تحلیل روند رشد بخش صنعت از جنبههای مختلف، عاملی کلیدی در تحلیلهای خُرد و کلان اقتصادی و یکی از ارکان تصمیمگیری در حوزه اقتصاد است. شاخص تولید بخش صنعت بهدلیل تأثیر نوسانات سطح فعالیت صنعت بر بخشهای دیگر اقتصاد، بهعنوان یک شاخص مهم اقتصادی کوتاهمدت مورد استفاده قرار میگیرد. مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی بهصورت ماهیانه شاخص تولید، فروش و قیمت شرکتهای بورسی را محاسبه میکند. اهمیت این شاخص بهروز، برای اقتصاد ایران که تحولات زیادی دارد بیشتر خواهد بود، زیرا بازخورد شوکهای وارده به اقتصاد ایران و واکنشهای سیاستگذاران باید در تواتر کمتر از فصل مورد رصد قرار گیرد؛ این درحالی است که آمار رسمی بخش حقیقی بهصورت فصلی و با تأخیر ارائه میشود.
طی اسفندماه سال 1401، شاخص تولید شرکتهای صنعتی بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل با افزایش 12/8 درصدی و نسبت به ماه قبل با کاهش 1/5 درصدی مواجه شده است. در این ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل، از بین ۱۵ رشتهفعالیت صنعتی بورسی 10 رشتهفعالیت افزایش در شاخص تولید و 5 رشتهفعالیت کاهش در شاخص تولید را تجربه کردهاند. رشتهفعالیتهای «سایر کانی غیرفلزی»، «خودرو و قطعات» و «تجهیزات برقی» بیشترین سهم را در افزایش شاخص تولید و رشته فعالیتهای «کک و پالایش» و «فلزات پایه» بیشترین سهم را در کاهش شاخص تولید داشتهاند. همچنین طی اسفندماه سال 1401 نسبت به ماه قبل، رشتهفعالیتهای «سایر کانی غیرفلزی»، «سیمان» و «فلزات پایه» بیشترین سهم را در افزایش شاخص تولید و رشته فعالیتهای «خودرو و قطعات»، «تجهیزات برقی» و «محصولات فلزی بهجز ماشینآلات و تجهیزات» بیشترین سهم را در کاهش شاخص تولید داشتهاند.
شاخص تولید شرکتهای معدنی بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل با کاهش729 درصدی و نسبت به ماه قبل با کاهش 0/4 درصدی مواجه شده است.
طی اسفندماه سال 1401، شاخص فروش شرکتهای صنعتی بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل با افزایش 11/2 درصدی و نسبت به ماه قبل با افزایش 5/7 درصدی مواجه شده است. در این ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل 9 رشتهفعالیت افزایش در شاخص فروش و 6 رشتهفعالیت کاهش در شاخص فروش داشتهاند. رشتهفعالیتهای «سایر کانی غیرفلزی»، «تجهیزات برقی» و «کاشی و سرامیک» بیشترین سهم را در افزایش شاخص فروش نسبت به ماه مشابه سال قبل و رشتهفعالیتهای «کک و پالایش» و «فلزات پایه» بیشترین سهم را در کاهش شاخص فروش داشتهاند. همچنین در این ماه نسبت به ماه قبل، رشتهفعالیتهای «سایر کانی غیرفلزی»، «کاشی و سرامیک» و «سیمان» بیشترین سهم را در افزایش شاخص فروش و رشتهفعالیتهای «تجهیزات برقی»، «دارو» و «خودرو و قطعات» بیشترین سهم را در کاهش شاخص فروش داشتهاند.
شاخص فروش شرکتهای معدنی بورسی هم نسبت به ماه مشابه سال قبل با کاهش 30 درصدی و نسبت به ماه قبل با افزایش 10/3 درصدی مواجه شده است.
در اسفندماه سال 1401 نرخ رشد ماهیانه قیمت فعالیتهای صنعتی بورسی رشد مثبت 7 درصدی را ثبت کرده که بالاترین رشد ماهیانه پس از اردیبهشتماه (حذف ارز ترجیحی) بوده است، همچنین رشد نقطه به نقطه در ادامه روند صعودی ۲ ماه اخیر با 7/3 واحد درصد افزایش نسبت به ماه قبل، به 42/8 درصد رسیده است. گفتنی است میانگین سالیانه شاخص قیمت نیز در اسفندماه سال 1401 روند نزولی یک سال اخیر خود را ادامه داد و با 0/4 واحد درصد کاهش نسبت به ماه قبل، میزان 45/3 درصد افزایش را نشان میدهد.
شاخص تولید، فروش و قیمت صنایع بورسی با استفاده از دادههای ماهیانه شرکتهای صنعتی بورسی پذیرفته شده در بورس[1] محاسبه میشود. در تهیه این شاخصها از اطلاعات ماهیانه 302 شرکت بورسی استفاده میشود و علاوهبر اندازهگیری تغییرات میزان تولید، فروش و قیمت در بخش صنعت، در محاسبات ملی نیز نقش مهمی ایفا میکنند و برآوردی از تغییرات ماهیانه ارزشافزوده ایجاد شده را در صنایع مختلف و بهدنبال آن در کل اقتصاد منعکس میکنند.
شاخص تولید صنعت را بانک مرکزی و مرکز آمار ایران با تواتر فصلی و همچنین شاخص قیمت صنعت بهصورت فصلی را مرکز آمار و ماهانه را بانک مرکزی، منتشر میکند، اما الزامی به انتشار شاخص فروش صنعت ندارند. از طرفی، این آمار دارای چندین ضعف اساسی است که مهمترین ضعف این آمار وقفه سهماهه در انتشار دادهها و بعضاً متوقف شدن انتشار آنها و نداشتن تواتر ماهانه است.
شاخصهای ماهیانه تولید، فروش و قیمت استخراج شده از اطلاعات عملکردی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تا حد زیادی میتوانند با دقت مناسب و بهصورت بهنگام تحولات بخش صنعت و معدن کشور را توضیح دهند و با توجه به بررسیهای انجام شده و تطبیق دادن این شاخص با شاخص تولید صنعتی بانک مرکزی و مرکز آمار ایران که بهصورت فصلی منتشر میشود، مشخص شده این شاخص بهخوبی میتواند در وقفه انتشار این شاخصهای رسمی، شاخص جایگزین مناسبی برای آن باشد.[2] در این مطالعه تغییرات شاخصهای تولید، فروش و قیمت شرکتهای صنعتی و معدنی پذیرفته شده در بورس و همچنین مهمترین رشتهفعالیتهای آن در اسفندماه سال ۱۴۰۱ مورد بررسی قرار گرفته است.
۱. شاخصهای تولید و فروش شرکتهای صنعتی بورسی
در اسفندماه سال 1401، شاخص تولید و فروش شرکتهای صنعتی بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل بهترتیب با افزایش 12/8 و 11/2 درصدی مواجه شده است، اما نسبت به ماه قبل شاخص تولید رشد منفی 1/5 درصدی و شاخص فروش رشد مثبت 5/7 درصدی داشته است.
نتایج طرح شامخ اتاق بازرگانی ایران نشان میدهد شاخص مدیران خرید صنعت در اسفندماه سال ۱۴۰۱، ۵9/۵1 بهدست آمده است و بیشترین میزان 9ماهه اخیر از تیر را ثبت کرده و حاکی از دومین ماه پیاپی رونق در فعالیتهای بخش صنعت است که مطابق انتظار اسفند هر سال بودهاست. در این ماه همه مؤلفههای اصلی افزایش داشتند، اما موجودی مواد اولیه و میزان استخدام تقریباً در مرز خنثی 50 قرار داشتند.
|
نمودار 2. رشد نقطهبهنقطه شاخصهای تولید و فروش فعالیتهای صنعتی (درصد) |
مأخذ: مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
طی ۳ماهه منتهی به اسفندماه سال 1401، رشد میانگین متحرک ۳ماهه شاخص تولید افزایش 12/6 درصدی و شاخص فروش آن افزایش 14/7 درصدی را نشان میدهند.
