بررسی سیاست حمایتی دولت جهت مدیریت دام مازاد در شرایط خشکسالی موجود در هشتماهه نخست سال 1400

نویسنده

چکیده
سرانه مصرف گوشت قرمز در سال 1399 برابر با 95/10 کیلوگرم گزارش شده است (آمارنامه جهاد کشاورزی). گوشت دام سبک، جایگاه ویژه‏ای در تأمین نیازهای تغذیه‏ای انسان‏ها داشته و سهم مهمی از سبد گوشت قرمز مورد نیاز کشور را تأمین می‏کند. براساس آخرین آمار ارائه شده توسط وزارت جهاد کشاورزی در ارتباط با تولید گوشت قرمز در کشور، در سال 1399 میزان تولید گوشت قرمز 3/884 هزار تُن بوده که از این میزان تولید، 8/40 درصد مربوط به گوسفند و بز، 4/47 درصد مربوط به انواع گاو (اصیل، دورگ و بومی) و کمتر از 2 درصد مربوط به گاومیش و شتر است. به استثنای سال 1399 که میزان واردات گوشت قرمز به کشور حدود 36 هزار تُن بود، طی سال‏های اخیر، واردات گوشت قرمز به کشور حدود 100 تا 175 هزار تُن بوده است. این میزان واردات در صورت عدم اتخاذ سیاست‏های حمایتی مناسب می‏تواند به‏شدت افزایش پیدا کند. کاهش میزان نزولات جوی و بروز خشکسالی کم سابقه در سال زراعی 1400-1399 با کاهش شدید تولیدات گیاهی مراتع و تولید نهاده های دامی در داخل کشور (به ویژه دانه جو)، بخش دامپروری و به ویژه پرورش دام کوچک (گوسفند و بز) را با چالش جدی مواجه ساخت. طبق اطلاعات دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت مدیریت منابع آب ایران، ارتفاع کل ریزش های جوی از ابتدای مهرماه سال 1399 تا پانزدهم تیرماه سال 1400 حدود 153 میلیمتر گزارش شده است. این میزان بارندگی نسبت به میانگین بلندمدت 34 درصد و نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته 51 درصد کاهش داشته است. کاهش شدید تولید خوراک دام و عدم دسترسی به میزان کافی از آن، با افزایش قیمت نهاده های دامی در بازار همراه بود. به طوری که قیمت نهاده‏ای مانند کاه گندم به بیش از 4000 تومان افزایش یافت. افزایش هزینه های تغذیه و پرورش، قیمت پایین فروش دام زنده (حدود 45 تا 50 هزار تومان به ازای هر کیلوگرم دام زنده)، وجود دام مازاد و رکود بازار، فعالیت در این حرفه را دچار آسیب ساخت به طوری که بسیاری از دامداران دام مولد خود را راهی کشتارگاه کردند. این شرایط فضا را برای حضور پُررنگ‏تر دلالان در بازار نهاده و دام فراهم کرد، به گونه‏ای که تفاوت بین قیمت فروش دام زنده و قیمت گوشت به بیش از 3 برابر افزایش یافت. در شرایط مذکور به منظور مدیریت دام مازاد و سامان دهی بازار دام، در هشت ماهه نخست سال جاری تصمیماتی به شرح ذیل از سوی مسئولان ذی ربط اخذ شد که به بررسی آنها پرداخته می شود.