Authors
Majles
Keywords
بیان/ شرح مسئله
تکالیف مختلفی بهمنظور ارتقای سلامت برعهده دولت قرار داده شده است که بر اساس اصل (52) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، هزینه مربوط به اجرای آنها سالیانه در قوانین بودجه سنواتی پیشبینی میشود. گزارش حاضر تصویری از لایحه بودجه سال 1405 کل کشور [۵] در حوزه سلامت و مقایسه آن را با قانون بودجه سال 1404 و پیشنهادهای مربوط به بودجه سال 1405 را با نگاه بر تکالیف مندرج در اسناد بالادستی ارائه میکند.
نقطهنظرات/ یافتههای کلیدی
در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ برای امور بهداشت و درمان (سلامت) 6,711,351,578 میلیون ریال اعتبار پیشبینی شده است که حدود 170 درصد نسبت به قانون بودجه سال 1404 رشد نشان میدهد و شامل ۵۹ درصد خدمات بیمارستانی، ۲۲ درصد خدمات سرپایی، ۱۵ درصد خدمات بهداشت عمومی و تحقیق و توسعه جمعاً و مابقی اعتبارات بهعنوان بهداشت و درمان طبقهبندی نشده است.
اعتبار پیشبینی شده در لایحه بودجه سال 1405، برای وزارت بهداشت و زیرمجموعههای آن 10,329,198,117 میلیون ریال است که نسبت به قانون سال 1404 (8,265,934,271 میلیون ریال) 25 درصد رشد نشان میدهد.
سهم وزارت بهداشت از محل حق بیمه شخص ثالث و سرنشین و مازاد در لایحه نسبت به قانون با رشد ۱۳۰درصدی نسبت به قانون به 270000000 میلیون ریال رسیده است. اعتبارات مربوط به شرکت توسعه و تجهیز مراکز بهداشتی - درمانی و تجهیزات پزشکی کشور نیز در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با رشد حدود ۵۰درصدی روبهرو بوده که از محل اعتبارات تملکدارایی سرمایهای تأمین شده است.
در لایحه بودجه سال 1405، درآمدهای اختصاصی دانشگاههای علوم پزشکی رشد 62درصدی را نشان میدهد. باتوجهبه اینکه رشد سهم دولت از اعتبارات سازمان بیمه سلامت فقط حدود ۳۰ درصد بوده است، بنابراین تحقق این درآمدها و جلوگیری از فشار مضاعف بر پرداخت از جیب مردم، منوط به تخصیص بهنگام و کافی سهم دولت و همچنین تحقق سایر ردیفهای درآمدی بیمه ازجمله جبران زیان انباشته و منابع دارویار است.
اگرچه دولت با پیشبینی اعتباری معادل ۴۰۰ هزار میلیارد ریال دیگر سعی کرده است بخشی از زیان انباشته سازمان (شامل سهم بیمه خدمات درمانی نیروهای مسلح) را جبران نماید، این میزان نیز با منابع مورد نیاز برای جبران کامل زیان انباشته قبلی و سال آینده فاصله دارد.
همچنین بخشی از منابع مربوط به مالیات سلامت برای مصارف حوزه سلامت ابلاغ نشده است، اعتبار تعیین شده برای تقویت ناوگان امدادی از محل فروش خودرو و موتورسیکلت با برآوردهای موجود اختلاف زیادی دارد و نامشخص بودن سهم سلامت از ارز در لایحه بودجه نیز مغایر با بند «9» سیاستهای کلی نظام قانونگذاری [۱] مبنیبر شفافیت و عدم ابهام در قانونگذاری است.
پیشنهاد راهکارهای تقنینی، نظارتی یا سیاستی
پیشنهاد میشود که موارد ذیل در دستور اصلاح لایحه و تصویب قرار گیرد:
· منابع مالی دارای ماهیت بیمهای، ازجمله درآمدهای حاصل از حق بیمه شخص ثالث، هدفمندی یارانهها و مالیات سلامت، مطابق ماده (۷۰) قانون برنامه هفتم، به بیمه پایه سلامت الحاق گردد.
· ردیف 85000-4 جدول 24 لایحه تحت عنوان سازمان بیمه سلامت و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح - جبران زیان انباشته به طرق مختلف، از 40 همت به 80 همت افزایش یابد.
· سهم دقیق سازمان بیمه سلامت ایران و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح از اعتبارات جبران زیان انباشته تفکیک و درج گردد.
· سهم صندوق حمایت از بیماران خاص و صعبالعلاج از اعتبارات سازمان بیمه سلامت بهصورت شفاف و جداگانه در قانون بودجه درج گردد.
· سهم مصارف سلامت از ردیف درآمدی 110513 موضوع مالیات سلامت از 933413000 میلیون ریال به 96389000 میلیون ریال افزایش یابد.
· سهم سلامت از منابع ارزی ترجیحی تعیین و به جدول الزامات لایحه بودجه سال 1405 اضافه گردد.
· ردیف درآمدی شماره 160129 جدول 3 (پیوست 2) لایحه بودجه سال 1405 تحت عنوان درآمد حاصل از فروش هر دستگاه خودرو، ماشینآلات سنگین و سبک و موتورسیکلت (موضوع بند «ج» ماده (69) قانون برنامه هفتم پیشرفت) از 50000000 میلیون ریال به 200000000 میلیون ریال افزایش یابد و سهم وزارت بهداشت و جمعیت هلال احمر از رقم مذکور به 110000000 میلیون ریال اصلاح گردد.
· شمول قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354/04/03 به دستیاران علوم پزشکی (رزیدنت) از لحاظ بیمه درمان و بازنشستگی در دوران تحصیل بدون تعهد استخدامی برای دولت به موارد موجود در جدول الزامات لایحه بودجه سال 1405 اضافه گردد.
· در اجرای ماده (182) قانون آییننامه داخلی مجلس، و نیز ایجاد بستر لازم برای نظارت بر اجرای قانون برنامه، احکام جزئی مرتبط از قانون برنامه هفتم، از حیث اجرا یا عدم اجرا بهمنظور تأمین مالی در لایحه بودجه تعیین تکلیف شوند.
· در نهایت باتوجهبه رشد روزافزون هزینههای سلامت که در ارقام مربوط به زیان انباشته نیز ملاحظه میشود و نیز درمانمحوری در بودجهریزی حوزه سلامت، مدیریت هزینههای سلامت ازجمله از طریق اولویتدهی به حوزه پیشگیری اجتنابناپذیر است.
تأمین سلامت بهعنوان یکی از مهمترین نیازهای جوامع در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مورد تأکید قرار گرفته است؛ بهطوریکه برخورداری از خدمات بهداشتی - درمانی و مراقبتهای پزشکی حقی همگانی برشمرده شده و دولت موظف به فراهم آوردن آن برای یکایک افراد کشور شده است. در همین راستا در قوانین مختلف، ازجمله قانون برنامه هفتم توسعه جمهوری اسلامی ایران، با تکیه بر ارتقای کیفیت خدمات، کاهش هزینهها و افزایش رضایتمندی بیماران و... (احکامی نظیر: ایجاد نظام هوشمند اطلاعات سلامت، استقرار کامل برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در بستر الکترونیکی، گسترش مراکز تحت پوشش بیمههای پایه، توسعه کمّی و کیفی نظام آموزش علوم پزشکی بهویژه در مناطق کمبرخوردار، ارتقای جایگاه خدمات طب سنتی، توسعه پایگاههای زمینی شهری، جادهای، هوایی و دریایی فوریتهای پزشکی پیشبیمارستانی، تأمین پایدار ذخایر راهبردی با کیفیت دارو، پیشبینی و پیشگیری از کمبود دارو و کاهش سهم واردات و...)، قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت که با هدف سلامت باروری و افزایش فرزندآوری مصوب شده است (احکامی نظیر: پیشگیری، تشخیص بهنگام و درمان افراد نابارور و در معرض ناباروری، افزایش پوشش بیمههای پایه برای برنامههای معاینه، بیماریابی، تشخیص علت ناباروری و درمان آن، تجهیز یا راهاندازی حداقل یک مرکز تخصصی درمان ناباروری، تسهیل زایمان طبیعی، گسترش زایمان بدون درد در مراکز درمانی و...)، ماده (43) قانون مالیات بر ارزش افزوده [۳] با موضوع اختصاص یکنهم مالیات بر ارزش افزوده برای پیشگیری و پوشش کامل درمان جامعه هدف تعیین شده در قانون یا در ماده (46) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) [۲] و اختصاص 10 درصد خالص کل وجوه حاصل از اجرای قانون هدفمند کردن یارانهها علاوهبر اعتبارات بخش سلامت بهمنظور تحقق شاخص عدالت در سلامت از طریق اجرای برنامههای ذیل حکم موردنظر، تکالیفی برعهده دولت قرار داده شده است که مطابق اصل (52) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، هزینه مربوط به اجرای آنها سالیانه در قوانین بودجه سنواتی پیشبینی میشود.
این گزارش ضمن ارائه تصویری از لایحه بودجه سال 1405 کل کشور [۵] در حوزه سلامت و مقایسه آن با قانون بودجه سال 1404، پیشنهادهای مربوط به بودجه سال 1405 را با نگاه بر تکالیف مندرج در اسناد بالادستی ارائه میکند.
امور بهداشت و درمان (سلامت) در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، شامل اعتبارات مربوط به خدمات سرپایی، خدمات بیمارستانی، خدمات بهداشت عمومی، تحقیق و توسعه در بهداشت و درمان و بهداشت و درمان طبقهبندی نشده در جاهای دیگر است که در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ بیشترین سهم از این اعتبارات امور سلامت به خدمات بیمارستانی (۵۹ درصد) و پس از آن خدمات سرپایی (۲۲ درصد) اختصاص یافته است و خدمات بهداشت عمومی و تحقیق و توسعه جمعاً ۱۵ درصد از مجموع اعتبارات امور سلامت را شامل میشود. مابقی اعتبارات نیز (حدود ۴ درصد) بهعنوان بهداشت و درمان طبقهبندی نشده در جاهای دیگر پیشبینی شده است.
شکل 1. سهم هرکدام از اجزای اعتبارات امور بهداشت و درمان در کل اعتبارات امور بهداشت و درمان [۵]
جدول 1. مقایسه اعتبارات امور سلامت در لایحه بودجه سال 1405 با قانون بودجه مصوب سال 1404 [۴][۵](میلیون ریال)
|
عنوان |
هزینهای و تملک قانون بودجه سال ۱۴۰۴ |
هزینهای و تملک لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ |
درصد رشد |
|
خدمات طبی سرپایی |
623,870,589 |
376,297,466,1 |
149 |
|
خدمات بیمارستانی |
893,995,887 |
324,964,000,4 |
351 |
|
خدمات بهداشت عمومی |
159,402,788 |
045,635,939 |
19 |
|
تحقیق و توسعه در بهداشت و درمان (سلامت) |
819,450,34 |
528,444,54 |
58 |
|
بهداشت و درمان طبقهبندی نشده در جای دیگر |
560,582,190 |
305,010,250 |
31 |
|
امور سلامت |
054,302,491,2 |
578,351,711,6 |
169 |
همانطورکه در جدول 1 مشاهده میشود، در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ بیشترین رشد اعتبارات مربوط به خدمات بیمارستانی است که در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ حدود 350 درصد رشد یافته است. پس از آن بیشترین رشد به خدمات سرپایی اختصاص یافته است که نسبت به سال گذشته ۱۴۹ درصد رشد را نشان میدهد.
براساس اعتبارات مندرج در جدول 1، کمترین رشد اعتبار همانند سال گذشته مربوط به خدمات بهداشت عمومی است که فقط ۱۹ درصد در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ افزایش داشته است و نشاندهنده تداوم رویکرد درمانمحوری در اعتبارات حوزه سلامت است.
موضوع قابل توجه درخصوص اعتبارات امور بهداشت و درمان، سهم اعتبارات درمانی (خدمات بیمارستانی و سرپایی) در مقایسه با خدمات بهداشت عمومی و تحقیق و توسعه در حوزه سلامت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ است.
براساس یافتههای مندرج در جدول 1، فصل درمان علاوهبر رشد حدود ۲۶۰درصدی در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴، با افزایش سهم از امور سلامت نیز مواجه است؛ بهطوریکه از حدود ۵۹ درصد در قانون بودجه سال ۱۴۰۴ به حدود ۸۱ درصد در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ افزایش یافته است. این درحالی است که بهرغم اهمیت و اولویت پیشگیری و بهداشت بر درمان بهعنوان یک اصل در مدیریت بهینه نظام سلامت و جلوگیری از هدررفت منابع این حوزه، فصل بهداشت (خدمات بهداشت عمومی) در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ رشد ۱۹درصدی را نشان میدهد و سهم آن از کل امور سلامت از حدود ۳۱ درصد در قانون بودجه سال گذشته به ۱۴ درصد در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کاهش یافته است.
شکل 2. نمودار روند اعتبارات فصول در امور سلامت قوانین بودجه سالهای 1404-1395
مأخذ: یافتههای پژوهش
- در لایحه بودجه سال 1405، 10,329,198,117 میلیون ریال برای حوزه سلامت پیشبینی شده است که نسبت به قانون سال 1404 (8,265,934,271 میلیون ریال) 25 درصد رشد نشان میدهد. از مجموع اعتبارات پیشبینی شده برای حوزه سلامت، بیشترین سهم به دانشگاههای علوم پزشکی با اعتبار 5.354.601.485 میلیون ریال اختصاص یافته که نسبت به قانون بودجه سال 1404 معادل 41 درصد رشد داشته است. مجموع اعتبارات جاری، اختصاصی و تملکداراییهای سرمایهای دانشگاههای علوم پزشکی بهترتیب 20، 62 و 15 درصد رشد نشان میدهد. افزایش اعتبارات تملکداراییهای سرمایهای دانشگاههای علوم پزشکی درصورتی است که مجموع اعتبارات مذکوردر سرجمع اعتبارات کل لایحه بودجه سال 1405 در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 رشدی نداشته است. همچنین بیشتر از 40 درصد از درآمدهای اختصاصی در لایحه بودجه سال 1405 (7340 هزار میلیارد ریال) مربوط به درآمدهای اختصاصی دانشگاههای علوم پزشکی (3079 هزار میلیارد ریال) است.
شایان ذکر است، رشد 62درصدی درآمدهای اختصاصی پیشبینی شده برای دانشگاههای علوم پزشکی، توسط سازمانهای بیمهگر و پرداخت از جیب مردم حاصل خواهد شد؛ بنابراین باتوجهبه اینکه رشد سهم دولت از اعتبارات سازمان بیمه سلامت 30 درصد رشد داشته است (که بسیار کمتر از رشد پیشبینی شده برای درآمدهای اختصاصی است)؛ لذا تحقق درآمدهای اختصاصی مذکور و پیشگیری از تحمیل آن بر پرداخت از جیب مردم، منوط به تخصیص بهاندازه و بهنگام منابع سهم دولت از اعتبارات سازمان مذکور و نیز تحقق سایر ردیفهای درآمدی مربوط به بیمه ازجمله جبران زیان انباشته و منابع پیشبینی شده برای دارویار است.
- اعتبارات در نظر گرفته شده از محل ارزشافزوده سهم سلامت نیز در لایحه بودجه سال 1405 با حدود 26 درصد رشد نسبت به سال 1404 به 933.412.800 میلیون ریال رسیده است.
- در لایحه بودجه سال 1405، همانند قانون بودجه سال 1404، منابعی برای اضافهکار پرستاری و همچنین استخدامهای جدید در سال 1405 در نظر گرفته شده است که بهترتیب 13 و 20 درصد رشد را در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 نشان میدهد. اما در لایحه بودجه سال 1405، معادل 20.000.000 میلیون ریال بابت کمکهزینه متعهدین خدمت در رشتههای علوم پزشکی ذیل اعتبارات حوزه سلامت پیشبینی شده است.
- اعتبارات اختصاصیافته از محل هدفمندی یارانهها به حوزه سلامت (موضوع ماده (46) قانون الحاق برای تحقق شاخص عدالت در سلامت) در لایحه بودجه سال 1405 با حدود 3 درصد کاهش نسبت به قانون بودجه سال 1404 معادل 500.000.000 میلیون ریال پیشبینی شده است.
- در سال 1405، 270000000 میلیون ریال ذیل ردیف ماده (30) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) [۲] پیشبینی شده است که نسبت به قانون سال 1404 (000,840,117میلیون ریال) 127 درصد رشد نشان میدهد. گفتنی است، رشد 127درصدی اعتبارات پیشبینی شده برای ردیف مورد اشاره بهدلیل برآورد غیرواقعی و کمتر از حد لازم اعتبار مذکور در قانون بودجه سال 1404 است؛ بهطوریکه اعتبار مذکور در 10 ماهه ابتدای سال 1404 به طور کامل محقق شده است.
- اعتبارات سازمان بیمه سلامت ایران در لایحه بودجه سال 1405 در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 حدود 29 درصد رشد داشته و 903.000.000 میلیون ریال پیشبینی شده است.
رشد 29درصدی اعتبارات بیمه سلامت ایران درحالی است که برآورد این سازمان از اعتبار مورد نیاز، که دولت باید در سال 1405 تأمین نماید، حدود 1700 هزار میلیارد ریال است که حدود 800 هزار میلیارد ریال کمتر از نیاز برآورد شده اختلاف دارد. مطابق بند «پ» ماده (73)، دولت مکلف شده است پرداخت سرانه حق بیمه پایه سلامت افرادی را که بهعهده دارد، بهصورت کامل در لوایح بودجه سنواتی پیشبینی نماید و 100 درصد آن را با رعایت ماده (30) قانون برنامه و بودجه کشور و ماده (28) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) [۲] و مشابه پرداختهای فصل اول حقوق و دستمزد به سازمان بیمه سلامت ایران تخصیص دهد.
جدول 2. بودجه شرکتی پیشنهادی سال 1405 سازمان بیمه سلامت ایران (بخش درآمدی – خلاصه) [۶]
مطابق گزارش سازمان بیمه سلامت ایران، این سازمان در سال 1403 با حدود 288 هزار میلیارد ریال زیان انباشته مواجه بوده و در حال حاضر برآورد سازمان درخصوص زیان انباشته شده سال 1404 نیز 400 هزار میلیارد ریال است؛ بنابراین دولت سعی میکند تا با پیشبینی اعتبار، معادل 400 همت زیان انباشته سازمان بیمه سلامت را جبران کند (که بخشی از آن مربوط به بیمه خدمات درمانی نیروهای مسلح است)، ولی با منابع مورد نیاز برای جبران زیان انباشته بیمهها فاصله دارد.
جدول 3. نمای کلی از بودجه سازمان بیمه سلامت در سالهای 1403، 1404 و 1405 (همت) [6]
در ضمن، هزینههای درمان سازمان بیمه سلامت در سال 1403 حدود 60 درصد نسبت به سال قبل از آن رشد داشته، درحالیکه سهم مصوب دولت از بودجه سالیانه سازمان 22 درصد رشد یافته است. این ارقام برای سال 1404 نیز 52 درصد (رشد هزینه ها) و 48 درصد (سهم مصوب دولت از بودجه سالیانه) بوده است. مطابق برآوردهای سازمان بیمه سلامت ایران، روند افزایشی هزینههای سازمان تداوم خواهد داشت؛ این درحالی است که رشد اعتبارات پیشبینی شده سهم دولت برای سازمان بیمه سلامت در لایحه به نسبت قانون بودجه سال 1404، 29 درصد است. از طرفی باتوجهبه اینکه ردیف اعتباری مشخصی برای صندوق حمایت از بیماران خاص و صعبالعلاج در لایحه درج نشده است، بخشی از اعتبارات سازمان برای این موضوع اختصاص خواهد یافت، ولی رقم آن در لایحه مشخص نیست.
مشخص نبودن سهم هرکدام از سازمانهای بیمه سلامت ایران و خدمات درمانی نیروهای مسلح از اعتبارات پیشبینی شده جبران زیان انباشته و نیز مشخص نبودن سهم صندوق حمایت از بیماران خاص و صعبالعلاج از اعتبارات پیشبینی شده برای سازمان بیمه سلامت، بهدلیل ایجاد ابهام، مغایر با بند «9» سیاستهای کلی نظام قانونگذاری [۱] مبنیبر رعایت اصول قانونگذاری و قانوننویسی ازجمله شفافیت و عدم ابهام است. روند فزاینده زیان انباشته سازمان نیز بیانگر لزوم توجه به اتخاذ سازوکارهای مدیریت هزینهها ازجمله تمرکز بر پیشگیری، استقرار نظام ارجاع و... است.
جدول 4. گزارش درآمد (سهم دولت) و هزینههای درمان سالهای 1404-1399 (مبالغ به میلیارد ریال) [6]
شایان ذکر است، مطابق بند «ب» ماده (70) قانون برنامه هفتم پیشرفت، سازمان برنامه و بودجه مکلف شده است منابع بودجه عمومی سلامت را، که ماهیت بیمهای دارد، فقط از طریق نظام بیمه با محوریت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و همکاری سایر مراکز و نهادها تخصیص دهد. باوجود این، هنوز بخشی از منابع، نظیر منابع موضوع ماده (30) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) [۲] یعنی اختصاص 10 درصد از حق بیمه پرداختی شخص ثالث، سرنشین و مازاد برای تأمین بخشی از منابع لازم بهمنظور ارائه خدمات تشخیصی و درمانی به این مصدومان، ماده (46) قانون مذکور موضوع 10 درصد خالص کل وجوه حاصل از اجرای قانون هدفمند کردن یارانهها علاوهبر اعتبارات بخش سلامت افزوده بهمنظور تحقق شاخص عدالت در سلامت و کاهش سهم هزینههای مستقیم مردم و... و ماده (43) قانون مالیات بر ارزشافزوده [۳] مصوب سال 1400 موضوع اختصاص یکنهم مالیات بر ارزشافزوده تحت عنوان مالیات سلامت بهمنظور پیشگیری و پوشش کامل درمان افراد ساکن در روستاها و شهرهایِ دارای بیست هزار نفر جمعیت و پایینتر و جامعه عشایری (در چهارچوب نظام ارجاع) در لایحه کماکان خارج از نظام بیمهای پیشبینی شده است.