نمودار 3. رشد میانگین متحرک ۳ماهه شاخصهای تولید و فروش
فعالیتهای صنعتی نسبت به دوره مشابه سال قبل (درصد)
مأخذ: همان.
جدول 1. رشد شاخص تولید و فروش فعالیتهای صنعتی و معدنی بورسی ـ اسفندماه سال ۱۴۰۱
|
شاخص فروش |
شاخص تولید |
|
|||||
|
رشد دوازده ماهه نسبت به دوازده ماهه مشابه سال قبل |
رشد نسبت به ماه مشابه سال قبل |
رشد نسبت به ماه قبل |
رشد دوازده ماهه نسبت به دوازده ماهه مشابه سال قبل |
رشد نسبت به ماه مشابه سال قبل |
رشد نسبت به ماه قبل |
رشد شاخص تولید و فروش |
|
|
11.4 |
11.2 |
5.7 |
8.1 |
12.8 |
-1.5 |
صنعت |
|
|
1.5 |
-3.0 |
-2.6 |
-4.6 |
-2.6 |
4.9 |
شیمیایی بهجز دارو |
رشتهفعالیتهای منتخب[3] صنعت |
|
1.0 |
-13.0 |
18.8 |
4.0 |
-9.0 |
9.1 |
فلزات پایه |
|
|
49.0 |
20.3 |
-5.5 |
41.6 |
93.2 |
-20.2 |
خودرو و قطعات |
|
|
6.8 |
-30.1 |
10.3 |
-5.5 |
-29.7 |
-0.4 |
معدن |
|
مأخذ: مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
۲. شاخصهای تولید و فروش به تفکیک رشتهفعالیتهای صنعتی بورسی
طی اسفندماه سال 1401 نسبت به ماه مشابه سال قبل، از بین ۱۵ رشتهفعالیت صنعتی بورسی 10 رشتهفعالیت افزایش در شاخص تولید و 5رشتهفعالیت کاهش در شاخص تولید داشتهاند. رشتهفعالیتهای «خودرو و قطعات»، «سایر کانی غیرفلزی» و «تجهیزات برقی» بیشترین افزایش در شاخص تولید و رشته فعالیتهای «کک و پالایش»، «چوب و کاغذ» و «فلزات پایه» بیشترین کاهش در شاخص تولید را تجربه کردهاند.
همچنین در این ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل، از بین ۱۵ رشتهفعالیت صنعتی بورسی 9 رشتهفعالیت افزایش در شاخص فروش و 6 رشتهفعالیت کاهش در شاخص فروش را تجربه کردهاند. رشتهفعالیتهای «سایر کانی غیرفلزی»، «تجهیزات برقی» و «کاشی و سرامیک» بیشترین افزایش در شاخص فروش و رشتهفعالیتهای «کک و پالایش»، «دارو» و «فلزات پایه» کاهش در شاخص فروش را تجربه کردهاند.
نمودار 4. رشد شاخصهای تولید و فروش رشتهفعالیتهای صنعتی در اسفندماه سال 140۱ نسبت به ماه مشابه سال قبل (درصد)[4]
مأخذ: مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
طی اسفندماه سال 1401 نسبت به ماه قبل، رشتهفعالیتهای «سایر کانی غیرفلزی»، «سیمان» و «فلزات پایه» بیشترین افزایش در شاخص تولید و رشته فعالیتهای «خودرو و قطعات» و «محصولات فلزی بهجز ماشینآلات و تجهیزات» بیشترین کاهش را در شاخص تولید داشتهاند. همچنین، رشتهفعالیتهای «سایر کانی غیرفلزی»، «سیمان» و «کاشی و سرامیک» بیشترین افزایش در شاخص فروش و رشته فعالیتهای «دارو» و «کک و پالایش» بیشترین کاهش در شاخص فروش را داشتهاند.
نمودار 5. رشد شاخصهای تولید و فروش رشتهفعالیتهای صنعتی در اسفندماه سال140۱ نسبت به ماه قبل (درصد)
مأخذ: همان.
طی اسفندماه سال 1401 نسبت به ماه مشابه سال قبل رشتهفعالیتهای «سایر کانی غیرفلزی»، «خودرو و قطعات» و «تجهیزات برقی » بیشترین سهم را در افزایش شاخص تولید و رشته فعالیتهای «کک و پالایش» و «فلزات پایه» بیشترین سهم را در کاهش شاخص تولید داشتهاند، همچنین رشتهفعالیتهای «سایر کانی غیرفلزی»، «تجهیزات برقی» و «کاشی و سرامیک» بیشترین سهم را در افزایش شاخص فروش و رشتهفعالیتهای «کک و پالایش» و «فلزات پایه» بیشترین سهم را در کاهش شاخص فروش داشتهاند.
طی اسفندماه سال 1401 نسبت به ماه قبل رشتهفعالیتهای «سایر کانی غیرفلزی»، «سیمان» و «فلزات پایه» بیشترین سهم را در افزایش شاخص تولید و رشته فعالیتهای «خودرو و قطعات»، «تجهیزات برقی» و «محصولات فلزی بهجز ماشینآلات و تجهیزات» بیشترین سهم را در کاهش شاخص تولید داشتهاند. همچنین رشتهفعالیتهای «سایر کانی غیرفلزی» ، «کاشی و سرامیک» و «سیمان» بیشترین سهم را در افزایش شاخص فروش و رشتهفعالیتهای «تجهیزات برقی»، «دارو» و «خودرو و قطعات» بیشترین سهم را در کاهش شاخص فروش داشتهاند.
نمودار 6. سهم رشتهفعالیتها از رشد شاخصهای تولید و فروش بخش صنعت
در اسفندماه سال 140۱ نسبت به ماه مشابه سال قبل (درصد)
مأخذ: همان.
نمودار 7. سهم رشتهفعالیتها از رشد شاخصهای تولید و فروش بخش صنعت
در اسفندماه سال140۱ نسبت به ماه قبل (درصد)
مأخذ: همان.
در ادامه به بررسی رشتهفعالیتهای «خودرو و قطعات»، «شیمیایی (بهجز دارو)» و «فلزات پایه» بهدلیل ضریب اهمیت بالای این رشتهفعالیتها در محاسبه شاخص و همچنین رشتهفعالیتهای «غذایی و آشامیدنی بهجز قند و شکر» و «دارو» بهدلیل اثرپذیری از حذف ارز ترجیحی 4200 تومانی در واردات نهادههای آنها پرداخته شده است.
۱-۲. شاخصهای تولید و فروش رشتهفعالیت خودرو و قطعات
در اسفندماه سال 140۱ شاخص تولید رشتهفعالیت خودرو و قطعات برمبنای شرکتهای بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش 93/2 درصدی و نسبت به ماه قبل کاهش 20/2 درصدی داشته است. همچنین شاخص فروش آن نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش 20/3 درصدی و نسبت به ماه قبل کاهش 5/5 درصدی داشته است. همانطور که در نمودار 10 نشان داده شده است نسبت به ماه قبل شاخص تولید تمام زیربخشها و شاخص فروش زیربخشهای قطعات و خودرو سواری کاهش یافته است.
|
نمودار 8. شاخصهای تولید و فروش بخش خودرو و قطعات (100=1395) |
|
نمودار 9. رشد نقطهبهنقطه شاخصهای تولید و فروش بخش خودرو و قطعات (درصد) |
مأخذ: همان.
|
نمودار 10. رشد شاخص تولید و فروش زیربخشهای خودرو و قطعات نسبت به ماه قبل (درصد) |
|
نمودار 11. رشد شاخص تولید و فروش زیربخشهای خودرو و قطعات نسبت به ماه مشابه سال قبل (درصد)
|
مأخذ: همان.
۲-۲. شاخصهای تولید و فروش رشتهفعالیت شیمیایی بهجز دارو
در اسفندماه سال140۱ شاخص تولید رشتهفعالیت شیمیایی بهجز دارو برمبنای شرکتهای بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش 2/6 درصدی و نسبت به ماه قبل افزایش 4/9 درصدی داشته است. همچنین شاخص فروش آن نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش 3 درصدی و نسبت به ماه قبل کاهش 2/6 درصدی داشته است.
