بررسی لایحه بودجه سال 1405 کل کشور (35): در بخش آب

نوع گزارش : گزارش های تقنینی

نویسنده

پژوهشگر ارشد گروه آب دفتر مطالعات زیربنائی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی

10.22034/mrc.report.21321
چکیده
 در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، برنامه های بخش آب عمدتاً در فصل «مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی» و یک برنامه از فصل «حفاظت، بهسازی و پایش محیط زیست» ارائه شده اند. مشابه لوایح بودجه سال های پیشین، تعداد طرح های بخش آب، مندرج در لایحه بودجه به طور بسیار چشم گیری بالاتر از سایر بخش هاست. با احتساب طرح های مربوط به بخش آب از فصل «حفاظت، بهسازی و پایش محیط زیست» (شامل ۱۸۳ طرح) و از فصل «مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی» (شامل ۳۱۲ طرح) این بخش دارای حدود ۴۹۵ ردیف اعتباری در لایحه می باشد که بسیار چشم گیر است. کل اعتبار تملک دارایی های سرمایه ای بخش آب در لایحه ۱,۲۹۰,۷۵۳,۶۲۴ صد ریال (۴/۱۲۹,۷۵۳ همت) است که افزایش ۱۱۸ درصدی را نسبت به رقم مصوب سال ۱۴۰۴ دارا می باشد. از میان برنامه های موضوعه نیز برنامه های عرضه آب با ۶۲۴,۴۳۹,۴۷۵ صد ریال (۶۲,۴۴۴ همت)، تأمین آب با ۳۱۴,۲۶۰,۴۹۷ صد ریال (۳۱,۴۲۶ همت) و توسعه تأسیسات فاضلاب و بازچرخانی آب با ۲۵۰,۴۰۳,۶۵۲ صد ریال (۲۵,۰۴۰ همت) در صدر اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای بخش آب هستند. از میان برنامه های بخش آب برنامه های عرضه آب، توسعه تأسیسات فاضلاب و بازچرخانی آب و تأمین آب با افزایش به ترتیب ۱۲۶، ۱۲۳ و ۱۰۰ درصدی نسبت به سال گذشته، از بیشترین افزایش برخوردار هستند. در لایحه بودجه، حدود ۲۳۶,۰۸۰,۰۰۰ صد ریال (۲۳,۶۰۸ همت)، مجموع درآمدها، واگذاری دارایی های سرمایه ای و مالی در بخش آب است که ۴۲ درصد آن مربوط به درآمد موضوع جزء (۱) بند (ب) و (ث) ماده (۳۹) قانون برنامه هفتم پیشرفت (بازتخصیص آب صنایع) و ۲۱ درصد آن نیز مربوط به درآمد حاصل از برداشت آب از آبخوان ها می باشد. 

گزیده سیاستی

اعتبار تملک دارایی‌های سرمایه‌ای بخش آب در لایحه بودجه 1,032,714,940 صد ریال است که ذیل فصول «مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی» و «حفاظت، بهسازی و پایش محیط‌زیست» ارائه شده است و برنامه‌های عرضه آب، تأمین آب و توسعه تأسیسات فاضلاب و بازچرخانی آب در صدر اعتبارات بخش آب هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

  

خلاصه مدیریتی

لایحه بودجه سال 1405، بدون احکام و تبصره‌های متنی ماده واحده و فقط در قالب جداول مختلف، ارائه شده است. در اسناد پشتیبان لایحه، راهبردهای شش‌گانه «تهیه و تدوین یک برنامه عمل مشترک بین تمامی ذینفعان»، «تدوین سیاست‌های آمایش سرزمینی بر اساس ظرفیت آبی هر منطقه»، «تدوین استراتژی ملی سازگاری با تغییرات اقلیمی در حوزه آب»، «اصلاح الگوی کشت مبتنی بر آب قابل برنامه‌ریزی و مزیت‌های اقتصادی و اجتماعی هر منطقه»، «بهبود نظام داده‌ها و اطلاعات منابع و مصارف آب برای تصمیم‌گیری بهتر» و «اصلاح ساختار اقتصاد آب» به‌عنوان ستون‌های اصلی بودجه‌ریزی سالیانه جهت برخورد با ناترازی آب مطرح شده‌اند.

در این لایحه، برنامه‌های بخش آب عمدتاً در فصل «مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی» و یک برنامه از فصل «حفاظت، بهسازی و پایش محیط زیست» ارائه شده‌اند. این برنامه‌ها شامل «پژوهش‌های علمی، فناوری و فن‌آفرینی»، «ارائه خدمات آب شهری و روستایی»، «بهبود بهره‌برداری و حفاظت ازمنابع آب»، «تأمین آب»، «عرضه آب»، «مهندسی رودخانه‌ها و سواحل» و «توسعه تأسیسات فاضلاب و بازچرخانی آب» می‌باشند که در مجموع اعتبار تملک دارایی‌های سرمایه‌ای معادل 1,290,753,624 صد ریال (129,753/4 همت) را برای بخش آب رقم می‌زند که افزایش 118 درصدی را نسبت به رقم مصوب سال 1404 دارا می‌باشد. اعتبار مذکور طی حدود 495 ردیف اعتباری برای طرح‌های بخش آب اختصاص خواهد یافت. از میان این برنامه‌ها، برنامه‌های عرضه آب با 624,439,475 صد ریال (62,444 همت)، تأمین آب با 314,260,497 صد ریال (31,426 همت) و توسعه تأسیسات فاضلاب و بازچرخانی آب با 250,403,652 صد ریال (25,040 همت) در صدر اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای بخش آب هستند. از طرف دیگر، حدود 236,080,000 صد ریال (23,608 همت)، مجموع درآمدها، واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای و مالی در بخش آب در لایحه است که 42 درصد مربوط به درآمد موضوع جزء (1) بند (ب) و (ث) ماده (39) قانون برنامه هفتم پیشرفت (بازتخصیص آب صنایع) و 21 درصد نیز مربوط به درآمد حاصل از برداشت آب از آبخوان‌ها می‌باشد.

در لایحه بودجه سال 1405 در بخش آب، 72 شرکت وابسته به بخش آب وجود دارد که از مجموع 356,765,490 صد ریال (35,676 همت)، اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای برای شرکت‌های 31گانه آب منطقه‌ای، 260,610,490 صد ریال (26,061 همت) (معادل 73 درصد) از محل منابع عمومی، 5,655,000 صد ریال (565 همت) (معادل 2 درصد) از محل منابع متفرقه و 90,500,000 صد ریال (9,050 همت) (معادل 25 درصد) از محل اختصاصی تأمین خواهد شد. همچنین از مجموع 184,082,782 صد ریال (18,408 همت)، اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای برای شرکت‌های 36گانه آب و فاضلاب، 182,439,782 صد ریال (18,244 همت) (معادل 99 درصد) از محل منابع عمومی، 1,643,000 صد ریال (164 همت) (معادل 1 درصد) از محل منابع متفرقه و 0 ریال (معادل 0 درصد) از محل اختصاصی تأمین خواهد شد.

بررسی تفصیلی لایحه بودجه سال 1405 در بخش آب نشان می‌دهد که لایحه بودجه نتواند اهداف راهبردهای شش‌گانه مندرج در اسناد پشتیبان را محقق سازد. علت اصلی در آن است که روح حاکم بر بودجه‌ریزی در بخش آب از منظر برنامه‌ها و طرح‌ها، تفاوت چندانی با سال‌های پیشین ندارد و حتی نمی‌تواند تحقق بخش عمده‌ای از اهداف قانون برنامه هفتم پیشرفت در بخش آب را عملی سازد. طبق ماده (1) قانون الزامات و احکام مورد نیاز قوانین و بودجه‌های سنواتی مصوب سال 1404، دولت باید الزامات بودجه‌ای قوانین از جمله قانون برنامه هفتم را در لایحه بودجه سال 1405، درج کند؛ در غیر این صورت، نقض صدر اصل 52 (مبنی بر تهیه لایحه بودجه بر اساس ترتیبات قانونی) رخ داده است. همچنین لازم است در اجرای ماده (182) قانون آیین‌نامه داخلی مجلس، و نیز ایجاد بستر لازم جهت نظارت بر اجرای قانون برنامه، احکام جزئی مرتبط از قانون برنامه هفتم در حوزه آب، از حیث اجرا یا عدم اجرا به جهت تامین مالی در لایحه بودجه، تعیین تکلیف شوند.

 

1. مقدمه

لایحه بودجه سال 1405 به عنوان اولین لایحه بودجه با شکل جدید، یعنی بدون احکام و تبصره‌های متنی ماده واحده و فقط در قالب جداول مختلف، می‌باشد. معمولاً بخش آب در لوایح بودجه سالیانه از اهمیت خاصی برخوردار بوده و نسبت به سایر بخش‌های اقتصادی و زیربنایی، از اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای بالاتری برخوردار است. با توجه به شرایط اقتصادی کنونی، واضح است که سیاستگذاری بودجه در بخش آب باید با دقت نظر خاص محقق شود، چراکه شرایط نامطلوب بخش آب از جهات مختلف مانند خشکسالی‌ها، تنش آب شرب، بهره‌وری نازل بخش‌های مصرف‌کننده، حجم بالای طرح‌های نیمه‌تمام و عدم وجود آمار و ارقام قابل اطمینان، طلب می‌کند که اعتبارات محدود به بهترین نحو تخصیص یابد.