- اعتبارات مربوط به ردیفهای ستادی وزارت بهداشت (ردیف ستادی، برنامه خدمات فرهنگی، رفاهی و ورزشی، برنامه ارتقا و بهبود کیفیت خدمات آموزشی، امور فناوری و تحقیقات پزشکی، اعتبارات ماده (37) قانون الحاق (ارزشافزوده)، درمان بیماران خاص و صعبالعلاج، کمک به مجمع خیرین سلامت و...، کمک به اجرای برنامه مقیمی و ماندگاری پزشکان در مناطق محروم، خرید خدمات راهبردی بهداشتی - درمانی، یارانه دارو و شیر خشک، کاهش نرخ داروهای ساخته شده، مواد اولیه دارو، مجتمع علمی و فرهنگی و تاریخی ربع رشیدی نیز در لایحه بودجه سال 1405 در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 با حدود 35 درصد رشد به 375.095.668 میلیون ریال رسیده است که بیشترین رشد اعتبار در حوزه ستادی مربوط به تملکداراییهای سرمایهای (134 درصد رشد نسبت به قانون بودجه سال 1404)، و دلیل آن رشد اعتبارات مربوط به تجهیز تختهای بیمارستانی، که از محل منابع عمومی تأمین خواهد شد، اعلام شده است.
- در راستای اجرای بند «ح» ماده (73) قانون برنامه هفتم توسعه مبنیبر کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماریهای ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار، در لایحه بودجه سال 1405، اعتباری معادل 48.000.000 میلیون ریال در نظر گرفته شده که نسبت به قانون بودجه سال 1404 حدود 3 درصد کاهش داشته است.
- در لایحه بودجه سال 1405، معادل 144.607.164 میلیون ریال برای دستگاههای وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (اورژانس کشور، اورژانس تهران، سازمان غذا و دارو، انستیتو پاستور، ربع رشیدی، صندوق رفاه دانشجویان، انتقال خون، طب انتقال خون، مرکز تحقیقات حلال، بنیاد امور بیماریهای خاص، مؤسسه توسعه تحقیقات علوم پزشکی (نیماد)، دانشگاه هوشمند) پیشبینی شده است که در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 معادل 21 درصد رشد را نشان میدهد.
- در لایحه بودجه سال 1405، 850000000 میلیون ریال بابت مابهالتفاوت نرخ ارز دارو- شیرخشک اطفال و ملزومات مصرفی پزشکی (تا نرخ ارز ترجیحی 285000 ریال) پیشبینی شده است. شایان ذکر است که مجموع ارز پیشبینی شده با نرخ تسعیر 28500 تومانی برای کالاهای اساسی و کالاهای سلامت 8.8 میلیارد پیشبینی شده، ولی سهم سلامت از آن مشخص نشده است و از این حیث ابهام وجود دارد و مغایر با با بند «9» سیاستهای کلی نظام قانونگذاری [۱] مبنیبر رعایت اصول قانونگذاری و قانوننویسی، ازجمله شفافیت و عدم ابهام، است.
همچنین اعتباری معادل 26.700.000 میلیون ریال بابت بازپرداخت اقساط مربوط به تسهیلات کرونا (دریافت شده از بانک جهانی در دوره همهگیری بیماری کرونا در کشور) پیشبینی شده که در مقایسه با اعتبارات سال 1404 (9.721.000 میلیون ریال) 175 درصد رشد داشته است و علت رشد آن افزایش قیمت دلار است.
- از محل اعتبارات ردیفهای متفرقه مندرج در جدول 9 در لایحه بودجه سال 1405، معادل 8.500.000 میلیون ریال بابت کمک به پیوند اعضای دانشگاه شیراز، مرکز تحقیقات ژنتیک میبد، کمک به احداث مرکز اوتیسم، احداث خوابگاه دانشجویی میبد و حق اشتراک پایگاههای علمی بینالمللی پیشبینی شده است که در مقایسه با قانون بودجه سال 1404، بیش از 200 درصد رشد را نشان میدهد و این رشد بیشتر مربوط به هزینههای عمومی موارد مذکور (363 درصد) در لایحه بودجه سال 1405 است.
- اعتبارات مربوط به شرکت توسعه و تجهیز مراکز بهداشتی - درمانی کشور و تجهیزات پزشکی کشور - مادرتخصصی در لایحه بودجه سال 1405، با حدود 50 درصد رشد در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 به 9.081.000 میلیون ریال رسیده که از محل اعتبارات تملکدارایی سرمایهای برای این موضوع در نظر گرفته شده است.
- در لایحه بودجه سال 1405، علاوهبر اعتبارات مذکور، اعتباراتی بهعنوان موارد خاص برای حوزه سلامت در نظر گرفته شده است که بهترتیب بابت: برآورد اعتبارات تهاتری و جمعیخرجی (سازمان بیمه سلامت ایران و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح - جبران زیان انباشته) معادل 400.000.000 میلیون ریال در قالب هزینههای جاری (جدول 24 لایحه)، طرحهای تملکداراییهای سرمایهای حوزه بهداشت و درمان با اولویت اجرای تکالیف برنامه هفتم توسعه و پیشرفت معادل 100.000.000 میلیون ریال (جدول 24 لایحه)، صندوقهای رفاه دانشجویان وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، بابت تعمیر، تجهیز و ساخت خوابگاههای دانشجویی براساس موافقتنامه متبادله با سازمان برنامه، معادل 50.000.000 میلیون ریال (جدول 24)، تسویه اعتباری یارانههای دولت در زنجیره تأمین و تولید (موضوع بند «ب» ماده (71) قانون برنامه هفتم توسعه) معادل 50.000.000 میلیون ریال، کمک به تغذیه دانشگاههای وزارت علوم و وزارت بهداشت- 12.5 درصد ردیف 9 جدول منابع هدفمندی، معادل 50.000.000 میلیون ریال است. جدول 5 جزئیات ردیفهای اعتباری مختلف را نشان میدهد.
- شایان ذکر است که در لایحه بودجه سال 1405، موضوع پوشش بیمه درمان و بازنشستگی دستیاران علوم پزشکی (رزیدنت) که در بند «الف» تبصره «16» قانون بودجه سال 1404 بر آن تأکید شده بود، تکرار نشده است که باتوجهبه محدودیت یکساله قانون بودجه، درصورت عدم تکرار حکم مذکور در اجرای آن در سالهای بعد خلل ایجاد خواهد شد.
جدول 5. اعتبارات حوزه سلامت در لایحه بودجه سال 1405 و مقایسه آن با قانون بودجه سال 1404 کل کشور(میلیون ریال) [۴][5]
|
عنوان |
مصوب سال 1404 |
لایحه بودجه سال 1405 |
درصد رشد |
|||||||||||
|
عمومی |
اختصاصی |
جمع |
عمومی |
اختصاصی |
جمع |
عمومی |
اختصاصی |
جمع |
||||||
|
جاری |
تملکدارایی |
جاری |
تملکدارایی |
جاری |
تملک دارایی |
|||||||||
|
دانشگاههای علوم پزشکی |
1,830,993,000 |
65,826,743 |
1,904,047,286 |
3,800,867,029 |
2,199,284,750 |
76,020,210 |
3,079,296,525 |
5,354,601,485 |
20 |
15 |
62 |
41 |
||
|
اضافهکار پرستاری |
150,000,000 |
0 |
0 |
150,000,000 |
169,200,000 |
0 |
0 |
169,200,000 |
13 |
13 |
||||
|
استخدام جدید |
15,000,000 |
0 |
0 |
15,000,000 |
18,000,000 |
0 |
0 |
18,000,000 |
20 |
20 |
||||
|
کمکهزینه متعهدین خدمت در رشتههای علوم پزشکی |
0 |
20,000,000 |
20,000,000 |
|||||||||||
|
ستاد وزارت بهداشت |
146,964,723 |
20,509,471 |
110,482,069 |
277,956,263 |
172,629,668 |
48,047,000 |
154,419,000 |
375,095,668 |
17 |
134 |
40 |
35 |
||
|
117,840,000 |
117,840,000 |
10,000,000 |
260,000,000 |
270,000,000 |
121 |
129 |
||||||||
|
مابهالتفاوت نرخ ارز دارو - شیرخشک اطفال و ملزومات مصرفی پزشکی (تا نرخ ارز ترجیحی 285000 ریال) |
850,000,000 |
850,000,000 |
850,000,000 |
0 |
0 |
850,000,000 |
0 |
0 |
||||||
|
ارزشافزوده سهم سلامت |
479,200,000 |
260,000,000 |
0 |
739,200,000 |
673,412,800 |
260,000,000 |
0 |
933,412,800 |
41 |
0 |
26 |
|||
|
اعتبارات موضوع ماده (46) قانون الحاق (هدفمندی یارانهها) |
516,147,000 |
516,147,000 |
500,000,000 |
0 |
0 |
500,000,000 |
-3 |
-3 |
||||||
|
1 درصد عوارض فروش خودرو - سازمان اورژانس کشور |
20,000,000 |
20,000,000 |
40,000,000 |
25,000,000 |
0 |
25,000,000 |
-100 |
25 |
-38 |
|||||
|
کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماریهای ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار موضوع جزء «1» بند «ح» ماده (73) قانون برنامه هفتم |
6,000,000 |
43,500,000 |
49,500,000 |
0 |
48,000,000 |
0 |
48,000,000 |
-100 |
10 |
-3 |
||||
|
اعتبارات موضوع ماده (48) قانون الحاق (۲): آسیبرسان |
21,000,000 |
21,000,000 |
24,000,000 |
0 |
0 |
24,000,000 |
14 |
14 |
||||||
|
سازمان بیمه سلامت ایران |
700,000,000 |
700,000,000 |
878,000,000 |
25,000,000 |
0 |
903,000,000 |
25 |
29 |
||||||
|
دستگاههای وابسته |
61,887,275 |
22,308,023 |
35,617,671 |
119,812,969 |
78,928,242 |
30,998,918 |
34,680,004 |
144,607,164 |
28 |
39 |
-3 |
21 |
||
|
متفرقه جدول 8 (تسهیلات کرونا) |
9,721,000 |
9,721,000 |
26,700,000 |
26,700,000 |
175 |
175 |
||||||||
|
جدول 15(جمعیخرجی هیئتامنا) |
50,000,000 |
50,000,000 |
0 |
0 |
-100 |
-100 |
||||||||
|
سایر متفرقههای جدول 9 |
1,620,000 |
1,200,000 |
2,820,000 |
7,500,000 |
1,000,000 |
0 |
8,500,000 |
363 |
-17 |
201 |
||||
|
شرکت مادرتخصصی |
6,070,010 |
6,070,010 |
0 |
9,081,000 |
0 |
9,081,000 |
50 |
50 |
||||||
|
جمع |
4,858,532,998 |
439,414,247 |
2,167,987,026 |
7,465,934,271 |
5,617,655,460 |
533,147,128 |
3,528,395,529 |
9,679,198,117 |
16 |
21 |
63 |
30 |
||
|
تسویه بدهی دانشگاههای علوم پزشکی، موضوع بند «ج» تبصره «4» |
800,000,000 |
800,000,000 |
0 |
0 |
0 |
0 |
-100 |
-100 |
||||||
|
جدول 24، برآورد اعتبارات تهاتری و جمعیخرجی، سازمان بیمه سلامت ایران و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح - جبران زیان انباشته |
0 |
0 |
400,000,000 |
400,000,000 |
||||||||||
|
جدول 24، طرحهای تملکداراییهای سرمایهای حوزه بهداشت و درمان با اولویت اجرای تکالیف برنامه هفتم توسعه و پیشرفت |
0 |
100,000,000 |
100,000,000 |
|||||||||||
|
جدول 24، صندوقهای رفاه دانشجویان وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بابت تعمیر، تجهیز و ساخت خوابگاههای دانشجویی، براساس موافقتنامه متبادله با سازمان برنامه |
0 |
50,000,000 |
50,000,000 |
|||||||||||
|
هدفمندی - کمک به تغذیه دانشگاههای وزارت علوم و وزارت بهداشت، 12.5 درصد ردیف 9 جدول منابع هدفمندی |
50,000,000 |
50,000,000 |
||||||||||||
|
جدول 24 - تسویه اعتباری یارانههای دولت در زنجیره تأمین و تولید (موضوع بند «ب» ماده (71) ق ب ه) |
|
|
|
|
50,000,000 |
|
|
50,000,000 |
|
|
|
|
||
|
جمع با تسویه بدهی |
5,658,532,998 |
439,414,247 |
2,167,987,026 |
8,265,934,271 |
6,117,655,460 |
683,147,128 |
3,528,395,529 |
10,329,198,117 |
8 |
55 |
63 |
25 |
||
4. بررسی اعتبارات دانشکده/ دانشگاههای علوم پزشکی در لایحه بودجه سال 1405 و مقایسه با قانون بودجه سال 1404 کل کشور
در لایحه بودجه سال 1405 کل کشور[۵]، معادل 5,543,801,485 میلیون ریال برای دانشگاههای علوم پزشکی کشور در نظر گرفته شده است که در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 در مجموع 40 درصد رشد را نشان میدهد. از مجموع اعتبارات مذکور، 3,079,296,525 میلیون ریال (بیشترین سهم) بابت درآمد اختصاصی دانشگاهها (رشد 62 درصدی) در نظر گرفته شده است. رشد 62درصدی درآمدهای اختصاصی پیشبینی شده برای دانشگاههای علوم پزشکی توسط سازمانهای بیمهگر و پرداخت از جیب مردم حاصل خواهد شد؛ بنابراین باتوجهبه اینکه رشد سهم دولت از اعتبارات سازمان بیمه سلامت 30 درصد رشد داشته که بسیار کمتر از رشد پیشبینی شده برای درآمدهای اختصاصی است؛ لذا تحقق درآمدهای اختصاصی فوق و پیشگیری از تحمیل آن بر پرداخت از جیب مردم، منوط به تخصیص بهاندازه و بهنگام منابع سهم دولت از اعتبارات سازمان مذکور و نیز تحقق سایر ردیفهای درآمدی مربوط به بیمه ازجمله جبران زیان انباشته و منابع پیشبینی شده برای دارویار است.
