رفع موانع تولید و بهبود محیط کسب وکار در بخش کشاورزی 3(چالشهای مربوط به صدور مجوز پرورش بلدرچین)

نویسندگان

چکیده
مقام معظم رهبری در طول یک دهه گذشته نگاه ویژه‏ای به امر تولید داشته‏اند و واژه «تولید» را در شعار سال‏های 1396 الی 1400 صراحتاً مورد تأکید قرار داده اند. خصوصاً نام گذاری سال 1398 به عنوان «رونق تولید»، سال 1399 به عنوان «جهش تولید» و سال 1400 تحت عنوان «تولید، پشتیبانی‏ها، مانع‏زدایی‏ها» گواهی بر اهمیت امر توجه مضاعف و حمایت هدفمند و اثربخش از تولید داخلی است. کشاورزی و زیربخش های آن یکی از کلیدی ترین عرصه های تولید در کشور محسوب می شود که توانسته است در اقتصاد ایران نقش بسزایی داشته باشد و زمینه را برای اشتغال زایی به ویژه روستاییان و عشایر فراهم کند. در میان فعالیت های متعدد بخش کشاورزی، پرورش بلدرچین یکی از فعالیت های اقتصادی زیربخش دام و طیور به شمار می آید که از ظرفیت بالایی برای اشتغال زایی و رونق تولید برخوردار است. گوشت بلدرچین از یک طرف به دلیل داشتن کلسترول کم و پروتئین و مواد معدنی قابل توجه در مقایسه با سایر گوشت ها از نظر تغذیه ای اهمیت فراوانی داشته و از طرف دیگر به عنوان پرنده ای که در پرورش آن از آنتی بیوتیک ها و واکسن کمتری استفاده می شود گوشت سالمی به حساب می آید. در طب سنتی نیز از گوشت بلدرچین برای درمان برخی بیماری ها استفاده می شود؛ لذا می توان تولید و ترویج مصرف آن را هم راستا با تقویت سلامت مردم دانست. از سوی دیگر با توجه به نیاز به سرمایه اولیه پایین تر نسبت به پرورش سایر طیور از جمله مرغ، ظرفیت خوبی برای جذب سرمایه گذار به شمار می آید. شایان ذکر است مصرف گوشت بلدرچین در قرآن کریم نیز مورد توصیه قرار گرفته است. در آیه 80 سوره طه، بلدرچین با نام «سلوی» به عنوان هدیه الهی به قوم بنی اسرائیل معرفی شده است. بنابراین با توجه به اهمیت و ویژگی های منحصر به فرد پرنده بلدرچین شایسته است بستر و زیرساخت های مورد نیاز برای رونق تولید آن در کشور فراهم شود. تحقق این امر در صورت بهبود فضای کسب وکار و سرمایه گذاری، به ویژه از منظر تسهیل و تسریع صدور مجوزهای شروع کسب وکار در بخش های اقتصادی کشور میسر می شود. موضوعی که در ماده (7) قانون اجرای سیاست های کلی اصل چهل وچهارم (۴۴) قانون اساسی مصوب 08/۱۱/۱۳۸۶ با اصلاحات بعدی نیز به آن اشاره دارد و مراجع صدور مجوزهای کسب وکار در کشور را مکلف کرده است «شرایط و فرایند صدور یا تمدید مجوزهای کسب وکار را به نحوی ساده کنند که هر متقاضی ... بتواند در حداقل زمان ممکن، مجوز مورد نظر خود را دریافت کند». با وجود این، در حال حاضر بعضاً سیاست ها و قوانین و مقرراتی (اعم از دستورالعمل، بخشنامه، تصویب نامه و ...) وضع می شوند که با اهداف ماده قانونی مذکور و شعار سال مغایرت دارند. یکی از موارد مورد اشکال، «سیاست های صدور مجوز های بخش طیور در سال ۱۴۰۰» است که در راستای تکلیف بند «الف» تبصره «۲» ماده (۵) قانون نظام جامع دامپروری کشور و ماده (۶) دستورالعمل اجرایی ماده (۵) این قانون، به شماره 9876/900/1400 و در تاریخ 08/03/1400 توسط وزارت جهاد کشاورزی ابلاغ شده است. در ماده (3) این ابلاغیه، سیاست‏های اختصاصی صدور مجوزهای طیور تشریح شده است. در بند «۱۳» این ماده، قید شده، صدور پروانه تأسیس یا توسعه پرورش بلدرچین، کبک و قرقاول باید در قالب مجموعه مولد، جوجه‏کشی و واحد [سالن] پرورشی تجاری (گوشتی یا تخم گذار) صورت پذیرد. این بدین معناست که اگر سرمایه‏گذار یا کارآفرینی بخواهد در صنعت پرورش بلدرچین، کبک و قرقاول فعالیت کند، این اجازه را ندارد که به‏صورت مستقل و مجزا، یکی از واحدهای مولد یا جوجه‏کشی یا مادر یا واحد پرواری را احداث کند؛ بلکه باید همه این واحدها را به‏صورت توأم و یکجا و در یک مکان پرورشی احداث کند؛ در غیر این صورت کسی نمی تواند در پرورش بلدرچین سرمایه گذاری کند. البته در ادامه این بند آمده است که «ارائه تعهد محضری مبنی بر تأمین جوجه از واحد های جوجه کشی معتبر و یا واردات از مبادی مورد تأیید دفتر امور طیور، امکان پذیر خواهد بود». هرچند در فراز دوم این امکان فراهم است که متقاضی بدون احداث واحد جوجه‏کشی بتواند با ارائه تعهد محضری، از واحدهای جوجه‏کشی معتبر جوجه وارد کند؛ ولی مسئولان مربوطه وزارت جهاد کشاورزی اعتنایی به این بند نکرده و صرفاً براساس بند اول عمل کرده‏اند. به‏طور کلی بند مذکور واجد چند ایراد است که موانع جدی بر سر راه سرمایه‏گذاران ایجاد کرده که در ادامه به صورت تفصیلی تبیین می شود.