خلاصه مدیریتی

مسئله اصلی

از سال 1402 بررسی لایحه بودجه به‌صورت دو مرحله‌ای صورت می‌گیرد که در مرحله اول احکام بودجه و در مرحله دوم نیز جداول، پیوست‌ها و ردیف‌های بودجه ارائه می‌شود. لذا در گزارش حاضر نیز به بررسی تغییرات اعمال شده در جداول اعتباری لایحه بودجه سال 1404 نسبت به قانون بودجه سال 1403 و میزان تطبیق آن با سال اول برنامه هفتم پیشرفت پرداخته شده است که در ادامه یافته‌های حاصل از بررسی و تحلیل این بخش ارائه می‌شود.

نقاط قوت و ضعف طرح و لایحه

• بررسی لایحه بودجه سال 1404 نشان می دهد که رشد حدود 63 درصدی در اعتبارات وزارت ورزش و جوانان نسبت به قانون بودجه سال 1403 صورت گرفته است.
• سهم کل بودجه ورزش کشور از حوزه اعتبارات فرهنگی کشور حدود 19درصد و همچنین از مصارف بودجه دولت نیز برابر با 46 صدم درصد است که در مقایسه با سایر کشورها همچون چین و ژاپن این سهم شامل 4 تا 6 درصد از کل بودجه آنها است.
• بیشترین درصد افزایش لایحه بودجه سال 1404 را موضوع مربوط به اعتبارات بند «ت» ماده (16) موضوع ماده (48) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) با موضوع کالاهای آسیب‌رسان داشته است که در کنار ردیف اعتباری مربوط به کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماری‌های ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار موضوع جزء (1) بند «ح» ماده (73) قانون برنامه هفتم پیشرفت، بیانگر اهمیت توجه سیاست‌گذاری بر مقوله پیشگیری از بیماری از محل عوارض مالیات محصولات دخانی دارد؛ با این وجود میزان اختصاص 10 درصدی اعتبارات از محل بند «ت» ماده (16) موضوع ماده (48) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) به وزارت ورزش و جوانان با توجه به بالا بودن اهمیت و اولویت پیشگیری ازطریق توسعه فعالیت‌های بدنی و افزایش برنامه‌های ورزشی ناعادلانه ارزیابی می‌شود؛
• برای فدراسیون بین‌المللی ورزش‌های زورخانه‌ای و کشتی پهلوانی اعتباری معادل 150 میلیار تومان ابلاغ شده است که در کنار اعتبار ابلاغی برای سایر فدراسیون‌ها می‌تواند موجبات معرفی، گسترش فعالیت‌ و حضور در رویدادهای بزرگ ورزشی را فراهم آورد؛
• حدود یک پنجم از اعتبار تعریف شده بر اساس بند «گ» تبصره «1» قانون بودجه سال 1404- بخش اول به امور جوانان (ازدواج) اختصاص پیدا کرده و مابقی آن در ردیف های دیگر از قبیل اشتغال جوانان تعریف شده است. این در حالی است که بر اساس قانون باید 20 درصد از محل تعریف شده به امور جوانان (ازدواج) تعلق پیدا می‌کرد. در واقع از منبع اعتباری 21180300 میلیون ریال که مخصوص ازدواج جوانان بوده است، فقط 4258067 میلیون ریال اختصاص پیدا کرده است.
• برنامه «حمایت از اشتغال‌پذیری جوانان» به‌تنهایی 53 از اعتبارات پیش‌بینی شده برای برنامه‌های وزارت ورزش و جوانان در امور جوانان را تشکیل می‌دهد. این درحالی است که بنابر گزارش وزارتخانه درخصوص عملکرد پیرامون حکم قانون بودجه سال 1403 در اشتغال جوانان، برنامه اشتغال جوانان اجرا نشده است. بنابراین برای جلوگیری از تکرار تجربه سال 1403، افزایش نظارت بر حسن اجرای قانون از ابتدای سال 1404 ضرورت دارد. مضاف بر اینکه وزارتخانه مذکور متولی اشتغال‌زایی در کشور نمی‌باشد. لذا تخصیص اعتبار بدون برنامه تعریف شده به این حوزه اثربخشی لازم در حوزه اشتغال‌زایی جوانان به همراه نخواهد داشت.
• بررسی ردیف‎های اعتباری وزارت ورزش و جوانان و تطبیق آن با احکام برنامه هفتم پیشرفت نیز نشان داد که چهار ردیف اعتباری لایحه بودجه سال 1404 با احکام پنج‌گانه وزارت ورزش و جوانان در مواد (73) و (78) برنامه هفتم پیشرفت همپوشانی دارند [1].

