نقش و جایگاه مجمع جهانی اقتصاد در حکمرانی جهانی

نوع گزارش : گزارش های راهبردی

نویسنده

کارشناس گروه بنیادین حکومتی دفتر مطالعات حکمرانی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی

10.22034/report.mrc.21607
چکیده
حکمرانی جهانی مفهومی است که از درون تمام نهادهای متکثر و پیچیده‌ جهانی و فرامرزی متولد شده است؛ اقدامات این نهادها، شکلی جدید به معادلات قدرت داده و نوع حاکمیت وستفالیایی را تغییر داده است. بررسی این شکل جدید از معادلات قدرت درمورد ایران، که جزء بلوک‌های درحال‌توسعه است، برای بقا و ایفای نقش هوشمندانه جمهوری اسلامی در شبکه‌های قدرت جهانی (ذیل ساختارهای نهادی جهانی) ضروری است. از نهادهای محوری غیررسمی ولی بسیار مؤثر و جهت‌ساز ساختار حکمرانی جهانی، نهاد مجمع جهانی اقتصاد است که در این مطالعه به ریشه پیدایش و نحوه عملکرد آن پرداخته‌ شده است.
رویکرد پژوهش پیش‌رو بررسی نقش نهاد مجمع جهانی اقتصاد (داووس) در ساختار حکمرانی جهانی و تأثیرات آن بر بازیگران مختلف، با تأکید بر روش تحلیلی و قیاسی است. چارچوب مفهومی تحقیق بر مدل «سرمایه‌داری ذی‌نفع‌محور» و «الگوی حکمرانی چندذی‌نفعی» بنا شده است؛ مدلی که با پذیرش منافع گسترده‌تر اجتماعی و زیست‌محیطی در کنار سود سهام‌داران، تلاش می‌کند دیدگاهی فراگیر برای هدف‌گذاری شرکتی ارائه دهد.
یافته‌های اصلی نشان می‌دهد داووس به‌عنوان یک بازیگر غیردولتی نخبه‌گرا و کارآفرین هنجاری عمل می‌کند؛ به‌گونه‌ای که با بازتعریف مسائل فنی و مدیریتی جهانی در قالب چارچوب‌های عملیاتی، قدرت اثرگذاری بر وضع قوانین خود را تقویت می‌کند. الگوی چندذی‌نفعی داووس، تحت سلطه سرمایه‌داری جهانی، مفاهیمی چون «قابلیت رقابت‌پذیری جهانی» و «حکمرانی شرکتی» را به‌عنوان استانداردهای هنجاری ترویج می‌کند. این فرایند، با تحکیم منطق نئولیبرالی، مفهوم دولت کارآمد را همانند بنگاهی مدیریتی برای رشد اقتصادی تفسیر می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات