ماهنامه گزارش های کارشناسی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی
دوره و شماره: دوره 28، شماره 1، فروردین 1399 
تعداد گزارشات: 54

اینترنت اشیاء (3): چارچوب مقررات گذاری، امنیت سایبری و مقرراتگذاری داده در اینترنت اشیاء برای ایران

محسن بنار

چکیده یک موضوع کلیدی در مقررات اینترنت اشیا، بحث مقرراتگذاری درباره داده در اینترنت اشیاست. هدف از این گزارش ارائه چارچوب مقررات گذاری، امنیت سایبری و مقررات گذاری داده در اینترنت اشیا برای ایران است. براساس گزارش اتحادیه اروپا پیرامون قانون GDPR و اینترنت اشیا پنج موضوع مهم وجود دارد که سیاستگذاران باید بدان ها توجه داشته باشند: نقض امنیت، رضایت، حریم خصوصی توسط طراحی و حریم خصوصی به صورت پیش فرض، حقوق ارتقا یافته درخصوص موضوع داده و پردازش داده های شخصی مربوط به کودکان. موضوع مهم دیگر درخصوص اینترنت اشیا، ملاحظات امنیت سایبری در اینترنت اشیاست. از مرور قوانین و مقررات در آسیا، اروپا و آمریکا، نتیجه گرفته می شود که چارچوب مقرراتگذاری در اینترنت اشیا برای ایران حداقل باید چهار بخش را پوشش دهد: نخست، نحوه اعمال قوانین به اینترنت اشیا. دوم، امنیت و حفاظت از داده و مصرف کننده برای حوزه هایی ازقبیل آزاد بودن جریان داده های غیر شخصی، امنیت سایبری، حفاظت از داده، امنیت شبکه و سیستم های اطلاعاتی، حقوق مصرف کننده، مسئولیت محصول. سوم، بی طرفانه بودن فناوری و اجتناب از برخی سیاست های بخش صنعت که طرفدار فناوری های غیرسلولی هستند و چهارم، مسئولیت و اتخاذ بهترین شیوه ها در رابطه با اشتراک داوطلبانه از داده های غیرشخصی تولید شده توسط دستگاه و تأکید قراردادی بر حل مسائل بالقوه پیرامون مسئولیت اینترنت اشیا که می تواند سبب تقویت رقابت پذیری در کشور و اعتماد کاربر نهایی در اینترنت اشیا شود.

توصیف تغییرات نرخ تورم سه ماهه پاییز 1398 (با تکیه بر نابرابری تورمی بین استانی)

علیرضا آذربایجانی

چکیده نابرابری تورمی سبب می شود تا تورم احساس شده توسط خانوارها متفاوت با تورم اعلامی توسط مرکز آمار باشد که این اتفاق، کاهش اعتماد جامعه نسبت به گزارش های اعلامی را در پی خواهد داشت. مشاهدات این مطالعه حاکی از آن است که در زمان بروز تورم میزان نابرابری تورمی افزایش می یابد به گونه ای که در ابتدای سال که تورم به بیشترین میزان خود رسید، نابرابری تورمی بین خانوارهای شهری و روستایی به 10 درصد و بین خانوارهای استان های مختلف به بیش از 20 درصد رسیده است، اما با کاهش تورم این میزان نابرابری کاهش می یابد به گونه ای که در سه ماهه پاییز، نابرابری تورمی بین خانوار شهری و روستایی از بین رفته و بین خانوارهای استانی به کمتر از 10 درصد تقلیل یافته است. بنابراین باید به این نکته توجه داشت که اجرای سیاست های تورم زا، منجر به افزایش شکاف تورمی بین خانوارهای شهری و روستایی و بین استانی خواهد شد.

اینترنت اشیاء (2): مقررات اینترنت اشیاء و مقایسه قوانین آن در اتحادیه اروپا، آمریکا و چین