جدول 6. اعتبارات دانشکده/ دانشگاههای علوم پزشکی در لایحه بودجه سال 1405 در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 کل کشور(میلیون ریال) [۴][5]
|
عنوان |
قانون بودجه سال 1404 |
لایحه بودجه سال 1405 |
درصد رشد |
|||||||||
|
عمومی |
تملکدارایی |
اختصاصی |
جمع |
عمومی |
تملکدارایی |
اختصاصی |
جمع |
عمومی |
تملک |
اختصاصی |
جمع |
|
|
مجموع اعتبارات دانشگاههای علوم پزشکی، اضافهکار پرستاری و کمکهزینه متعهدین |
1,980,993,000 |
65,826,743 |
1,904,047,286 |
3,950,867,029 |
2,388,484,750 |
76,020,210 |
3,079,296,525 |
5,543,801,485 |
21 |
15 |
62 |
40 |
|
|
||||||||||||
|
دانشگاههای علوم پزشکی |
1,830,993,000 |
65,826,743 |
1,904,047,286 |
3,800,867,029 |
2,199,284,750 |
76,020,210 |
3,079,296,525 |
5,354,601,485 |
20 |
15 |
62 |
41 |
|
اضافهکار پرستاری |
150,000,000 |
0 |
0 |
150,000,000 |
169,200,000 |
0 |
0 |
169,200,000 |
13 |
|
|
13 |
|
کمکهزینه متعهدین خدمت در رشتههای علوم پزشکی |
|
|
|
0 |
20,000,000 |
|
|
20,000,000 |
|
|
|
|
- در لایحه بودجه سال 1405 کل کشور[۵]، 169,607,164 میلیون ریال برای دستگاههای وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مشتملبر صندوق رفاه دانشجویان، اورژانس کشور، اورژانس تهران، بنیاد امور بیماریهای خاص، مؤسسه توسعه تحقیقات علوم پزشکی (نیماد)، دانشگاه علوم پزشکی هوشمند، سازمان غذا و دارو، سازمان غذا و دارو، مرکز تحقیقات حلال، سازمان انتقال خون، مؤسسه آموزش و پژوهش طب انتقال خون و انستیتو پاستور در نظر گرفته شده است.
- در این میان، بیشترین سهم از اعتبارات این حوزه برای سازمان غذا و دارو پیشبینی شده که نسبت به سال گذشته 23 درصد رشد داشته است. اعتبارات تملکداراییهای سرمایهای سازمان غذا و دارو نیز 276 درصد رشد نشان میدهد که دلیل اصلی آن پیشبینی اعتبار (از محل درآمدهای اختصاصی) برای تکمیل ساختمان ستاد مرکزی سازمان اعلام شده است. بیشترین رشد نیز مربوط به صندوق رفاه دانشجویان است که در مقایسه با قانون بودجه سال 1404، رشد 37درصدی را نشان میدهد. اعتبارات سازمان اورژانس کشور نیز در لایحه بودجه سال 1405 در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 حدود 27 درصد کاهش را نشان میدهد.
- از مجموع اعتبارات مربوط به دستگاههای وابسته، 21,563,000 میلیون ریال برای سازمان انتقال خون ایران در نظر گرفته شده است که در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 معادل 15 درصد رشد دارد. البته رشد در اعتبارات این سازمان در هزینههای عمومی صورت گرفته است و تملکدارایی آن 36 درصد کاهش را نشان میدهد.
اعتبارات دستگاههای وابسته در لایحه بودجه سال 1405 به شرح جدول 7 ارائه شده است.
جدول 7. اعتبارات دستگاههای وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در لایحه بودجه سال 1405 و قانون بودجه سال 1404 کل کشور(میلیون ریال) [۴][5]
|
عنوان |
مصوب سال 1404 |
لایحه بودجه سال 1405 |
درصد رشد |
|||||||||
|
عمومی |
تملک |
اختصاصی |
جمع |
عمومی |
تملک |
اختصاصی |
جمع |
عمومی |
تملک |
اختصاصی |
جمع |
|
|
صندوق رفاه دانشجویان |
7,159,890 |
2,687,889 |
4,468,100 |
14,315,879 |
9,000,000 |
3,080,000 |
9,000,000 |
21,080,000 |
26 |
15 |
101 |
47 |
|
سازمان اورژانس کشور |
27,057,624 |
29,700,000 |
0 |
56,757,624 |
10,960,540 |
30,190,000 |
0 |
41,150,540 |
-59 |
2 |
-27 |
|
|
اورژانس استان تهران |
21,072,410 |
0 |
0 |
21,072,410 |
27,661,360 |
0 |
0 |
27,661,360 |
31 |
31 |
||
|
بنیاد امور بیماریهای خاص |
1,491,000 |
0 |
0 |
1,491,000 |
1,446,000 |
0 |
0 |
1,446,000 |
-3 |
-3 |
||
|
مؤسسه ملی توسعه تحقیقات علوم پزشکی |
1,075,000 |
0 |
26,000 |
1,101,000 |
1,042,750 |
0 |
50,000 |
1,092,750 |
-3 |
92 |
-1 |
|
|
دانشگاه علوم پزشکی هوشمند |
268,500 |
0 |
800,000 |
1,068,500 |
295,360 |
192,918 |
1,000,000 |
1,488,278 |
10 |
25 |
39 |
|
|
سازمان غذا و دارو |
1,794,495 |
5,106,000 |
26,808,600 |
33,709,095 |
2,092,180 |
19,213,000 |
20,000,000 |
41,305,180 |
17 |
276 |
-25 |
23 |
|
سازمان غذا و دارو - مرکز تحقیقات حلال |
51,188 |
52,010 |
98,200 |
201,398 |
49,652 |
52,000 |
137,400 |
239,052 |
-3 |
0 |
40 |
19 |
|
سازمان انتقال خون ایران |
17,324,434 |
1,410,000 |
0 |
18,734,434 |
20,800,000 |
763,000 |
0 |
21,563,000 |
20 |
-46 |
15 |
|
|
مؤسسه آموزش و پژوهش طب انتقال خون ایران |
534,877 |
15,685 |
58,920 |
609,482 |
554,400 |
16,000 |
80,000 |
650,400 |
4 |
2 |
36 |
7 |
|
انستیتو پاستور ایران |
4,057,857 |
3,336,439 |
3,357,851 |
10,752,147 |
5,026,000 |
2,492,000 |
4,412,604 |
11,930,604 |
24 |
-25 |
31 |
11 |
|
جمع |
81,887,275 |
42,308,023 |
35,617,671 |
159,812,969 |
78,928,242 |
55,998,918 |
34,680,004 |
169,607,164 |
-4 |
32 |
-3 |
6 |
6. اعتبارات مربوط به ردیفهای ستادی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در لایحه بودجه سال 1405 و مقایسه آن با قانون بودجه سال 1404 کل کشور
در لایحه بودجه سال 1405، 1,585,508,468 میلیون ریال برای حوزههای ستادی وزارت بهداشت در نظر گرفته شده است که در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 کل کشور[۴]، 41 درصد رشد را نشان میدهد. بیشترین میزان افزایش در اعتبارات ردیفهای ستادی در مقایسه با سال گذشته در درآمدهای اختصاصی (82 درصد رشد) صورت گرفته است.
- اعتبار کمک به اجرای برنامه مقیمی و ماندگاری پزشکان در مناطق محروم، ردیف ستادی وزارت بهداشت و درمان و اعتبارات مربوط به مجتمع علمی و فرهنگی و تاریخی ربع رشیدی بهترتیب با 87،67 و 50 درصد بیشترین رشد را در بین ردیفهای ستادی در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 داشتهاند.
- اعتبارات مربوط به اجرای ماده (37) قانون الحاق بخشی از مقررات مالی دولت (2) [۲] در بخش ارزشافزوده حوزه سلامت ذیل ستاد وزارت بهداشت نیز در لایحه بودجه سال 1405، با حدود 32 درصد رشد 868,412,800 میلیون ریال در نظر گرفته شده است.
- همچنین در لایحه بودجه سال 1405 اعتبار مربوط به یارانه دارو و شیر خشک و کاهش نرخ داروهای ساخته شده، مواد اولیه دارو و... نیز در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 بهترتیب 20 و 18 درصد رشد را نشان میدهد.
- ردیف برنامه ارتقا و بهبود کیفیت خدمات آموزشی، خرید خدمات راهبردی بهداشتی و درمانی، امور فناوری و تحقیقات پزشکی، درمان بیماران خاص و صعبالعلاج، کمک به مجمع خیرین سلامت و... نیز هرکدام بهترتیب 26، 5، 3 و 3 درصد در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 کاهش نشان میدهند.
