بحران کرونا به دلیل گستردگی و تأثیر بالا بر زندگی مردم، صحنه خوبی برای ارزیابی سیاستگذاران و مدیران حوزه سلامت در نسبت با توان و مهارت به کارگیری ظرفیت مردمی در صحنه های حساس و پرمخاطره کشور است. چنین بیماری همه گیری برخلاف بیماری های دیگر در کنار وجوه تخصصی درمانی ابعاد جدی اجتماعی دارد و گذار از وضعیت بحران نیازمند توجه به موضوع سلامت از دریچه و منظر مقولات اجتماعی است و هدایت صحیح مشارکت مردم می تواند نقش پررنگ و مهمی ایفا کند. گزارش حاضر با بررسی بازه زمانی بهمن ماه 1398 تا اسفندماه 1399 نشان می دهد از ظرفیت نیروهای داوطلب مردمی به شکل محدود و با فاصله از استاندارها استفاده شد. در این گزارش مهم ترین دلایل ضعف در حوزه مشارکت مردمی حل بحران کرونا بدین صورت تصویر شده است: ۱. آشفتگی سازمانی و وجود ساختارهای موازی؛ ۲. فقدان اثربخشی لازم طرح های اجراشده ناشی از سیاستگذاری غلط و فقدان سازوکارهای ارتباط مؤثر با مردم؛ ۳. عدم توجه کافی به گونه های مختلف مشارکت مردمی ممکن و توقف بر گونه مشارکت ابزاری. براساس تحلیل های انجام شده، در نسبت با دلایل مذکور، برای بهبود وضع موجود و بهره گیری از ظرفیت نیروهای داوطلب مردمی در موارد مشابه، پیشنهادهای زیر مطرح می شود: ۱. اصلاح ساختار و یکپارچه سازی متولی مشارکت مردمی سلامت در وزارت بهداشت؛ ۲. تعریف دقیق جایگاه و نسبت بخش مشارکت مردمی سلامت وزارت بهداشت با واحد مشارکت مردمی دستگاه های دیگر برای اقدام هماهنگ و فوری در مواقع بحرانی؛ ۳. طراحی فضا و سازوکارهای مناسب برای ایجاد بستر لازم انواع مشارکت مردمی با راهبری حلقه های میانی موفق در حوزه سلامت؛ ۴. تقویت نگاه فرابخشی و رویکرد مشارکتی در طرح ها و سیاست ها.