شایان ذکر است که در مجموعه اسناد لایحه بودجه سال 1405 کل کشور با توجه به تغییرات ساختاری و همچنین به منظور افزایش شفافیت بودجه و بررسی لایحه، گزارش‌های «اسناد پشتیبان لایحه بودجه سال 1405» توسط سازمان برنامه و بودجه کشور نیز ارائه شده است تا ضمن تشریح شرایط و ضوابط حاکم بر تنظیم لایحه، اقدامات به عمل آمده توسط دولت را نیز تبیین نماید. در اسناد پشتیبان مذکور نه موضوع مهم و کلان اقتصادی و زیربنایی مورد کنکاش قرار گرفته که یکی از آنها موضوع «ناترازی آب» است که خود بیان‌گر اهمیت آن می‌باشد.

در راستای تجمیع سیاستگذاری‌های حاکم بر آب، خاک و پوشش گیاهی، عمده برنامه‌های بخش آب به صورت تجمیعی و تحت عنوان فصل «مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی» ارائه شده است که تعداد ردیف‌های بسیار زیادی در این فصل و همچنین فصل «حفاظت، بهسازی و پایش محیط‌زیست»، مربوط به طرح‌های بخش آب می‌باشد. در گزارش حاضر پس از بیان احکام قانونی برنامه هفتم پیشرفت مرتبط با بودجه آب، وضعیت کلی بخش آب از منظر قیاس با برخی بخش‌ها و از منظر درآمدهای آن ارائه می‌شود. پس از آن برنامه‌های مختلف بخش آب و اعتبارات هزینه‌ای و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای آن‌ها ذیل فصول مرتبط، درصدها و افزایش‌ها مورد بررسی قرار خواهد گرفت. سپس اعتبارات مربوط به شرکت‌های دولتی بخش آب و بررسی بودجه‌های آنها ارائه خواهد شد و در انتها نیز پیشنهادها مطرح خواهند شد.

 

2. احکام مختلف قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت و سنجه‌های عملکردی مرتبط با بخش آب

در حال حاضر مهم‌ترین سند بالادستی اجرایی کشور در تمام بخش‌ها و زیربخش‌ها، قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت است. فصل هشتم از برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت با عنوان «نظام مدیریت یکپارچه منابع آب»، فصل اصلی مرتبط با بخش آب از این برنامه است. این فصل (مواد 37 تا 41) شامل سنجه‌های عملکردی، مواد و احکام متفاوتی است. گفتنی است؛ برخی از احکام فصل هفتم با عنوان «امنیت غذایی و ارتقای تولید محصولات کشاورزی» نیز مرتبط با بخش آب است.

با توجه به زمان ابلاغ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت (تیرماه 1403)، بودجه سال 1405 دومین بودجه سالیانه نظام‌یافته و عملیاتی در جهت قانون برنامه هفتم پیشرفت است. بنابراین بودجه سال 1405 باید گامی جدی و منطبق در راستای اجرای برنامه هفتم باشد بدین معنا که در بودجه‌ریزی و نظام نظارت و ارزیابی باید انطباق بیشتری با اهداف کلان توسعه‌ای پیدا کند. جدول 1 مواد و احکام مرتبط با بخش آب در قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت را نشان می‌دهد. بر این اساس، احکام مربوطه شامل موضوعات «سنجه‌های عملکردی»، «نظام مدیریتی آب»، «مدیریت مصرف و بهره‌وری آب»، «منابع آب‌های سطحی و زیرزمینی» و «بازچرخانی پساب» می‌شود.

 

جدول 1.مواد مرتبط با بخش آب در قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت [1]

ماده/ تبصره/ بند

موضوع

ماده (۳۳)

بند «ت»

2- کمک بلاعوض دولت برای اجرای سامانه‌های نوین آبیاری

4- محاسبه تعرفه آب مصرفی کشت‌های گلخانه‌ای در نواحی و شهرک‌های کشاورزی و ... به نرخ مصوب فعالیت‌های کشاورزی

ماده (37)

اهداف کمّی سنجه‌های عملکردی نظام مدیریت یکپارچه منابع‌‌ آب

سنجه عملکردی

واحد متعارف

هدف کمّی در پایان برنامه

تأمین از منابع آب سطحی

میلیارد مترمکعب

 

43/4

تأمین از منابع آب زیرزمینی

میلیارد مترمکعب

36/7

تأمین از منابع آب‌های نامتعارف (آب دریا و پساب)

میلیارد مترمکعب

1/774

‌کشاورزی

میلیارد مترمکعب

 

65

‌شرب

میلیارد مترمکعب

 

9/2

‌صنعت

میلیارد مترمکعب

 

3/7

‌جبران تراز آب

میلیارد مترمکعب

 

15

‌حقابه محیط زیست

میلیارد مترمکعب

 

10/7

 

ماده (38)

بند «الف»

تهیه برنامه اصلاح ساختار و اساسنامه‌های شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نیرو

ماده (38)

بند «ب»

ایجاد سازوکارهای اجرایی لازم برای اجرای برنامه عمل حفاظت و مدیریت تالاب‌ها

ماده (38)

بند «پ»

دریافت عوارض از محصولات و مواد غذایی پر آب‌بر صادراتی

ماده (38)

بند «ت»

ایجاد بازار مبادله آب‌های غیرمتعارف با حفظ کاربری آب و جلوگیری از آلودگی و تخریب خاک توسط وزارت نیرو

ماده (38)

بند «ث»

لحاظ هزینه‌های نقدی و غیر‌نقدی انجام شده توسط خیرین حقیقی و حقوقی در احداث، توسعه و تکمیل طرح‌های آبرسانی و اجرای عملیات آبخیزداری و آبخوان‌داری و احیا و توسعه منابع طبیعی به‌عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی

ماده (38)

بند «ج»

تدوین طرح جامع پیشگیری و پایش (کنترل) سیلاب کشور با اولویت حوضه‌های آبریز با خطرپذیری بالا توسط وزارت نیرو

ماده (38)

بند «ج»

تبصره «۱»

مشخص کردن نقاط گلوگاهی (سازه‌های تقاطعی فاقد آبگذری لازم برای عبور سیلاب) توسط وزارت نیرو و اقدام جهت رفع انسداد، بهسازی و اصلاح شرایط فنی و هندسی سازه‌های مذکور توسط وزارتخانه‌های کشور و راه و شهرسازی

ماده (38)

بند «ج»

تبصره «۲»

انجام فعالیت‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری در راستای پیشگیری و مهار سیل توسط سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور

ماده (38)

بند «ج»

تبصره «۳»

الزامی بودن رویکرد مدیریت جامع حوضه‌های آبریز در ارتقای عملی و کاربردی حفاظت از رودخانه‌ها و مدیریت سیل در کشور

ماده (38)

بند «چ»

1- بررسی و اصلاح اهداف طرح‌های در دست اجرا توسط وزارتخانه‌های نیرو و کشاورزی از‌جمله طرح‌های مربوط به شبکه‌های آبیاری و زهکشی اصلی و فرعی (مستثنا کردن طرح‌های آب ژرف سیستان و بلوچستان از مفاد این بند)

2- مهار آب‌های مشترک و مرزی و لایروبی اروند و افزایش حقابه از رودخانه هیرمند

ماده (38)

بند «ح»

انجام اقدامات لازم توسط وزارتخانه‌های نیرو و جهاد کشاورزی برای افزایش حجم آب استحصالی کشور

ماده (39)

بند «الف»

تعیین تعرفه مشترکان آب و فاضلاب توسط وزارت نیرو

ماده (39)

بند «ب»

تأمین آب مورد نیاز صنایع آب‌بر از پساب و آب نامتعارف و صدور مجوز استفاده از آب متعارف توسط وزارت نیرو به‌صورت موقت در شرایط عدم وجود امکان تأمین آب از پساب و یا آب دریا

ماده (39)

بند «پ»

هزینه‌کرد اعتبارات مصوب طرح‌های مربوط و منابع داخلی به‌صورت کمک‌های فنی و اعتباری جهت تکمیل و بهره‌برداری از طرح‌های شبکه‌های اصلی و فرعی آبیاری و زهکشی

ماده (39)

بند «ت»

اجرای شبکه‌های آبیاری نوین برای شرکت‌های کشت و صنعت و اراضی آبی بیش‌تر از 10 هکتار

ماده (39)

بند «ث»

بازتخصیص آب مصرفی صنایع بزرگ توسط وزارت نیرو

ماده (39)

بند «ج»

تدوین سند و نقشه راه سیاست (دیپلماسی) آب در چارچوب سیاست (دیپلماسی) کلان کشور توسط وزارت امور خارجه و با همکاری وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیط ‌زیست و با هماهنگی شورای ‌عالی امنیت ملی کشور

ماده (39)