پیشنهادهای مرکز پژوهش‌ها

• با توجه به اینکه در سال‌های آتی نمایندگان ورزشی کشور در رویدادهای بزرگ و مهم ورزشی همچون بازی‌های المپیک، پارالمپیک، آسیایی و همچنین همبستگی کشورهای اسلامی که در سال آتی شرکت خواهند کرد؛ لذا لازم است تا میزان اعتبارات کمیته ملی المپیک و پارالمپیک جمهوری اسلامی ایران متناسب با برنامه‌ریزی‌های هدفمند افزایش یابد تا مقدمات حضور شایسته و مقتدر کشور در این رویدادهای ورزشی فراهم آید.
• تعریف ردیف« ترویج، تسهیل، آموزش و مشاوره‌های پیش از ازدواج و انتخاب همسر» بر اساس قانون برنامه هفتم پیشرفت و در نظر گرفتن اعتبار معادل 21,180,300 میلیون ریال برای این ردیف و حذف معادل این اعتبار از ردیف‌های مربوط به ورزش و اشتغال جوانان.

1.مقدمه

قانون بودجه به‌عنوان سند ملی سالانه باید برشی از برنامه‌های عملیاتی توسعه کشور در تمامی حوزه‌ها باشد. لذا تحلیل و بررسی ردیف‌های اعتباری لایحه بودجه ورزش کشور از جنبه‌های مختلف حائز اهمیت است. در این راستا چنانچه بودجه سالیانه وزارت ورزش و جوانان به‌صورت هدفمند تدوین شود، می‌تواند موجب افزایش شفافیت‎های مالی، اولویت‌بندی دقیق برنامه‌ها، هدفمندی پروژه‌های اجرایی ورزش کشور و همچنین موجب بهره‌وری بهینه از منابع مالی دولتی و مشارکت بخش‌های خصوصی در راستای توسعه ورزش شود. این رویکرد نه تنها از هدررفت منابع محدود ملی جلوگیری می‌کند، بلکه زمینه‌ساز حمایت از ورزش‌های کمتر توسعه‌یافته و پاسخگویی به نیازهای متنوع اقشار مختلف جامعه ازطریق ارائه خدمات و برنامه‌های ورزشی مؤثر می‌شود. از سوی دیگر به سبب اهمیت نقش‌آفرینی جوانان در عرصه‌های پیشرفت کشور، انتظار می‌رود قوانین بودجه به طور مستقیم و غیرمستقیم به اولویت‌های این گروه از جامعه بپردازند. مستقل شدن دیرهنگام جوانان امکان ازدواج و اشتغال به‌هنگام و به طور کلی ورود به موقع و فعالانه آنها به سطح اجتماع را سلب کرده است. بدان سبب که در ساختار حکمرانی فعلی کشور، دستگاه اصلی متولی در امور جوانان، وزارت ورزش و جوانان است، ضرورت دارد میزان توجه و نوع پرداخت وزارتخانه به مسائل جوانان مندرج در لایحه بودجه سال 1404 کل کشور مورد بررسی قرار گیرد و مشخص شود لایحه مذکور در امور جوانان از حیث اعتبارات و مسائلی که به آنها توجه دارد چه رویکردی را دنبال کرده است.

در ادامه جداول مربوط به اعتبارات هزینه‌ای و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای وزارت ورزش و جوانان در لایحه بودجه سال 1404 مورد بررسی قرار گرفته است.

2. بررسی اعتبارات وزارت ورزش و جوانان

مجموع اعتبارات وزارت ورزش و جوانان با احتساب ردیف‌های متفرقه انتقال نیافته در لایحه بودجه سال 1404 بالغ‌بر ۲۵۰,۳۱۵,۶۰۰ میلیون ریال (معادل 25.031 میلیارد تومان) با افزایش 63 درصد نسبت به قانون بودجه سال 1403 است که اعتبارات هزینه‌ای برابر با 83,485,500 معادل 8.348 میلیارد تومان (افزایش 56 درصد نسبت به قانون بودجه 1403) و اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای نیز برابر با 124,620,100 میلیون ریال، معادل 12.462 میلیارد تومان (با افزایش 54 درصد نسبت به قانون بودجه سال 1403) است.