جدول 8. اعتبارات ردیفهای ستادی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در لایحه بودجه سال 1405 و مقایسه با قانون بودجه سال 1404 کل کشور[۴][5]
|
عنوان |
مصوب سال 1404 |
لایحه سال 1405 |
درصد رشد |
|||||||||
|
عمومی |
تملک |
اختصاصی |
جمع |
عمومی |
تملک |
اختصاصی |
جمع |
عمومی |
تملک |
اختصاصی |
جمع |
|
|
ردیف ستادی بهداشت و درمان |
50,922,723 |
64,009,471 |
228,322,069 |
343,254,263 |
53,269,180 |
106,047,000 |
414,419,000 |
573,735,180 |
5 |
66 |
82 |
67 |
|
وزارت بهداشت - برنامه خدمات فرهنگی، رفاهی و ورزشی |
3,000,000 |
0 |
|
3,000,000 |
3,410,000 |
0 |
|
3,410,000 |
14 |
|
|
14 |
|
وزارت بهداشت - برنامه ارتقا و بهبود کیفیت خدمات آموزشی |
7,000,000 |
|
|
7,000,000 |
5,189,223 |
0 |
|
5,189,223 |
-26 |
|
|
-26 |
|
وزارت بهداشت - امور فناوری و تحقیقات پزشکی |
2,200,000 |
0 |
|
2,200,000 |
2,134,000 |
0 |
|
2,134,000 |
-3 |
|
|
-3 |
|
اعتبارات ماده (37) قانون الحاق - ارزشافزوده |
479,200,000 |
180,000,000 |
|
659,200,000 |
673,412,800 |
195,000,000 |
|
868,412,800 |
41 |
8 |
|
32 |
|
درمان بیماران خاص و صعبالعلاج، کمک به مجمع خیرین سلامت و... |
1,842,000 |
0 |
|
1,842,000 |
1,786,700 |
0 |
|
1,786,700 |
-3 |
|
|
-3 |
|
کمک به اجرای برنامه مقیمی و ماندگاری پزشکان در مناطق محروم |
15,000,000 |
0 |
|
15,000,000 |
28,000,000 |
0 |
|
28,000,000 |
87 |
|
|
87 |
|
وزارت بهداشت - خرید خدمات راهبردی بهداشتی و درمانی |
40,000,000 |
0 |
|
40,000,000 |
38,000,000 |
0 |
|
38,000,000 |
-5 |
|
|
-5 |
|
یارانه دارو و شیر خشک |
35,000,000 |
0 |
|
35,000,000 |
42,027,500 |
0 |
|
42,027,500 |
20 |
|
|
20 |
|
کاهش نرخ داروهای ساخته شده، مواد اولیه دارو |
18,000,000 |
0 |
|
18,000,000 |
21,313,065 |
0 |
|
21,313,065 |
18 |
|
|
18 |
|
مجتمع علمی و فرهنگی و تاریخی ربع رشیدی |
1,000,000 |
0 |
|
1,000,000 |
1,500,000 |
0 |
|
1,500,000 |
50 |
|
|
50 |
|
جمع |
653,164,723 |
244,009,471 |
228,322,069 |
1,125,496,263 |
870,042,468 |
301,047,000 |
414,419,000 |
1,585,508,468 |
33 |
23 |
82 |
41 |
الف) اعتبارات ردیفهای متفرقه ذیل ستاد وزارت بهداشت
- در لایحه بودجه سال 1405، معادل 944,854,800 میلیون ریال از محل ردیفهای متفرقه (جدول 9 لایحه) برای حوزه سلامت در نظر گرفته شده است که در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 حدود 29 درصد رشد را نشان میدهد.
- در میان ردیفهای متفرقه، بیشترین رشد مربوط به بخشی از اعتبارات موضوع ماده (٣٧) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (٢) [۲] است که در لایحه بودجه سال 1405 در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 معادل 32 درصد رشد را نشان میدهد.
- در لایحه بودجه سال 1405 کل کشور[۵] اعتبارات مربوط به کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماریهای ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار، موضوع جزء «1» بند «ح» ماده (73) قانون برنامه هفتم، با کاهش 3درصدی در مقایسه با قانون بودجه سال 1404، به 48,000,000 میلیون ریال در قالب اعتبارات تملکدارایی سرمایهای رسیده است.
- اعتبارات مربوط به هیئتامنای صرفهجویی در معالجه بیماران (خرید عضو مصنوعی (پروتز) حلزون شنوایی و درمان و هزینههای دارویی بیماران اوتیسم، گوشه، سالک، متابولیک و بالپروانهای (ای بی)، سیستیک فیبروزیسو، بیماری نقص ایمنی مادرزادی در تولید آنتیبادی و بیماری تحلیل عضلانی نخاعی مادرزادی (اس ام ای) نیز در لایحه بودجه سال 1405 کل کشور[۵] معادل 170,000 میلیون ریال پیشبینی شده است که در مقایسه با سال گذشته 13 درصد رشد را نشان میدهد.
- اعتبارات مربوط به کمک به کاشت حلزون افراد بیبضاعت نیز در لایحه بودجه سال 1405 کل کشور[۵] با 20 درصد رشد به 3,000,000 میلیون رسیده است.
- در ذیل ردیفهای متفرقه مربوط به حوزه سلامت در لایحه بودجه سال 1405 کل کشور[۵]، معادل 1.1.77000 میلیون ریال بابت اجرای موضوع تبصره «6» ماده (12) قانون اصلاح قانون معادن پیشبینی شده است.
در جدول 8 اعتبارات مربوط به موارد مذکور نشان داده شده است.
ب) اعتبارات ردیفهای متفرقه ذیل دستگاههای وابسته و دانشگاهها
در لایحه بودجه سال 1405، از محل ردیفهای متفرقه مندرج در جدول 9، معادل 83,786,000 میلیون ریال برای دستگاههای وابسته و دانشگاههای علوم پزشکی در نظر گرفته شده است که در مقایسه با سال گذشته بیش از 70 درصد رشد را نشان میدهد. این رشد بیشتر بهعلت وجود ردیفهای جدید در لایحه و مربوط به پیشبینی اعتبار برای برخی دانشگاههای علوم پزشکی از محل موضوع تبصره «6» ماده (12) قانون اصلاح قانون معادن، اختصاص مالیات سیگار به سازمان بیمه سلامت و همچنین اعتبارات موضوع کاهش تصادفات رانندگی از محل اخذ بیمه شخص ثالث و موضوع کاهش اثرات سوء ناشی از استفاده کالاهای آسیبرسان به سازمان اورژانس کشور است.
- ذیل ردیفهای متفرقه جدول 9 در لایحه بودجه سال 1405، اعتباراتی مرتبط با دستگاههای وابسته به وزارت بهداشت، ازجمله: سازمان اورژانس کشور (49.100.000 میلیون ریال)، سازمان غذا و دارو (2,613,000 میلیون ریال)، سازمان انتقال خون (18,100,000 میلیون ریال)، سازمان بیمه سلامت ایران (25,000,000 میلیون ریال) و صندوق رفاه دانشجویان (3,000,000 میلیون ریال) پیشبینی شده است.
- همچنین در ردیفهای متفرقه در لایحه بودجه سال 1405، اعتباراتی برای برخی دانشگاههای علوم پزشکی در نظر گرفته شده است؛ ازجمله: مرکز تحقیقات سرطانهای دستگاههای ادراری (تهران)، ربع رشیدی (آذربایجان شرقی)، اعتبارات موضوع تبصره «6» ماده (12) قانون اصلاح قانون معادن (دانشگاههای کرمان، رفسنجان، کردستان، یزد).
جدول 9. مقایسه اعتبارات ردیفهای متفرقه (منتقل شده به جدول ۷) حوزه سلامت ذیل ستاد وزارت بهداشت در قانون بودجه سال 1404 کل کشور و لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور[۴][۵]
|
شماره جدول قانون |
شماره طبقهبندی قانون سال 1404 |
عنوان |
مصوب 1404 |
لایحه 1405 |
درصد رشد |
||||||
|
عمومی |
تملک |
جمع |
عمومی |
تملک |
جمع |
عمومی |
تملک |
جمع |
|||
|
جدول 7. ذیل ستاد وزارت بهداشت |
730000-56 |
بخشی از اعتبارات موضوع ماده (٣٧) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (٢) [۲] |
479,200,000 |
180,000,000 |
659,200,000 |
673,412,800 |
195,000,000 |
868,412,800 |
41 |
8 |
32 |
|
730000-57 |
وزارت بهداشت - آموزشهای مهارتی و حرفهای علوم پزشکی |
369,000 |
0 |
369,000 |
0 |
0 |
0 |
-100 |
|
-100 |
|
|
730000-58 |
اعتبارات موضوع بند «ح» تبصره «6» لایحه 1402، موضوع ماده (48) قانون الحاق (۲) |
21,000,000 |
0 |
21,000,000 |
24,000,000 |
0 |
24,000,000 |
14 |
|
14 |
|
|
730000-59 |
کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماریهای ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار موضوع جزء «1» بند«ح» ماده (73) قانون برنامه هفتم |
6,000,000 |
43,500,000 |
49,500,000 |
0 |
48,000,000 |
48,000,000 |
-100 |
10 |
-3 |
|
|
750000-36 |
هیئتامنای صرفهجویی در معالجه بیماران، خرید عضو مصنوعی (پروتز) حلزون شنوایی و درمان و هزینههای دارویی بیماران اوتیسم، گوشه، سالک، متابولیک و بالپروانهای (ای بی)، سیستیک فیبروزیسو، بیماری نقص ایمنی مادرزادی در تولید آنتیبادی، بیماری تحلیل عضلانی نخاعی مادرزادی (اس ام ای) |
150,000 |
0 |
150,000 |
170,000 |
0 |
170,000 |
13 |
|
13 |
|
|
750000-37 |
وزارت بهداشت، احیا و بهبود استاندارد و گسترش پستهای قرنطینهای در مرزهای مختلف کشور و رفع کمبودهای موجود و ارائه خدمات بهداشتی در بنادر کشور و توسعه برنامههای بهداشتی و روستاهای محروم |
100,000 |
0 |
100,000 |
95,000 |
0 |
95,000 |
-5 |
|
-5 |
|
|
750000-38 |
کمک به کاشت حلزون افراد بیبضاعت |
2,500,000 |
0 |
2,500,000 |
3,000,000 |
0 |
3,000,000 |
20 |
|
20 |
|
|
730000-157 |
جدید، اعتبارات موضوع تبصره «6» ماده (12) قانون اصلاح قانون معادن |
1,177,000 |
1.1.77000 |
||||||||
|
جمع جدول 7 ذیل ستاد وزارت بهداشت |
509,319,000 |
223,500,000 |
732,819,000 |
700,677,800 |
244,177,000 |
944,854,800 |
38 |
9 |
29 |
||
جدول 10. مقایسه اعتبارات ردیفهای متفرقه (منتقل شده به جدول ۷) حوزه سلامت ذیل دستگاههای وابسته و دانشگاه در قانون بودجه سال 1404 کل کشور و لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور[۴][۵]
|
شماره جدول قانون |
شماره طبقهبندی قانون سال 1404 |
عنوان |
مصوب سال 1404 |
لایحه 1405 |
درصد رشد |
||||||
|
عمومی |
تملک |
جمع |
عمومی |
تملک |
جمع |
عمومی |
تملک |
جمع |
|||
|
جدول 7. ذیل دستگاههای وابسته و دانشگاهها |
730000-61 |
اورژانس کشور - اعتبارات ماده (69) قانون برنامه هفتم (موضوع 1 درصد ارزش فروش هر دستگاه خودرو، ماشینآلات سنگین و سبک و موتورسیکلت) |
20,000,000 |
20,000,000 |
40,000,000 |
0 |
25,000,000 |
25,000,000 |
-100 |
25 |
-38 |
|
730000-184 |