بند «چ»

تکمیل، تجهیز و ساماندهی شبکه کمّی‌و‌کیفی پایش منابع آب کشور توسط وزارت نیرو

ماده (40)

بند «الف»

تجهیز منابع آبی در اختیار دستگاه‌های اجرایی، نهادهای عمومی غیردولتی، نهادهای انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران و نیروهای مسلح به ابزار اندازه‌گیری هوشمند استاندارد با همکاری وزارت نیرو

ماده (40)

بند «ب»

ممنوعیت آبیاری فضای سبز با استفاده از آب شرب در صورت وجود آب جایگزین به تشخیص وزارت نیرو

ماده (40)

بند «پ»

نصب شمارشگر (کنتور) برای چاه‌های آب به‌منظور مدیریت (کنترل) اضافه ‌برداشت از منابع آبی و اخذ جریمه برای اضافه برداشت‌های صورت گرفته از منابع آب زیرزمینی

ماده (40)

بند «ت»

1- به تهیه نظام‌نامه و استقرار مدیریت مشارکتی آب با ایجاد یا تقویت تشکل‌های بهره‌برداران در هریک از آبخوان‌های توسط وزارت نیرو

2- واگذاری وظایف تصدی‌گری وزارت نیرو به تشکل‌های موجود با عقد قرارداد

ماده (40)

بند «ث»

ممنوعیت تردد و فعالیت هرگونه دستگاه حفاری چاه بدون مجوز وزارت نیرو و مسلوب‌المنفعه کردن چاه‌های غیرمجاز حفر شده

ماده (40)

بند «ج»

ممنوعیت انتقال آب بین 6 حوضه آبریز داخلی برای مصارف غیرشرب

ماده (40)

بند «چ»

تکلیف وزارت نیرو جهت تأمین، طراحی و ساخت حداقل هشتاد درصد (80%) از آب شیرین‌کن‌های مورد نیاز استان‌های واقع در سواحل خلیج فارس و دریای عمان و دریای خزر را از طریق خرید تضمینی آب شیرین شده

ماده (40)

بند «ح»

انجام مطالعات، تمهیدات و اقدامات لازم برای پایدار کردن شرایط دریای خزر توسط دولت

ماده (41)

بند «الف»

ممنوعیت و جرم‌انگاری رهاسازی آب آلوده و آلوده کردن منابع آب سطحی و زیرزمینی

 

3. راهبردهای رفع ناترازی آب در اسناد پشتیبان لایحه بودجه سال 1405 

 با توجه به »تصمیمات جلسه شورای‌عالی راهبری برنامه هفتم توسعه (رفع ناترازی آب)» نظرات دستگاه‌های اجرایی ذی‌مدخل از قبیل وزارت نیرو، وزارت جهادکشاورزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت پیرامون برنامه رفع ناترازی آب مورد بررسی قرار گرفته و تهیه الگوی مناسب برای برنامه اقدام نظام یکپارچه مدیریت منابع آب در سطح ملی و استانی در دستور کار قرار گرفته است. بر این اساس، میزان آب قابل برنامه‌ریزی هر استان در قالب حوضه‌های آبریز مرتبط، احصاء شده و موضوع بر اساس راهکارهای پیشنهادی در بخش ساختاری، مدیریتی و برنامه‌ای تدوین شدند. در جدول 2 راهکارهای مهم و راهبردی منتخب جهت مدیریت و رفع ناترازی آب بیان شده است.

 

جدول 2. راهکارهای مهم و راهبردی تدوین شده جهت رفع ناترازی آب در اسناد پشتیبان لایحه بودجه سال 1405 [2]

ردیف

عنوان راهکار

دسته‌بندی

زمان‌بندی

1

تهیه و تدوین یک برنامه عمل مشترک بین تمامی ذینفعان، متشکل از بخش‌های آب، کشاورزی، صنعت، محیط‌زیست و غیره، جهت همسویی و ایجاد نگاه همبست در سیاست‌گذاری‌های کلان، از طریق اصلاح ساختار آب و استقرار مدیریت مشارکتی آب با تأکید بر ایجاد و تقویت تشکل‌ها و واگذاری وظایف تصدی‌گری در حفاظت و بهره‌برداری آب به آنها (ماده 27 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور و بند «ت» ماده 40 قانون برنامه هفتم

سیاسی، حقوقی، قانونی و ساختاری

یک سال

2

تدوین سیاست‌های آمایش سرزمینی بر اساس ظرفیت آبی هر منطقه و برنامه‌ریزی و تشویق برای انتقال جمعیت و صنایع پرمصرف به مناطق پرآب و اعمال محدودیت بر صدور مجوز جدید برای صنایع پرمصرف در مناطق خشک

اجتماعی و فرهنگی-اقتصادی

یک سال (اجرا در طول برنامه هفتم)

3

تدوین استراتژی ملی سازگاری با تغییرات اقلیمی در حوزه آب

محیط‌زیستی

شش ماه (اجرا در طول برنامه هفتم)

4

اصلاح الگوی کشت مبتنی بر آب قابل برنامه‌ریزی و مزیت‌های اقتصادی و اجتماعی هر منطقه: ارائه برنامه الگوی کشت و حمایت از کشاورزان با حداکثر 65 میلیارد مترمکعب آب (ماده (33) قانون برنامه هفتم)

اقتصادی

یک سال (اجرا در طول برنامه هفتم)

5

بهبود نظام داده‌ها و اطلاعات منابع و مصارف آب برای تصمیم‌گیری بهتر

مدیریت و اجرا-علمی، فناوری و داده‌محوری

در طول برنامه هفتم

6

اصلاح ساختار اقتصاد آب

اقتصادی

حداکثر یک سال

 

4. مقایسه نسبی اعتبارات بخش آب با برخی بخش‌های زیربنایی و اقتصادی

به دلیل تعداد بالای طرح‌های بخش آب، تنوع آنها و میزان بالای اعتبار برای اتمام آنها، معمولاً بخش آب از میزان بالای اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای در لوایح و قوانین بودجه سالیانه برخوردار است. جدول 3، مقایسه نسبی اعتبارات بخش آب با برخی بخش‌های دیگر در لایحه بودجه سال 1405 را نشان می‌دهد. در لایحه بودجه سال 1405، برنامه‌های بخش آب عمدتاً در فصل «مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی» و یک برنامه از فصل «حفاظت، بهسازی و پایش محیط زیست» ارائه شده‌اند. با توجه به داده‌های ارائه شده در این جدول، فصل «مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی» با اختصاص بودجه تملک دارایی‌های سرمایه‌ای معادل 1,232,837,972 یکصد ریال (123,284 همت)، به عنوان یک حوزه با اولویت بالا و کلان در تأمین اعتبار طرح‌های آب کشور قابل توجه می‌باشد که بعد از فصل «حمل و نقل» از بالاترین اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای برخوردار است. بر این اساس، محل تأمین اعتبار عمدتاً از محل عمومی بوده که بیان‌گر سیاقی مشابه سال‌های پیشین است.

 

جدول 3. مقایسه نسبی اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای بخش آب با برخی بخش‌های دیگر در لایحه بودجه سال 1405 (یکصد ریال) (موضوع جدول 4 پیوست یک) [2]

جمع

تعهدات ماده 56 قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (1)

برآورد 1405 از محل اختصاصی

متفرقه درآمد-هزینه

عمومی

عنوان

شماره طبقه‌بندی

161,260,000

0

3,500,000

146,250,000

11,510,000

ارتقاء تولیدات صنعتی و معدنی

135

141,509,000

0

67,515,000

29,700,000

44,294,000

توسعه دولت هوشمند

136

176,421,000

0

20,500,000

152,162,000

3,759,000

توسعه شبکه ملی اطعات

137

47,631,000

0

4,500,000

29,200,000

13,931,000

توسعه صنعت فضایی کشور

138

1,232,837,972

12,611,962

209,510,000

37,930,000

972,786,010

مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی

139

97,572,200

0

11,717,200

7,680,000

78,175,000

ارتقاء امنیت غذایی

140

300,538,152

32,729,722

31,500

1,864,000

265,912,930

حفاظت، بهسازی و پایش محیط‌زیست

141

1,853,002,515

35,493,405

256,950,000

166,318,000

1,394,241,110

برنامه توسعه حمل و نقل

142

28,500,000

0

0

500,000

28,000,000

برنامه تولید و عرضه مسکن

143

289,700,000

0

132,000,000

16,280,000

141,420,000

برنامه عمران و خدمات شهری و روستایی

144

63,239,000

1,579,000

18,050,000

310,000

43,300,000

تامین پایدار انرژی

145

 

مشابه لوایح بودجه سال‌های پیشین، تعداد طرح‌های بخش آب، مندرج در لایحه بودجه سال 1405 به طور بسیار چشم‌گیری بالاتر از سایر بخش‌هاست. با احتساب طرح‌های مربوط به بخش آب از فصل «حفاظت، بهسازی و پایش محیط‌زیست» (شامل 183 طرح) و از فصل «مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی» (شامل 312 طرح) این بخش دارای حدود 495 ردیف اعتباری در لایحه می‌باشد که بسیار چشم‌گیر است.

