در این گزارش، ضمن بررسی تغییرات اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای (طرحهای عمرانی) در مسیر بررسی و تصویب لایحه بودجه سال 1400، به نکاتی اشاره شده است که اهم آن به شرح زیر است:
اگرچه افزایش سهم اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای از مجموع مصارف بودجه امری پسندیده است که میتواند به بهبود روند تشکیل سرمایه در کشور و ایجاد زیرساختهای مولد اقتصادی منجر شود، اما افزایش تعداد طرحها و اعتبارات آنها، بدون رفع موانع تأمین مالی و تخصیص اعتبار لازم به این طرحها میتواند شمار طرحهای عمرانی نیمهتمام را در کشور افزایش داده، موجب تجمیع مطالبات معوق پیمانکاران این طرحها شده، مخارج دولت را بالاتر برده و سرمایه اجتماعی را مخدوش سازد.
یکی از محورهای اصلاح ساختار بودجه، اصلاح فرآیندها و مسیر تدوین، تصویب، اجرا و نظارت بر بودجه است. در همین راستا، توجه به نقش مجلس شورای اسلامی در فرآیند بررسی لوایح بودجه سنواتی اهمیت ویژهای دارد. اثرگذاری مجلس در فرآیند بودجهریزی در تفاوتهای قانون بودجه با لایحه بودجه منعکس میشود و به طور ویژه اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای (طرحهای عمرانی) را دچار تغییراتی میکند. از همین رو، بررسی تحولات اعتبارات تملک دارایی سرمایهای بودجه از لایحه تا قانون میتواند تصویری از میزان مداخله مجلس شورای اسلامی در ارقام کلان و جزئیات این حوزه در فرآیند بودجهریزی ارائه نماید.
لایحه بودجه سال 1400 کل کشور در تاریخ 1399/09/12 به مجلس شورای اسلامی تقدیم شد و پس از یک مرحله بازگشت لایحه به دولت جهت انجام برخی اصلاحات، نهایتاً مجلس شورای اسلامی ضمن بررسی کلیات و جزئیات این لایحه، قانون بودجه را در تاریخ 1399/12/27 جهت اجرا به دولت ابلاغ کرد. در مسیر بررسی لایحه بودجه سال 1400 در کمیسیون تلفیق و صحن علنی مجلس، تغییراتی حاصل شد که این گزارش در مقام توصیف و تحلیل این تغییرات در زمینه اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای است که با عنوان اعتبارات عمرانی نیز شناخته میشوند.
مجموع اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای بودجه دولت در قانون بودجه سال 1400 کل کشور – با احتساب مصارف سرمایهای از محل درآمدهای اختصاصی - نسبت به لایحه حدود 59 درصد رشد داشته و از 114 هزار میلیارد تومان به حدود 183 هزار میلیارد تومان افزایش یافته و سهم آن از کل منابع و مصارف عمومی دولت از 12.1 درصد در لایحه به 13.3 درصد در قانون افزایش یافته است. مقایسه اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای به تفکیک عمومی (شامل اعتبارات ملی، متفرقه و استانی) و اختصاصی در جدول 1 ارائه شده است.
جدول 1. مقایسه اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای در لایحه و قانون بودجه سال 1400 (هزار میلیارد تومان)
|
دستهبندی |
اعتبارات لایحه بودجه + اصلاحیه (سهم – درصد) |
اعتبارات قانون بودجه (سهم – درصد) |
رشد اعتبارات از لایحه تا قانون |
|
دستگاههای اجرایی ملی |
62.0 (54.2%) |
72.7 (39.8%) |
17% |
|
ردیفهای متفرقه |
24.0 + 4.8 (25.1%) |
71.9 (39.4%) |
150% |
|
استانی |
18.0 (15.8%) |
31.6 (17.3%) |
75% |
|
جمع اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای عمومی |
108.8 (95.1%) |
176.3 (96.5%) |
62% |
|
مصارف سرمایهای از محل درآمدهای اختصاصی دولت |
5.7 (4.9%) |
6.3 (3.5%) |
12% |
|
مجموع کل اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای |
114.5 (100%) |
182.6 (100%) |
59% |
مأخذ: لایحه، اصلاحیه لایحه و قانون بودجه سال 1400 کل کشور (ارقام گرد شدهاند).
اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای عمومی در قانون نسبت به لایحه بیش از 67 هزار میلیارد تومان افزایش داشته است که از این میزان، حدود 10.7 هزار میلیارد تومان به اعتبارات دستگاههای اجرایی ملی، حدود 43.1 هزار میلیارد تومان به اعتبارات عمرانی ردیفهای متفرقه (جدول 9 قانون بودجه) و حدود 13.6 هزار میلیارد تومان به اعتبارات استانی افزوده شده است. مصارف سرمایهای از محل درآمدهای اختصاصی دولت نیز کمتر از 700 میلیارد تومان افزایش یافته است. همچنین این نکته شایان ذکر است که براساس تصمیم مجلس، قانون بودجه سال 1400 بهصورت دوسقفی به تصویب رسید؛ به این معنا که اعتبارات سقف دوم تنها در صورت تحقق منابع مازاد بر سقف اول پرداخت میشود. با در نظر گرفتن این موضوع، از حدود 67 هزار میلیارد تومان افزایش اعتبارات عمرانی، کمتر از 4 هزار میلیارد تومان به اعتبارات سقف دوم مربوط است.
شایان ذکر است افزایش حدود 62 درصدی اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای عمومی در شرایطی صورت گرفته است که براساس گزارش خزانهداری کل کشور، درصد پرداخت این اعتبارات در سال 1399، کمتر از 80 درصد اعتبارات مصوب بوده است. به بیان دیگر، در شرایطی که دولت در سال 1399 بیش از 20 درصد اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای مصوب را پرداخت نکرده است، ابتدا این اعتبارات در لایحه دولت در سال 1400 نسبت به قانون بودجه سال 1399، بیش از 23 درصد افزایش یافته و سپس همین مقدار نیز در مجلس با افزایش 62 درصدی مواجه شده است که البته حدود 3 درصد آن در سقف دوم بودجه پیشبینی شده است. این مقایسه زمانی تکمیل میشود که عملکرد اعتبارات عمرانی در سال 1400 نیز در نظر گرفته شود که این مقایسه در شکل 1 صورت گرفته است. چنانچه مشاهده میشود، در سال 1400 نیز حدوداً 80 درصد اعتبارات مصوب پرداخت شده است. همچنین، بیش از نیمی از این اعتبارات نه در قالب پرداختهای نقدی که در قالب اسناد خزانه اسلامی پرداخته شده است که میتواند مشکلاتی را در تأمین سرمایه در گردش پیمانکاران طرحهای عمرانی ایجاد کند.
یکی از نکات جالب توجه در شکل 1، بالاتر بودن عملکرد اعتبارات عمرانی در سال 1400 نسبت به پیشبینی اولیه در لایحه دولت است. به این ترتیب، آنچه در نهایت در حوزه اعتبارات عمرانی بودجه سال 1400 محقق شده است، حدود 30 درصد بیشتر از برآورد اولیه دولت است که میتواند بیانگر خطا در برآورد اولیه دولت (کمبرآوردی اعتبارات عمرانی در لایحه بودجه سال 1400) باشد. با این وجود، برای قضاوت دقیقتر، لازم است به ملاحظات زیر نیز توجه شود:
با این توضیحات، متذکر میشود اگرچه افزایش سهم اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای از مجموع مصارف بودجه امری پسندیده است[1] که میتواند به بهبود روند تشکیل سرمایه در کشور و ایجاد زیرساختهای مولد اقتصادی منجر شود، اما افزایش تعداد طرحها و اعتبارات آنها، بدون رفع موانع تأمین مالی و تخصیص اعتبار لازم به این طرحها میتواند شمار طرحهای عمرانی نیمهتمام را در کشور افزایش داده، موجب تجمیع مطالبات معوق پیمانکاران این طرحها شده، مخارج دولت را بالاتر برده و سرمایه اجتماعی را مخدوش سازد. بهاینترتیب، افزایش ارقام مصوب برای اعتبارات عمرانی تنها در صورتی میتواند دستاوردی برای سیاستگذاران محسوب شود که به پرداخت این اعتبارات و انجام موفق پروژهها منجر شود.
شکل 1. مقایسه اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای عمومی در سال 1399 با لایحه و قانون بودجه 1400
اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای دستگاههای ملی (مندرج در جدول 7 لایحه و قانون بودجه) خود به دو بخش قابل تقسیم است: 1. اعتبارات طرحهای تملک داراییهای سرمایهای دستگاهها (مندرج در پیوست 1 لایحه و قانون بودجه)، و 2. سایر اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای (مندرج در ستون متفرقه دستگاههای اجرایی در جدول 7 لایحه و قانون بودجه سال 1400). از مجموع حدود 10.7 هزار میلیارد تومان افزایش اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای ملی، تنها حدود 54 میلیارد تومان مربوط به دسته دوم و بخش عمده آن مربوط به دسته اول (طرحهای عمرانی پیوست 1) است.
براساس مندرجات پیوست ۱ لایحه بودجه سال 1400، تعداد 2593 طرح عمرانی ملی در کشور وجود داشت که در مجلس شورای اسلامی 88 طرح به این تعداد افزوده شد و بر این اساس، تعداد کل طرحهای عمرانی ملی کشور در قانون بودجه به 2681 طرح رسید. بااینحال، تغییرات طرحهای عمرانی ملی در پیوست 1 لایحه بودجه سال 1400 محدود به این 88 طرح نبوده و علاوهبرآن، تغییرات شامل لحاظ کردن اعتبار برای طرحهای متوقف شده، افزایش اعتبار طرحهای لایحه و تغییر در عناوین طرحها بوده که در ادامه به تفکیک بررسی خواهند شد:
در پیوست ۱ قانون بودجه سال 1399، تعداد 88 طرح نسبت به لایحه اضافه شده است که مجموعاً اعتباری نزدیک به یک هزار میلیارد تومان دارد. در این خصوص خاطر نشان میسازد:
از میان طرحهای یادشده تعداد سه طرح از طرحهای مندرج در پیوست ۱، از جدول شماره 19 مادهواحده لایحه و 2 طرح نیز از جدول 20 آن به فهرست طرحها انتقال یافتهاند که درخصوص این طرحها انجام مطالعات توجیهی و اخذ مجوز کمیسیون ماده (23) با ابهام روبهروست.
جدول 2. طرحهای اضافه شده به پیوست شماره یک لایحه بودجه سال 1400 (میلیارد تومان)
|
ردیف |
شماره طبقهبندی |
عنوان |
اعتبار |
|
1 |
1303016352 |
احداث راه اصلی شهرکرد مازفت مسجد سلیمان تفکیک از طرح 1303016105 |
57.5 |
|
2 |
1303016353 |
احداث راه اصلی فرخشهر - شلمزار ناعان کامون 4 تفکیک از طرح 1303016105 |
57.5 |
|
۳ |
1303015072 |
احداث خط دوم راهآهن بافق سنگان-با مشارکت ایمیدو |
50 |
|
4 |
1502002019 |
طرح احداث حط مترو غرب تهران |
50 |
|
5 |
1602001470 |
الحاقیه بیمارستان 320 تختخوابی هاجر شهر و بیماریهای خاص |
41 |
|
۶ |
1201012013 |
احداث محاکم تجدیدنظر و دادگستری استان قم |
30 |
|
7 |
1303016357 |
ارتقای محور فرعی تاکستان اقچه کند نیکویه به راه اصلی |
30 |
|
8 |
1307007064 |
آبرسانی به شهر منوجان |
30 |
|
9 |
1307007066 |
آبرسانی به شهر سلمان |
30 |
|
10 |
1703013024 |
مطالعه و اجرای موزه دفاع مقدس در استانهای ایلام، خوزستان، فارس و ... |
30 |
|
11 |
1602001471 |
احداث بیمارستان باغ ملک |
25 |
|
۱۲ |
1303015071 |
مطالعه و احداث خط ریلی جلفا-چشمه ثریا |
20 |
|
13 |
1303016339 |
احداث آزادراه لامرد-پارسیان (انتقالی از جدول 19) |
20 |
|
14 |
1307007056 |
ساختمان سد هشت جین و سامانه انتقال آب (انتقالی از جدول 19) |
20 |
|
15 |
1307007062 |
آبرسانی به شهر هریس |
20 |
|
16 |
4113030163 |
احداث محور حنا قدمگاه کهریز خسرو و شیرین |
15 |
|
17 |
1307002154 |
ساختمان شبکه آبیاری و زهکشی دوستی |
15 |
|
18 |
1307007065 |
احداث کانال انتقال آب به تصفیهخانه سد راور |
15 |
|
19 |
1602001457 |
احداث بیمارستان 64 تختخوابی زیر کوه |
12 |
|
20 |
1307007057 |
تأمین آب شرب شهرستان فریدونو فریدون شهر چادگان و بویین مینادشت |
10 |
|
21 |
1307007063 |
آبرسانی به شهر دهج |
10 |
|
22 |
1602001473 |
احداث بیمارستان گوار |
10 |
|
23 |
1702004047 |
تکمیل و توسعه ورزشگاه ملت شاهین شهر |
7.5 |
|
24 |
1602001466 |
احداث بیمارستان400 تختخوابی گنبد کاوس |
7 |
|
25 |
1602001474 |
آغاز فاز اول بیمارستان امام صادق میبد |
6.5 |
|
26 |
1634213030 |
احداث آزادراه همدان سنقر کرمانشاه |
5 |
|
27 |
1303016350 |
احداث جاده دریاچه نمک قم |
5 |
|
28 |
1307007060 |
احداث سد مخزنی دیلمان |
5 |
|
29 |
1502002018 |
احداث قطار سبک شهری. تراموای همدان (انتقالی از جدول 19) |
5 |
|
30 |
1503002237 |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهرک پردیسان قم |
5 |
|
31 |
1602001467 |
احداث بیمارستان جایگزین بنتالهدای بجنورد |
5 |
|
32 |
1704007005 |
احداث پردیس باغ موزه دفاع مقدس کاشان |
5 |
|
33 |
1704008011 |
مطالعه و تأسیس موزه پالمان در تبریز |
5 |
|
34 |
1805048025 |
تعمیرات اساسی و خرید تجهیزات و ماشینآلات (پژوهشکده علوم پزشکی اصفهان) |
5 |
|
35 |
1704007004 |
احداث موزه دفاع مقدس تبریز |
3 |
|
36 |
1304012028 |
کمک به تأمین زیربناهای واحد تولید آلومینا از نفلین سینیت سراب |
2 |
|
37 |
1804010012 |
تعمیرات اساسی و خرید تجهیزات و ماشینآلات (پژوهشکده هامون) |
2 |
|
38 |
1303016351 |
احداث باند دوم محور رامهرمز رامشیر ماهشهر |
1 |
|
39 |
1303016355 |
بهسازی راه اصلی شاهرود توسگستان گرگان |
1 |
|
40 |
1303016354 |
احداث و بهسازی محور ارتباطی پل بریم جاشت چرام دهدشت قامه دیشموک باغ ملک |
0.5 |
|
41 |
1804010013 |
تعمیرات اساسی و خرید تجهیزات و ماشینآلات (مرکز بیماریهای دارویی) |
0.5 |
|
جمع |
674 |
||
نکته حائز اهمیت درخصوص اضافهشدن طرحها در فرایند بررسی بودجه در مجلس، ابهامی است که درخصوص انجام مطالعات توجیهی طرحها و اخذ مجوز کمیسیون ماده (23) قانون الحاق (2) وجود دارد. بهعبارتدیگر، مشخص نیست طرحهایی که به لایحه افزوده میشوند، اساساً امکانپذیر هستند یا خیر، و اینکه مبنای محاسبه اعتبار لحاظ شده برای این طرحها چه بوده است. بهطور مشخص در انتهای جداول قسمت دوم پیوست 1 قانون بودجه 1400 چنین عنوان شده است که «طرحهای جدید مندرج در پیوست 1 این قانون در صورتی قابل اجراست که در هر مورد مجوز موضوع ماده (23) قانون الحاق (2) را تا پایان اردیبهشت ماه 1400 اخذ کرده باشد». با توجه به تعیین این مهلت کوتاه برای انجام مطالعات و اخذ مجوز مربوطه، مشخص نیست سرنوشت این طرحها چه خواهد شد و در صورت انجام مطالعات توجیهی در موعد مقرر، آیا کیفیت لازم برای تأمین صلاح و صرفه عمومی را خواهند داشت یا خیر.
جدول 3. طرحهای جدید مشروط به اخذ مجوز کمیسیون ماده (23) (میلیارد تومان)
|
ردیف |
شماره طبقهبندی |
عنوان |
اعتبار |
|
1 |
1303017017 |
احداث فرودگاه شمال فارس |
50 |
|
2 |
1602001472 |
احداث بیمارستان 540 شمال شرق مشهد |
50 |
|
3 |
1602001463 |
احداث بیمارستان540 تختخوابی چابهار-پلان |
30 |
|
4 |
1602001472 |
احداث بیمارستان باغملک |
25 |
|
5 |
1303016340 |
احداث راه اصلی خوسف عربآباد دیهوک طبس |
20 |
|
6 |
1307007058 |
اجرای انتقال آب و سیستم تصفیه سد قدرونی |
15 |
|
7 |
1602001462 |
احداث بیمارستان دامغان |
15 |
|
8 |
1602001464 |
احداث بیمارستان150 تختخوابی شهر بابک |
15 |
|
9 |
- |
سد مخزنی سقاوه |
15 |
|
10 |
1602001461 |
توسعه بیمارستان رامهرمز به 86 تخت |
14 |
|
11 |
1303016346 |
احداث مسیر تاکستان نیکویه ابترش |
10 |
|
12 |
1303017018 |
احداث فرودگاه بناب |
10 |
|
13 |
1307007059 |
تأسیسات و خط انتقال سد دیورش |
10 |
|
14 |
1602001460 |
احداث ساختمان جایگزین بیمارستان 285 تختخوابی شهدای لنجان |
6 |
|
15 |
183001343 |
مطالعه و اجرای دانشکده پیراپزشکی الیگودرز |
6 |
|
16 |
1602001458 |
توسعه بیمارستان 32 تختخوابی شهرستان نهبندان به 95 تخت (انتقالی از جدول 20) |
5 |
|
17 |
1602001459 |
احداث بیمارستان 64 تختخوابی راز و جرگان |
5 |
|
18 |
1602001468 |
توسعه بیمارستان اشخانه از 32 به 64 تخت |
5 |
|
19 |
1602001469 |
احداث بیمارستان200 تختخوابی بناب |
5 |
|
20 |
1706002011 |
مطالعه و احداث مجتمع گردشگری سد رودبار لرستان |
5 |
|
21 |
1303016343 |
ارتقای راه فرعی سه راه جدیثه سعدآباد پوشکان فراشیند به راه اصلی |
2 |
|
22 |
1303016347 |
مطالعه احداث جاده سپید دشت مرگر شولآباد الیگودرز |
2 |
|
23 |
- |
سد و نیروگاه زالکی |
2 |
|
24 |
1303015073 |
مطالعه احداث راهآهن قادرآباد – خاتم-شهر بابک |
1 |
|
25 |
1303016344 |
احداث محور بخش ابوالفارس رامهرمز |
1 |
|
26 |
1303016358 |
تعریض اتوبان کرج حد فاصل گرمدره تا حصارک |
1 |
|
27 |
1601005003 |
حل مشکل زباله پسماند در استانهای شمالی کشور |
1 |
|
28 |
1602001465 |
احداث بیمارستان آزادشهر |
1 |
|
29 |
- |
جاده مرودشت به خرامه |
1 |
|
30 |
1303016356 |
احداث و بهسازی محور ارتباطی پل بریم باشت چرام-دهدشت قامه-ریسسی- دیشموک باغ ملک |
0.5 |
|
31 |
1303016345 |
احداث راه اصلی سمنان- دیان- معلمان |
0.01 |
|
32 |
1303016348 |
احداث جاده درمن دابی از مسیر خارپهلو |
0.01 |
|
33 |
1303016349 |
احداث جاده فس اقچه قلعه کمیجان |
0.01 |
|
34 |
1307007061 |
احداث سر خسروآباد |
0.01 |
|
35 |
1503002236 |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر جزین |
0.01 |
|
36 |
- |
مطالعه و احداث فرودگاه نیشابور |
0.005 |
|
37 |
- |
مطالعه و احداث راه درود زبرخان-دهیار (طرقبه) |
0.005 |
|
38 |
- |
مطالعه و احداث راه درود زبرخان-دهیار (بینالود) |
0.005 |
|
جمع |
328.6 |
||
همانطور که مشاهده میشود بخش زیادی از طرحهای اضافه شده، طرحهای کوچکی بوده که ماهیت ملی نداشته و برخی از آنها با کمک اعتبارات استانی قابل انجام هستند. از همین رو، درج عناوین این طرحها در جداول طرحهای عمرانی ملی اولاً نظم لایحه بودجه را به هم ریخته و ثانیاً لزوماً شانس انجام این پروژهها را افزایش نمیدهد و حتی شاید با توجه به پایین بودن اولویت این طرحها در سطح ملی، تخصیص اعتبار آنها را نیز به حداقل برساند.
جدول 4. طرحهای جدید نیازمند اخذ مجوز کمیسیون ماده (23) بدون تعیین اعتبار
|
ردیف |
عنوان |
|
1 |
سد لیلان چای |
|
2 |
احداث بیمارستان 64 تختخوابی شهرستان بدر |
|
3 |
بیمارستان 226 تختخوابی نور ولایت شهر خرمدره |
|
4 |
سد و نیروگاه برقآبی کارون 2 |
|
5 |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر گرمسار |
|
6 |
احداث دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی کردستان |
|
7 |
احداث محور اصلی جاده نفت (جاده گنبد کاووس به اینچهبرون) (انتقالی از جدول 20) |
|
8 |
مطالعه و احداث تونل در گردنه اسدآباد |
|
9 |
اتصال خطوط 1 و 2 متروی شیراز در محدوده حرم مطهر احمد ابن موسی (ع) |
در پیوست 1 لایحه بودجه سال 1400، رقم ناچیزی (1 یا 5 میلیون ریال) بهعنوان برآورد اعتبار برخی طرحها در سال 1400 درج شده است که بهمعنای توقف طرح در سال آتی است. بااینحال، در مجلس برای 7 طرح متوقف شده در پیوست یک لایحه، اعتباری حدود 94 میلیارد تومان لحاظ شده است که عناوین و اعتبار آنها در جدول 5 آمده است.
جدول 5. طرحهای متوقف شده در لایحه که در قانون برای آنها اعتبار در نظر گرفته شد (میلیارد تومان)
|
ردیف |
شماره طبقهبندی |
عنوان |
لایحه |
قانون |
|
1 |
1602001026 |
احداث بیمارستان جایگزین آموزشی رازس گلستان و اطفال اهواز |
1 |
35 |
|
2 |
1307003028 |
ساختمان سد اقبلاغ و سد ونک |
5 |
15 |
|
3 |
1602001239 |
توسعه بیمارستان رسول اکرم مبارکه |
1 |
15 |
|
4 |
1602001357 |
احداث بیمارستان محلات |
1 |
11 |
|
5 |
130700311 |
سد خاکی بش قارداش |
5 |
10 |
|
6 |
1307004038 |
ساختمان سد بلطاق |
5 |
5 |
|
7 |
1307003015 |
انتقال پساب تصفیه شده شیراز به دشت سروستان |
5 |
3 |
|
|
جمع |
94 |
||
در قانون بودجه سال 1400 عناوین 66 طرح مندرج در لایحه با تغییر روبهرو بوده است. خاطر نشان میسازد که بخشی از تغییرات صورت گرفته در عناوین طرحها، با افزایش حجم عملیات طرحهای مذکور همراه است و حتی میتواند مطالعات امکانسنجی طرح را بهکلی تحتالشعاع قرار دهد. این در حالی است که در تغییرات اعمال شده میزان اعتبار مورد نیاز برای اجرای طرحهای مذکور تغییری نیافته است. با توجه به اینکه اعمال چنین تغییراتی در فرایند بررسی بودجه در مجلس بهراحتی انجام شده، اما میتواند آثار قابلتوجهی بر امکانپذیری و اعتبارات مورد نیاز طرحها داشته باشد، پیشنهاد میشود نمایندگان محترم نسبت به تغییر عناوین طرحها حساسیت ویژهای به خرج داده تا از گسترش طرحهای عمرانی نیمهتمام در بررسی بودجه کل کشور جلوگیری شود. جدول 6 تغییرات در عناوین این طرحها را نشان میدهد.
جدول 6. طرحهایی که عنوان آنها در قانون بودجه سال 1400 نسبت به لایحه تغییر کرده است
|
شماره طبقهبندی |
عنوان در لایحه بودجه سال 1400 |
عنوان در قانون بودجه سال 1400 |
|
1201012003 |
احداث مجتمع قضایی اصفهان |
احداث مجتمع قضایی اصفهان و دادسرای نجفآباد |
|
1303015001 |
اتصال اردبیل به شبکه ریلی |
اتصال اردبیل و پارسآباد به شبکه ریلی |
|
1303015003 |
اتصال ایلام به شبکه ریلی |
اتصال ایلام به شبکه ریلی (از طرف اسلامآباد غرب به اندیمشک) |
|
1303015009 |
اتصال سراب به شبکه ریلی |
اتصال سراب و اردبیل به شبکه ریلی |
|
1303015014 |
احداث راهآهن تهران - همدان - سنندج |
احداث راهآهن تهران - همدان – سنندج و احداث و برقیکردن راهآهن تهران همدان سنندج سه راهی مریوان و مرز باشماق |
|
1303015035 |
احداث محور جدید راهآهن میانه - تبریز |
احداث محور جدید راهآهن میانه - تبریز ایستگاه خاوران – ایستگاه راهآهن قدیم |
|
1303015061 |
مطالعه و طراحی خطوط ریلی از بندر امام خمینی (ره) -ماهشهر به شهرستانهای رامشیر و رامهرمز به سمت شهرستان بهبهان و نورآباد ممسنی |
مطالعه و طراحی خطوط ریلی از بندر امام خمینی (ره) -ماهشهر به شهرستانهای رامشیر و رامهرمز به سمت شهرستان بهبهان و نورآباد ممسنی و کازرون- شیراز |
|
1303015062 |
اتصال فردوس به شبکه ریلی |
اتصال فردوس سرایان بشرویه به شبکه ریلی |
|
1303016026 |
احداث باند دوم تیران - سامان - ﭼالشتر، کنارگذر شهرکرد و باغ بهادران گردنه رخ - شهرکرد |
احداث باند دوم تیران - سامان - ﭼالشتر، کنارگذر شهرکرد و باغ بهادران گردنه رخ – شهرکرد و احداث باند دوم سرچم میانه میاندواب |
|
1303016033 |
احداث باند دوم رامهرمز-بهبهان و رامهرمز-ماهشهر |
احداث باند دوم رامهرمز-بهبهان و زیدون رامهرمز-ماهشهر |
|
1303016035 |
احداث باند دوم سراب- بستانآباد و اتصال آن به آزاد راه |
احداث باند دوم سراب- بستانآباد و نیر و اتصال آن به آزاد راه |
|
1303016038 |
احداث باند دوم سه راهی سلطانیه- ابهر تاکستان |
احداث باند دوم سه راهی سلطانیه- ابهر تاکستان و احداث باند دوم محور ترانزیتی زنجان -سرچم حد فاصل زنجان تا سه راهی نیک پی |
|
1303016042 |
احداث باند دوم شیراز - فیروزآباد - جم |
احداث باند دوم شیراز - فیروزآباد - جم و هنگام |
|
1303016046 |
احداث باند دوم کردکوی - بندر ترکمن آققلا |
احداث باند دوم کردکوی - بندر ترکمن آققلا و گمیشان |
|
1303016052 |
احداث باند دوم بروجرد – خرمآباد، دم زانوگه- کوهدشت- خرمآباد، خرمآباد- ﭘلدختر - دره شهر و احداث راه اصلی خرمآباد - سپید دشت و باند دوم محور دره شهر به بدره و احداث تونل محور الشتر - بروجرد |