مطابق نمودار ۱۴، افزایش شاخص تولید زیربخش «کودها و ترکیبات نیتروژن» منجر به مثبت شدن شاخص تولید نسبت به ماه قبل شده است. از طرفی، مطابق نمودار ۱۵، نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش شاخص تولید و فروش زیربخش «متانول» و «کودها و ترکیبات نیتروژن» باعث کاهش شاخص تولید و فروش شده است.
|
نمودار 12. شاخصهای تولید و فروش بخش شیمیایی (بهجز دارو) (100=1395) |
|
نمودار 13. رشد نقطهبهنقطه شاخصهای تولید و فروش بخش شیمیایی (بهجز دارو) (درصد)
|
مأخذ: همان.
|
نمودار 14. رشد شاخص تولید و فروش زیربخشهای شیمیایی بهجز دارو نسبت به ماه قبل (درصد) |
|
نمودار 15. رشد شاخص تولید و فروش زیربخشهای شیمیایی بهجز دارو نسبت به ماه مشابه سال قبل (درصد)
|
مأخذ: همان.
۳-۲. شاخصهای تولید و فروش رشتهفعالیت فلزات پایه
شاخص تولید رشتهفعالیت فلزات پایه برمبنای شرکتهای بورسی، نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش 9 درصدی و نسبت به ماه قبل افزایش 9/1 درصدی داشته است. همچنین شاخص فروش آن نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش 13 درصدی و نسبت به ماه قبل افزایش 18/8 درصدی داشته است. مطابق نمودار ۱۸، نسبت به ماه قبل شاخص تولید تمام زیربخشها افزایش یافته است. از طرفی مطابق نمودار ۱۹، نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش شاخص تولید زیربخش «ورق» و «سایر» و کاهش شاخص فروش زیربخش «ورق» و «شمش» منجر به کاهش شاخص تولید و فروش شده است.
|
نمودار 17. رشد نقطهبهنقطه شاخصهای تولید و فروش بخش فلزات پایه (درصد) |
مأخذ: همان.
|
نمودار 18. رشد شاخص تولید و فروش زیربخشهای فلزات پایه نسبت به ماه قبل (درصد) |
|
نمودار 19. رشد شاخص تولید و فروش زیربخشهای فلزات پایه نسبت به ماه مشابه سال قبل (درصد)
|
مأخذ: همان.
4-۲. شاخصهای تولید و فروش رشتهفعالیت غذایی و آشامیدنی بهجز قند و شکر
در اسفندماه سال140۱ شاخص تولید رشتهفعالیت غذایی و آشامیدنی بهجز قند و شکر برمبنای شرکتهای بورسی، نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش 7/8 درصدی و نسبت به ماه قبل کاهش 2/6 درصدی داشته است. همچنین شاخص فروش آن نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش 17/4 درصدی و نسبت به ماه قبل افزایش 7/8 درصدی داشته است. مطابق نمودار 22، نسبت به ماه قبل شاخص تولید زیربخشهای اصلی کاهش یافته است و در مقابل شاخص فروش زیربخشهای «روغنیها» و «لبنیات» افزایش یافته است، همچنین مطابق نمودار ۲۳، تنها شاخص تولید زیربخش «روغنیها» و «سایر» کاهش یافته است.
|
نمودار 20. شاخصهای تولید و فروش بخش غذایی و آشامیدنی (100=1395) |
|
نمودار 21. رشد نقطهبهنقطه شاخصهای تولید و فروش بخش غذایی و آشامیدنی (درصد) |
مأخذ: همان.
|
نمودار 22. رشد شاخص تولید و فروش زیربخشهای غذایی و آشامیدنی بهجز قند و شکر نسبت به ماه قبل (درصد) |
|
نمودار 23. رشد شاخص تولید و فروش زیربخشهای غذایی و آشامیدنی بهجز قند و شکر نسبت به ماه مشابه سال قبل (درصد)
|
مأخذ: همان.