 

جدول 4.تعداد ردیف‌های مستقل اعتباری تملک دارایی‌های سرمایه‌ای ذیل بخش‌های مختلف (موضوع جدول 4 پیوست یک) [2]

تعداد ردیف‌های مستقل اعتباری

عنوان

شماره طبقه‌بندی

23

ارتقاء تولیدات صنعتی و معدنی

135

25

توسعه دولت هوشمند

136

13

توسعه شبکه ملی اطلاعات

137

5

توسعه صنعت فضایی کشور

138

343 (312 ردیف بخش آب)

مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی

139

40

ارتقاء امنیت غذایی

140

198 (183 ردیف بخش آب)

حفاظت، بهسازی و پایش محیط‌زیست

141

344

برنامه توسعه حمل و نقل

142

4

برنامه تولید و عرضه مسکن

143

32

برنامه عمران و خدمات شهری و روستایی

144

67

تامین پایدار انرژی

145

 

 

  5. الزامات منابع، درآمدها، واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای و مالی بخش آب در لایحه بودجه سال 1405

علاوه بر سهم از بودجه عمومی، بخش آب در لایحه بودجه سال 1405، دارای برخی منابع، درآمدها، واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای و مالی می‌باشد. موارد مذکور در جداول 5 و 6 ارائه شده‌اند.

 

جدول 5. الزامات منابع لایحه بودجه سال 1405 مربوط به بخش آب (قران) (موضوع جدول الزامات منابع ماده واحده) [2]

4- الزامات منابع حوزه آب و انرژی

4-3- عوارض برداشت آب از چاه‌های مجاز و جریمه چاه‌های غیرمجاز

ردیف

عنوان

مصوب 1404

الزام 1405

درصد افزایش

استناد قانونی

4-3-1

عوارض چاه‌های آب مجاز دارای شمارشگر)کنتور) هوشمند به ازای هر مترمکعب بر اساس برداشت مجاز آنها در صورت رعایت الگوی کشت ابلاغی

3

10

233

بند (16) ماده (1) قانون الزامات و احکام مورد نیاز قوانین بودجه‌های سنواتی

4-3-2

عوارض چاه‌های آب مجاز دارای شمارشگر (کنتور) هوشمند به ازای هر مترمکعب بر اساس برداشت مجاز آنها در صورت عدم رعایت الگوی کشت ابلاغی

7

12

71

بند (16) ماده (1) قانون الزامات و احکام مورد نیاز قوانین بودجه‌های سنواتی

4-3-3

عوارض چاه‌های آب مجاز فاقد شمارشگر )کنتور( هوشمند به ازای هر مترمکعب بر اساس سطح زیر کشت و الگوی مصرف آب تعیین شده برای مناطق و اقلیم‌های مختلف مطابق ماده (26) قانون توزیع عادلانه آب در صورت رعایت الگوی کشت ابلاغی تا سقف ظرفیت پروانه بهره‌برداری

4

25

525

بند (16) ماده (1) قانون الزامات و احکام مورد نیاز قوانین بودجه‌های سنواتی

4-3-4

عوارض چاه‌های آب مجاز فاقد شمارشگر )کنتور) هوشمند به ازای هر مترمکعب بر اساس سطح زیر کشت و الگوی مصرف آب تعیین شده برای مناطق و اقلیم‌های مختلف مطابق ماده (26) قانون توزیع عادلانه آب در صورت عدم رعایت الگوی کشت ابلاغی تا سقف ظرفیت پروانه بهره‌برداری

10

30

200

بند (16) ماده (1) قانون الزامات و احکام مورد نیاز قوانین بودجه‌های سنواتی

4-3-5

متوسط جریمه چاه‌های آب مجاز در صورت برداشت بیشتر از ظرفیت پروانه بهره‌برداری به ازای هر مترمکعب تا معادل قیمت تمام شده آب سطحی منطقه

580

754

30

بند (16) ماده (1) قانون الزامات و احکام مورد نیاز قوانین بودجه‌های سنواتی

4-3-6

جریمه برداشت آب از چاه‌های آب غیرمجاز به ازای هر مترمکعب در صورت رعایت الگوی کشت ابلاغی

80

250

213

بند (16) ماده (1) قانون الزامات و احکام مورد نیاز قوانین بودجه‌های سنواتی

4-3-7

جریمه برداشت آب از چاه های آب غیرمجاز به ازای هر مترمکعب در صورت عدم رعایت الگوی کشت ابلاغی

160

300

88

بند (16) ماده (1) قانون الزامات و احکام مورد نیاز قوانین بودجه‌های سنواتی

 

بر اساس بند (16) ماده (1) قانون الزامات و احکام مورد نیاز قوانین بودجه‌های سنواتی (مصوب 1404)، دولت مکلف است که علاوه بر الزامات و احکام بودجه‌ای موجود در قوانین از جمله قانون برنامه پنج‌ساله جاری و قوانین بودجه‌ای، برخی احکام و الزامات را در لوایح بودجه سنواتی اعمال و جهت بررسی به مجلس ارائه دهد. یکی از الزامات مذکور موضوع تعیین عوارض برداشت آب از آبخوان‌ها به ازای هر مترمکعب به تفکیک چاه‌های مجاز و جریمه‌های چاه‌های غیرمجاز، دارا و فاقد شمارشگر (کنتور)، رعایت الگوی کشت و ظرفیت پروانه بهره‌برداری می‌باشد که الزامات جدول 5 بر این مبنای قانونی ارائه شده است. بر این مبنا عوارض برداشت آب از چاه‌های مجاز و جریمه چاه‌های غیرمجاز در سال 1405 نسبت به سال 1404 افزایش چشم‌گیری از 30 تا بیش از 500 درصد را خواهد داشت. شایان ذکر است که مبنای افزایش‌های موضوع جدول 5 نسبت به سال 1404 مشخص نیست و به علاوه مبنای قانونی الگوی کشت ذکر شده نیز معلوم نمی‌باشد.

نکته قابل توجه دیگر این است که بند (پ) ماده (40) قانون برنامه هفتم، صراحتاً به موضوع «پایداری تأمین مصارف وابسته به آب زیرزمینی در دشت‌های بحرانی» اشاره دارد. این امر در حالی است که وضعیت دشت از منظر آزاد، بحرانی یا ممنوعه‌بحرانی بودن و یا میزان بیلان منفی دشت در محاسبه عوارض موضوع جدول 5 دخالت داده نشده است.

جدول 6 اهم درآمدها، واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای و مالی در بخش آب را در لایحه بودجه سال 1405 نشان می‌دهد. بر اساس این جدول، حدود 236,080,000 صد ریال (23,608 همت)، مجموع درآمدها، واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای و مالی در بخش آب در لایحه است که 25 درصد آن مربوط به درآمد حاصل از واریز تا 7 درصد درآمدهای شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نیرو (مشترک با برق)، 42 درصد مربوط به درآمد موضوع جزء (1) بند (ب) و (ث) ماده (39) قانون برنامه هفتم پیشرفت (بازتخصیص آب صنایع) و 21 درصد نیز مربوط به درآمد حاصل از برداشت آب از آبخوان‌ها می‌باشد.

شایان ذکر است که منبع درآمدی 10،000،000 صدریالی (1,000 همت) مربوط به عنوان «اعتبارات موضوع دریافت اضافه بر آب‌بها بابت کاهش هدررفت آب»، با افزایش تعرفه‌های آب شرب به صورت اضافه آب‌بها به میزان 20 قران به ازای هر مترمکعب فروش آب شرب تا الگوی مصرف برای مشترکین خانگی و تا ظرفیت قراردادی برای مشترکین غیرخانگی و اضافه آب‌بها به میزان 40 قران به ازای هر مترمکعب فروش آب شرب بالاتر از الگوی مصرف برای مشترکین خانگی و بیشتر از ظرفیت قراردادی برای مشترکین غیرخانگی محقق خواهد شد.