جدول 1. مقایسه اعتبارات دستگاه‌های اجرایی ذیل دستگاه‌های سیاستگذار در لایحه بودجه‌ سال 1404 و قانون بودجه سال 1403

مأخذ: جدول (7-ب) بخش دوم لایحه بودجه سال 1404.

همچنین مجموع اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای شرکت سهامی توسعه و نگهداری اماکن ورزشی کشور نیز بالغ‌بر 21,534,100 معادل 2.153 میلیارد تومان است که نسبت به لایحه بودجه سال 1403، افزایش 4 درصدی داشته است.

بنابراین لازم به ذکر است سهم کل بودجه ورزش کشور از حوزه اعتبارات فرهنگی کشور حدود 19 درصد و همچنین از کل بودجه عمومی دولت نیز برابر با 46 صدم درصد است، درحالی که این رقم در سال 2022 برای کشور مجارستان 2.5 درصد بوده است و حتی جمهوری ایسلند در سال 2022 تا 1.5 درصد از سهم تولید ناخالص داخلی خود را صرف ارائه خدمات ورزشی و تفریحی کرده است و در سال‌های گذشته نیز کشورهای آسیایی همچون چین و ژاپن 4 تا 6 درصد از کل بودجه خود را به ورزش اختصاص داده‎اند [2]. 

3. ردیف‌های متفرقه انتقال‌یافته

مطابق با جدول ذیل میزان اعتبارات ردیف‌های متفرقه انتقال‌یافته جدول شماره (7) به‌ترتیب در قانون و لایحه بودجه سال‌های 1403 و 1404 و همچنین مقایسه بین ارقام بودجه این سال‌ها به‌همراه درصد رشد به‌نسبت سال گذشته ارائه شده است.

جدول 2. مقایسه اعتبارات ردیف‌های متفرقه انتقال‌یافته جدول شماره (7) در لایحه بودجه سال 1403 و 1404(میلیون ریال)

مأخذ: جدول (7) بخش دوم لایحه بودجه سال 1404.

همان‌طور که مشخص است، مجموع اعتبارات انتقال‌یافته معادل 13.340 میلیارد تومان است که نسبت به قانون بودجه 1403، 40 درصد افزایش یافته است. میزان اعتبار «0.27 درصد از کل 9 درصد مالیات بر ارزش افزوده» در سال 1404 که 60 درصد از آن سهم وزارت ورزش و جوانان می‌باشد، برابر است با 10.590 میلیارد تومان که نسبت به قانون بودجه سال (1403) با توجه به کاهش یک درصدی سهم ورزش از مالیات بر ارزش افزوده (از 10 به 9 درصدی) درآمدهای مالیاتی ورزش به میزان 40 درصد رشد کرده است. همچنین مجموع اعتبارات موضوع بند «ح» تبصره (6) موضوع ماده (48) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) با موضوع عوارض کالاهای آسیب‌رسان نسبت به لایحه بودجه سال 1403 به میزان 263 درصد افزایش یافته است. لازم به ذکر است که با توجه به ارزیابی عملکرد اعتبارات 7‌ماهه وزارت ورزش و جوانان در سال 1403 تنها 26 درصد از اعتبارات این محل تخصیص یافته و اعتباری جهت توسعه توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار اختصاص نیافته است [3].

جدول 3. مقایسه اعتبارات ردیف‌های متفرقه سال 1403 و 1404 (میلیون ریال)

مأخذ: نگارندگان.

در لایحه بودجه سال 1404 برای فدراسیون بین‌المللی ورزش‌های زورخانه‌ای و کشتی پهلوانی اعتباری معادل 150 میلیار تومان اعتبار درنظر گرفته شده است که می‌تواند موجبات معرفی، گسترش فعالیت‌ و حضور در رویدادهای بزرگ ورزشی را فراهم آورد؛ این درحالی است که در نظر گرفتن اعتبار 150 میلیارد تومانی برای کمک به فدراسیون فوتبال به‌دلیل حرفه‌ای بودن این رشته نیازمند نظارت در هزینه‌کرد اعتبار دارد و این اعتبار نباید در باشگاه‌های حرفه‌ای و لیگ‌ها هزینه شود و لازم است از این جهت نظارت کافی به‌عمل آید.

