قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا، به خصوص آلودگی ذرات معلق می تواند آثار سوء بر سلامت قلب و عروق و دستگاه تنفسی داشته باشد و این آثار سوء در افزایش خطر مرگ ومیر مشاهده شده است و در تغییرات متوسط امید به زندگی انعکاس پیدا کرده است. به گزارش سازمان بهداشت جهانی تقریباً 3 درصد از مرگ های زودرس ناشی از بیماری های قلبی عروقی و 5 درصد از مرگ های ناشی از سرطان ریه منتسب به ذرات معلق در مقیاس جهانی است که این نسبت به ترتیب در اتحادیه اروپا 1 الی 3 درصد و 2 الی 5 درصد است. در ایران نیز در بسیاری از شهرهای بزرگ و متوسط غلظت بعضی از آلاینده های هوا از استانداردهای ملی به مراتب بالاتر است، به صورتی که برآورد می گردد با احتساب تأثیر پدیده ریزگردها، بیش از نیمی از جمعیت کل کشور در معرض آلودگی قرار دارند. این مشکل نه تنها سلامت مردم را به مخاطره می اندازد، بلکه هزینه های زیادی را به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر حوزه سلامت، به علت افزایش نیاز به خدمات مراقبتی و بهداشتی و فوریت های پزشکی که برای جمعیت تحت تأثیر انجام می شود و همچنین سایر حوزه های اقتصادی تحمیل می کند. همچنین بار مالی زیادی به علت مرگ ومیرهای زودرس بر سیستم بهداشتی تحمیل می شود به صورتی که در صورت رخداد مرگ های زودرس سال های زیادی از عمر افراد و نیروی کار یک کشور از دست می رود. براساس گزارشات وزارت بهداشت، آلودگی هوا سالیانه حدود 3751 نفر در شهر تهران قربانی می گیرد. همچنین میزان مرگ ومیر ناشی از آلودگی هوا در کل کشور به سالیانه 11159 نفر می رسد که تقریباً هم رده با آمار مربوط به تلفات جاده ای در کشور است. براساس همین گزارش خسارت آلودگی هوا بر سلامتی شهروندان تهران حدود 2/3 میلیارد دلار تخمین زده شده است که این میزان برای کل کشور به 7 میلیارد دلار می رسد. بنابراین با لحاظ جمیع موارد ذکر شده می توان به اهمیت معضل آلودگی هوا پی برد و به این اندیشید که باید راهکارهای مؤثر و محکمی برای مقابله با این پدیده پیاده سازی و اجرا شوند. اغلب راهکارهای مذکور در قوانین و مصوبات مربوط به آلودگی هوا ذکر شده اند لکن تاکنون بخش عمده ای از این راهکارها بلااجرا مانده اند. دلیل اصلی عدم اجرای این راهکارها نبود بودجه کافی و تخصیص منابع اعتباری لازم است. معمولاً راهکارهای دائمی کاهش آلودگی هوا پر هزینه و بلندمدت هستند، راهکارهایی ازجمله نوسازی ناوگان حمل ونقل عمومی، توسعه وسایل نقلیه برقی، بهبود راندمان نیروگاه ها، اصلاح کیفیت سوخت و ... نیاز به صرف بودجه و زمان زیاد هستند. در شرایط اقتصادی فعلی حاکم بر کشور طبیعتاً اجرای این راهکارها با مشکل و کندی مواجه است، با این حال از طرفی دیگر وضعیت کیفی هوا در اغلب کلان شهرها وخیم بوده و آلودگی هوا روز به روز درحال گسترش است. بنابراین لازم است تا با اجرای راهکارهای موقتی که نیاز به صرف بودجه بالا هم نداشته باشند، شرایط وخیم فعلی را به نحوی کنترل و مدیریت نمود تا در فاصله زمانی معین نسبت به اجرای راهکارهای اصلی کاهش آلودگی هوا اقدامات لازم صورت پذیرد. در این پژوهش سعی شده تا راهکارهای موقتی به عنوان جایگزین راهکارهای اصلی معرفی شود که در عین تأثیر برابر در کاهش آلودگی هوا، هزینه اجرای بسیار کمتری داشته و به راحتی نیز قابل اجرا باشند. در این راستا 15 راهکار برای منابع مختلف آلاینده هوا پیشنهاد شده است . این راهکارها به صورت دقیق از منظر فنی و اجرایی بررسی شده و الزامات اجرای هریک تعیین گردید. سپس میزان کاهش انتشار آلاینده های گازی و ذرات معلق درنتیجه اجرای راهکارها به صورت ساده و کلی تخمین زده شد. درنهایت با توجه به وسعت اجرای هر راهکارها برآورد کلی از هزینه های اجرای آنها و عایدی اقتصادی ناشی از کاهش آلودگی هوا صورت گرفت تا نحوه بازگشت سرمایه مشخص شود. با انجام مطالعات فوق مشخص شد که برای مثال در شهر تهران با اجرای 15 راهکار منتخب کم هزینه و زودبازده، حداقل 27/8 درصد از انتشار آلاینده های گازی و 19/6 درصد از انتشار آلاینده ذرات معلق کاهش پیدا خواهد کرد. برای این میزان کاهش چیزی در حدود 107 هزار میلیارد ریال اعتبار مورد نیاز است که بخشی از آن توسط دولت، بخشی توسط شهرداری ها، بخشی آورده متقاضیان و باقی از سایر منابع قابل تأمین است. با صرف این هزینه، حداقل 176 هزار میلیارد ریال عایدی اقتصادی ناشی از کاهش آلودگی هوا نتیجه خواهد شد که نشان می دهد طول دوره بازگشت سرمایه کمتر از یک سال است. این ارقام در مقایسه با اجرای راهکارهای اصلی کاهش آلودگی هوا بسیار مقرون به صرفه تر و مؤثرتر است، به گونه ای که با صرف کمتر از یک سوم هزینه، بین 2 تا 3 برابر کاهش آلودگی هوا حادث خواهد شد.