 

جدول 6.درآمدها، واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای و مالی در بخش آب (یکصد ریال) (موضوع جدول 5 ماده واحده) [2]

شماره طبقه‌بندی

عنوان

عمومی

اختصاصی

جمع

130427

درآمد حاصل از واریز تا 7 درصد درآمدهای شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نیرو (مشترک با برق)

0

60,000,000

60,000,000

140139

درآمد حاصل از ارائه خدمات فنی، مهندسی و فناوری‌های نوین مرتبط با استحصال و مدیریت آب‌های جوی

0

300,000

300,000

150141

درآمد حاصل از افزایش بهای تعرفه هر مترمکعب فروش آب شرب شهری برای مشترکان پرمصرف آب (موضوع بند (ر) ماده (72) قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت)

1,500,000

0

1,500,000

150143

اعتبارات موضوع دریافت اضافه بر آب بها بابت کاهش هدررفت آب

10,000,000

 

10,000,000

150153

درآمد موضوع جزء (1) بند (ب) و (ث) ماده ( 39 ) قانون برنامه هفتم

0

100,000,000

100,000,000

160104

حق اشتراک برداشت جدید آب (موضوع ماده (63) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت)

4,000,000

0

4,000,000

160112

درآمد حاصل از برداشت آب از آبخوان‌ها

0

50,000,000

50,000,000

160147

درآمد حاصل از عوارض محصولات صادراتی کشاوری آب‌بر (موضوع بند (پ) ماده (38) قانون برنامه هفتم

10,000,000

0

10,000,000

160149

درآمد حاصل از مازاد مصالح رودخانه‌ای (موضوع بند (الف) ماده (43) قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها

280,000

0

280,000

جمع

25,780,000

210,300,000

236,080,000

  

6. بررسی اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای برنامه‌های مختلف بخش آب در لایحه بودجه سال 1405 

 در لایحه بودجه سال 1405، برنامه‌های مرتبط با آب، خاک و پوشش گیاهی در فصل «مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی» و همچنین برخی نیز در فصل «حفاظت، بهسازی و پایش محیط‌زیست» ارائه شده‌اند. از این میان برنامه‌های «پژوهش‌های علمی، فناوری و فن‌آفرینی» (مشترک)، «ارائه خدمات آب شهری و روستایی»، «بهبود بهره‌برداری و حفاظت ازمنابع آب»، «تأمین آب»، «عرضه آب» و «مهندسی رودخانه‌ها و سواحل» از فصل «مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی» و همچنین برنامه «توسعه تأسیسات فاضلاب و بازچرخانی آب» از فصل «حفاظت، بهسازی و پایش محیط‌زیست» مربوط به بخش آب می‌باشد. جدول 7 اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای برنامه‌های مختلف بخش آب در لایحه بودجه سال 1405 را از فصول مختلف لایحه نشان می‌دهد.

 

جدول 7. اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای برنامه‌های مختلف بخش آب در لایحه بودجه سال 1405 (یکصد ریال) (موضوع جدول 4 پیوست یک) [2]

درصد افزایش

برآورد 1405

مصوب 1404

عنوان

شماره طبقه‌بندی

درصد از کل

جمع

تعهدات ماده 56  قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (1)

برآورد 1405 از محل اختصاصی

متفرقه درآمد-هزینه

عمومی

116

100

1,232,837,972

12,611,962

209,510,000

37,930,000

972,786,010

572,060,300

مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی

139

32

0/4

5,270,000

0

310,000

0

4,960,000

3,979,160

پژوهش‌های علمی، فناوری و فن‌آفرینی

0512

857

1/0

12,005,000

0

0

10,000,000

2,005,000

1,255,000

ارائه خدمات آب شهری و روستایی

0513

127

5/6

68,875,000

0

25,500,000

4,545,000

38,830,000

30,280,000

بهبود بهره‌برداری و حفاظت ازمنابع آب

0514

428

1/1

13,200,000

0

2,000,000

1,200,000

10,000,000

2,500,000

بیابان‌زدایی و احیاء عرصه‌های تخریب شده

0515

100

25/5

314,260,497

7,914,497

44,300,000

796,000

261,250,000

156,810,110

تأمین آب

0516

88

6/7

82,171,000

0

17,000,000

1,480,000

63,691,000

43,705,000

توسعه زیرساخت‌های آب و خاک کشاورزی

0518

118

2/8

34,620,000

0

6,000,000

220,000

28,400,000

15,850,000

حفاظت خاک و آبخیزداری

0519

103

5/1

62,497,000

0

0

8,207,000

54,290,000

30,751,000

حفاظت، احیا، و بهره‌برداری پایدار جنگل‌ها و مراتع

0522

126

50/7

624,439,475

4,697,465

114,400,000

11,282,000

494,060,010

276,230,030

عرضه آب

0523

45

1/3

15,500,000

0

0

200,000

15,300,000

10,700,000

مهندسی رودخانه‌ها و سواحل

0524

123

83/3 (فصل مربوطه)

250,403,652

32,729,722

0

1,364,000

216,309,930

112,539,930

توسعه تأسیسات فاضلاب و بازچرخانی آب (از حفاظت، بهسازی و پایش محیط‌زیست)

0314

(141)

118

84/1

1,290,753,624

45,341,684

184,510,000

28,187,000

1,032,714,940

591,794,230

جمع کل (بخش آب)

 

همان‌طور که جدول 7 نشان می‌دهد، 1,040,349,972 صد ریال (104,035 همت) (معادل 84 درصد) از کل اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای فصل «مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی» مربوط به بخش آب و همچنین 250,403,652 صد ریال (250,040 همت) (معادل 83 درصد) از کل اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای فصل «حفاظت، بهسازی و پایش محیط‌زیست» مربوط به بخش آب است. مجموع این ارقام 1,290,753,624 صد ریال (129,075 همت) اعتبار تملک دارایی‌های سرمایه‌ای برای بخش آب فراهم می‌آورد که افزایش 118 درصدی را نسبت به رقم مصوب سال 1404 دارا می‌باشد. از میان برنامه‌های موضوعه نیز برنامه‌های عرضه آب با 624,439,475 صد ریال (62,444 همت)، تأمین آب با 314,260,497 صد ریال (31,426 همت) و توسعه تأسیسات فاضلاب و بازچرخانی آب با 250,403,652 صد ریال (250,040 همت) در صدر اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای بخش آب هستند. از میان برنامه‌های بخش آب برنامه‌های عرضه آب، توسعه تأسیسات فاضلاب و بازچرخانی آب و تأمین آب با افزایش به ترتیب 126، 123 و 100 درصدی نسبت به سال گذشته، از بیشترین افزایش برخوردار هستند.

شایان ذکر است که در لایحه بودجه سال 1405، از محل اعتبارات یارانه‌ها (ردیف 520000 جدول 9 ماده واحده)، اعتبار هزینه‌ای 9,500,000 صد ریال (950 همت) برای جبران زیان عملیات آب و فاضلاب روستایی سراسر کشور و اعتبار 130,000,000 صد ریال (13,000 همت) نیز برای خرید تضمینی آب استحصالی و پساب تصفیه شده از بخش غیردولتی لحاظ شده است.

 

7. بررسی بودجه شرکت‌های تابعه وزارت نیرو در بخش آب در لایحه بودجه سال 1405

این بخش از گزارش به بررسی اعتبارات مختلف شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نیرو در بخش آب می‌پردازد. این شرکت‌ها شامل 70 شرکت مرتبط با آب بوده و عمدتاً شامل شرکت‌های آب منطقه‌ای و آب و فاضلاب هستند.

 

7-1. اعتبارات هزینه‌ای و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای شرکت‌ها

جدول 8 اعتبارات هزینه‌ای و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای شرکت‌های آب منطقه‌ای (31 شرکت) ذیل وزارت نیرو در لایحه بودجه سال 1405 را نشان می‌دهد. به دلیل درآمدهای ناشی از فروش آب، اعتبار هزینه‌ای تمامی شرکت‌های مذکور صفر می‌باشد. همان‌گونه که این جدول نشان می‌دهد، از مجموع 356,765,490 صد ریال (35,676 همت)، اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای برای مجموع این شرکت‌ها، 260,610,490 صد ریال (26,061 همت) (معادل 73 درصد) از محل منابع عمومی، 5,655,000 صد ریال (565 همت) (معادل 2 درصد) از محل منابع متفرقه و 90,500,000 صد ریال (9,050 همت) (معادل 25 درصد) از محل اختصاصی تأمین خواهد شد. اعتبارات مجموع، 29 درصد نسبت به رقم مصوب سال 1404 افزایش دارد. بیشترین اعتبار تملک دارایی‌های سرمایه‌ای، مربوط به شرکت‌های سهامی سازمان آب و برق خوزستان، آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی و آب منطقه‌ای فارس و کم‌ترین آن نیز مربوط به شرکت‌های سهامی آب منطقه‌ای البرز، آب منطقه‌ای یزد، آب منطقه‌ای خراسان جنوبی و آب منطقه‌ای هرمزگان است.

