طبق ماده واحده طرح «... استان خوزستان جنوبی شامل شهرستانهای آبادان، خرمشهر، شادگان، ماهشهر، امیدیه، هندیجان، بهبهان، رامهرمز، آغاجاری و رامشیر و با مرکزیت شهرستان آبادان تشکیل میشود». در این زمینه نکات ذیل قابل تأمل است: 1. به لحاظ حقوقی و قانونی، طرح حاضر مغایر اصل هفتاد و پنجم (75) قانون اساسی، بند «10» اصل سوم (3) قانون اساسی، و بند «الف» ماده (28) قانون برنامه ششم توسعه است که طبق آن حجم، اندازه و ساختار مجموع دستگاههای اجرایی در طول اجرای قانون برنامه ششم، باید حداقل به میزان 15 درصد نسبت به وضع موجود کاهش یابد. 2. ازآنجاکه ایجاد استان جدید ضرورتاً سبب گسترش تشکیلات دولت و اندازه آن خواهد شد، از منظر سیاست های کلی نظام، طرح حاضر مغایر بند «16» سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی که بر «صرفه جویی در هزینه های عمومی کشور با تأکید بر تحول اساسی در ساختارها، منطقی سازی اندازه دولت و حذف دستگاه های موازی و غیرضروری و هزینه های زائد» تأکید دارد و نیز بند «10» سیاستهای کلی نظام اداری است که «چابکسازی، متناسبسازی و منطقی ساختن تشکیلات نظام اداری» را مورد اشاره قرار داده است. 3. بررسی تجربیات سایر کشورها در زمینه تغییر و اصلاح تقسیمات کشوری حاکی از این است که روند جهانی غالب، گرایش به سمت «وسیعتر کردن و تجمیع استانها و کاهش سطوح و واحدهای تقسیمات کشوری» است. 4. تصویب طرح حاضر پیامدهای منفی برای دولت دربردارد. ایجاد استان جدید به معنای بار مالی فزاینده بر دوش دولت است که بهویژه در شرایط کنونی اقتصادی کشور که دولت با تهدیدهای ناشی از مسائلی همچون تحریم ها، کاهش ارزش پول ملی، تورم، پیامدهای اقتصادی بحران ویروس کووید ـ 19 و ... مواجه است، بهلحاظ کارشناسی قابل توجیه نیست. شایان ذکر است که طبق برآوردهای سازمان اداری و استخدامی کشور و نیز سازمان برنامه و بودجه، با توجه به هزینههای فعلی مربوط به پرداختهای پرسنلی و بدون لحاظ کردن نهادهای نظامی، انتظامی، اطلاعاتی و دادگستریهای استانی و نیز بدون درنظر گرفتن بودجه مورد نیاز برای ایجاد یا تکمیل مستحدثات و تجهیزات اداری و ... ، بار مالی برای پرداخت هزینههای پرسنلی ناشی از اضافه شدن یک استان جدید، حدود 810 میلیارد تومان برای «یک سال» خواهد بود. گذشته از بار مالی، تنش های احتمالی فرایند تفکیک استان خوزستان و مطالبهسازی برای سایر استانها جهت تقسیم، از دیگر پیامدهای منفی تصویب طرح حاضر است. شایان ذکر است که در حال حاضر حداقل 26 مورد پیشنهاد برای ایجاد استان جدید در وزارت کشور موجود است. 5. دلایل توجیهی ارائه شده در مقدمه طرح از منطق کارشناسی برخوردار نیست و با استناد به آنها میتوان تقسیم سایر استانها را نیز در کشور توجیه کرد. بخش عمده مواردی که در مقدمه توجیهی طرح ذکر شده است، همگی در زمره نقاط قوت و فرصت های استان خوزستان است که با قرار گرفتن در یک مجموعه منسجم و همافزا می تواند متبلور شود، درحالیکه در این طرح پیشنهاد انفکاک توان های بالقوه موجود ارائه شده است. شایان ذکر است که در همه نظریه های توسعه ای، گستردگی کالبدی، برخورداری از منابع متعدد و تنوع فرهنگی یکی از پیشزمینه های رشد منظور می شود که متأسفانه در این طرح به عنوان مستمسکی برای تفکیک استان خوزستان در نظر گرفته شده است. چابکسازی بیشتر مدیریتی قطعاً میتواند به پویایی توسعه استان کمک شایانی کند، اما راهکار نیل به آن، نه ایجاد استان جدید، بلکه «تمرکززدایی و تفویض اختیارات اداری ـ مالی» به سطوح و واحدهای زیرین تقسیمات کشوری در مجرای قانون (ازجمله جزء «4» ذیل بند «الف» ماده (26) قانون برنامه ششم توسعه) و به ویژه عدم تمرکز بیشتر در سطح شهرستانها و تفویض اختیارات استانداریها به فرمانداریها و البته با اعمال یک سازوکار نظارتی و پاسخگویی مستحکم است. با عنایت به موارد فوق تشکیل استان خوزستان جنوبی به لحاظ قانونی و کارشناسی قابل توجیه نیست، ازاین رو تصویب کلیات طرح حاضر توصیه نمی شود. شایسته است، بحث تغییر و اصلاح تقسیمات کشوری، به صورت کلان و با هدف ایجاد یک سیستم جامع برای کل کشور، از طریق ارائه لایحه جامع تقسیمات کشوری توسط دولت به مجلس شورای اسلامی، مورد توجه و بررسی قرار گیرد.
میراحمدی,فاطمه سادات . (1401). اظهارنظر کارشناسی درباره: «طرح تشکیل استان خوزستان جنوبی». (e600). ماهنامه گزارش های کارشناسی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی, 30(1), e600
MLA
میراحمدی,فاطمه سادات . "اظهارنظر کارشناسی درباره: «طرح تشکیل استان خوزستان جنوبی»" .e600 , ماهنامه گزارش های کارشناسی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی, 30, 1, 1401, e600.
HARVARD
میراحمدی فاطمه سادات. (1401). 'اظهارنظر کارشناسی درباره: «طرح تشکیل استان خوزستان جنوبی»', ماهنامه گزارش های کارشناسی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی, 30(1), e600.
CHICAGO
فاطمه سادات میراحمدی, "اظهارنظر کارشناسی درباره: «طرح تشکیل استان خوزستان جنوبی»," ماهنامه گزارش های کارشناسی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی, 30 1 (1401): e600,
VANCOUVER
میراحمدی فاطمه سادات. اظهارنظر کارشناسی درباره: «طرح تشکیل استان خوزستان جنوبی». ماهنامه گزارش های کارشناسی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی. 1401;30(1):e600.