جدید - اورژانس کشور - جبران و کاهش اثرات سوء ناشی از استفاده کالاهای آسیبرسان |
0 |
0 |
0 |
20,000,000 |
0 |
20,000,000 |
|
|
|
|
|
730000-178 |
جدید - اورژانس کشور - اعتبارات موضوع کاهش تصادفات رانندگی از محل اخذ بیمه شخص ثالث |
1,100,000 |
3,000,000 |
4,100,000 |
|||||||
|
730000-60 |
صندوق رفاه دانشجویان - درآمد حاصل از جرایم انصراف تحصیلی و سایر جرایم دانشجویان |
0 |
2,600,000 |
2,600,000 |
0 |
3,000,000 |
3,000,000 |
|
15 |
15 |
|
|
730000-62 |
سازمان غذا و دارو - توسعه و تکمیل سامانههای ردیابی رهگیری و کنترل اصالت کالاهای سلامتمحور |
0 |
2,006,000 |
2,006,000 |
0 |
2,613,000 |
2,613,000 |
|
30 |
30 |
|
|
750000-39 |
سازمان انتقال خون ایران |
15,000,000 |
0 |
15,000,000 |
18,100,000 |
0 |
18,100,000 |
67 |
|
67 |
|
|
750000-29 |
دانشگاه علوم پزشکی تهران - مرکز تحقیقات سرطانهای دستگاههای ادراری |
110,000 |
0 |
110,000 |
104,000 |
0 |
104,000 |
-6 |
|
-6 |
|
|
750000-30 |
دانشگاه علوم پزشکی آذربایجان شرقی - ربع رشیدی |
500,000 |
0 |
500,000 |
0 |
0 |
0 |
-100 |
|
-100 |
|
|
730000135 |
سازمان بیمه سلامت ایران، کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماریهای ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار موضوع جزء «1» بند «ح» ماده (73) قانون برنامه هفتم |
0 |
0 |
0 |
25,000,000 |
0 |
25,000,000 |
|
|
|
|
|
730000-162 |
دانشگاه علوم پزشکی استان کرمان - اعتبارات موضوع تبصره «6» ماده (12) قانون معادن |
0 |
0 |
0 |
0 |
2,276,000 |
2,276,000 |
|
|
|
|
|
730000-163 |
دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان - اعتبارات موضوع تبصره «6» ماده (12) قانون اصلاح قانون معادن |
0 |
0 |
0 |
0 |
796,000 |
796,000 |
|
|
|
|
|
730000-167 |
دانشگاه علوم پزشکی استان کردستان - اعتبارات موضوع تبصره «6» ماده (12) قانون معادن |
0 |
0 |
0 |
0 |
683,000 |
683,000 |
|
|
|
|
|
730000-171 |
دانشگاه علوم پزشکی استان یزد، شهید صدوقی - اعتبارات تبصره «6» ماده (12) قانون معادن |
0 |
0 |
0 |
0 |
114,000 |
114,000 |
|
|
|
|
|
جمع جدول 7. ذیل دستگاههای وابسته و دانشگاهها |
35,610,000 |
24,606,000 |
60,216,000 |
46,304,000 |
37,482,000 |
83,786,000 |
97 |
40 |
74 |
||
8. مقایسه اعتبارات لایحه بودجه سال 1405 با مصوب سال 1404 ردیفهای متفرقه ذیل حوزه سلامت
از محل ردیفهای متفرقه مندرج در جدول 8 (وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی - تملک دارایی مالی)، جدول 9 (ردیفهای متفرقه) و جدول 24 (برآورد اعتبارات تهاتری و جمعیخرجی) مربوط به حوزه سلامت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، درمجموع، معادل 1,936,040,800 میلیون ریال برای حوزه سلامت پیشبینی شده که در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 حدود 2 درصد رشد داشته است.
- در میان ردیفهای مرتبط، برنامه بازپرداخت تسهیلات دریافتی بابت تأمین تجهیزات پزشکی و درمانی مبارزه با ویروس کرونا از محل جدول 8 لایحه، از 9,721,000 میلیون ریال با 175 درصد رشد در لایحه بودجه سال 1405 به 26,700,000 میلیون ریال رسیده است.
- همچنین باید اشاره داشت که ردیفهای متفرقه مندرج در جدول 24 لایحه با عنوانهای (سازمان بیمه سلامت ایران و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح- جبران زیان انباشته، طرحهای تملکداراییهای سرمایهای حوزه بهداشت و درمان با اولویت اجرای تکالیف برنامه هفتم توسعه و پیشرفت، صندوقهای رفاه دانشجویان وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی بابت تعمیر، تجهیز و ساخت خوابگاههای دانشجویی براساس موافقتنامه متبادله با سازمان برنامه، تسویه اعتباری یارانههای دولت در زنجیره تأمین و تولید (موضوع بند «ب» ماده (71) قانون برنامه هفتم) با مجموع 600,000,000 میلیون ریال بهعنوان ردیفهای جدید در لایحه بودجه سال 1405 برای حوزه سلامت در نظر گرفته شده است.
- مجموع اعتبارات پیشبینی شده از محل ردیفهای مندرج در جدول 9 لایحه نیز در حوزه سلامت با 13 درصد رشد نسبت به قانون بودجه سال 1404 در لایحه بودجه سال 1405 به 280,700,000 میلیون ریال رسیده است.
- 800000000 میلون ریال اعتبار موضوع ردیف تسویه بدهی دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی، موضوع بند «ج» تبصره «4» نیز بهدلیل عملیاتی نشدن آن در طول سال جاری در لایحه نیز تکرار نشده است.
جزئیات اعتبارات متفرقه پیشبینی شده برای حوزه سلامت در لایحه بودجه سال 1405 در جدول 11 ارائه شده است.
جدول 11. مقایسه اعتبارات ردیفهای متفرقه ذیل حوزه سلامت در لایحه بودجه سال 1405 با قانون بودجه سال 1404 (میلیون ریال)[4][5]
|
شماره جدول قانون |
طبقهبندی قانون سال 1404 |
عنوان |
مصوب سال 1404 |
لایحه بودجه سال 1405 |
درصد رشد |
||||||
|
عمومی |
تملک |
جمع |
عمومی |
تملک |
جمع |
عمومی |
تملک |
جمع |
|||
|
جدول 8، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی - تملکدارایی مالی |
105000-6 |
تسویه بدهی دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی، موضوع بند «ج» تبصره (4) |
800,000,000 |
0 |
800,000,000 |
0 |
0 |
0 |
-100 |
-100 |
|
|
105000-8 |
بازپرداخت تسهیلات دریافتی بابت تأمین تجهیزات پزشکی و درمانی مبارزه با ویروس کرونا |
9,721,000 |
0 |
9,721,000 |
26,700,000 |
0 |
26,700,000 |
175 |
175 |
||
|
جمع جدول 8 وزارت بهداشت |
809,721,000 |
0 |
809,721,000 |
26,700,000 |
0 |
26,700,000 |
-97 |
-97 |
|||
|
جدول 24، برآورد اعتبارات تهاتری و جمعیخرجی |
850004 |
سازمان بیمه سلامت ایران و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح، جبران زیان انباشته |
0 |
0 |
0 |
400,000,000 |
0 |
400,000,000 |
|||
|
830007 |
طرحهای تملکداراییهای سرمایهای حوزه بهداشت و درمان با اولویت اجرای تکالیف برنامه هفتم توسعه و پیشرفت |
0 |
0 |
0 |
0 |
100,000,000 |
100,000,000 |
||||
|
830019 |
صندوقهای رفاه دانشجویان وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، بابت تعمیر، تجهیز و ساخت خوابگاههای دانشجویی براساس موافقتنامه متبادله با سازمان برنامه |
0 |
0 |
0 |
0 |
50,000,000 |
50,000,000 |
||||
|
850003 |
تسویه اعتباری یارانههای دولت در زنجیره تأمین و تولید (موضوع بند «ب» ماده (71) قانون برنامه هفتم) |
50,000,000 |
50,000,000 |
||||||||
|
جمع جدول 24 وزارت بهداشت |
0 |
0 |
0 |
450,000,000 |
150,000,000 |
600,000,000 |
|||||
|
جدول 9 ردیفهای متفرقه |
530000-13 |
وزارت بهداشت، اعتبارات موضوع ماده (37) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقرات مالی دولت [۲] |
0 |
80,000,000 |
80,000,000 |
0 |
65,000,000 |
65,000,000 |
-19 |
-19 |
|
|
550000-38 |
دانشگاه علوم پزشکی شیراز - کمک به پیوند اعضا |
1,500,000 |
0 |
1,500,000 |
1,500,000 |
0 |
1,500,000 |
0 |
0 |
||
|
550000-66 |
مرکز تحقیقات ژنتیک - میبد |
120,000 |
0 |
120,000 |
0 |
0 |
0 |
-100 |
-100 |
||
|
550000-86 |
اضافهکاری مشمولین قانون ارتقای بهرهوری کارکنان نظام سلامت |
150,000,000 |
0 |
150,000,000 |
169,200,000 |
0 |
169,200,000 |
13 |
13 |
||
|
550000-90 |
استخدامهای جدید دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی |
15,000,000 |
0 |
15,000,000 |
18,000,000 |
0 |
18,000,000 |
20 |
20 |
||
|
550000-149 |
وزارت بهداشت - کمک به احداث مرکز جامع اوتیسم ایران |
0 |
1,000,000 |
1,000,000 |
0 |
1,000,000 |
1,000,000 |
0 |
0 |
||
|
550000-174 |
دانشکده علوم پزشکی میبد - احداث و توسعه خوابگاه دانشجویی و سالن غذاخوری |
0 |
200,000 |
200,000 |
0 |
0 |
0 |
-100 |
-100 |
||
|
جدید |
وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی - حق اشتراک پایگاههای علمی بینالمللی |
0 |
0 |
0 |
6,000,000 |
0 |
6,000,000 |
||||
|
جدید |
وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی - کمکهزینه متعهدین خدمت در رشتههای علوم پزشکی |
0 |
0 |
0 |
20,000,000 |
0 |
20,000,000 |
||||
|
جمع جدول 9 |
166,620,000 |
81,200,000 |
247,820,000 |
214,700,000 |
66,000,000 |
280,700,000 |
29 |
-19 |
13 |
||
|
جدول 15 |
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی - حقوق و عوارض گمرکی شامل واردات هیئت امنای صرفه جویی ارزی در معالجه بیماران |
50,000,000 |
0 |
50,000,000 |
0 |
0 |
0 |
-100 |
-100 |
||
|
مجموع کل اعتبارات متفرقه |
1,571,270,000 |
329,306,000 |
1,900,576,000 |
1,438,381,800 |
497,659,000 |
1,936,040,800 |
-8 |
51 |
2 |
||
8. اعتبارات مربوط به برنامه پزشکی خانواده در لایحه بودجه سال 1405 و مقایسه آن با قانون بودجه سال 1404 کل کشور
در راستای اجرای احکام مرتبط با قانون برنامه هفتم توسعه جمهوری اسلامی ایران درخصوص اجرای برنامه پزشکی خانواده در کشور، در لایحه بودجه سال 1405، درمجموع 762,000,000 میلیون ریال برای این موضوع پیشبینی شده است که در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 معادل 124 درصد رشد را نشان میدهد.