5-۲. شاخصهای تولید و فروش رشتهفعالیت دارو
در اسفندماه سال 140۱ شاخص تولید رشتهفعالیت دارو برمبنای شرکتهای بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش 18/9 درصدی و نسبت به ماه قبل کاهش 13/9 درصدی داشته است. همچنین شاخص فروش آن نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش 16/4 درصدی و نسبت به ماه قبل کاهش 24/6 درصدی داشته است. مطابق نمودارهای 26 نسبت به ماه قبل شاخص تولید و فروش تمام زیربخشها کاهش یافته است، اما نسبت به ماه مشابه سال قبل تنها شاخص تولید زیربخش «فرآوردههای تزریقی» کاهش یافته است.
|
نمودار 25. رشد نقطهبهنقطه شاخصهای تولید و فروش بخش دارو (درصد) |
مأخذ: همان.
|
نمودار 26. رشد شاخص تولید و فروش زیربخشهای دارو نسبت به ماه قبل (درصد) |
|
نمودار 27. رشد شاخص تولید و فروش زیربخشهای دارو نسبت به ماه مشابه سال قبل (درصد)
|
مأخذ: همان.
در اسفندماه سال 1401 نرخ رشد ماهیانه[5] قیمت فعالیتهای صنعتی بورسی رشد مثبت 7 درصدی را ثبت کرده است که بالاترین رشد ماهیانه پس از اردیبهشتماه( حذف ارز ترجیحی) بودهاست، همچنین رشد نقطهبهنقطه[6] در ادامه روند صعودی ۲ ماه اخیر با 7/3 واحد درصد افزایش نسبت به ماه قبل، به 42/8 درصد رسیده است. گفتنی است میانگین[7] سالیانه شاخص قیمت نیز در اسفندماه سال 1401 روند نزولی یک سال اخیر خود را ادامه داد و با 0/4 واحد درصد کاهش نسبت به ماه قبل، میزان 45/3 درصد افزایش را نشان میدهد.[8]
نمودار 28. درصد تغییر شاخص قیمت صنعت (100=1395)
مأخذ: همان.
بررسی شاخص قیمت رشتهفعالیتهای بورسی نشان میدهد در اسفندماه سال ۱۴۰۱، رشتهفعالیتهای «معدن»، «فلزات پایه» و «سیمان» بالاترین نرخ رشد ماهیانه، رشتهفعالیتهای«غذایی و آشامیدنی بهجز قند و شکر» و «دارو» بالاترین نرخ رشد نقطهبهنقطه و رشتهفعالیتهای «غذایی و آشامیدنی بهجز قند و شکر»، «کک و پالایش» و «دارو» بالاترین نرخ رشد سالیانه را تجربه کردهاند.
نمودار 29. شاخص قیمت رشتهفعالیتهای بورسی- اسفندماه سال ۱۴۰۱
مأخذ: همان.
رشتهفعالیت دارو در اسفندماه نرخ رشد ماهیانه منفی 1/3 درصدی داشته است. شایان ذکر است رشد نقطهبهنقطه رشتهفعالیت دارو نسبت به ماه پیش افزایش یافته و به 106/3 درصد رسیده است و میانگین سالیانه قیمت نیز 68/2 درصد افزایش یافته است.
نمودار 30. درصد تغییر شاخص قیمت رشتهفعالیت دارو (100=1395)
مأخذ: همان.
یکی از رشتهفعالیتهای دیگری که در ماههای ابتدایی سال مشمول حذف ارز ترجیحی شد، رشتهفعالیت غذایی و آشامیدنی بهجز قند و شکر بود. بررسی روند قیمتها در این رشتهفعالیت هم بعد از گذشت چند ماه از اعمال این سیاست جالب توجه است:
مطابق نمودار 31، با حذف ارز ترجیحی مواد اولیه رشتهفعالیت غذایی و آشامیدنی بهجز قند و شکر، رشد ماهیانه شاخص قیمت این رشتهفعالیت در اردیبهشت و خرداد ماه به حدود 45 و 50 درصد رسید، اما در ماههای بعد و پس از تخلیه اثر این شوک بهشدت کاهش یافت، اما در ماههای اخیر اندکی افزایش یافته و در اسفندماه رشد مثبت 0/7 درصدی داشته است. بهطور مشابه رشد نقطهبهنقطه قیمت در این رشتهفعالیت هم از تیرماه مسیر نزولی را طی کرده است و در اسفندماه به 121 درصد رسیده است؛ گفتنی است میانگین سالیانه قیمت در این رشتهفعالیت صعودی بوده و به 129 درصد افزایش یافته است.
