیب متعلق به فصل میراث فرهنگی (56 درصد)، فصل گردشگری (33 درصد از مجموع سه فصل) و درنهایت فصل صنایع دستی (11 درصد) است. - بودجه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی (بدون اعتبارات انتقال نیافته) در لایحه بودجه سال 1401، معادل 2147 میلیارد و 251 میلیون تومان در نظر گرفته شده که نسبت به اعتبار این وزارت در قانون بودجه سال 1400، در حدود 40 درصد افزایش داشته است. بودجه دستگاه های مرتبط با وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شامل پژوهشگاه میراث فرهنگی گردشگری (13/31درصد) و شرکت توسعه ایرانگردی و جهانگردی (36/2 درصد)، نیز با افزایش همراه شده است. درحالی که بودجه مرکز مطالعاتی منطقه ای حفظ میراث فرهنگی ناملموس در آسیای میانه و غربی در لایحه بودجه سال 1401 در قالب برنامه صیانت از میراث فرهنگی ناملموس معادل ۴ میلیارد و 500 میلیون تومان آمده است. - مجموع اعتبارت هزینه ای وزارتخانه و دستگاه های تابعه برابر با 798 میلیارد و 500 میلیون تومان است که از 9 برنامه اصلی تشکیل شده است. در این بین در میان برنامه های وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، سه برنامه سیاستگذاری، راهبری و توسعه صنعت گردشگری(با سهم حدوداً 40 درصد)، برنامه صیانت از میراث فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (با سهم حدودا 35 درصد) و برنامه حمایت از ارتقا و توسعه صنایع دستی (با سهم حدوداً ۱9 درصد) بیشترین اعتبار هزینه ای وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی را به خود اختصاص داده اند. جای توجه دارد که سه برنامه اصلی که جمعاً حدود 9۵ درصد کل اعتبارات را دریافت می کنند، برای اولین بار به این عناوین معرفی و با تأکید بر سه معاونت وزارت، تدوین شده اند. از آن جهت که در ساختار جدید لایحه بودجه سال ۱۴۰۱، عناوین «اقدامات» به کلی حذف شده است و برنامه های عنوان شده، بسیار کلی و مبهم هستند، اظهارنظر کارشناسی دقیق در مورد بخش مهمی از برنامه های آتی وزارتخانه محل تأمل است. برای مثال یکی از مهم ترین برنامه های مربوط به حوزه گردشگری، برنامه جذب گردشگران داخلی است که در قانون بودجه سال ۱۴۰۰ معادل 129 میلیارد و 880 میلیون تومان اعتبار هزینه ای داشت. - اعتبار طرح های تملک دارایی سرمایه ای وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ذیل وزارتخانه مذکور در برآورد سال 140۱ معادل 1242 میلیارد و 251 میلیون تومان است که نسبت به قانون بودجه سال 1400 معادل72/49 درصد رشد داشته است. همچنین اعتبارات هزینه ای وزارتخانه معادل ۸۷۴۰ میلیارد تومان است که 24/66 درصد نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۰، افزایش داشته است. بیشترین اعتبارات تملک دارایی سرمایه ای و هزینه ای نیز به سه برنامه اصلی «صیانت از میراث فرهنگی جمهوری اسلامی ایران»، «سیاستگذاری، راهبری و توسعه صنعت گردشگری» و«حمایت از ارتقا و توسعه صنایع دستی» اختصاص یافته است. - مجموع اعتبارات متفرقه انتقال نیافته لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ معادل 60 میلیارد و 370 میلیون تومان است که نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۰ رشد 3/1 درصدی داشته است. مجموع درآمدهای عمومی و اختصاصی بر حسب دستگاه نشان می دهد که درآمد حاصل از ورودی موزه ها و محوطه های تاریخی و سایر منافع حاصله (100 میلیارد تومان)، درآمدهای حاصل از اجاره ساختمان ها و اراضی (18 میلیارد تومان) و درآمد های حاصل از جرائم و فروش صیدآلات، چوب آلات، ادوات و مواد بازداشتی (12 میلیارد تومان) به ترتیب بیشترین پیش بینی درآمدی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی را شامل می شوند. جای توجه دارد که کمک های بلاعوض اشخاص حقیقی سازمان ها و مؤسسات مالی و بین المللی که در قانون بودجه سال ۱۴۰۰ معادل 100 میلیارد تومان در نظر گرفته شده بود، در لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ حذف شده است. - عدم همراستایی لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ با برخی اسناد و قوانین بالادستی مثل قانون حمایت از مرمت و احیای بافت های تاریخی – فرهنگی (مصوب 2/4/1398) و سند راهبردی توسعه گردشگری (مصوب ۲۹/۴/۱۳۹۹) و همچنین عدم شفافیت نسبت به سهم حق بیمه گروه های مطرح شده در قانون حمایت از هنرمندان، استادکاران و فعالان صنایع دستی مصوب ۲۶/۱۰/۱۳۹۶) از نقاط ضعف این لایحه بودجه است. درمجموع می توان با اصلاح و الحاق در برخی از تبصره های ماده واحده (تبصره «3»، «5»، «6»، «9»، «11»، «14»، «17» و «18») حمایت بودجه ای در حوزه های میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی را تقویت کرد. - همچنین در جهت همراستایی با برنامه پنج ساله ششم توسعه، در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ به بند «ب» ماده (۲)، بخش مرتبط با توسعه گردشگری جنگل ها در بند «ب» ماده (۱۰۰) و بند «ت» ماده (100) قانون برنامه ششم توسعه توجهی نشده است. - همچنین برنامه هایی با عناوین ایجاد و تجهیز سایت موزه ها یا موزه های تخصصی یا ایجاد موزه های منطقه ای ذیل وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و سایر دستگاه ها و وزارتخانه ها نشان می دهد که توسعه و افتتاح موزه های جدید به طور غیرمتوازنی در دستور قرار دارد. زیرا توسعه منطقی در حوزه موزه داری و استفاده از میراث فرهنگی باید با توسعه و اختصاص بودجه در زمینه یگان حفاظت میراث فرهنگی همراه باشد. این شرایط در صورتی رخ می دهد که هیچ تغییری در اعتبارات اختصاص یافته به این یگان نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۰ مشاهده نمی شود.