اظهارنظر کارشناسی درباره: «طرح مدیریت خدمات کشوری»

نویسنده

چکیده
قانون مدیریت خدمات کشوری یکی از قوانین مهم و اساسی در نظام حکمرانی کشور و به طور خاص در نظام اداری کشور است. ارائه قانون خدمات کشوری بعد از شکل گیری نظام اداری مدرن و بوروکراتیک و سازمان های دولتی امری رایج و پذیرفته شده در بیشتر کشورهاست. در ایران نیز پس از شکل گیری نظام اداری مدرن، اولین قانون استخدام کشوری در سال 1301 هجری شمسی در دوران قاجار مشتمل بر 5 فصل و 74 ماده به تصویب رسید. پس از گذشت چهل سال از اولین قانون استخدام کشوری به دلیل گسترش و توسعه نظام اداری و دستگاه های اجرایی، دومین قانون استخدام کشوری در تاریخ 31/3/1345 به تصویب رسید که شامل 151 ماده بود که در یازده فصل تهیه شده بود. بعد از انقلاب اسلامی قانون حاکم بر نظام اداری و استخدامی کشور، قانون استخدام کشوری مصوب سال 1345 بود تا اینکه در سال 1386 «لایحه مدیریت خدمات کشوری» در مجلس شورای اسلامی اعلام وصول شد. «قانون مدیریت خدمات کشوری» در تاریخ 24/7/1386 پس از تأیید شورای نگهبان جهت اجرای آزمایشی به مدت پنج سال به رئیس جمهور ابلاغ شد. قانون مدیریت خدمات کشوری در 15 فصل، 128 ماده و 106 تبصره در راستای اصل صد و بیست وسوم قانون اساسی تدوین شده است. در سال 1391 مدت اجرای آزمایشی قانون مذکور به پایان رسید و از سال 1391 دولت هر سال لایحه ای تحت عنوان «لایحه تمدید اجرای آزمایشی قانون مدیریت خدمات کشوری» به مجلس شورای اسلامی ارائه می داد و مجلس با تمدید اجرای آزمایشی آن موافقت می کرد. بعد از گذشت 10 سال از مهلت اجرای آزمایشی قانون مذکور، در بهمن ماه 1396 دولت لایحه دو فوریتی تحت عنوان «لایحه اصلاح و دائمی نمودن قانون مدیریت خدمات کشوری» به مجلس شورای اسلامی تقدیم کرد. پس از دریافت لایحه مذکور در مجلس شورای اسلامی، «کمیسیون مشترک بررسی لایحه اصلاح و دائمی نمودن قانون مدیریت خدمات کشوری» تشکیل شد. بعد از گذشت حدود یک سال، مجلس شورای اسلامی در تاریخ 26/12/1397 با یک ماده واحده قانون دائمی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری را تصویب کرد. این قانون در نامه شماره ۳۵۰۷/۳۷۲ مورخ ۲۶/۰۱/۱۳۹۸ برای اجرا به رئیس جمهور ابلاغ شد و رئیس جمهور براساس نامه شماره ۷۱۵۲ مورخ ۲۷/۱/۱۳۹۸ قانون را برای اجرا به سازمان اداری و استخدامی کشور ابلاغ کرد. از زمان اجرای آزمایشی قانون مدیریت خدمات کشوری تا حال حاضر، طرح ها و لایحه های زیادی برای اصلاح قانون مدیریت خدمات کشوری ارائه شده که در دستور کار مجلس شورای اسلامی قرار گرفته است و حتی برخی از آنها مثل «قانون اصلاح ماده (۴۴) قانون مدیریت خدمات کشوری»، «قانون تفسیر تبصره بند «الف» ماده (103) قانون مدیریت خدمات کشوری» به قانون نیز تبدیل شده اند. طرح «مدیریت خدمات کشوری» با امضای 47 نفر از نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی با شماره ثبت 368 در مجلس یازدهم اعلام وصول شده است. طرح حاضر دارای 126 ماده است که اکثریت مواد به جز ماده (113) که ناظر به «تجمیع صندوق های بازنشستگی و هیئت امنای سازمان تأمین اجتماعی» است با قانون مدیریت خدمات کشوری تفاوتی ندارد. بر این اساس و با توجه به مقدمه توجیهی طرح، به نظر می رسد طراحان محترم به این نکته که قانون مدیریت خدمات کشوری پیش تر دائمی شده است توجهی نداشته اند. مؤید دیگری بر این مطلب متن ماده (۱۱۳) طرح است که در آن به قانون برنامه پنجم توسعه که سال ها پیش اجرای آن به اتمام رسیده اشاره شده است.