نمودار 31. درصد تغییر شاخص قیمت رشته فعالیت غذایی و آشامیدنی بهجز قند و شکر (100=1395)
مأخذ: همان.
در اسفندماه سال1401، شاخص تولید شرکتهای معدنی بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل با کاهش 29/7 درصدی و نسبت به ماه قبل با کاهش 0/4 درصدی مواجه شده است. همچنین، شاخص فروش شرکتهای معدنی بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل با کاهش 30/1 درصدی و نسبت به ماه قبل با افزایش 10/3 درصدی مواجه شده است. شاخص تولید با توجه به کاهش تولید «گندله» نسبت به ماه قبل اندکی کاهش یافته است. از طرفی شاخص فروش با توجه به افزایش فروش «گندله» نسبت به ماه قبل رشد مثبتی را ثبت کردهاست. همچنین مطابق نمودار 35، شاخص تولید و فرش تمام زیربخشها نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش یافته است.
|
نمودار 33. رشد نقطهبهنقطه شاخصهای تولید و فروش شرکتهای معدنی بورسی (درصد) |
|
نمودار 32. شاخصهای تولید و فروش شرکتهای معدنی بورسی (100=1395) |
مأخذ: همان.
|
نمودار 34. رشد شاخص تولید و فروش زیربخشهای معدن نسبت به ماه قبل (درصد) |
|
نمودار 35. رشد شاخص تولید و فروش زیربخشهای معدن نسبت به ماه مشابه سال قبل (درصد)
|
مأخذ: همان.
شاخص تولید، فروش و قیمت صنایع بورسی از اطلاعات ماهیانه 302 شرکت بورسی استخراج میشود و با توجه به اینکه این شاخص با شاخص تولید صنعتی بانک مرکزی و مرکز آمار هم حرکتی مناسبی دارد، با دقت زیادی میتواند تحولات بخش صنعت و معدن کشور را بهصورت ماهیانه رصد کند. در این گزارش تغییرات شاخصهای تولید، فروش و قیمت شرکتهای صنعتی و معدنی پذیرفته شده در بورس و همچنین مهمترین رشتهفعالیتهای آن در اسفندماه سال ۱۴۰۱ مورد بررسی قرار گرفته است.
برآورد این گزارش نشان میدهد، طی اسفندماه سال 1401، شاخص تولید شرکتهای صنعتی بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل با افزایش 12/8 درصدی و نسبت به ماه قبل با کاهش 1/5 درصدی مواجه شده است. همچنین شاخص فروش شرکتهای صنعتی بورسی نسبت به ماه مشابه سال قبل با افزایش 11/2 درصدی و نسبت به ماه قبل با افزایش 5/7 درصدی مواجه شده است. شاخص قیمت فعالیتهای صنعتی بورسی نیز نسبت به ماه مشابه سال قبل 42/8 درصد و نسبت به ماه قبل 7 درصد افزایش یافته است.
