بررسی جنبه های مختلف طرح های کلان شیرین سازی و انتقال آب دریا در کشور

نوع گزارش : گزارش های راهبردی

نویسنده

کارشناس گروه آب دفتر مطالعات زیربنایی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی

10.22034/report.2026.19816.3197
چکیده
به دلیل نیاز روزافزون صنایع و معادن واقع در فلات مرکزی، کاهش منابع آب تجدیدپذیر و اضافه برداشت موجود از منابع آب متعارف در استان های واقع در این مناطق، موضوع استفاده از منابع آب نامتعارف حاصل از شیرین سازی و انتقال آب دریا مطرح شده است. طرح های شیرین سازی و انتقال آب از دریا همواره متأثر از اثرات محیط زیستی و نیز هزینه های قابل توجه مورد چالش قرار گرفته اند. بررسی نیاز مصارف صنعتی در استان های هدف طرح های انتقال و نیز توجیه پذیری اقتصادی آنها می تواند میزان پایداری اقتصادی طرح را مشخص کند. بررسی ۶ سامانه کلان انتقال آب از خلیج فارس و دریای عمان به استان های هدف که شامل دو استان ساحلی جنوب کشور و پنج استان غیرساحلی است، نشان می دهد حجم کل آب تولیدی بیش از نیاز کنونی صنایع مستقر در این استان ها بوده است. همچنین بیش از نیمی از سرمایه گذاری مورد نیاز طرح نیز مطابق با مدل مالی مدنظر طرح های انتقال، با دریافت تسهیلات از صندوق توسعه ملی تأمین می شود. به همین سبب موضوعات مرتبط با اقتصاد طرح های شیرین سازی و انتقال، با تمرکز بر بازار هدف طرح های شیرین سازی و انتقال، قیمت فروش آب، سهم آن در تأمین مصرف صنایع موجود در استان های هدف مورد بررسی قرار گرفته است. چالش های مرتبط با طرح های شیرین سازی و انتقال آب به خوبی لزوم شفافیت در بازار هدف طرح ها را نشان می دهد. همچنین در تعامل دولت با بخش غیردولتی، ضرورت شفاف کردن موضوعات مرتبط با مدیریت آب و سازوکار تخصیص و فروش و نحوه تأمین انرژی مورد نیاز و قیمت گذاری آن محسوس است.

گزیده سیاستی

با توجه به هزینه انرژی خصوصادر خطوط انتقال، ابهامات مرتبط با توجیه پذیری اقتصادی طرح، عدم پیش بینی سازوکار مدیریت آتی آب و سهم اندک در رفع ناترازی آب، طرحهای کلان شیرین ســازی و انتقال آب دریا نمی تواند به عنوان راهکاری عمومی در اولویت تأمین آب مناطق دور از ساحل باشد. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

دوره 32، شماره 3
خرداد 1403 شماره مسلسل:19816