مطابق بند «ط» ماده (8) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 حفظ محیط زیست، حفاظت از منابع طبیعی و میراث فرهنگی ازجمله امور حاکمیتی است که نیازمند توجه ویژه تقنینی است. لذا دستگاه هایی که در این حوزه فعالیت می کنند، بایستی از حمایت های حاکمیتی خاص در زمینه حفاظت و صیانت از منابع برخوردار شوند. در گزارش حاضر دو یگان حفاظت محیط زیست و حفاظت منابع طبیعی که جایگاه حاکمیتی مشابهی دارند و قوانین حمایتی نسبتاً مناسبی در این حوزه برای آنها در نظر گرفته شده است مورد بررسی قرار گرفت و تلاش شد زمینه های لازم برای الحاق یگان حفاظت میراث فرهنگی به این قوانین در قالب تغییر قانون فراهم شود. همچنین ماده (۵۶۲) قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) مصوب 1375 دارای ابهام هایی است که کارکردهای یگان حفاظت میراث فرهنگی را کاهش داده است. در این ماده اهمیت اکتشاف به عنوان مقدمه حفاری مورد توجه قرار نگرفته است و بسیاری از اقدامات مخرب علیه میراث فرهنگی قابل تعقیب کیفری نیست. همچنین به روز نبودن نگاه قانون به تجهیزاتی که امروزه برای حفاری و اکتشاف میراث فرهنگی مورد استفاده قرار می گیرد، نیازمند توجه است. ازاین رو در انتهای گزارش پیشنهادهایی جهت اصلاح ماده (562) قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) مصوب 1375 ارائه شده است. قانون «ضرورت اخذ مجوز برای ساخت، خرید و فروش، نگهداری، تبلیغ و استفاده از دستگاه فلزیاب» مصوب 1379 و قانون «مبارزه با قاچاق کالا و ارز» مصوب 1392 ازجمله قوانینی است که به دلیل ضعف در اجرا، نیازمند نظارت دقیق است. آنچه مسلم است، یگان حفاظت میراث فرهنگی به دلیل فقدان قوانین حمایتی، به روز نبودن قوانین جاری و اجرای سلیقه ای قانون دچار مشکلات عدیده ای است که نیازمند بررسی و توجه ویژه است.