جدول 1. آمار مربوط به رشد تولید کل رشتهفعالیتها (نسبت به ماه مشابه سال قبل 100=1395)[9]
جدول 2. آمار مربوط به رشد فروش کل رشتهفعالیتها (نسبت به ماه مشابه سال قبل 100=1395)[10]
جدول ۳. رشد شاخص تولید و فروش فعالیتهای صنعتی و معدنی بورسی ـ اسفندماه سال ۱۴۰۱
|
شاخص فروش |
شاخص تولید |
|
||||
|
رشد دوازده ماهه نسبت به دوازده ماهه مشابه سال قبل |
رشد نسبت به ماه مشابه سال قبل |
رشد نسبت به ماه قبل |
رشد دوازده ماهه نسبت به دوازده ماهه مشابه سال قبل |
رشد نسبت به ماه مشابه سال قبل |
رشد نسبت به ماه قبل |
|
|
6.8 |
-30.1 |
10.3 |
-5.5 |
-29.7 |
-0.4 |
معدن |
|
11.4 |
11.2 |
5.7 |
8.1 |
12.8 |
-1.5 |
صنعت |
|
1.3 |
17.4 |
7.8 |
-2.8 |
7.8 |
-2.6 |
غذایی و آشامیدنی بهجز قند و شکر |
|
31.0 |
-0.6 |
19.4 |
27.0 |
9.5 |
10.1 |
منسوجات |
|
-0.4 |
5.6 |
3.5 |
-6.4 |
-13.3 |
1.6 |
چوب و کاغذ |
|
0.4 |
-18.5 |
-6.7 |
-0.2 |
-21.7 |
-8.3 |
کک و پالایش |
|
1.5 |
-3.0 |
-2.6 |
-4.6 |
-2.6 |
4.9 |
شیمیایی (بهجز دارو) |
|
-7.7 |
-16.4 |
-24.6 |
12.0 |
18.9 |
-13.9 |
دارو |
|
5.0 |
5.5 |
3.4 |
2.4 |
10.1 |
-6.1 |
لاستیک و پلاستیک |
|
28.5 |
36.5 |
19.1 |
9.0 |
10.1 |
0.2 |
کاشی و سرامیک |
|
5.9 |
5.8 |
26.2 |
5.9 |
8.2 |
26.9 |
سیمان |
|
15.4 |
99.2 |
66.8 |
14.1 |
52.9 |
41.1 |
سایر کانی غیرفلزی |
|
1.0 |
-13.0 |
18.8 |
4.0 |
-9.0 |
9.1 |
فلزات پایه |
|
6.8 |
-3.8 |
2.4 |
16.4 |
-1.8 |
-15.7 |
محصولات فلزی بهجز ماشینآلات و تجهیزات |
|
33.2 |
37.0 |
-4.8 |
9.8 |
27.9 |
-12.3 |
تجهیزات برقی |
|
34.3 |
36.9 |
-4.6 |
31.4 |
19.0 |
-10.1 |
ماشینآلات و تجهیزات |
|
49.0 |
20.3 |
-5.5 |
41.6 |
93.2 |
-20.2 |
خودرو و قطعات |
شاخص مدیران خرید (شامخ)[11]
براساس دادههای بهدست آمده از بنگاههای بخش صنعت، شاخص مدیران خرید صنعت در اسفندماه سال ۱۴۰۱، ۵9/۵1 بهدست آمده است و بیشترین میزان 9ماهه اخیر از تیر را ثبت کرده و حاکی از دومین ماه پیاپی رونق در فعالیتهای بخش صنعت است که مطابق انتظار اسفند هر سال بودهاست. در این ماه همه مؤلفههای اصلی افزایش داشتند، اما موجودی مواد اولیه و میزان استخدام تقریباً در مرز خنثی 50 قرار داشتند. در میان رشته فعالیتها، صنایع کانی غیرفلزی بیشترین رشد را داشتند، درحالی که صنایع پوشاک و چرم با کاهش شاخص روبرو بودهاند.
شاخص مقدار تولید محصولات بخش صنعت در اسفندماه (63/46 )، به بالاترین مقدار 10ماهه خود از خرداد ماه رسیده است که نشاندهنده رونق فعالیتهای تولیدات صنعتی در ماه پایانی سال است. در اسفند تقریباً همه صنایع بهجز پوشاک و چرم و سایر صنایع با افزایش در شاخص تولید روبرو بودند.
شاخص میزان فروش محصولات در اسفندماه (64/2۴ )، در 34ماه گذشته به بیشترین مقدار از خردادماه سال۱۳۹۹ رسیده است. پس از رکود تقریباً 7 ماهه در میزان فروش، شرکتها در بهمن و اسفند با رونق در فروش روبرو بودند.[12]
شاخص مدیران خرید کل صنعت در ۳ماه منتهی به اسفندماه سال 1401
مأخذ: اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی.