4.اعتبارات امور جوانان وزارت ورزش و جوانان

وزارت ورزش و جوانان در «امور جوانان» ذیل لایحه بودجه سال 1404 کل کشور در دو بخش «اعتبارات دستگاهی» و «هزینه یک‌درصد هزینه‌های شرکت‌های دولتی (ذیل بند «ث» تبصره «8»)» اعتبار دریافت خواهد کرد؛

کل اعتبارات اختصاص یافته به امور جوانان ۱۲,۶۴۵,۱۷۶ میلیون ریال است که این میزان صرفاً 5/05 درصد از کل اعتبارات وزارت ورزش و جوانان را تشکیل می‌دهد. این اعتبار به موضوعات ازدواج، اوقات فراغت جوانان، هویت ملی، دینی، مشارکت‌های داوطلبانه و اشتغال‌پذیری جوانان اختصاص یافته است. برنامه‌های مورد اشاره بر اساس قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان، نگارش یافته‌اند، اما به صورت کلی بیان شده‌اند. لذا مناسب بود تا برنامه‌ها به صورت دقیق‌تر و قابل ارزیابی بیان شوند. از سوی دیگر بر اساس وظایف وزارتخانه در امور جوانان مطابق با قانون یادشده، دیده شدن موضوعاتی همچون «پایش مستمر وضعیت امور جوانان» در قانون بودجه امری لازم به شمار می‌رود.

براساس قانون بودجه سال 1403، کل اعتبارات وزارت ورزش و جوانان ۱۵۱,۳۱۹,۴۵۱ میلیون ریال بوده است که اعتبار اختصاصی برای «جوانان» ذیل برنامه‌های وزارتخانه ذکر نشده بود. لذا نمی‌توان درصد رشد اعتبارات پیشنهادی لایحه بودجه سال 1404 حوزه جوانان را نسبت به اعتبارات جوانان قانون بودجه 1403 محاسبه نمود.

نکته قابل توجه این است که اعتبارات در نظر گرفته شده برای برنامه «حمایت از توسعه ورزش قهرمانی» که بخش کوچکی از جامعه جوان کشور را به خود اختصاص می دهد بیش از دو برابر کل اعتبار در نظر گرفته شده برای بخش جوانان با موضوعات مهمی همچون ازدواج و اشتغال است.

نکته دیگر اینکه در بند «گ» تبصره (1) لایحه بودجه سال 1404 آمده است که در اجرای بند «ث» ماده ‌(۷۸) قانون برنامه هفتم پیشرفت، بیست و هفت صدم درصد (0/027%) از کل نُه درصد ‌(۹%) مالیات بر ارزش افزوده برای ساماندهی امور جوانان و ترویج و تعمیم فعالیت بدنی و همگانی شدن ورزش به ردیف درآمدی مربوط در جدول شماره ‌(۵) این قانون واریز و به وزارت ورزش و جوانان به میزان چهل درصد (‌۴۰%) بابت ورزش و بیست درصد ‌(۲۰%) بابت ترویج، تسهیل، آموزش و مشاوره‌های پیش از ازدواج و انتخاب همسر و وزارت آموزش و پرورش به میزان چهل درصد ‌(۴۰%) پرداخت می‌شود. پرداخت هرگونه وجهی از این محل به ورزش حرفه‌ای، ممنوع و در حکم تصرف غیرقانونی در وجوه و اموال دولتی است. در واقع در راستای این حکم از لایحه بودجه سال 1404، منابع اعتباری حوزه جوانان وزارت ورزش و جوانان نباید در حوزه اشتغال هزینه گردد.

در این راستا ذیل جدول شماره (7-1) لایحه بودجه سال 1404 که مختص اعتبارات متفرقه است، مبلغ 105,901,500 میلیون ریال برای اجرای این حکم در نظر گرفته شده است که با محاسبه سهم بیست درصدی (20%) جوانان، 21.180.300 میلیون ریال باید به وزارت ورزش و جوانان در خصوص امور جوانان (ازدواج) اختصاص داده می شد که این امر محقق نشده و حدود یک پنجم از اعتبار مورد نظر قانون بودجه سال 1404 – بخش اول به موضوع ازدواج اختصاص پیدا کرده است و لذا دو نکته در مورد اعتبار فوق قابل ذکر است:

 1. نکته اول اینکه اعتبار کل وزارت ورزش و جوانان باید با درصد اعلام شده در قانون بودجه سال 1404- بخش اول که به تفکیک 20درصد برای جوانان و 40 درصد برای ورزش تعیین شده، مشخص میشد و در گام بعد محل هزینه کرد آن تعیین می شد. این در حالی است که براساس جدول 7-ب ابتدا تفکیک هزینه ای و تملک و دارایی اعمال شده و بعد از محل اعتبار هزینه ای 20 درصد آن محاسبه شده است که مغایر با قانون است.