 

جدول 8. اعتبارات هزینه‌ای و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای شرکت‌های آب منطقه‌ای ذیل وزارت نیرو در لایحه بودجه سال 1405 (یکصد ریال) (موضوع جدول 7 ب ماده واحده) [2]

تملک دارایی‌های سرمایه‌ای

هزینه‌ای

شرکت

شماره طبقه‌بندی

ردیف

درصد افزایش

برآورد  1405

مصوب 1404

جمع

اختصاصی

متفرقه جدول  7

عمومی جدول  7

14

11,550,020

3,000,000

0

8,550,020

10,100,020

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای تهران

210000

1

45

23,710,100

10,500,000

0

13,210,100

16,350,100

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای فارس

210500

2

117

16,349,040

10,000,000

649,000

5,700,040

7,520,020

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای اصفهان

211000

3

114

12,100,000

7,000,000

0

5,100,000

5,650,000

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای خراسان رضوی

211500

4

8

7,100,020

2,000,000

0

5,100,020

6,600,030

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای کرمانشاه

212500

5

116

10,810,000

6,000,000

0

4,810,000

5,010,000

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای کرمان

213000

6

-5

6,150,010

500,000

0

5,650,010

6,450,010

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای سیستان و بلوچستان

213500

7

8

2,750,010

500,000

0

2,250,010

2,550,010

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای هرمزگان

214000

8

32

55,130,070

17,500,000

0

37,630,070

41,620,070

0

شرکت سهامی سازمان آب و برق خوزستان

214500

9

212

4,780,040

1,000,000

0

3,780,040

1,530,070

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای آذربایجان غربی

216000

10

0

11,000,050

1,000,000

0

10,000,050

11,000,050

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای گیلان

218500

11

23

19,995,042

2,000,000

0

17,995,042

16,310,010

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای مازندران

219000

12

114

27,126,030

6,000,000

2,276,000

18,850,030

12,700,050

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی

219500

13

66

2,400,010

1,000,000

0

1,400,010

1,450,010

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای یزد

219600

14

43

14,758,010

1,500,000

1,138,000

12,120,010

10,350,000

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای زنجان

219900

15

-20

7,500,010

500,000

0

7,000,010

9,400,010

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای لرستان

294920

16

17

8,100,020

1,500,000

0

6,600,020

6,950,020

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای خراسان شمالی

294930

17

150

2,500,010

1,500,000

0

1,000,010

1,000,010

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای خراسان جنوبی

294940

18

6

19,800,000

3,000,000

0

16,800,000

18,700,000

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای کهگیلویه و بویراحمد

294950

19

4

11,700,000

1,500,000

0

10,200,000

11,200,000

0

شرکت سهامی آب منطقه ای قزوین

294960

20

-10

4,100,000

500,000

0

3,600,000

4,550,000

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای سمنان

294980

21

17

7,400,010

2,500,000

0

4,900,010

6,300,010

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای مرکزی

294990

22

19

10,100,040

2,500,000

0

7,600,040

8,500,040

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری

295000

23

13

9,900,000

2,500,000

0

7,400,000

8,800,000

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای بوشهر

295010

24

56

8,400,010

1,000,000

0

7,400,010

5,400,020

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای ایلام

295020

25

8

11,592,000

1,000,000

1,592,000

9,000,000

10,700,000

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای کردستان

295030

26

7

3,000,020

0

0

3,000,020

2,800,020

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای همدان

295040

27

-19

15,215,924

1,500,000

0

13,715,924

18,900,030

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای گلستان

295050

28

61

9,748,994

1,000,000

0

8,748,994

6,050,030

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای اردبیل

295060

29

0

2,000,000

500,000

0

1,500,000

2,000,000

0

شرکت سهامی آب منطقه‌ای البرز

295380

30

در ماده واحده ارائه نشده است.

شرکت سهامی آب منطقه‌ای قم

294970

31

29

356,765,490

90,500,000

5,655,000

260,610,490

276,440,640

0

جمع

 

جدول 9 اعتبارات هزینه‌ای و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای شرکت‌های آب و فاضلاب (36 شرکت) ذیل وزارت نیرو در لایحه بودجه سال 1405 را نشان می‌دهد. به دلیل درآمدهای ناشی از فروش آب شرب، اعتبار هزینه‌ای تمامی شرکت‌های مذکور صفر می‌باشد. همان‌گونه که این جدول نشان می‌دهد، از مجموع 184,082,782 صد ریال (18,408 همت)، اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای برای مجموع این شرکت‌ها، 182,439,782 صد ریال (18,244 همت) (معادل 99 درصد) از محل منابع عمومی، 1,643,000 صد ریال (164 همت) (معادل 1 درصد) از محل منابع متفرقه و 0 ریال (معادل 0 درصد) از محل اختصاصی تأمین خواهد شد. اعتبارات مجموع، 20 درصد نسبت به رقم مصوب سال 1404 افزایش دارد. بیشترین اعتبار تملک دارایی‌های سرمایه‌ای، مربوط به شرکت‌های آب و فاضلاب استان‌های تهران و خوزستان و کم‌ترین آن نیز مربوط به شرکت‌های آب و فاضلاب استان‌های یزد و مرکزی است.

 

جدول 9.اعتبارات هزینه‌ای و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای شرکت‌های آب و فاضلاب ذیل وزارت نیرو در لایحه بودجه سال 1405 (یکصد ریال) (موضوع جدول 7 ب ماده واحده) [2]

تملک دارایی‌های سرمایه‌ای

هزینه‌ای

شرکت

شماره طبقه‌بندی

ردیف

درصد افزایش

برآورد  1405

جمع

اختصاصی

متفرقه جدول  7

عمومی جدول 7

مصوب 1404

186

3,770,000

0

0

3,770,000

1,320,000

0

شرکت آب و فاضلاب مشهد

216200

1

16

2,978,111

0

0

2,978,111

2,560,000

0

شرکت آب و فاضلاب اردبیل

216400

2

47

1,940,000

0

0

1,940,000

1,320,000

0

شرکت آب و فاضلاب قزوین

216510

3

84

4,392,446

0

0

4,392,446

2,390,010

0

شرکت آب و فاضلاب گلستان

216530

4

35

35,406,936

0

279,000

35,127,936

26,150,010

0

شرکت آب و فاضلاب استان تهران

216600

5

22

8,317,496

0

0

8,317,496

6,830,000

0

شرکت آب و فاضلاب اصفهان

216700

6

190

1,567,537

0

0

1,567,537

540,000

0

شرکت آب و فاضلاب کاشان

216750

7

39

6,283,836

0

0

6,283,836

4,510,000

0

شرکت آب و فاضلاب آذربایجان شرقی

216800

8

20

4,511,118

0

0

4,511,118

3,755,000

0

شرکت آب و فاضلاب آذربایجان غربی

216900

9

56

970,000

0

0

970,000

620,000

0

شرکت آب و فاضلاب چهارمحال بختیاری

217100

10

25

12,216,864

0

0

12,216,864

9,780,010

0

شرکت آب و فاضلاب گین

217200

11

-26

1,050,000

0

0

1,050,000

1,420,000

0

شرکت آب و فاضلاب خراسان رضوی - سهامی خاص

217300

12

-8

2,322,250

0

0

2,322,250

2,536,010

0

شرکت آب و فاضلاب فارس

217400

13

0

2,400,000

0

0

2,400,000

2,400,000

0

شرکت آب و فاضلاب شیراز

217500

14

23

25,961,034

0

0

25,961,034

21,148,000

0

شرکت آب و فاضلاب خوزستان

217600

15

307

4,073,792

0

0

4,073,792

1,000,000

0

شرکت آب و فاضلاب بوشهر

217700

16

-16

7,995,000

0

0

7,995,000

9,550,000

0

شرکت آب و فاضلاب سیستان و بلوچستان

217800

17

-34

10,450,010

0

0

10,450,010

15,950,010

0

شرکت آب و فاضلاب کرمانشاه

217900

18

84

6,247,115

0

0

6,247,115

3,390,000

0

شرکت آب و فاضلاب لرستان

218100

19

78

5,705,000

0

0

5,705,000

3,205,000

0

شرکت آب و فاضلاب هرمزگان

218200

20

184

8,874,000

0

1,364,000

7,510,000

3,120,000

0

شرکت آب و فاضلاب کردستان

218300

21

-64

215,000

0

0

215,000

600,000

0

شرکت آب و فاضلاب مرکزی

218400

22

-9

6,950,271

0

0

6,950,271

7,620,010

0

شرکت آب و فاضلاب مازندران

218600

23

-65

300,000

0

0

300,000

850,000

0

شرکت آب و فاضلاب کرمان

218700

24

4

1,387,507

0

0

1,387,507

1,340,000

0

شرکت آب و فاضلاب همدان

218800

25

-24

2,118,234

0

0

2,118,234

2,778,000

0

شرکت آب و فاضلاب ایم

218900

26

-33

2,505,000

0

0

2,505,000

3,740,000

0

شرکت آب و فاضلاب زنجان

219100

27

0

2,450,000

0

0

2,450,000

2,450,000

0

شرکت آب و فاضلاب کهکیلویه و بویراحمد

219200

28

-14

300,000

0

0

300,000

350,000

0

شرکت آب و فاضلاب سمنان

219300

29

-59

100,000

0

0

100,000

245,000

0

شرکت آب و فاضلاب یزد

219400

30

0

3,000,000

0

0

3,000,000

3,000,000

0

شرکت آب و فاضلاب قم

219450

31

608

1,416,225

0

0

1,416,225

200,000

0

شرکت آب و فاضلاب بروجرد

219470

32

-12

2,510,000

0

0

2,510,000

2,860,000

0

شرکت آب و فاضلاب استان البرز

219480

33

-17

2,108,000

0

0

2,108,000

2,528,000

0

شرکت آب و فاضلاب استان خراسان شمالی- سهامی خاص

294880

34

74

1,290,000

0

0

1,290,000

740,010

0

شرکت آب و فاضلاب استان خراسان جنوبی- سهامی خاص

294890

35

در ماده واحده ارائه نشده است.