البته بیشتر این افزایش مربوط به اضافه شدن سه برنامه با عنوان کاهش پرداختی بیماران (فرانشیز) در سطح دو و سه خدمات درمانی بستری و سرپایی صرفاً در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع با اعتبار 125,000,000 میلیون ریال، تأمین، تربیت نیروی انسانی تخصصی و نگاهداشت نیروی انسانی در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع با اعتبار 15,000,000 میلیون ریال و جدید، پرداخت ترکیبی مشوقهای نظام ارجاع در سطح دو و سه به پزشکان و مراکز درمانی و خرید راهبردی از بخش غیردولتی صرفاً در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع با اعتبار 220,000,000 میلیون ریال است. همچنین در لایحه بودجه سال 1405، اعتبار مربوط به برنامه راهبری اجرای برنامه پزشک خانواده (شهری و روستایی) و نظام ارجاع با کاهش 60درصدی و تأمین و راهاندازی واحدها برای اجرای برنامه پزشک خانواده با کاهش 50درصدی بهترتیب به 4,000,000 و 10,000,000 میلیون ریال رسیده است. این درحالی است که اعتبارات مربوط به برنامه تأمین زیرساختهای الکترونیک در اجرای برنامه پزشک خانواده نیز در لایحه بودجه رشد 20درصدی و برنامه اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع سطح یک شهری نیز رشد 25درصدی را در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 نشان میدهد.
جزئیات اعتبارات مربوط به برنامههای مذکور به شرح جدول 12 نشان داده شده است.
جدول 12. مقایسه اعتبارات برنامههای مربوط به طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع در قانون بودجه سال 1404 و لایحه بودجه سال 1405 (میلیون ریال) [۴][۵]
|
عناوین برنامه پزشک خانواده در ارزشافزوده و هدفمندی در قانون بودجه سال 1404 |
عناوین برنامه پزشک خانواده ارزشافزوده و هدفمندی در لایحه بودجه سال 1405 |
مصوب سال 1404 |
لایحه بودجه سال 1405 |
درصد رشد برنامه |
||||
|
ارزش افزوده |
هدفمندی |
جمع کل |
ارزش افزوده |
هدفمندی |
جمع کل |
|||
|
راهبری اجرای برنامه پزشک خانواده (شهری و روستایی) |
راهبری اجرای برنامه پزشک خانواده (شهری و روستایی) و نظام ارجاع |
10,000,000 |
0 |
10,000,000 |
0 |
4,000,000 |
4,000,000 |
-60 |
|
ارائه خدمات پیشگیری و سطح یک به روستاییان و جامعه عشایری |
ارائه خدمات پیشگیری و سطح یک به روستاییان و جامعه عشایری |
100,000,000 |
0 |
100,000,000 |
100,000,000 |
26,000,000 |
126,000,000 |
26 |
|
اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع سطح یک شهری |
اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع سطح یک شهری |
200,000,000 |
0 |
200,000,000 |
150,000,000 |
100,000,000 |
250,000,000 |
25 |
|
تأمین و راهاندازی واحدها برای اجرای برنامه پزشک خانواده |
تأمین و راهاندازی واحدها برای اجرای برنامه پزشک خانواده |
20,000,000 |
0 |
20,000,000 |
0 |
10,000,000 |
10,000,000 |
-50 |
|
تأمین زیرساختهای الکترونیک در اجرای برنامه پزشک خانواده |
تأمین زیرساختهای الکترونیک در اجرای برنامه پزشک خانواده |
10,000,000 |
0 |
10,000,000 |
0 |
12,000,000 |
12,000,000 |
20 |
|
کاهش حق امتیاز (فرانشیز) |
کاهش پرداختی بیماران (فرانشیز) در سطح دو و سه خدمات درمانی بستری و سرپایی صرفاً در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع |
0 |
0 |
0 |
65,000,000 |
60,000,000 |
125,000,000 |
|
|
تأمین، تربیت نیروی انسانی تخصصی حوزه سلامت در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع |
تأمین، تربیت نیروی انسانی تخصصی و نگاهداشت نیروی انسانی در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع |
0 |
0 |
0 |
0 |
15,000,000 |
15,000,000 |
|
|
|
جدید، پرداخت ترکیبی و مشوقهای نظام ارجاع در سطح دو و سه به پزشکان و مراکز درمانی و خرید راهبردی از بخش غیردولتی صرفاً در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع |
0 |
0 |
0 |
120,000,000 |
100,000,000 |
220,000,000 |
|
|
جمع |
340,000,000 |
0 |
340,000,000 |
435,000,000 |
327,000,000 |
762,000,000 |
124 |
|
اعتبارات ردیفهای درآمد - هزینه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در لایحه بودجه سال 1405 و مقایسه آن با قانون بودجه سال 1404 کل کشور
براساس اعتبارات مربوط به لایحه بودجه سال 1405 در موضوع درآمد و هزینه وزارت بهداشت، باید اشاره داشت که:
- در راستای اجرای ماده (43) قانون مالیات بر ارزشافزوده (مصوب 1400)[۳]، ماده (37) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) (مصوب 1393)[۲]: درآمد از محل مربوط به مالیات سلامت (موضوع ماده (43) قانون مالیات بر ارزشافزوده) در لایحه بودجه سال 1405 به 1,136,000 میلیون ریال رسیده که سهم وزارت بهداشت با رشد 26 درصد نسبت به قانون بودجه سال 1404 به 933,413,000 میلیون ریال رسیده است. همانطورکه اشاره شده، مجموع برآورد اعتبارات ردیف درآمدی موضوع مالیات بر ارزشافزوده سهم سلامت 1130000000 میلیون ریال پیشبینی شده است که بهموجب برخی قوانین در اختیار دستگاهها و برنامههای دیگر نیز قرار خواهد گرفت. بهاینترتیب که طبق ماده (۷۲) قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، دولت مکلف است برای اجرای این قانون، بودجه لازم را از محلهایی همچون یک درصد مالیات بر ارزشافزوده و 10 درصد منابع ماده (۳۷) قانون تنظیم مقررات مالی دولت (سهم سلامت از مالیات ارزشافزوده) تأمین کند. بنابراین مطابق این قانون، 11 درصد از این اعتبارات برای مصارف قانون مذکور اختصاص مییابد.
همچنین، براساس بند «ث» ماده (۷۸) قانون برنامه هفتم، ۰٫۲۷ درصد از 9 درصد مالیات بر ارزشافزوده نیز به ساماندهی امور جوانان و ترویج ورزش (سهم وزارت ورزش و جوانان ۶۰ درصد و آموزش و پرورش ۴۰ درصد است) اختصاص مییابد، مطابق بند «ت» ماده (۹۲) قانون برنامه هفتم نیز ۰٫۲ درصد دیگر از مالیات بر ارزشافزوده به تخریب، بازسازی و تجهیز مدارس و دانشگاههای خاص اختصاص داده میشود.
علاوهبر این، قانون استفاده متوازن از امکانات کشور (مصوب ۱۳۹۳) دولت را مکلف میکند 3 درصد از اعتبارات بودجه عمومی را برای کاهش شکاف توسعهای مناطق کمترتوسعهیافته تخصیص دهد. درمجموع این موارد 14.47 درصد میشود که سهم آن از منابع مالیات بر ارزشافزوده سهم سلامت رقمی معادل 163511000 میلیون ریال میگردد که با کسر از مجموع 1130000000 میلیون ریال از منابع مذکور، سهم باقیمانده 966489000 میلیون ریال خواهد شد که با رقم مندرج در لایحه (933412800 میلیون ریال) 33076200 میلیون ریال اختلاف دارد. بهعبارتی، در عمل حدود ۱۸ درصد (بهجای 14/47 درصد) از این منابع کسر شده که حدود ۳٫۵ واحد درصد نسبت به ارقام مشخص شده در قوانین بیشتر است.
- در راستای اجرای ماده (30) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) [۲]- مصوب 1393: اعتبار درآمدی از محل حق بیمه شخص ثالث و سرنشین و مازاد نیز در لایحه بودجه سال 1405 معادل 270,000,000 میلیون ریال پیشبینی شده که سهم وزارت بهداشت از این محل 270,000,000 میلیون ریال در نظر گرفته شده است که نسبت به قانون بودجه سال 1404 حدود 130 درصد رشد را نشان میدهد.
- در راستای اجرای بند «ح» ماده (73) قانون برنامه هفتم توسعه و اخذ مالیات بر دخانیات: درآمد از محل مذکور در لایحه بودجه سال 1405 معادل 144,900,000 میلیون ریال بوده که با رشد 47درصدی، سهم وزارت بهداشت معادل 73,000,000 میلیون ریال پیشبینی شده است.
- در راستای اجرای ماده (48) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) [۲]- مصوب 1393: درخصوص درآمد حاصل از اخذ عوارض از تولید کالا و خدمات آسیبرسان به سلامت و داروهای با سوءمصرف (موضوع مواد (48) و (69) قانون الحاق(2) نیز در لایحه بودجه سال 1405، معادل 30,050,000 میلیون ریال پیشبینی شده که سهم وزارت بهداشت با رشد 24درصدی نسبت به قانون بودجه سال 1404، معادل 26,000,000 میلیون ریال در نظر گرفته شده است.
- در راستای اجرای ماده (69) قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران (1407 - 1403): درآمد حاصل از یک درصد فروش هر دستگاه خودرو، ماشینهای سنگین و سبک و موتورسیکلت (موضوع بند «ج» ماده (69) قانون برنامه هفتم) نیز در لایحه بودجه حدود 50,000,000 میلیون ریال برآورد شده است که باتوجهبه سهم در نظر گرفته شده برای سازمان اورژانس کشور (25000 میلیون ریال)، در مقایسه با قانون بودجه سال 1404 رشد حدود 38درصدی را نشان میدهد. شایان ذکر است که مطابق محاسبات سازمان اورژانس (براساس ارقام مربوط به سال 1404)، سهم سازمان از منابع موضوع بند «ج» ماده (69) قانون برنامه هفتم حداقل 91715820 میلیون ریال برآورد شده است که فاصله زیادی با رقم درج شده در لایحه دارد.
جدول 13 جزئیات مربوطه را براساس گزارش سازمان اورژانس نشان میدهد.
