مروری بر درس آموخته های برنامه‏ ریزی توسعه روستایی و کشاورزی در چین؛ دستاوردهایی برای تدوین برنامه هفتم توسعه

نویسنده

کارشناس گروه کشاورزی و توسعه روستایی دفتر مطالعات زیربنایی، مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی

چکیده
گزارش پیش رو در راستای بهره مندی از درس آموخته ها و تجارب کشور چین در حوزه توسعه روستایی و کشاورزی، با تأکید بر چهاردهمین برنامه پنج ساله توسعه (2025-2021)، به بررسی راهبردها و برنامه های این کشور پرداخته است. بررسی ها نشان داد محورهای اصلی برنامه های پنجساله چین در زمینه توسعه روستایی و کشاورزی متمرکز بر افزایش ظرفیت تولید محصولات کشاورزی به ویژه غلات، تعدیل ساختاری بخش کشاورزی، احیای ظرفیت ها و استعدادها و تنوع‏بخشی به اقتصاد روستایی و فقرزدایی است. تثبیت ظرفیت پایه تولید غلات و جلوگیری از استفاده از زمین های کشاورزی حاصلخیز برای کشت غیر غلات، توقف تصرف غیرقانونی زمین، ایجاد نظام مستمر و برخط حفاظت از زمین های کشاورزی از طریق ایجاد سامانه خط قرمز اکولوژیکی برای حفاظت از اراضی کشاورزی، ایجاد کمربند ملی امنیت غذایی با هدف ایجاد مناطق ویژه خودکفایی در محصولات اساسی، توسعه زنجیره ارزش کشاورزی، کنترل همه ‏جانبه فرسایش خاک و بیابان‏زایی، توسعه احیای عرصه های منابع طبیعی، بهبود نظام تناوب در زمین های زیرکشت، مدیریت مصرف آب، افزایش سطح کلی مکانیزاسیون، تقویت بخش تحقیق و توسعه به ویژه در حوزه صنعت بذر و حفاظت از بانک بذر (ژرم پلاسم) از دیگر محورهای مهم برنامه توسعه کشاورزی و روستایی کشور چین است. کشور چین، همچنین سیاست های مطلوبی برای تسهیل جریان های دوطرفه عوامل تولید شهری و روستایی و تشویق ویژه هدایت منابع بیشتر به سمت مناطق روستایی برای تقویت پویایی روستایی، در نظر گرفته است. گفتنی است بومی سازی تجربیات و درس اموخته های کشور چین می تواند راهنما و چارچوب مناسبی برای تدوین احکام برنامه هفتم توسعه در حوزه توسعه روستایی، عشایری و بخش کشاورزی باشد.