احداث باند دوم بروجرد – خرمآباد، دم زانوگه- کوهدشت- خرمآباد، خرمآباد- ﭘل دختر - دره شهر و احداث راه اصلی خرمآباد - سپید دشت و باند دوم محور دره شهر به بدره و احداث تونل محور الشتر – بروجرد مطالعه و احداث جاده سپید دشت مرگیر -شولآباد- الیگودرز |
|
1303016058 |
احداث بزرگراه اهر - تبریز |
احداث بزرگراه اهر – تبریز- بیلهسوار |
|
1303016061 |
احداث بزرگراه برازجان - کنارتخته - قائمیه - بابامیدان و شیراز - دشت ارﮊن قائمیه |
احداث بزرگراه برازجان - کنارتخته - قائمیه - بابامیدان و شیراز - دشت ارﮊن قائمیه و احداث راه فرعی خشت وحدتیه شبانکاره |
|
1303016069 |
احداث بزرگراه ساری – خزرآباد -لاریم- بهنمیر- آمل - فریدونکنار |
احداث بزرگراه ساری – خزرآباد -لاریم- بهنمیر- بابل آمل - فریدونکنار |
|
1303016073 |
احداث بزرگراه کاشان - مشهد اردهال - جمکران- برزک- ورکان - موته |
احداث بزرگراه کاشان - مشهد اردهال -نراق- جمکران- برزک- ورکان - موته |
|
1303016099 |
احداث راه اصلی سعادتشهر - ارسنجان - خرامه - سروستان - باب انار و استهبان - نیریز- آباده طشک - ارسنجان |
احداث راه اصلی همدان -رزن، همدان-ملایر و همدان-بیجار - سیاه کمر به راهجرو (جاده مرودشت به خرامه مشروط به اخذ مجوز) |
|
1303016104 |
احداث راه اصلی سورمق - اقلید - یاسوج |
احداث راه اصلی سورمق - اقلید – یاسوج -احداث تقاطع غیرهمسطح از سمت یاسوج با سقف 350 میلیارد ریال بابت احداث غیرهمسطح |
|
1303016121 |
احداث راه اصلی مهر -دارالمیزان (تبدیل به راه اصلی) |
احداث راه اصلی مهر -دارالمیزان- کمربندی لامرد (تبدیل به راه اصلی) |
|
1303016132 |
احداث کمربندی خمینیشهر – نجفآباد و احداث راه اصلی دولتآباد- کنارگذر شرقی اصفهان |
احداث کمربندی خمینیشهر – نجفآباد و تا پل سلیمان خاطر شاهین شهر و احداث راه اصلی دولتآباد کنارگذر شرقی اصفهان |
|
1303016157 |
بهسازی راه اصلی لردگان- ایذه - باغملک - هفتگل - نمره یک - قبرسید، رامهرمز - نمره یک، کنار گذرهای شوشتر و دزفول |
بهسازی راه اصلی لردگان- ایذه - باغملک - هفتگل - نمره یک - قبرسید، رامهرمز - نمره یک، کنار گذرهای شوشتر و دزفول-محور کارون 3- دشت ایذه -لردگان |
|
1303016176 |
بهسازی راه اصلی زابل-نهبندان و راه زابل-میلک |
بهسازی راه اصلی زابل-نهبندان و راه زابل-میلک هیرمند و نیم روز |
|
1303016220 |
تبدیل محور فرعی لار - لامرد به راه اصلی |
تبدیل محور فرعی لار – لامرد-چناح -بندر خمیر به راه اصلی |
|
1303016223 |
حذف و اصلاح نقاط حادثهخیز در راههای شریانی کشور با اولویت مسیرهای ﭘرتردد |
حذف و اصلاح نقاط حادثهخیز در راههای شریانی کشور با اولویت مسیرهای ﭘرتردد و تعریض و رفع نقاط حادثهخیز مواصلاتی چابکسر به زرکنار شهرستان بابلسر و تعویض ورودی بوزان مهران-خرو (زبرخان) اصلاح قوسی جاده نیشابور (میان جلگه) کاشمر و اصلاح نقاط حادثهخیز شوراب جاده فیروزه خوشاب |
|
1303016243 |
مشارکت در احداث آزادراه کنار گذر غربی اصفهان |
مشارکت در احداث آزادراه کنار گذر غربی اصفهان و نجفآباد فلاورجان اصفهان به کنار گذر شرقی |
|
1303016245 |
مشارکت در احداث آزادراه مراغه - هشترود -نقده- تمرﭼین |
مشارکت در احداث آزادراه مراغه – ملکان هشترود -نقده- تمرﭼین |
|
1303016254 |
احداث کریدور بزرگراهی نوار ساحلی جنوب کشور- پسابندر تا شلمچه شامل مسیرهای پسابندر -بندرعباس، کشتیسازی-سهراه خمیر، بند خمیر- بندر لنگه-عسلویه، کنگان-خور موج-چغادک، بوشهر - گناوه - دیلم - هندیجان، هندیجان - ماهشهر - آبادان، ﭘل شهدا شلمچه و اهرم - برازجان، جاده اروند - کنار- آبادان |
احداث کریدور بزرگراهی نوار ساحلی جنوب کشور-پسابندر تا شلمچه شامل مسیرهای پسابندر -چابهار -راس میدانی-لیردف بندرعباس، کشتیسازی-سهراه خمیر، بند خمیر- بندر لنگه- عسلویه، کنگان-خور موج- چغادک اهرم-دلوار دولتآباد زیارت، بوشهر - گناوه - دیلم - هندیجان، هندیجان - ماهشهر - آبادان، ﭘل شهدا شلمچه و اهرم - برازجان، جاده اروند - کنار- آبادان |
|
1303016271 |
احداث باند دوم بیستون- سنقر |
احداث باند دوم بیستون- سنقر و ینسار |
|
1303016306 |
بهسازی راه قاضیخان- بدره - لومار، مورموری- دهلران، انجیر- گرازان و بهسازی راه بدره به میمه |
بهسازی راه قاضیخان- بدره - لومار، مورموری- دهلران، انجیر- گرازان و بهسازی راه بدره به میمه و محور چم سرخ |
|
1307002005 |
آبرسانی به بابل، بابلسر، فریدونکنار و شهرهای گروه الف، شهرها و روستاهای سوادکوه، سوادکوه شمالی، قائمشهر، سیمرغ و جویبار از سد البرز |
آبرسانی به بابل، بابلسر، فریدونکنار و شهرهای گروه الف، شهرها و روستاهای سوادکوه، سوادکوه شمالی، قائمشهر، سیمرغ و جویبار سجاد رود از سد البرز |
|
1307002030 |
آبرسانی به شهر تهران از سدماملو |
آبرسانی به شهر تهران و شهر پرند از سدماملو |
|
1307002032 |
آبرسانی به جهرم و بخشهای لارستان از سد قیر |
آبرسانی به جهرم و لامرد بخشهای لارستان از سد قیر |
|
1307002037 |
آبرسانی به شهرهای رامسر، تنکابن و عباسآباد |
آبرسانی به شهرهای رامسر، تنکابن و عباسآباد و بخش پسنده سفلی |
|
1307002046 |
آبرسانی به شهر شیراز و خرامه |