جدول 13. برآورد یک درصد فروش سهم سازمان اورژانس در سال 1404 (میلیون ریال)[۷]
جدول 13. اعتبارات ردیف های درآمد - هزینه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در لایحه بودجه سال 1405 و مقایسه آن با قانون بودجه سال 1404 کل کشور (میلیون ریال) [۴][۵]
|
کد درآمدی |
عنوان کد درآمدی |
مصوب در بودجه سال 1404 کل کشور |
لایحه در بودجه سال 1405 کل کشور |
درصد سهم رشد وزارت لایحه 1405 به مصوب 1404 |
توضیحات |
||||||||||
|
جدول 5 قانون- درآمدها |
جدول 7 و 1-7 |
جدول 5 قانون - درآمدها |
جدول 7 و 1-7 |
||||||||||||
|
درآمد عمومی |
درآمد اختصاصی |
جمع |
اعتبار سهم وزارت |
درآمد عمومی |
درآمد اختصاصی |
جمع |
اعتبار سهم وزارت |
||||||||
|
هزینهای |
تملکدارایی |
جمع کل |
هزینهای |
تملکدارایی |
جمع کل |
||||||||||
|
110513 |
مالیات سلامت (موضوع ماده (43) قانون مالیات بر ارزشافزوده) |
897,250,000 |
897,250,000 |
479,200,000 |
260,000,000 |
739,200,000 |
1,136,000 |
1,136,000 |
673,413,000 |
260,000,000 |
933,413,000 |
26 |
|||
|
120102 |
حق بیمه شخص ثالث و سرنشین و مازاد |
117,840,000 |
117,840,000 |
117,840,000 |
117,840,000 |
270,000,000 |
270,000,000 |
260,000,000 |
10,000,000 |
270,000,000 |
129 |
||||
|
110515 |
مالیات بر مصرف سیگار (موضوع جزء «1» بند «ح» ماده (73) ق. ب. ه. پ) |
110,000,000 |
110,000,000 |
6,000,000 |
43,500,000 |
49,500,000 |
144,900,000 |
144,900,000 |
25,000,000 |
48,000,000 |
73,000,000 |
47 |
اعتبارات هزینهای منظور شده در ردیف 73000145 مربوط به سازمان بیمه سلامت لحاظ شده است. |
||
|
160109 |
درآمد حاصل از اخذ عوارض از تولید کالا و خدمات آسیبرسان به سلامت و داروهای با سوءمصرف (موضوع مواد (48) و (69) قانون الحاق (2) |
30,000,000 |
30,000,000 |
21,000,000 |
21,000,000 |
30,050,000 |
30,050,000 |
26,000,000 |
26,000,000 |
24 |
از اعتبارات هزینهای، مبلغ 24000 میلیارد ریال در ردیف متفرقه 73000058 برای وزارت بهداشت و مبلغ 2000 میلیارد ریال در ردیف متفرقه 73000184 برای سازمان اورژانس کشور لحاظ شده است. |
||||
|
160129 |
درآمد حاصل از یک درصد فروش هر دستگاه خودرو، ماشینهای سنگین و سبک و موتورسیکلت (موضوع بند «ج» ماده (69) ق. ب. ه.) |
40,000,000 |
40,000,000 |
20,000,000 |
20,000,000 |
40,000,000 |
50,000,000 |
50,000,000 |
25,000,000 |
25,000,000 |
-38 |
25000 میلیارد ریال اعتبار مربوطه در ردیف 7300061 برای سازمان اورژانس و مبلغ 25000 میلیارد ریال (تملکدارایی سرمایهای) در ردیف 7300064 برای هلال احمر لحاظ شده است. |
|||
امور بهداشت و درمان (سلامت) در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، 6,711,351,578 میلیون ریال شامل اعتبارات مربوط به خدمات سرپایی، خدمات بیمارستانی، خدمات بهداشت عمومی، تحقیق و توسعه در بهداشت و درمان و بهداشت و درمان طبقهبندی نشده در جاهای دیگر برای امور سلامت پیشبینی شده است که حدود 170 درصد نسبت به قانون بودجه سال1404 رشد نشان میدهد. بیشترین سهم از این اعتبارات به خدمات بیمارستانی (۵۹ درصد) و پس از آن خدمات سرپایی (۲۲ درصد) اختصاص یافته است و خدمات بهداشت عمومی و تحقیق و توسعه درمجموع ۱۵ درصد از مجموع اعتبارات امور سلامت را شامل میشود. مابقی اعتبارات نیز (حدود ۴ درصد) بهعنوان بهداشت و درمان طبقهبندی نشده در جاهای دیگر پیشبینی شده است.
همچنین در لایحه بودجه سال 1405، 10,329,198,117 میلیون ریال برای وزارت بهداشت و زیرمجموعههای آن پیشبینی شده است که نسبت به قانون سال 1404 (8,265,934,271 میلیون ریال) 25 درصد رشد نشان میدهد. از مجموع اعتبارات پیشبینی شده برای حوزه سلامت، بیشترین سهم مربوط به دانشگاههای علوم پزشکی است که نسبت به قانون 41 درصد رشد داشته است. اعتبارات تملکداراییهای سرمایهای دانشگاههای علوم پزشکی در لایحه 15 درصد افزایش یافته، درحالیکه مجموع اعتبارات در کل لایحه رشدی نداشته است. اعتبارات پیشبینی شده برای اجرای برنامه پزشکی خانواده، در لایحه نسبت به قانون بودجه رشد ۱۲۴درصدی را نشان میدهد. همچنین سهم وزارت بهداشت از محل حق بیمه شخص ثالث و سرنشین و مازاد در لایحه نسبت به قانون با رشد ۱۳۰درصدی نسبت به قانون به 270000000 میلیون ریال رسیده است. اعتبارات مربوط به شرکت توسعه و تجهیز مراکز بهداشتی- درمانی و تجهیزات پزشکی کشور نیز در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با رشد حدود ۵۰درصدی روبهرو بوده که از محل اعتبارات تملکدارایی سرمایهای تأمین شده است.
در لایحه بودجه سال 1405، درآمدهای اختصاصی دانشگاههای علوم پزشکی رشد 62درصدی را نشان میدهد؛ درآمدهایی که از طریق پرداختهای سازمانهای بیمهگر و پرداخت از جیب مردم محقق خواهد شد و باتوجهبه اینکه رشد سهم دولت از اعتبارات سازمان بیمه سلامت فقط حدود ۳۰ درصد بوده است، بنابراین تحقق این درآمدها و جلوگیری از فشار مضاعف بر پرداخت از جیب مردم، منوط به تخصیص بهنگام و کافی سهم دولت و همچنین تحقق سایر ردیفهای درآمدی بیمه ازجمله جبران زیان انباشته و منابع دارویار است. البته درحالیکه برآورد این سازمان از اعتبار سهم دولت در لایحه حدود 1700000000 میلیون ریال است، اعتبار پیشبینی شده (حدود 900000000 میلیون ریال)، حدود 800000000 میلیون ریال با نیاز برآورد شده فاصله دارد. این درحالی است که مطابق بند «پ» ماده (۷۳)، دولت مکلف است پرداخت سرانه حق بیمه پایه سلامت افرادی را که بهعهده دارد، بهصورت کامل در لوایح بودجه سنواتی پیشبینی کند و 100 درصد آن را با رعایت قوانین مرتبط به سازمان بیمه سلامت ایران تخصیص دهد. اگرچه دولت با پیشبینی اعتباری معادل ۴۰۰ هزار میلیارد ریال دیگر سعی کرده است بخشی از زیان انباشته سازمان (شامل سهم بیمه خدمات درمانی نیروهای مسلح) را جبران کند، این میزان نیز با منابع مورد نیاز برای جبران کامل زیان انباشته قبلی و سال آینده فاصله دارد. سازمان بیمه سلامت در سال ۱۴۰۳ با زیان انباشته حدود 28800000 میلیون ریال مواجه بوده و برآورد زیان سال ۱۴۰۴ نیز 400000000 میلیون ریال است که باتوجهبه روند موجود و اعتبارات پیشبینی شده برای سال 1405 افزایش نیز خواهد یافت. فقدان شفافیت در تعیین سهم سازمانهای بیمه سلامت ایران و خدمات درمانی نیروهای مسلح از اعتبارات جبران زیان انباشته و همچنین سهم صندوق حمایت از بیماران خاص و صعبالعلاج از اعتبارات سازمان بیمه سلامت نیز، بهدلیل ایجاد ابهام، مغایر با بند «۹» سیاستهای کلی نظام قانونگذاری [۱] مبنیبر رعایت اصول شفافیت و عدم ابهام است و روند فزاینده زیان انباشته، لزوم توجه به سازوکارهای مدیریت هزینهها ازجمله تمرکز بر پیشگیری و استقرار نظام ارجاع را (در کنار جبران زیان و پیشبینی منابع کافی) نشان میدهد. مطابق بند «ب» ماده (۷۰) قانون برنامه هفتم، سازمان برنامه و بودجه مکلف است منابع بودجه عمومی سلامت با ماهیت بیمهای را صرفاً از طریق نظام بیمه با محوریت وزارت بهداشت تخصیص دهد؛ باوجود این، بخشی از منابع، مانند منابع موضوع ماده (۳۰) قانون الحاق برخی مواد (اختصاص 10 درصد از حق بیمه شخص ثالث)، ماده (۴۶) (10 درصد خالص وجوه حاصل از هدفمند کردن یارانهها) و ماده (۴۳) قانون مالیات بر ارزشافزوده [۳] (مالیات سلامت) در لایحه بودجه کماکان خارج از نظام بیمهای پیشبینی شده است. همچنین در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، مبلغ 850000000 میلیون ریال برای مابهالتفاوت نرخ ارز دارو و شیر خشک اطفال با نرخ ترجیحی 258500 تومانی پیشبینی شده است. نامشخص بودن سهم سلامت از این مقدار نیز مبهم بوده و مغایرتی با اصول قانونگذاری ایجاد کرده است. در همین راستا پیشنهاد میشود موارد ذیل در دستور اصلاح لایحه و تصویب قرار گیرد:
· منابع مالی دارای ماهیت بیمهای، ازجمله درآمدهای حاصل از حق بیمه شخص ثالث، هدفمندی یارانهها و مالیات سلامت، مطابق ماده (۷۰) قانون برنامه هفتم، به بیمه پایه سلامت الحاق شود.
· ردیف 85000-4 جدول (24) لایحه تحت عنوان سازمان بیمه سلامت و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح - جبران زیانانباشته به طرق مختلف، از 40 همت به 80 همت افزایش یابد.
· سهم دقیق سازمان بیمه سلامت ایران و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح از اعتبارات جبران زیان انباشته تفکیک و درج شود.
· سهم صندوق حمایت از بیماران خاص و صعبالعلاج از اعتبارات سازمان بیمه سلامت بهصورت شفاف و جداگانه در قانون بودجه درج شود.
· سهم مصارف سلامت از ردیف درآمدی 110513 موضوع مالیات سلامت از 933413000 میلیون ریال به 96389000 میلیون ریال افزایش یابد.
· سهم سلامت از منابع ارزی ترجیحی تعیین و به جدول الزامات لایحه بودجه سال 1405 اضافه شود.
· مبلغ ردیف درآمدی شماره 160129 جدول 3 (پیوست 2) لایحه بودجه سال 1405 تحت عنوان درآمد حاصل از فروش هر دستگاه خودرو، ماشینآلات سنگین و سبک و موتورسیکلت (موضوع بند «ج» ماده (69) قانون برنامه هفتم پیشرفت) از 50000000 میلیون ریال به 200000000 میلیون ریال افزایش یابد و سهم وزارت بهداشت و جمعیت هلال احمر از مبلغ مذکور به 110000000 میلیون ریال اصلاح شود.
· شمول قانون تامین اجتماعی مصوب 1354/04/03 به دستیاران علوم پزشکی (رزیدنت) از لحاظ بیمه درمان و بازنشستگی در دوران تحصیل بدون تعهد استخدامی برای دولت به موارد موجود در جدول الزامات لایحه بودجه سال 1405 اضافه شود.
· در اجرای ماده (182) قانون آییننامه داخلی مجلس، و نیز ایجاد بستر لازم بهمنظور نظارت بر اجرای قانون برنامه، احکام جزئی مرتبط از قانون برنامه هفتم، از حیث اجرا یا عدم اجرا بهجهت تأمین مالی در لایحه بودجه تعیین تکلیف شوند.
· درنهایت باتوجهبه رشد روزافزون هزینههای سلامت، که در ارقام مربوط به زیان انباشته نیز ملاحظه میشود، و همچنین درمانمحوری در بودجهریزی حوزه سلامت، مدیریت هزینههای سلامت ازجمله از طریق اولویتدهی به حوزه پیشگیری اجتنابناپذیر است.