2.موضوع دوم اینکه کل 20 درصد حوزه جوانان باید در محل بابت ترویج، تسهیل، آموزش و مشاوره های پیش از ازدواج و انتخاب همسر اختصاص پیدا می کرد این در حالی است که براساس جدول تکمیلی و اعتبار متفرقه انتقال یافته بخشی از منابع مذکور به برنامه «حمایت از اشتغال پذیری جوانان» اختصاص پیدا کرده است.

منبع دیگری که به واسطه آن وزارت ورزش و جوانان برای انجام تکالیف ذیل برنامه هفتم پیشرفت اعتبار دریافت می کند، ذیل جدول شماره (12) لایحه بودجه سال 1404 کل کشور است که به برنامه هم‌افزایی و ارتقاء فعالیت‌ها و تولیدات فرهنگی از محل یک درصد از هزینه‌های شرکت‌های دولتی موضوع بند «ث» تبصره «8» این لایحه اختصاص دارد، در برنامه اجرایی شماره (6) به برنامه‌های «ارتقاء کمّی و کیفی مولفه های موثر در ازدواج و تحکیم بنیان خانواده»، «ارتقاء کارآمدی و اثربخشی ساختارها، فعالیت‌های در حوزه‌های خانواده، زنان و جوانان» و «ترویج فرهنگ فرزندآوری و اقدامات مؤثر در راستای جوانی جمعیت» اشاره شده است که مجموع اعتبارات پیش‌بینی شده برای این موارد 7،600،000 میلیون ریال است. از وزارت ورزش و جوانان به عنوان یکی از دستگاه‌های متولی و همکار یاد شده است، اما به سبب آنکه این برنامه‌ها متناسب با مفاد (79) و (80) قانون برنامه هفتم پیشرفت تعریف شده‌اند، اقدام وزارتخانه در امور جوانان، به «ازدواج» و «استحکام خانواده» تعلق می‌گیرد.

چالش مهم آن است که طبق جدول فوق، سهم وزارتخانه از اعتبارات برنامه شماره (6) و زیر برنامه‌های‌های آن به تفکیک پیش‌بینی نشده و از سوی دیگر سهم اعتبار «امور جوانان» نیز مشخص نیست. به عبارت دیگر، اعتبار برنامه به تفکیک موضوع و دستگاه متولی و همکار صورت نگرفته است. چالش دیگر آن است که اعتبار کل برنامه شمار (6) به سازمان برنامه و بودجه داده شده است که بر اساس قانون برنامه هفتم و تبصره «8» لایحه بودجه سال 1404 این اعتبار نباید در اختیار سازمان قرار داده می‌شد.

در مجموع نکات ذیل در خصوص اعتبارات امور جوانان وزارت ورزش و جوانان قابل ذکر می باشد:

1. در بخش اعتبارات دستگاهی، ذیل وزارت ورزش و جوانان به موضوعات متعددی در امور جوانان پرداخته شده است که این مهم به‌عنوان نقطه قوت محسوب می‌شود، با وجود آنکه تنها دستگاه متولی امور جوانان در کشور، وزارت ورزش و جوانان است، اما مقایسه اعتبارات این دستگاه در «امور جوانان» سهم بسیار ناچیز دارد. با فرض وجود برنامه‌های دقیق، سهم اندک اعتبارات مانع از حل فراگیر مسائل اولویت‌دار جوانان خواهد شد.
2. برنامه «حمایت از اشتغال‌پذیری جوانان» به تنهایی 53 از اعتبارات پیش‌بینی شده برای برنامه‌های وزارت ورزش و جوانان در امور جوانان را تشکیل می‌دهد. این درحالی است که بنابر گزارش وزارتخانه درخصوص عملکرد پیرامون حکم قانون بودجه سال 1403 در اشتغال جوانان، برنامه اشتغال جوانان اجرا نشده است. بنابراین برای جلوگیری از تکرار تجربه سال 1403، افزایش نظارت بر حسن اجرای قانون از ابتدای سال 1404 ضرورت دارد. مضاف بر اینکه وزارتخانه مذکور متولی اشتغال‌زایی در کشور نمی باشد. لذا تخصیص اعتبار بدون برنامه تعریف شده به این حوزه اثربخشی لازم در حوزه اشتغال‌زایی جوانان به همراه نخواهد داشت.
3. با توجه به اینکه جوانان یک قشر می‌باشند و نیازهای این گروه از جامعه ذیل بخش‌های مختلف فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی تعریف می‌شود، برآورد تحقق برنامه هفتم پیشرفت در بخش جوانان به‌صورت کامل امکان‌پذیر نیست، اما الگوی پیشنهادی تخصیص منابع اعتباری ذیل بند «گ» تبصره «1» قانون بودجه سال 1404- بخش اول که در راستای تحقق بند «ث» ماده (78) قانون برنامه هفتم پیشرفت به تصویب رسیده و به‌طور مشخص به موضوع ازدواج جوانان ذیل وزارت ورزش و جوانان اختصاص یافته است، محقق نشده و نیاز به اصلاح دارد به گونه ای که محاسبه اعتبار کل ( 20درصد از محل 0/27 درصد از کل ۹ درصد مالیات بر ارزش افزوده) و محل هزینه کرد آن (ازدواج جوانان) برخلاف قانون محاسبه و به موضوعات دیگری غیر از ازدواج تعلق پیدا کرده و نیاز به اصلاح دارد.
   
   
   

5.بررسی تطبیق ردیف‌های اعتباری لایحه بودجه سال 1404 با احکام برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران

مطابق جدول شماره 4 در مورد تطبیق ردیف‌های اعتباری لایحه بودجه سال 1404 با برنامه هفتم پیشرفت لازم به ذکر است که چهار ردیف متناظر با برنامه در لایحه وجود دارد.

جدول 4. بررسی ردیف‌های اعتباری لایحه بودجه سال 1404 با احکام برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران

مأخذ: نگارندگان.

بررسی ردیف‎های اعتباری وزارت ورزش و جوانان و تطبیق آن با احکام برنامه هفتم پیشرفت نیز نشان داد که چهار ردیف اعتباری لایحه بودجه سال 1404 با احکام مواد (73) و (78) برنامه هفتم پیشرفت همپوشانی دارند، درحالی‎که برای بند «چ» ماده (73) با موضوع تخصیص 5 درصدی اعتبارات مصوب سالانه سازمان‌های بیمه‌گر پایه سلامت در راستای اصول پیشگیری از بیماری‌ها ازطریق ورزش و همچنین بند «ت» ماده (78) با موضوع جذب و افزایش درآمدهای حاصل از حامیان بخش غیردولتی به‎منظور کمک به تحقق برنامه‎های ورزشی وزارت و سایر نهادهای ورزشی منبع اعتباری مشخصی مشاهده نشد.

گفتنی است مطابق ردیف 31 از جدول شماره 9 برای حق پخش تلویزیونی مسابقات ورزشی داخلی در لایحه بودجه سال 1404 اعتباری معادل 500 میلیارد تومان در نظر گرفته شده است که در سال گذشته نیز همین اعتبار در نظر گرفته شد که همانند سال‌های گذشته به دلیل نامشخص بودن بار مالی و فقدان همکاری‎های لازم بین دستگاه‌ها تخصیصی صورت نگرفته است. همچنین در لایحه بودجه سال 1404 برای اولین‌ بار در راستای اجرای بند «پ» ماده (78) قانون برنامه هفتم پیشرفت با موضوع صندوق اعتباری حمایت از قهرمانان و پیشکسوتان ورزش کشور اعتباری بالغ بر 200میلیارد تومان در نظر گرفته شده است.

6.جمع‌بندی و پیشنهادها

مجموع اعتبارات وزارت ورزش و جوانان با احتساب ردیف‌های متفرقه انتقال نیافته و جداول 12 و 14 در لایحه  بودجه سال 1404 بالغ‌بر ۲۵۰,۳۱۵,۶۰۰ میلیون ریال (معادل 25.031 میلیارد تومان) با افزایش 63 درصدی نسبت به قانون بودجه سال 1403 است که اعتبارات هزینه‌ای برابر با 83,485,500 معادل 8.348 میلیارد تومان (افزایش 56 درصد نسبت به قانون بودجه سال 1403) و اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای نیز برابر با 124,620,100 میلیون ریال، معادل 12.462 میلیارد تومان (با افزایش 54 درصد نسبت به قانون بودجه 1403) است. بنابراین سهم کل بودجه ورزش کشور از حوزه اعتبارات فرهنگی کشور حدود 19 درصد و همچنین از مصارف بودجه عمومی دولت نیز برابر با 46 صدم درصد است که در جدول ذیل نیز بدان اشاره شده است.

جدول 5. سهم کل بودجه وزارت ورزش و جوانان از مصارف بودجه عمومی دولت و اعتبارات حوزه فرهنگ

مأخذ: نگارندگان.

مجموع اعتبارات انتقال‌یافته نیز معادل 13.340 میلیارد تومان است که نسبت به قانون بودجه 1403، 40 درصد افزایش یافته است. میزان اعتبار «0/27 درصد از کل 9 درصد مالیات بر ارزش افزوده» در سال 1404 که 60 درصد از آن سهم وزارت ورزش و جوانان می‌باشد، برابر است با 10.590 میلیارد تومان که نسبت به لایحه بودجه سال 1403 با توجه به کاهش یک درصدی سهم ورزش (از 10 به 9 درصدی) درآمدهای مالیاتی ورزش به میزان 20 درصد رشد کرده است. مجموع اعتبارات موضوع بند «ح» تبصره «6» موضوع ماده (48) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) نیز نسبت به قانون بودجه سال 1403، 263 درصد افزایش یافته است.

برای فدراسیون بین‌المللی ورزش‌های زورخانه‌ای و کشتی پهلوانی اعتباری معادل 150 میلیار تومان در نظر گرفته شده است که در کنار اعتبار سایر فدراسیون‌ها می‌تواند موجبات معرفی، گسترش فعالیت‌ و حضور در رویدادهای بزرگ ورزشی را فراهم آورد؛ این درحالی است که در نظر گرفتن اعتبار 150 میلیارد تومانی برای کمک به فدراسیون فوتبال به‌دلیل ممنوعیت هرگونه پرداخت وجه از بودجه عمومی به ورزش حرفه‎ای در تبصره بند «ث» ماده (78) قانون برنامه هفتم پیشرفت، نباید در باشگاه‌های حرفه‌ای و لیگ‌ها هزینه شود و لازم است از این جهت نظارت کافی به‌عمل آید.

در بخش اعتبارات دستگاهی، ذیل وزارت ورزش و جوانان به موضوعات متعددی در امور جوانان پرداخته شده است که این مهم به‌عنوان نقطه قوت محسوب می‌شود و با وجود آنکه تنها دستگاه متولی امور جوانان در کشور، وزارت ورزش و جوانان است، اما میزان اعتبارات این حوزه سهم بسیار کمی دارد و حدود 5 درصد از اعتبارات این وزارتخانه به امور جوانان اختصاص پیدا کرده است. بررسی ردیف‎های اعتباری وزارت ورزش و جوانان و تطبیق آن با احکام برنامه هفتم پیشرفت نیز نشان داد که که چهار ردیف اعتباری لایحه بودجه سال 1404 با احکام پنج‌گانه وزارت ورزش و جوانان در مواد (73) و (78) برنامه هفتم پیشرفت همپوشانی دارند، درحالی‎که برای بند «چ» ماده (73) با موضوع تخصیص 5 درصدی اعتبارات مصوب سالانه سازمان‌های بیمه‌گر پایه سلامت در راستای اصول پیشگیری از بیماری‌ها ازطریق ورزش و همچنین بند «ت» ماده (78) با موضوع جذب و افزایش درآمدهای حاصل از حامیان بخش غیردولتی به‎منظور کمک به تحقق برنامه‎های ورزشی وزارت و سایر نهادهای ورزشی منبع اعتباری مشخصی مشاهده نشد. ازسوی دیگر اعتبار اختصاصی جوانان که ذیل بند «گ» تبصره «1» قانون بودجه سال 1404- بخش اول و براساس بند «ث» ماده (78) قانون برنامه هفتم تعریف شده نیز صرفاً به این حوزه اختصاص پیدا نکرده و حدود یک پنجم آن برای حوزه جوانان (ازدواج) در نظر گرفته شده است که نیاز به اصلاح دارد.