شرکت آب و فاضلاب اهواز

217610

36

20

184,082,782

0

1,643,000

182,439,782

152,795,070

0

جمع

 

از میان سایر شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نیرو در بخش آب نیز (جدول 10)، اعتبار تملکی بالغ بر 271,856,032 صد ریال (27,186 همت) با توزیع 47 درصد برای شرکت مادرتخصصی مهندسی آب و فاضلاب کشور، 25 درصد برای شرکت مادرتخصصی مدیریت منابع آب ایران و 28 درصد نیز برای شرکت سهامی توسعه منابع آب و نیروی ایران وجود دارد. قابل توجه است که از این اعتبار 65 درصد از محل منابع عمومی و 35 درصد نیز از محل منابع اختصاصی تأمین می‌شود.

جدول 10. اعتبارات هزینه‌ای و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای سایر شرکت‌های ذیل وزارت نیرو در لایحه بودجه سال 1405 (یکصد ریال) (موضوع جدول 7 ب ماده واحده) [2]

تملک دارایی‌های سرمایه‌ای

هزینه‌ای

شرکت

شماره طبقه‌بندی

ردیف

درصد افزایش

برآورد  1405

جمع

اختصاصی

متفرقه جدول 7

عمومی جدول 7

مصوب 1404

23

850,000

30,000

0

820,000

690,000

1,131,551

موسسه تحقیقات آب

143520

1

92

1,150,000

150,000

0

1,000,000

600,000

732,166

سازمان توسعه و بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی

143530

2

138

126,565,930

59,200,000

12,731,000

54,634,930

53,189,930

0

شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، مادرتخصصی

216500

3

81

68,165,000

25,000,000

4,745,000

38,420,000

37,719,160

0

شرکت مادرتخصصی مدیریت منابع آب ایران

219700

4

27

75,125,102

9,500,000

3,413,000

62,212,102

59,380,100

0

شرکت سهامی توسعه منابع آب و نیروی ایران

219800

5

79

271,856,032

93,880,000

20,889,000

157,087,032

151,579,190

1,863,717

جمع

 

7-2. بررسی درآمدها و هزینه‌های شرکت‌های دولتی سودده و زیان‌ده وزارت نیرو در بخش آب

جدول 11 خلاصه بودجه شرکت‌های سودده، سربه‌سر و زیان‌ده ذیل وزارت نیرو در لایحه بودجه سال 1405 را نشان می‌دهد. همان‌طور که این جدول نشان می‌دهد، شرکت‌های مذکور عمدتاً زیان‌ده بوده و در موارد محدود نیز درآمد و هزینه آنها سربه‌سر است. در مجموع در لایحه بودجه سال 1405، زیانی بالغ بر 229,142,325 صد ریال (22,914 همت) از شرکت‌های مذکور حادث می‌شود. بیشترین زیان مربوط به شرکت سهامی سازمان آب و برق خوزستان و شرکت سهامی آب منطقه‌ای گیلان می‌باشد.

 

جدول 11. خلاصه بودجه شرکت‌های سودده، سربه‌سر و زیان‌ده ذیل وزارت نیرو در لایحه بودجه سال 1405 (یکصد ریال) (موضوع جدول امور اقتصادی پیوست سه) [2]

وضعیت

هزینه

درآمد

شرکت

شماره طبقه بندی

ردیف

سربه‌سر

3,163,271

3,163,271

شرکت سهامی آب منطقه‌ای سیستان و بلوچستان

213500

1

سربه‌سر

111,070,021

111,070,021

شرکت مادرتخصصی مدیریت منابع آب ایران

219700

2

سربه‌سر

105,811,435

105,811,435

شرکت سهامی توسعه منابع آب و نیروی ایران

219800

3

سربه‌سر

3,448,848

3,448,848

شرکت سهامی آب منطقه‌ای سمنان

294980

4

سربه‌سر

5,314,624

5,314,624

شرکت سهامی آب منطقه‌ای البرز

295380

5

زیان‌ده

32,964,596

25,116,114

شرکت سهامی آب منطقه‌ای تهران

210000

6

زیان‌ده

51,512,379

33,969,270

شرکت سهامی آب منطقه‌ای فارس

210500

7

زیان‌ده

45,655,646

43,753,945

شرکت سهامی آب منطقه‌ای اصفهان

211000

8

زیان‌ده

28,200,512

23,895,167

شرکت سهامی آب منطقه‌ای خراسان رضوی

211500

9

زیان‌ده

21,488,636

8,989,117

شرکت سهامی آب منطقه‌ای کرمانشاه

212500

10

زیان‌ده

33,564,231

27,539,553

شرکت سهامی آب منطقه‌ای کرمان

213000

11

زیان‌ده

8,172,253

4,987,221

شرکت سهامی آب منطقه‌ای هرمزگان

214000

12

زیان‌ده

310,907,053

222,944,283

شرکت سهامی آب و برق خوزستان

214500

13

زیان‌ده

12,257,214

9,680,044

شرکت سهامی آب منطقه‌ای آذربایجان غربی

216000

14

زیان‌ده

44,558,541

12,065,455

شرکت سهامی آب منطقه‌ای گیلان

218500

15

زیان‌ده

15,967,037

8,020,930

شرکت سهامی آب منطقه‌ای مازندران

219000

16

زیان‌ده

41,571,650

25,947,504

شرکت سهامی آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی

219500

17

زیان‌ده

23,399,335

17,158,487

شرکت سهامی آب منطقه‌ای یزد

219600

18

زیان‌ده

10,014,803

8,575,091

شرکت سهامی آب منطقه‌ای زنجان

219900

19

زیان‌ده

4,606,398

3,159,891

شرکت سهامی آب منطقه‌ای لرستان

294920

20

زیان‌ده

10,622,894

6,697,218

شرکت سهامی آب منطقه‌ای خراسان شمالی

294930

21

زیان‌ده

5,995,722

5,847,483

شرکت سهامی آب منطقه‌ای خراسان جنوبی

294940

22

زیان‌ده

8,381,086

8,011,276

شرکت سهامی آب منطقه‌ای کهگیلویه و بویراحمد

294950

23

زیان‌ده

5,938,442

5,211,925

شرکت سهامی آب منطقه‌ای قزوین

294960

24

زیان‌ده

8,082,326

4,274,259

شرکت سهامی آب منطقه‌ای قم

294970

25

زیان‌ده

10,960,670

10,246,171

شرکت سهامی آب منطقه‌ای مرکزی

294990

26

زیان‌ده

6,978,375

6,966,161

شرکت سهامی آب منطقه‌ای چهارمحال و بختیاری

295000

27

زیان‌ده

8,211,617

7,595,463

شرکت سهامی آب منطقه‌ای بوشهر

295010

28

زیان‌ده

8,933,652

5,166,371

شرکت سهامی آب منطقه‌ای ایلام

295020

29

زیان‌ده

5,984,163

3,477,931

شرکت سهامی آب منطقه‌ای کردستان

295030

30

زیان‌ده

4,842,265

4,176,750

شرکت سهامی آب منطقه‌ای همدان

295040

31

زیان‌ده

5,597,541

3,461,687

شرکت سهامی آب منطقه‌ای گلستان

295050

32

زیان‌ده

12,893,942

12,185,887

شرکت سهامی آب منطقه‌ای اردبیل

295060

33

زیان‌ده

1,017,071,178

787,928,853

جمع

 

 

8. جمع‌بندی و پیشنهادها

همان‌طور که در اسناد پشتیبان لایحه بودجه سال 1405 ذکر شده است، رفع ابرچالش ناترازی آب یکی از اهداف اصلی بودجه‌ریزی سالیانه در لایحه می‌باشد. در این راستا راهبردهای شش‌گانه «تهیه و تدوین یک برنامه عمل مشترک بین تمامی ذینفعان»، «تدوین سیاست‌های آمایش سرزمینی بر اساس ظرفیت آبی هر منطقه»، «تدوین استراتژی ملی سازگاری با تغییرات اقلیمی در حوزه آب»، «اصلاح الگوی کشت مبتنی بر آب قابل برنامه‌ریزی و مزیت‌های اقتصادی و اجتماعی هر منطقه»، «بهبود نظام داده‌ها و اطلاعات منابع و مصارف آب برای تصمیم‌گیری بهتر» و «اصلاح ساختار اقتصاد آب» به‌عنوان ستون‌های اصلی بودجه‌ریزی سالیانه مطرح شده‌اند. از طرف دیگر جهت جامع‌نگری موضوعات آب، خاک و پوشش گیاهی، برنامه‌های مختلف این موضوعات به صورت متفاوت از گذشته و تحت فصل «مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی» ارائه شده‌اند.