آبرسانی به شهر شیراز و خرامه شهرستان بیضا و روستاهای مسیر مرودشت |
|
1307002058 |
آبرسانی به شهر مشهد از سد دوستی |
آبرسانی به شهر مشهد از سد دوستی و هزار مسجد (مشروط به کسب مجوز ماده23) |
|
1307002202 |
ساختمان شبکه آبیاری و زهکشی گیوی |
ساختمان شبکه آبیاری و زهکشی سد و مخزن گیوی |
|
1307002260 |
آبرسانی به 14 شهرستان استان اصفهان |
آبرسانی به 15 شهرستان استان اصفهان |
|
1307003030 |
ساختمان سد البرز و کسلیان |
ساختمان سد البرز و کسلیان و سجاد رود |
|
1307003101 |
ساختمان سد هایقر |
ساختمان سد هایقر بابت احداث سد خاکی کشاورزی ابوعسگر- هنگام |
|
1307005004 |
لایروبی و ساماندهی رودخانه کارون در بازههای بحرانی |
لایروبی و ساماندهی رودخانه کارون و بهمنشیر در بازههای بحرانی |
|
1307005008 |
مطالعه و اجرای ساماندهی رودخانه آبشوران |
مطالعه و اجرای ساماندهی و ایجاد مخزن رودخانه آبشوران |
|
1307007002 |
تکمیل مطالعات و اجرای زیرساختهای سد ﭘالنگان و سامانه انتقال آب |
تکمیل مطالعات و اجرای زیرساختهای سد ﭘالنگان و سامانه انتقالآب مرزی غرب کشور به دشتهای کرمانشاه |
|
1502002002 |
احداث قطار حومهای کلانشهر اصفهان به شهرهای جدید و شهر جدید مجلسی و به شهر شاهینشهر از طریق حبیب آباد - گز |
احداث قطار حومه ای کلانشهر اصفهان به شهر های جدید و شهر جدید مجلسی و به شهر شاهین شهر از طریق حبیب آباد – گزو به شهرضا از طریق بهارستان |
|
1502002010 |
احداث قطار شهری قم
|
احداث قطار شهری قم و ایجاد خط ۱ و ۲ مترو و خط ۳ منو ریل
|
|
1503002101 |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر زهک |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر زهک (بازسازی) |
|
1503002108 |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر سرعین |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر سرعین و انگوت |
|
1503002137 |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر قمصر |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر قمصر و ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر جوشقان- قالی- کامو |
|
1503002143 |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر کرمانشاه |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر کرمانشاه و تصفیهخانه اضطراری و جداسازی فاضلاب از رودخانه قزهسو |
|
1503002168 |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر ملکان |
ایجاد تأسیسات فاضلاب و تصفیهخانه شهر ملکان |
|
1503002175 |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر نطنز |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهر نطنز – بادرود و خالدآباد |
|
9815030021 |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهرستانهای اولویتدار فارس - وامی |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهرستانهای اولویتدار فارس و شهرهای ایزدخواست بهمنشهر کوار و صغاد- امی |
|
1503002195 |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهرکهای اقماری کرمانشاه |
ایجاد تأسیسات فاضلاب شهرکهای اقماری و حاشیه و مسکن مهر کرمانشاه |
|
1503002230 |
ایجاد تأسیسات فاضلاب 6 شهر اولویتدار استان فارس |
ایجاد تأسیسات فاضلاب 7 شهر اولویتدار استان فارس (کوار) |
|
1503002231 |
تکمیل و اتمام 26 طرح ایجاد تأسیسات فاضلاب شهری |
تکمیل و اتمام 26 طرح ایجاد تأسیسات فاضلاب شهری و مطالعه و احداث شبکه فاضلاب شهرهای مهربان دوزدوزانور و شربیان |
|
1602001317 |
مطالعه و توسعه بیمارستان قادرآباد |
مطالعه و توسعه بیمارستان قادرآباد و 120 تختخوابی صفاشهر |
|
1703014003 |
کمکهای فنی و اعتباری برای احداث ﭘردیسهای سینمایی |
کمکهای فنی و اعتباری برای احداث ﭘردیسهای سینمایی بازسازی و راهاندازی سینمای سراب |
|
1802018011 |
احداث آموزشکده فنی و حرفهای دختران زنجان |
احداث آموزشکده فنی و حرفهای دختران و پسران زنجان |
|
1803025218 |
تامین فضاهای آموزشی و کمک آموزشی |
تأمین فضاهای آموزشی و کمک آموزشی مطالعه و احداث ساختمان دانشکدههای علوم ﭘزشکی و ﭘرستاری بینالمللی رامسر |
|
1803025400 |
تعمیرات اساسی و تأمین تجهیزات و ماشینآلات |
تعمیرات اساسی و تأمین تجهیزات و ماشینآلات و بهداشت دهان و دندان خرمبید |
علاوهبر موارد یادشده، اهداف کمی 13 طرح نیز با تغییر همراه بوده است. این تغییرات در بعضی از موارد بهصورت بسیار اساسی است. برای مثال میتوان به طرح احداث جایگزین بیمارستان امام خمینی همدان با شماره طبقهبندی 1602001325 اشاره داشت که هدف کمی این طرح از 300 تخت به 1000 تخت افزایش داشته است. در مثالی دیگر، طرح تأسیسات فاضلاب شهر بابلسر و فریدونکنار با شماره طبقهبندی 1503002038 که هدف کمی آن از 35 هزار نفر به 125 هزار نفر افزایش داشته است. همچنین سال پایان این طرح نیز از 1403 به 1410 تغییر یافته و اعتبار سالهای آتی نیز مبلغ 370 میلیون تومان افزایش یافته است. درخصوص 10 طرح دیگر نیز تغییرات از طریق افزایش در اعتبار سالهای آتی و سه طرح از طریق افزایش سال خاتمه اعمال شده است. همچنین دستگاه مجری پنج طرح نیز تغییر یافته است. سه طرح از طرحهای پیوست 1 که در لایحه با ویژگی استانی درج شده بود نیز به ملی تبدیل شدهاند.