محسن بنار

چکیده هدف از این گزارش مطالعه تطبیقی مقرراتگذاری اینترنت اشیاء در اتحادیه اروپا، ایالات متحده و چین است تا به عنوان مبنایی برای کمک به سیاستگذاران کشور به منظور مقرراتگذاری در این حوزه مورد استفاده قرار گیرد. از آنجایی که یکی از محرک های کلیدی اینترنت اشیاء، داده است و موفقیت اینترنت اشیاء پیرامون اتصال تجهیزات و کارآمدتر ساختن آنها، به دسترسی، ذخیره و پردازش داده وابسته است، حقوق اساسی مانند محرمانگی و امنیت از اولویت بسیار بالایی برای سیاستگذاران برخوردار هستند. بررسی وضعیت مقرراتگذاری اینترنت اشیاء در جهان نشان می دهد، درخصوص نهادی که مسئولیت قانونگذاری در این خصوص را برعهده دارد، دو طیف نظرات مختلف وجود دارد. بخش صنعت مخالف مداخله دولت در این زمینه است و قوانین عمومی مانند مقررات حفاظت از داده اتحادیه اروپا را کافی می‌داند. اما در مقابل، گروه های مدافع حریم خصوصی و دانشگاهیان معتقدند که مقررات ویژه اینترنت اشیاء مورد نیاز است تا اعتماد عمومی و همچنین اطمینان از بازار رقابتی را ایجاد نماید. انجمن جهانی مخابرات نیز پنج حوزه اصلی را که باید توسط نهاد رگولاتور مورد پوشش قرار گیرد پیشنهاد کرده است: صدور مجوز و مدیریت طیف، تعویض شبکه و رومینگ، شماره گذاری و آدرس دهی، فضای رقابتی، امنیت و حریم خصوصی. تطبیق قوانین و مقررات کشورهای مورد بررسی نشان می دهد بیشترین محدودیت های مقرراتگذاری ارتباطی در اتحادیه اروپا پیش بینی شده است. در ایالات متحده، تلاش برای جلوگیری از تنظیم قوانین غیر ضروری و مقرراتگذاری ایالتی غیرضروری، وجود دارد اما چین از مقررات بیشتری از آنچه در ایالات متحده (هرچند کمتر از اتحادیه اروپا) برخوردار است. باید توجه داشت که حجم مقرراتگذاری الزاماً به-معنای تأثیر مقررات مختلف بر بازار اینترنت اشیاء نیست و این تأثیر را باید براساس متغیرهایی مانند هزینه توسعه، پیچیدگی زیرساخت فناوری و توافق های قراردادی، زمان ورود به بازار ارزیابی کرد. در میان الزامات رگولاتوری که اتحادیه اروپا، ایالات متحده و چین، مواردی که به عنوان تأثیرگذارترین عوامل بر روی ارائه دهندگان اینترنت اشیاء شناخته شده اند، عبارتند از: حفظ حریم خصوصی، بی طرفانه بودن شبکه و عدم وجود یک نهاد انحصاری ارائه مجوز. پیشنهاد می شود موارد فوق به عنوان محورهای کلیدی در تنظیم مقررات اینترنت اشیاء در کشور مورد توجه سیاستگذاران و قانونگذاران قرار گیرند.

درباره مقابله با شیوع ویروس کرونا (47) پاسخ ملی به کروناویروس نقشه راهی برای بازگشت به شرایط عادی

چکیده گزارش حاضر نقشه راهی است برای گذر از بیماری همه گیر کووید-۱۹ در آمریکا. این گزارش دستورالعمل هایی برای انطباق راهبردهای بهداشت عمومی در جریان تلاش برای محدود کردن انتشار بیماری ارائه می دهد که می توانند به ابزارها و رویکردهایی تبدیل شوند که از انتشار هرچه بیشتر بیماری جلوگیری کنند. همچنین توصیه هایی ارائه می شود که باید همگام با تلاش برای کنترل ویروس در مناطق مختلف مورد عمل قرار گیرد. این گام ها نهایتاً به ابزارها و رویکردهایی تبدیل می شوند که بیشتر بر مبتلایان تمرکز می کنند تا سیاست های پیشگیرانه که هدفشان بیشتر به کل جمعیت در مناطقی می پردازند که انتقال ویروس بسیار شایع و کنترل نشده است. ازاین رو پیشنهاد می شود دستاوردهای قابل سنجش در طول مسیر تعریف شود تا بتوان به مرحله بعدی وارد شویم و کم کم کشور آمریکا برای کسب و کار ها و خانواده ها دوباره آماده شود. در هر مرحله، گام هایی مشخص می شود که دولت فدرال، در همکاری با ایالت ها و نهادهای درمان عمومی و خصوصی، می بایست اتخاذ کند تا موجب تبیین کار شود. این مسئله البته زمان می برد اما برنامه ریزی برای هر مرحله باید همین حالا شروع شود تا زیرساخت لازم برای گذار به مراحل بعد فراهم باشد. دستاوردهای خاص تعریف شده و نشانگرهایی که در این گزارش برای گذار و انتقال ذکر شده اند پیش فرض هایی است مبتنی بر درک فعلی ما و هدف آنها نیز تسهیل مسیری مؤثر در مقابله با ویروس است. این بیماری واگیردار به سرعت در حال گسترش است و درک ما از بهترین پاسخ به آن نیز مدام رشد خواهد کرد. مجموعه کلی و تعمیم داده شده وظایف که در اینجا ذکر می شود نیازمند توجه در سطوح بالای حاکمیتی است و این مجموعه می بایست مدام به مدد شواهد جدید، بافت حاکم و نگرش هایی که در مورد بیماری پدید می آید به روزرسانی شود. برای اینکه کم کم اتکای خود به فاصله گذاری اجتماعی به عنوان ابزار اصلی مقابله را کم کنیم می بایست: 1. اطلاعات بهتری از نقاط انتشار و نرخ مواجهه و ایمنی در جمعیت را به دست آوریم. 2. توانمندی های نظام درمان دولتی و خصوصی و زیرساخت های درمان عمومی در زمینه های شناسایی سریع واگیر، مهار موارد بیماری و ذخایر دارویی و تجهیزات پزشکی مناسب را ارتقا دهیم. 3. دسترسی بیشتری به امکانات درمانی و پیشگیرانه و همچنین مداخلات اگاهانه تر درمانی داشته باشیم که بتواند ابزار کافی برای مراقبت از افراد آسیب پذیر و آنهایی که بیماریشان تشدید می شود داشته باشیم.

صفحه اصلی

جستجوی پیشرفته

تماس با ما

گزارشهای آماده انتشار

شماره جاری