اگرچه پرداختن به موضوع چالش آب در اسناد پشتیبان به‌عنوان یک موضوع مهم در کنار سایر اولویت‌های کلان کشور و همچنین تجمیع موضوعات ذیربط تحت یک فصل، گامی مهم است، اما با بررسی جزئی برنامه‌ها، ردیف‌ها و طرح‌های لایحه در بخش آب، به نظر می‌رسد که لایحه بودجه سال 1405 در بخش آب نتواند اهداف راهبردهای شش‌گانه مندرج در اسناد پشتیبان را محقق سازد. علت اصلی در آن است که روح حاکم بر بودجه‌ریزی در بخش آب از منظر برنامه‌ها و طرح‌ها، تفاوت چندانی با سال‌های پیشین ندارد و حتی نمی‌تواند تحقق بخش عمده‌ای از اهداف قانون برنامه هفتم پیشرفت در بخش آب را عملی سازد. طبق ماده (1) قانون الزامات و احکام مورد نیاز قوانین و بودجه‌های سنواتی مصوب سال 1404، دولت باید الزامات بودجه‌ای قوانین از جمله قانون برنامه هفتم را در لایحه بودجه سال 1405، درج کند؛ در غیر این صورت، نقض صدر اصل 52 (مبنی بر تهیه لایحه بودجه بر اساس ترتیبات قانونی) رخ داده است. همچنین لازم است در اجرای ماده (182) قانون آیین‌نامه داخلی مجلس، و نیز ایجاد بستر لازم جهت نظارت بر اجرای قانون برنامه، احکام جزئی مرتبط از قانون برنامه هفتم در حوزه آب، از حیث اجرا یا عدم اجرا به جهت تأمین مالی در لایحه بودجه، تعیین تکلیف شوند. در این جهت و در راستای بهبود امر برخی پیشنهادها در جدول 12 ارائه شده‌اند.

 

جدول 12. پیشنهادهای مرتبط با لایحه بودجه سال 1405 در بخش آب

ردیف

موضوع پیشنهاد

مصدر قانونی

آدرس در لایحه

متن پیشنهاد

1

کاهش عوارض برداشت آب از چاه‌های مجاز و جریمه چاه‌های غیرمجاز با توجه به وضعیت آبخوان و محصول

- بند (پ) ماده (40) قانون برنامه هفتم پیشرفت

- بند (16) ماده (1) قانون الزامات و احکام مورد نیاز قوانین بودجه‌های سنواتی

جدول الزامات منابع ماده واحده (ردیف 3-4)

درصدهای افزایش حداکثر تا سه برابر نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی و در سفره‌های آب زیرزمینی بحرانی به شرح زیر باشد:

1-3-4- چاه مجاز دارای شمارش‌گر، رعایت پروانه، محصول استراتژیک: افزایش برابر نرخ تورم

2-3-4- چاه مجاز دارای شمارش‌گر، رعایت پروانه، محصول غیراستراتژیک: افزایش دو برابر نرخ تورم

3-3-4- چاه مجاز، فاقد شمارش‌گر، رعایت پروانه، محصول استراتژیک: افزایش برابر نرخ تورم

4-3-4- چاه مجاز، فاقد شمارش‌گر، رعایت پروانه، محصول غیراستراتژیک: افزایش یک و نیم برابر نرخ تورم

5-3-4- چاه مجاز، عدم رعایت پروانه، جریمه بیش از پروانه: افزایش دو برابر نرخ تورم

6-3-4- چاه غیرمجاز، محصول استراتژیک: دو و نیم برابر نرخ تورم

7-3-4- چاه غیرمجاز، محصول غیراستراتژیک: سه برابر نرخ تورم

2

استقرار حکمرانی مطلوب آب، بهبود نظام تصمیم‌گیری، تغییر ساختار مدیریت بخش آب از استانی به حوضه‌ای، رفع تعارض منافع و جداسازی وظایف حاکمیتی از تصدی‌گری

بند (الف) ماده (38) قانون برنامه هفتم پیشرفت

جدول 7 ماده واحده ردیف 143500-148 (سیاستگذاری و راهبری)

- تغییر عنوان ردیف (برای بخش آب) از «سیاستگذاری و راهبری» به «استقرار حکمرانی مطلوب آب موضوع بند (الف) ماده (38) قانون برنامه هفتم پیشرفت»

- تخصیص 15 درصد (معادل 39,091,573 صد ریال) از اعتبارات عمومی تملک دارایی‌های سرمایه‌ای شرکت‌های سهامی آب منطقه‌ای (جدول 7 ماده واحده) به ردیف فوق

3

افزایش بهره‌وری شرکت‌های آب و فاضلاب و کاهش آب به‌حساب‌نیامده

ماده (37) و بند (الف) ماده (39) قانون برنامه هفتم پیشرفت

ردیف‌های 1503003007 و 1503003008 از برنامه ارائه خدمات آب شهری و روستایی (0513) از جدول 4 پیوست یک

- تخصیص 20 درصد (معادل 36,487,956 صد ریال) از اعتبارات عمومی تملک دارایی‌های سرمایه‌ای شرکت‌های آب و فاضلاب (جدول 7 ماده واحده) به ردیف‌های 1503003007 و 1503003008 از برنامه ارائه خدمات آب شهری و روستایی (0513) از جدول 4 پیوست یک

4

طراحی و تجهیز شبکه پایش آب کشور، راه‌اندازی سامانه ملی حسابداری آب و روش‌شناسی تعیین بیلان آب

بند (چ) ماده (39) قانون برنامه هفتم پیشرفت

ردیف 1307006036 با عنوان «طراحی شبکه اندازه‌گیری منابع آب کشور، تهیه آمار و داده‌ها، حسابداری آب و تعیین ترازنامه آب» از برنامه بهبود بهره‌برداری و حفاظت از منابع آب (0514)

تغییر سال اتمام ردیف «طراحی و تجهیز شبکه اندازه‌گیری منابع آب کشور، تهیه آمار و داده‌ها، حسابداری آب و تعیین ترازنامه آب» به 1406

5

عدم افزایش تعرفه‌های آب شرب با توجه به افزایش چشم‌گیر آنها در سال 1404

بند (الف) ماده (39) قانون برنامه هفتم پیشرفت

ردیف 150141 جدول 5 ماده واحده

حذف

6

کاهش تنش آب شرب

ماده (37) قانون برنامه هفتم پیشرفت

ردیف 1307002080 با عنوان آبرسانی به شهرهای دارای تنش آبی و ارتقای کیفی آب شرب

انتقال 10 درصد از اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای طرح‌های عرضه آب (برنامه 0523) با سال اتمام 1408 به ردیف 1307002080

7

- تقویت اعتبارات خرید تضمینی آب استحصالی و پساب تصفیه شده از بخش غیردولتی

- انتقال فناوری آب‌شیرین‌کن‌ها به کشور و تعمیق ساخت داخل

- راه‌اندازی آزمایشگاه جامع و استاندارد تجهیزات آب‌شیرین‌کن

بند (چ) ماده (40) قانون برنامه هفتم پیشرفت

ردیف 520000 جدول 9 ماده واحده

- افزایش اعتبار هزینه‌ای خرید تضمینی آب استحصالی و پساب تصفیه شده از بخش غیردولتی (ردیف 520000 جدول 9 ماده واحده) از 130،000،000 به 150,000,000 صد ریال

- اختصاص 1,000,000 صد ریال از اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای شرکت مادرتخصصی آب و فاضلاب کشور (ردیف 216500 جدول 7 ب ماده واحده) برای راه‌اندازی آزمایشگاه جامع و استاندارد تجهیزات آب‌شیرین‌کن

8

تهیه نظام‌نامه و استقرار مدیریت مشارکتی آب برای تشکل‌های آب‌بران منابع آب زیرزمینی

بند (ت) ماده (40) قانون برنامه هفتم پیشرفت

برنامه پژوهش‌های علمی، فناوری و فن‌آفرینی (برنامه 0512 پیوست یک)

ایجاد ردیف 139051260015 تحت عنوان «تهیه نظام‌نامه و استقرار مدیریت مشارکتی آب برای تشکل‌های آب‌بران منابع آب زیرزمینی» با اعتبار 100,000 صد ریال

9

تحویل حجمی آب به بخش کشاورزی

ماده (37) قانون برنامه هفتم پیشرفت

برنامه بهبود بهره‌برداری و حفاظت از منابع آب (برنامه 0514 پیوست یک)

تغییر عنوان ردیف 139051460012 با عنوان «تکمیل و تجهیز شبکه‌های اندازه‌گیری آب‌های سطحی و زیرزمینی در محدوده استان‌ها» به «تکمیل و تجهیز شبکه‌های اندازه‌گیری آب‌های سطحی و زیرزمینی و تحویل حجمی آب به بخش کشاورزی»

10

رفع تنش آب شرب شهر تهران

ماده (37) قانون برنامه هفتم پیشرفت

ردیف 139052360148 با عنوان انتقال آب نشتی سد لار (50 درصد از محل منابع عمومی دولت و 50 درصد از محل سایر منابع) از جدول 4 پیوست یک

تأمین صددرصدی از منابع عمومی دولت

11

رفع تنش آب شرب شهر تهران

ماده (37) قانون برنامه هفتم پیشرفت

ردیف 139052360201 با عنوان تکمیل خط جایگزین انتقال آب از مخزن زیاران به آبگیر بیلقان (64 درصد از محل عمومی منابع دولت و 36 درصد از محل سایر منابع)

از جدول 4 پیوست یک

تأمین صددرصدی از منابع عمومی دولت

 

 

 

1. قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت (مصوب 1403)
2. لایحه بودجه سال 1405 کل کشور (ماده واحده، پیوست‌ها و اسناد پشتیبان)