علاوهبر تغییرات یادشده، اعتبارات بالغ بر 300 طرح از پیوست 1 لایحه بودجه سال 1400 در فرایند بررسی در مجلس شورای اسلامی دستخوش تغییر شده است که تقریباً در همه موارد، این تغییر «افزایشی» بوده است. مجموع این افزایش برای طرحهای مذکور بالغ بر 7.6 هزار میلیارد تومان بوده است. به جهت رعایت اختصار در این گزارش از ذکر عناوین این طرحها - که در جداول بودجه ابلاغی رئیس مجلس شورای اسلامی درج شده است – پرهیز میشود.
در لایحه بودجه، جدول 19 با عنوان «فهرست طرحهای تملک داراییهای سرمایهای دارای مجوز کمیسیون ماده (23) قانون الحاق (2) با اولویت مناطق محروم ...» دارای 41 طرح بوده که در مقایسه این طرحها با قانون مصوب مجلس، میتوان مشاهده کرد که تعداد سه طرح از این جدول به پیوست یک انتقال یافته است (در جداول طرحهای جدید مشخص شده است) و تعداد دو طرح با عناوین «آبرسانی به شهرهای نیریز، آباده، طشک و بخش حنا از سرچشمه عاشق» و «تکمیل مطالعات و اجرای زیرساختهای سد و نیروگاه برقابی کارون 2» به این جدول اضافه شده است.
جدول 20 مادهواحده لایحه با عنوان «طرحهای مطالعاتی و اجرایی موضوع ردیف شماره 10-550000 سال 1400» اعتباری برابر با 1000 میلیارد ریال برای 254 طرح در نظر گرفته بود که تعداد 47 طرح در مجلس به آن افزوده شده است.
نکته قابل توجه در جداول 19 و20، افزایش 49 طرح در این جداول است، درحالیکه میزان اعتبار اختصاص یافته به این طرحها افزایش نیافته است. بهنظر میرسد این امر موجب شروع طرح جدید، بهمنظور پادار کردن اینگونه طرحها در قوانین بودجه سالهای بعد و ایجاد زمینه تخصیص اعتبار برای آنهاست.
با عنایت به آمار ارائه شده در این بخش، بهنظر میرسد افزوده شدن طرحها بدون توجه به مطالعات توجیهی، موجب تأخیر در اتمام طرحها و افت بهرهوری شود.
همانطور که ذکر شد، بخش عمده افزایش اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای در مسیر لایحه تا قانون بودجه سال 1400 مربوط به ردیفهای متفرقه (جدول 9 مادهواحده لایحه بودجه سال 1400) بوده که افزایشی در حدود 43 هزار میلیارد تومان داشته است و سهم این اعتبارات از مجموع اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای تقریباً با سهم اعتبارات دستگاههای اجرایی ملی برابر شده است. از این میزان حدود 3.2 هزار میلیارد تومان در قالب اعتبارات سقف دوم بودجه لحاظ شده و مابقی در سقف اول بودجه جای گرفته است. شایان ذکر است با توجه به اینکه اعتبارات ردیفهای متفرقه برای اجرای موارد ویژه، اعتبارات مشترک بین چند دستگاه، اعتبارات کوتاهمدت (یکساله) و مواردی از این دست است، لازم است این منطق در افزودن ردیفها به جدول اعتبارات متفرقه در نظر گرفته شود. با این وجود، چنانچه در ادامه خواهد آمد، موارد متعددی این قاعده را نقض کرده است.
ازسویدیگر، افزایش تعداد و حجم اعتبارات ردیفهای متفرقه، بهدلیل عدم تعیین متولی مشخص برای این ردیفها، انضباط جداول بودجه را برهمریخته، شفافیت و به تبع آن نظارتپذیری بودجه را کاهش میدهد. بهاینترتیب، پیشنهاد میشود تا حد امکان از افزایش ردیفهای متفرقه در لایحه بودجه پرهیز شده و حتی این موضوع بهعنوان خواسته مجلس از دولت مطالبه شود.
در رسیدگی به لایحه بودجه سال 1400 در مجلس شورای اسلامی، درمجموع 55 ردیف از ردیفهای متفرقه لایحه تغییر داشته است که جزئیات آن به شرح زیر است:
جدول 7. ردیفهای متفرقه حذف شده از لایحه تا قانون بودجه سال 1400 (میلیارد تومان)
|
ردیف |
شماره طبقهبندی |
عنوان |
اعتبار در لایحه (اصلاحیه) |
|
1 |
550000-47 |
کمک به طرحهای تملک داراییهای سرمایهای ملی و استانی که امکان اتمام آنها در سال 1400 وجود دارد |
1400 |
|
2 |
550000-25 |
تعهدات پرداخت نشده بودجه مصوب سالهای قبل موضوع مواد (63) و (64) قانون محاسبات عمومی کشور و اعتبارات تکمیلی طرحهای خاتمه یافته |
500 |
|
3 |
550000-26 |
پاکسازی و بهداشتی نمودن اطراف فرودگاه امام خمینی (ره) و ساماندهی مجتمع پردازش و بازیافت پسماند آزادکوه |
100 |
|
4 |
550000-8 |
کمک به هزینههای اجتنابپذیر و ضروری |
95 |
|
5 |
530000-74 |
سازمان امور زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور – اعتبارات موضوع استفاده از تجهیزات مراقبت الکترونیکی |
7 |
|
6 |
530000-43 |
تسویه بدهیهای دولت به اشخاص حقوقی خصوصی و تعاونی عمومی غیردولتی از طریق تهاتر بدهی اشخاص یادشده به بانکها |
1 |
|
جمع |
2103 |
||
جدول 8. ردیفهای متفرقه که در قانون بودجه به جدول 9 اضافه شدهاند (میلیارد تومان)
|
ردیف |
شماره طبقهبندی |
عنوان |
اعتبار |
||
|
1 |
530000-90 |
ایجاد طرحهای زیربنایی با اولویت مناطق کمترتوسعهیافته و اجرای طرحهای تملک داراییهای سرمایهای از محل واگذاری اموال و داراییهای دولت و ... (بند «ط» تبصره «2» قانون بودجه سال 1400) |
30000 |
||
|
2 |
530000-85 |
بنیاد مسکن - بهسازی روستاها و تهیه و اجرای طرحهای هادی |
2000 |
||
|
3 |
530000-86 |
وزارت دفاع - بنیه دفاعی و اجرای طرحهای تحقیقات راهبردی دفاعی |
2000 |
||
|
4 |
530000-92 |
تکمیل طرحهای نیمهتمام و جدید تملک داراییهای سرمایهای که تا پایان اردیبهشت 1400 مجوز ماده (23) را دریافت کنند * |
1614.5 |
||
|
5 |
550000-133 |
اعتبارات طرحهای با مجری شرکتهای دولتی |
1059.5 |
||
|
6 |
530000-83 |
وزارت کشور - خرید نردبان الکترونیکی و ماشین آتشنشانی از محل انتشار اوراق مالی اسلامی |
1000 |
||
|
7 |
530000-91 |
اعتبار موضوع خرید واحدهای صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله در بورس به نام فرزند |
