بررسی چالش های سازمان آموزش فنی و حرفه ای و راهکارهای رفع آن

نویسنده

چکیده
سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور با مصوبه مورخه 25/4/1359 شورای انقلاب ایجاد شده است. هم اکنون سازمان با 641 مرکز ثابت و سیار، 12992 نفر شاغل که 5170 نفر آنها مربی هستند و حدود 118 میلیون نفر– ساعت در قالب 600863 نفر دوره مشغول انجام وظیفه می باشد. به استناد قوانین و مقرراتی مانند قانون کارآموزی، قانون اساسی، تشکیلات تفصیلی حوزه مرکزی سازمان آموزش فنی و نیروی انسانی وابسته به وزارت کار، قانون کار، قانون الزام فراگیری آموزش های فنی و حرفه ای برای اشتغال به کار و قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی و حرفه ای و مهارتی وظایفی برعهده سازمان گذاشته شده است اما تاکنون اساسنامه ای که جامع اهداف، وظایف و اختیارات، منابع مالی و سایر شرایط باشد تصویب نشده است. این وضعیت موجب تقدیم اساسنامه پیشنهادی سازمان به دولت شده است که پس از بررسی در کمیسیون اجتماعی از دستور کار خارج شده است. قوانین وضع شده در ارتباط با این نهاد بیشتر جنبه تکلیفی دارد و بررسی ها نشان می دهد که به کیفیت آموزش های غیررسمی توجه در خوری نشده است. با تصویب قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی و حرفه ای و مهارتی (24/8/1396) و به استناد بند «9» ماده (2) این قانون آموزش های غیررسمی به آموزش هایی که در خارج از نظام آموزش رسمی، طبق برنامه ای مشخص ارائه و به اخذ گواهینامه شایستگی و صلاحیت شغلی منجر می شوند و قابل ارزشیابی و هم سطح سازی با آموزش های رسمی می باشند تعریف شدند. با این تعریف تا اندازه ای محدوده ارائه آموزش در سازمان روشن تر گردید اما منجر به پوشش خلأهای کنونی نشد. چالش هایی که هم اکنون سازمان با آن مواجه است عبارتند از: فقدان اساسنامه، تقاضا محور نبودن آموزش ها، توسعه بی رویه و بزرگ شدن بیش از حد سازمان، شیوه نامناسب سنجش شایستگی حرفه ای، فرسودگی تجهیزات، نبود نظام ارتقای حرفه ای مربیان (یادگیری خرد) و جایگزینی ادامه تحصیل برای رفع این نقیصه، تغییرات پی در پی سیستم مدیریت به جای صلاحیت حرفه ای، عدم برخورداری نظام آموزش فنی و حرفه ای از جایگاه و منزلت مناسب، عدم برخورداری سازمان از مزایای نظام آموزشی، عدم اختصاص ردیف استخدامی جهت جایگزینی مربیانی که بازنشسته می شوند، فقدان الگوی واحد در اعتبار گواهینامه ها، عدم اجرای برخی قوانین ازجمله قانون الزام فراگیری آموزش های فنی و حرفه ای برای اشتغال به کار برای رفع این چالش ها پیشنهادهای زیر ارائه می شود: 1. تصویب اساسنامه سازمان در هیئت دولت، 2. نظارت بر اجرای کامل قانون الزام فراگیری آموزش های فنی و حرفه ای برای اشتغال به کار، 3. تجمیع مراکز کنونی سازمان و ایجاد قطب های علمی - عملی با تخصصی شدن آموزش ها همراه با احیا و مدرن سازی مراکز فرسوده، 4. محدود شدن تنوع مجریان آموزش های غیررسمی در دستگاه ها و ایجاد یک الگوی واحد برای ارائه آموزش و صدور گواهینامه.