1000 |
||
|
8 |
550000-100 |
معاونت علمی و فناوری رئیسجمهور-کمک به افزایش سرمایه صندوق نوآوری و شکوفایی |
1000 |
||
|
9 |
550000-101 |
سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی (سپند) طرح شهید فخریزاده * |
1000 |
||
|
10 |
550000-102 |
استقرار سامانه توسعه هوشمندسازی قوه قضائیه * (600 میلیارد تومان خارج از سقف اول بودجه) |
1000 |
||
|
11 |
550000-126 |
بازسازی آسیبهای زلزله سیسخت |
300 |
||
|
12 |
530000-79 |
اعتبارات موضوع تأمین مسکن مددجویان تحت پوشش نهادهای حمایتی |
140 |
||
|
13 |
530000-67 |
اعتبارات موضوع تبصره «۲» ماده (61) قانون اصلاح الگوی مصرف |
135 |
||
|
14 |
550000-125 |
پرداخت دیون و تعهدات مجلس شورای اسلامی در سال 1399 |
105.7 |
||
|
15 |
131-550000 |
سازمان هواشناسی-خرید رادار |
100 |
||
|
16 |
110-550000 |
وزارت جهاد کشاورزی- مرکز درمانی شهید شوریده |
80 |
||
|
17 |
550000-118 |
شورای نگهبان- تملک 4 پلاک شهری، احداث بنا و تخریب و نوسازی |
75 |
||
|
18 |
530000-87 |
بنیاد مسکن – بهسازی محیط روستاهای مرزی ... |
59.8 |
||
|
19 |
550000-132 |
تکمیل ورزشگاه شاهرود |
30 |
||
|
20 |
550000-127 |
سازمان تبلیغات اسلامی - توسعه کتابخانهها |
20 |
||
|
21 |
550000-136 |
بازیابی و ارتقای تجهیزات سلامتمحور از طریق شرکتهای دانشبنیان |
17 |
||
|
22 |
128-550000 |
ساماندهی رودخانه زرینهرود |
10 |
||
|
23 |
550000-120 |
کمک به احداث و تکمیل پروژه مرکز مطالعات راهبردی شهید شهریاری - بسیج اساتید دانشگاه امیرکبیر |
3 |
||
|
24 |
550000-121 |
مطالعه و احدات فرودگاه الیگودرز |
2 |
||
|
25 |
530000-78 |
وزارت آموزش و پرورش- موضوع بند «ب» تبصره «8» |
0.005 |
||
|
۲۶ |
550000-63 |
برگشت مازاد درآمدهای استانی |
0.005 |
||
|
جمع |
42751.5 |
|
|||
در قانون بودجه سال 1400، اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای استانها بالغ بر 13.6 هزار میلیارد تومان نسبت به لایحه افزایش یافته است که بیش از 12.6 هزار میلیارد تومان از این افزایش، مربوط به سه ردیف جدید «احداث راههای روستایی»، «اعتبارات آب روستایی» و «اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای برحسب حوزههای انتخابیه» مربوط است.
جزئیات مربوط به افزایش اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای استانی در جدول 9 ارائه شده است.
جدول 9. تغییرات در اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای استانی (میلیارد تومان)
|
عنوان |
لایحه بودجه |
قانون بودجه |
|
احداث راههای روستایی |
0 |
5000 |
|
اعتبارات آب روستایی |
0 |
4667.2 |
|
اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای برحسب حوزه انتخابیه (جدول 5-10) |
0 |
3000 |
|
اعتبارات افزایش مربوط فصل ورزش و تفریحات |
1883.7 |
2523.7 |
|
اعتبارات استانی موضوع 0.27% مالیات بر ارزش افزوده |
1940 |
2288.7 |
|
اعتبارات تعمیر و بازسازی ماشینهای راهسازی – اداره کل راهداری استان سیستان و بلوچستان |
1193.2 |
1223.2 |
|
جمع |
5016.9 |
18702.8 |
موارد فوق، مصوبات مستقیم مجلس درخصوص اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای استانها بود که در قالب جداول تغییرات توسط رئیس مجلس به رئیسجمهور ابلاغ شده است. با این وجود، افزایش سقف بودجه درنتیجه بررسیها در مجلس شورای اسلامی بایستی بهموجب قانون «استفاده متوازن از امکانات کشور» بهطور غیرمستقیم موجب افزایش سهم استانها از اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای بشود که اثر آن در جدول 1-10 قانون بودجه (اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای استانها) منعکس میشود.
بهموجب قانون «استفاده متوازن از امکانات کشور و توزیع عادلانه و رفع تبعیض و ارتقای سطح مناطق کمترتوسعهیافته و تحقق پیشرفت و عدالت» (مصوب 1393)، دولت مکلف است سه درصد (۳%) از اعتبارات بودجه عمومی دولت را در قالب ردیف مشخص تحت همین عنوان تعیین کند و طی جدولی که در آن سهم هر استان براساس شاخصهای نرخ بیکاری، آب شرب شهری و روستایی، آموزش و پرورش، بهداشت و درمان، بهسازی روستاها، راه و زیرساختهای جادهای، سرانههای عمران شهری و درآمد شهرداریها مشخص میشود، در قانون بودجه درج کند. نحوه اجرای این قانون توسط دولت در این سالها به این صورت بوده است که از مجموع اعتبارات بودجه عمومی دولت، 3 درصد آن را در قالب یک یا چند ستون در جدول 1-10 (اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای استانها) تقسیم میکند. بر این اساس، در لایحه بودجه سال 1400، 3 درصد از مجموع بودجه مصارف عمومی دولت (حدوداً معادل 930 هزار میلیارد تومان)، در جدول 1-10 و تحت عنوان اعتبارات موضوع قانون استفاده متوازن از امکانات کشور در نظر گرفته شده بود (معادل 28 هزار میلیارد تومان).
بهاینترتیب، با توجه به اینکه مجلس مجموع مصارف بودجه عمومی دولت را به حدود 1374 هزار میلیارد تومان افزایش داد، به موجب این قانون، 3 درصد از آن باید در قالب اعتبارات استفاده متوازن در جداول بودجه استانی لحاظ میشد.
در این گزارش، ضمن بررسی تغییرات اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای (طرحهای عمرانی) در مسیر بررسی و تصویب لایحه بودجه سال 1400، به نکاتی اشاره شد که اهم آن به شرح زیر است:
با توجه به آمار و ارقام ارائه شده در گزارش و همچنین نظر به حجم بالای طرحهای عمرانی نیمهتمام در کشور، پیشنهاد میشود:
