بررسی بخش دوم لایحه بودجه سال 1404 کل کشور (27): وزارت آموزش وپرورش

نوع گزارش : گزارش های تقنینی

نویسنده

کارشناس گروه آموزش و پرورش و فنی و حرفه ای دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی

چکیده
مجموع اعتبارات وزارت آموزش و پرورش (جمع جدول ۷ و جدول ۹) در لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ به میزان ۴,۷۵۱,۲۵۴,۹۱۷ میلیون ریال است که گویای رشد ۶۷/۸۳ درصدی بودجه آموزش وپرورش نسبت به قانون ۱۴۰۳ می باشد. با این اعتبارات سهم آموزش وپرورش از بودجه عمومی دولت ۸/۸۲ می باشد که کاهش آن نسبت به سال ۱۴۰۳ به دلیل تفاوت جمع مصارف بودجه عمومی دولت حاصل از یکپارچه سازی و لحاظ شدن برخی اعتبارات در سقف بودجه (فرا بودجه) نسبت به سال های گذشته است. البته با وجود افزایش قابل توجه بودجه آموزش وپرورش اما همچنان این اعتبارات نسبت به نیازهای واقعی که بر اساس برآورد این وزارت خانه ۷.۹۵۶.۸۹۳.۳۸۸ میلیون ریال (۷۹۵ هزار میلیارد تومان) می باشد، اختلاف دارد که این تفاوت به ویژه خود را در ردیف «ادارات کل آموزش وپرورش استان ها» که عمدتاً مربوط به پرداخت حقوق ودستمزد فرهنگیان در سال آتی است، نمایان خواهد ساخت. در ردیف های بودجه ای همچنین شاهد رشد تقریباً ۳ برابری اعتبارات ساخت وساز مدارس (سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس) می باشیم که تحت تأثیر مصوبات برنامه هفتم پیشرفت می باشد با این وجود اعتبارات برآورد شده نسبت به تکالیف برنامه کمتر می باشد و در این صورت نمی توان انتظار برآورده شدن آن ها را داشت. در لایحه بودجه ۱۴۰۴ همچنین مبالغی برای پاداش پایان خدمت بازنشستگان کل کشور و پرداخت دیون فرهنگیان بازنشسته ناشی از رتبه بندی معلمان در نظر گرفته شده است که هنوز تا پرداخت کامل مطالبات فرهنگیان ۲۲ هزار میلیارد تومان تفاوت دارد. در گزارش پیش رو ضمن واکاوی اعتبارات وزارت آموزش وپرورش، به چالش های بودجه ای این وزارتخانه در سال آینده و نسبت آنان با اهداف و تکالیف برنامه هفتم پیشرفت پرداخته شده است.

گزیده سیاستی

اعتبارات وزارت آموزش و پرورش در لایحه بودجه 1404 با رشد 67/83 درصدی نسبت به سال 1403 مجموعا 475 هزار میلیارد تومان است. با این اعتبار سهم آموزش و پرورش از بودجه عمومی 8/82است. باوجود افزایش قابل توجه اما این اعتبارات نسبت به نیاز آموزش و پرورش که براساس برآورد 7۹5 هزار میلیارد تومان است، اختلاف دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

 خلاصه مدیریتی

بیان / شرح مسئله

مجموع اعتبارات وزارت آموزش‌وپرورش در لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ با احتساب اعتبارات جدول ۷ و جدول ۹ (متفرقه اعمال نشده) به میزان 4.751.254.917 میلیون ریال (475 هزار میلیارد تومان) می‌باشد. از این میزان 3,963,244,917 میلیون ریال (396 هزار میلیارد تومان) مربوط به جدول ۷ و 788,010,000 میلیون ریال (78 هزار میلیارد تومان) مربوط به جدول 9 می‌باشد که عمدتاً ویژه پرداخت پاداش پایان‌خدمت بازنشستگان و بخشی از دیون رتبه‌بندی فرهنگیان بازنشسته می‌باشد. با این اعتبارات سهم آموزش‌وپرورش از بودجه عمومی دولت 82/8 می‌باشد که کاهش آن نسبت به سال ۱۴۰۳ به دلیل تفاوت جمع مصارف بودجه عمومی دولت حاصل از یکپارچه‌سازی و لحاظ شدن برخی اعتبارات در سقف بودجه (فرابودجه) نسبت به سال‌های گذشته است. نکته شایان ذکر آن است که با وجود افزایش قابل توجه اعتبارات وزارت آموزش‌وپرورش در لایحه بودجه ۱۴۰۴ اما همچنان این اعتبارات نسبت به نیازهای واقعی آموزش‌وپرورش برای کیفیت‌بخشی به آموزش، ارتقاء عدالت آموزشی، تکمیل پروژه‌های عمرانی، جبران کمبود فضا و تجهیزات و به‌ویژه پرداخت حقوق و دستمزد و مطالبات معوق فرهنگیان که جمعاً بر اساس برآورد این وزارت‌خانه 7.956.893.388 میلیون ریال (795 هزار میلیارد تومان) می‌باشد و جزئیات آن نیز در متن گزارش و همچنین جدول پیوست شماره ۲ آمده است، اختلاف دارد.

نقطه‌نظرات / یافته‌های کلیدی

بررسی جزئیات اعتبارات گویای نکاتی در خصوص بودجه وزارت آموزش‌وپرورش در سال ۱۴۰۴ می‌باشد که در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها اشاره شده‌است:

- اعتبارات ردیف «ادارات کل آموزش‌وپرورش استان‌ها» که در واقع حقوق و دستمزد معلمان سراسر کشور می‌باشد با افزایش 47 درصدی به 320 هزار میلیارد تومان رسیده است. این در حالی می‌باشد که برآورد این ردیف بر اساس استعلام به عمل آمده از وزارت آموزش‌وپرورش حدوداً 476 هزار میلیارد تومان است. این کم‌برآوردی گویای آن است که در سال آتی نیز همچون سال‌های گذشته پرداخت حقوق و دستمزد فرهنگیان به‌ویژه در ماه‌های انتهایی سال با مشکل و چالش مواجه بوده و نیازمند تخصیص مازاد است.

- بودجه تملک دارایی‌های سرمایه‌ای سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس به 32.9 هزار میلیارد تومان رسیده که به معنای رشد 177 درصدی (211.022.687 میلیون ریال) است. عمده این رشد چشم‌گیر به دلیل اعمال مصوبات قانون برنامه هفتم پیشرفت می‌باشد. همچنین در سال‌های گذشته برخی از ردیف‌های بودجه‌ای مرتبط با این سازمان به صورت غیرشفاف و پیش‌بینی نشده در بودجه قید می‌شد و در لایحه بودجه سال آینده اولاً این اعداد پیش‌بینی شده‌اند و ثانیاً از سایر جداول به جدول 1-7 (متفرقه اعمال شده) منتقل شده‌اند فلذا خود را در دل اعتبارات جدول ۷ نمایان ساخته‌اند.

- اعتبارات «فعالیت‌های پرورشی و امور تربیتی دانش‌آموزان» با کاهش ۲۳ درصدی نسبت به سال گذشته از 15.201.232 میلیون ریال (1.5 هزار میلیارد تومان) به 11.750.000 میلیون ریال (1.1 هزار میلیارد تومان) رسیده است. با این حساب سرانه فعالیت‌های پرورشی هر دانش‌آموز با احتساب جمعیت 13.513.801 دانش‌آموزان مدارس دولتی به میزان 86.948 تومان خواهد بود. به‌نظر می‌رسد سازمان برنامه و بودجه بخشی از اعتباراتی را که هر ساله به فعالیت‌های پرورشی اختصاص می‌یافت، در جدول ۹ (متفرقه اعمال نشده) به طرح نماد اختصاص داده است. و همچنین به طرح «بهداشت، سلامت و تربیت بدنی مدارس» چرا که ردیف مختص به این طرح، نسبت به سال پیش 92 درصد افزایش پیدا کرده است.

- در لایحه بودجه ۱۴۰۴ مجموعاً مبلغ 85 هزار میلیارد تومان برای پرداخت پاداش پایان‌خدمت بازنشستگان کل کشور در نظر گرفته شده‌است که بر اساس اطلاعات دریافتی از سازمان برنامه‌وبودجه حدود ۶۲ هزار میلیارد تومان از این مبلغ ویژه بازنشستگان آموزش‌وپرورش است. تأمین تمامی مبلغ تخمین زده شده برای بازنشستگان آموزش‌وپرورش با توجه به مطالبات و نارضایتی‌های انباشته شده ضروری می‌باشد و از سویی با توجه به بند ج ماده ۸۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت که به فرهنگیان رتبه‌های استادیار معلم و بالاتر اجازه می‌دهد ضمن دریافت پاداش بازنشستگی بدون اعمال فرآیند بازنشستگی خدمت خود را استمرار دهند، احتمال آن وجود دارد که حجم درخواست‌های دریافت پاداش پایان‌خدمت بیش از سال‌های گذشته باشد.

- در لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ حدود ۵۵ درصد بودجه دانشگاه فرهنگیان از محل درآمد اختصاصی (کسر ۴۵ درصد حقوق دانشجومعلمان) است و با توجه به عدم اصلاح این سهم نسبت به سال‌های گذشته، به‌معنای آن می‌باشد برخلاف رأی شماره ۱۹۱۹۱۲۶ مورخ 1402/۷/25 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، کسر ۴۵ درصد حقوق دانشجومعلمان در سال آتی همچنان به‌شیوه سابق ادامه خواهد داشت.

- درآمدهای اختصاصی سازمان مدارس غیردولتی و مراکز توسعه مشارکت‌های مردمی در سال ۱۴۰۴ افزایش 125 درصدی داشته است که موجب شده سهم درآمدهای اختصاصی این سازمان در بودجه آن از 20/24 به 38/14 برسد. از سویی بودجه هزینه‌ای این سازمان با ۱۱ درصد کاهش همراه بوده است. در واقع دولت ضمن کاستن از بودجه هزینه‌ای این سازمان از محل منابع عمومی دولت، درآمدهای اختصاصی آن را افزایش داده است.

- براساس تبصره بند «۳» ماده (۸۸) قانون برنامه هفتم پیشرفت دولت مکلف بوده است که نسبت به تأدیه دیون قانونی حسابرسی‌شده خود به صندوق ذخیره فرهنگیان اقدام قانونی به‌عمل آورد. مطابق اعلام صندوق ذخیره فرهنگیان این دیون تا 1403/6/31 به  78 هزار میلیارد ریال رسیده، در حالی که در لایحه بودجه تنها 20 میلیارد تومان دیده شده‌است. از سوی با توجه به استنکاف وزارت آموزش‌وپرورش از تصویب اساسنامه صندوق مطابق تکالیف برنامه هفتم پیشرفت و بند ک تبصره ۱۲ قانون بودجه ۱۴۰۰ باز هم پرداخت سهم دولت به صندوق منوط به تصویب اساسنامه شده‌است.

- اعتبارات یارانه شیر مدارس نشان می‌دهد که در سال آتی دولت عزم آن را دارد که به شکلی جدی توزیع شیر در مدارس مناطق کم‌برخوردار را دنبال نماید. به‌نظر می‌رسد با اعتبار در نظر گرفته‌شده، می‌توان حدود 400 میلیون پاکت شیر تهیه کرد که در صورت توزیع دو بار در هفته حدود 6/5 میلیون دانش‌آموز (تقریباً ۵۰ درصد دانش‌آموزان مدارس دولتی) را پوشش می‌دهد. با این محاسبه به‌نظر می‌رسد که بایستی شاخص‌گذاری مناطق تحت پوشش برای توزیع شیر را از صرف «مناطق کم‌برخوردار» جزئی‌تر و دقیق‌تر کرد.

- مجموع اعتبار در نظر گرفته‌شده برای بند «ج» تبصره «۸» قانون بودجه سال ۱۴۰۴ در خصوص خرید سه دستگاه خودرو از انواع سواری، دو اتاق (کابین) و مینی‌بوس 1000 میلیارد تومان می‌باشد. در حالی که برای عمل به این تکلیف حداقل نیازمند 5/26 هزار میلیارد تومان اعتبار می‌باشد.

- در جدول ۹ بودجه، اعتباری به میزان 9/7 هزار میلیارد تومان ویژه مطالبات بازنشستگان فرهنگی 1400/6/31 تا 14000/11/30 ناشی از اجرای قانون نظام رتبه‌بندی معلمان قید شده‌است. این در حالی می‌باشد که علاوه‌بر مبلغ فوق بدهی‌های دیگری نیز به‌عهده وزارت آموزش‌وپرورش است که پرداخت آنان نیز از آنجایی که عمدتاً مربوط به مشوق‌های در نظر گرفته‌شده در قوانین است، از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد. این مطالبات حدوداً 22 هزار میلیارد تومان است.

- ردیف اعتباری «تأمین و استانداردسازی سامانه گرمایشی و سرمایشی مدارس از محل دریافت عوارض گاز مصرفی از مشترکان» موضوع بند «ب» ماده (۶۵) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) در لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ از جدول ۹ حذف شده و به جدول ۱-۷ (اعتبارات متفرقه اعمال شده) با سقف برآوردی 2 هزار میلیارد تومان انتقال یافته است. این در حالی است که گزارش عملکرد دریافتی از سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس نشان می‌دهد که عملکرد این ماده بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۲ (با سهم 50 درصدی آموزش‌وپرورش) حدوداً ۵/۵ هزار میلیارد تومان است و تا پایان سال ۱۴۰۳ (با سهم 40 درصدی) حدود 4/8 هزار میلیارد تومان تخمین زده می‌شود. در واقع سقف ۲ هزار میلیاردی برآورد شده در جدول 1-7 لایحه موجب کاهش سهم آموزش‌وپرورش از این محل خواهد شد. این مسئله درباره عواید حاصل از قانون شورا هم صدق می‌کند. سقف براورد شده در جدول 5 در این خصوص 2.42 هزار میلیارد بوده است این در حالی است که گزارش عملکرد دریافتی از سازمان مدارس غیردولتی و مراکز توسعه مشارکت‌های مردمی نشان می‌دهد عواید حاصل از این قانون در سال 1401، 3.7 هزار میلیارد و در سال 1402 به حدود 14 هزار میلیاد رسیده است.

- بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۴ در نسبت با قانون برنامه هفتم پیشرفت گویای آن است که هر چند مصوباتی که موجب تنظیم‌گری مالی بوده‌اند اعمال شده و به بخشی از تکالیف جزئی نیز اعتباراتی تخصیص یافته است اما اعتبارات دستگاه‌ها متناسب با تکالیف و اهداف مندرج در برنامه هفتم نمی‌باشد و این به‌معنای آن است که با احتمال بسیار زیاد تکالیف برنامه هفتم در حوزه‌هایی همچون نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس انجام نشده خواهد ماند. همین وضعیت را می‌توان در خصوص تکالیف دیگری همچون افزایش 25 درصدی ظرفیت دانشگاه فرهنگیان موضوع جزء ۲ بند ث ماده ۹۲ قانون برنامه هفتم پیشرفت به تصویر آورد. در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که هر چند دولت به دنبال آن بوده است که برخی از احکام برنامه هفتم پیشرفت را در لایحه بودجه اعمال نماید اما احتمالاً به دلیل کمبود منابع مالی تنها موفق به پوشش برخی از جزئیات احکام و تکالیف مرتبط با تنظیم‌گری‌های مالی شده و در ایجاد بستر اعتبارات مالی برای اجرای احکام اصلی، ناموفق بوده است.

- با وجود آنکه در بند «پ» ماده ۹۲ قانون برنامه هفتم پیشرفت دولت مکلف شده بود که «معادل کمک‌های تحقق‌یافته خیرین جهت تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام آنان» را در لوایح بودجه منظور نماید اما این اعتبارات اکنون به صورت کامل در لایحه دیده نشده است. بر اساس گزارش‌های اخذ شده از سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس پیش‌بینی می‌شود که حداقل ۲۵ هزار میلیارد تومان برای انجام این تکلیف مورد نیاز بوده است.

پیشنهاد راهکار تقنینی، نظارتی یا سیاستی

براساس برخی از یافته‌های فوق‌الذکر پیشنهادات ذیل در چارچوب مقدورات مجلس شورای اسلامی برای اعمال اصلاحات در بخش دوم لایحه بودجه ۱۴۰۴ ارائه می‌شد:

- اصلاح اعتبارات پیش‌بینی شده در ردیف درآمدی 1401180 جدول ۵ مربوط به ۳ درصد عوارض موضوع بند (۳) ماده (۱۳) قانون تشکیل شوراهای آموزش‌وپرورش در استان‌ها، شهرستان‌ها و مناطق کشور و بند «ح» ماده 92 قانون برنامه هفتم پیشرفت؛

- درج ردیف درآمدی چهار درصد (۴%) سهم آموزش‌وپرورش از شهریه دریافتی توسط مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی (موضوع ماده ۲۰ قانون تأسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی)؛

- اصلاح عنوان ردیف 730000-46 جدول ۷-۱ و افزوده شدن عبارت «مالیات آستان قدس رضوی» به صدر ماده با به توجه به متن ماده ۷۸ قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲)؛

- تفکیک ردیف بودجه‌ای «پاداش پایان‌خدمت بازنشستگان کل کشور» از «پاداش پایان‌خدمت بازنشستگان آموزش‌وپرورش» همچون قانون بودجه ۱۴۰۳؛

- تخصیص بخشی از بودجه هزینه‌ای و تملک دارایی سرمایه‌ای ردیف «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی درسی» و «ستاد وزارت آموزش‌وپرورش» به ردیف «پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش»؛

- اصلاح پیش‌بینی اعتبارات موضوع بند (ب) ماده (65) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت(2) و بند (چ) ماده (92) قانون برنامه هفتم پیشرفت (ایمن و استانداردسازی سامانه گرمایشی و سرمایشی مدارس از محل دریافت عوارض گاز مصرفی از مشترکان) در ردیف 49-730000 جدول ۱-۷ (اعتبارات متفرقه اعمال شده)؛

- برگشت ردیف «بازسازی و نوسازی فضاهای آموزشی، پرورشی و ورزشی از محل مولدسازی دارایی‌های سازمان» به جدول ۹ لایحه بودجه.

1. مقدمه

بودجه به‌عنوان مهم‌ترین سند مالی سازمان‌ها از دو وجه دارای اهمیت است. نخست آنکه منابع مالی سازمان را تأمین می‌نماید و از این طریق تحقق بسیاری از اهداف و برنامه‌ها بدان وابسته است و ازسوی دیگر با تخصیص منابع به برنامه‌ها و اهداف مشخص، به‌نوعی موجب جهت‌دهی برنامه‌های سازمان می‌شود. از این رو بررسی دقیق لایحه‌های ارسالی از سوی دولت و انطباق آن با قوانین و سیاست‌های بالادستی امری ضروری و حیاتی در وظایف نظارتی مجلس شورای اسلامی می‌باشد. به‌ویژه آنکه سال ۱۴۰۴ دومین سال اجرای برنامه هفتم پیشرفت می‌باشد و انتظار آن است که بودجه به‌گونه‌ای تنظیم شود که اهداف در نظر گرفته‌شده در برنامه را محقق سازد. از این رو در گزارش پیش‌رو به بررسی جزئیات ردیف‌های بودجه‌ای مرتبط با وزارت آموزش‌وپرورش و نسبت آن با اسناد بالادستی به‌ویژ برنامه هفتم پیشرفت پرداخته خواهد شد.

۲. کلیات اعتبارات امور آموزش در لایحه بودجه 1404

جدول ۱ گویای اعتبارات امور آموزش در لایحه بودجه ۱۴۰۴ است. بنا به اطلاعات آمده کل بودجه امور آموزش 674 هزار میلیارد تومان می‌باشد که نسبت به سال گذشته 53/9 درصد رشد داشته است. از این میزان 92 درصد اعتبارات هزینه‌ای و ۸ درصد بودجه تملک دارایی‌های سرمایه‌ای است.

جدول ۱. اعتبارات امور آموزش و فصول ذیل آن در لایحه بودجه 1404                            (میلیون ریال)

عنوان

هزینه‌ای

تملک دارایی‌های سرمایه‌ای

جمع کل

قانون ۱۴۰۳

لایحه ۱۴۰۴

تغییر

قانون ۱۴۰۳

لایحه ۱۴۰۴

تغییر

قانون 1403

لایحه 1404

تغییر

کل آموزش

4,147,478,962

6,195,335,130

49/4

239,348,894

554,418,940

131/6

4,386,827,856

6,749,754,070

53/9

آموزش ابتدایی و پیش‌دبستانی

1,009,017,969

1,470,062,425

45/7

108,154,883

162,223,046

50

1,117,172,852

1,632,285,471

46/1

آموزش پیش‌دبستانی

2,648,210

4,959,142

87/3

-

-

-

2,648,210

4,959,142

87/3

آموزش ابتدایی

1,006,369,759

1,465,103,283

45/6

108,154,883

162,223,046

50

1,114,524,642

1,627,326,329

46/0

آموزش متوسطه

1,268,375,824

1,879,184,079

48/2

3,042,313

174,183,046

5,625/3

1,271,418,137

2,053,367,125

61/5

آموزش دوره اول متوسطه

679,263,129

985,106,960

45/0

-

97,777,045

-

679,263,129

1,082,884,005

59/4

آموزش دوره دوم متوسطه

589,112,695

894,077,119

51/8

3,042,313

76,406,001

2,411/4

592,155,008

970,483,120

63/9

آموزش عالی (دوره سوم)

684,387,091

990,119,293

44/7

83,903,610

157,182,467

87/3

768,290,701

1,147,301,760

49/3

آموزش سطح‌بندی نشده

38,734,672

59,003,147

52/3

3,206,645

5,190,000

61/9

41,941,317

64,193,147

53/1

آموزش وابسته به آموزش

171,091,287

374,675,397

119/0

425,757

490,000

15/1

171,517,044

375,165,397

118/7

تحقیق و توسعه در آموزش

116,994,694

271,351,772

131/9

7,334,363

10,277,369

40/1

124,329,057

281,629,141

126/5

آموزش طبقه‌بندی نشده در جای دیگر

858,877,425

1,150,939,017

34/0

33,281,323

44,873,012

34/8

892,158,748

1,195,812,029

34/0

اعتبارات فصول آموزش‌وپرورش (مجموع اعتبارات آموزش پیش‌دبستانی، ابتدایی و متوسطه) که حدوداً 368 هزار میلیارد تومان می‌باشد، 54/6 درصد از کل بودجه امر آموزش و 6/84٪ کل بودجه عمومی دولت است. نکته قابل توجه رشد ۵۰ برابری اعتبارات تملک دارایی سرمایه‌ای در آموزش متوسطه است.

3. نمایی از کلیات ردیف‌های اعتبارات وزارت آموزش‌وپرورش در لایحه بودجه ۱۴۰۴

بر اساس ردیف‌های مندرج در لایحه بودجه ۱۴۰۴ اعتبارات وزارت آموزش‌وپرورش (اعم از جدول ۷ و جدول ۹) مجموعاً 475 هزار میلیارد تومان است که به‌معنای رشد 67/83 درصدی اعتبارات وزارت آموزش‌وپرورش نسبت به قانون 1403 [۱] می‌باشد. با این میزان از اعتبارات، سهم وزارت آموزش‌وپرورش از مصارف بودجه عمومی دولت 8/82 درصد می‌باشد. در سال 1403 این سهم 9/98 و در سال ۱۴۰۲ نیز 10/57 بوده است. در مقایسه این سهم نسبت به سال‌های گذشته بایستی دقت داشت که در لایحه بودجه 1404 جمع مصارف بودجه عمومی دولت به علت یکپارچه‌سازی و لحاظ شدن برخی اعتبارات در سقف بودجه که در سال‌های پیش بیان نمی‌شده (فرابودجه)، بسیار متفاوت و 89/78 درصد بیشتر از سال ۱۴۰۳ است؛ به همین دلیل اعتبارات وزارت آموزش‌وپرورش با وجود افزایش خوبی که داشته‌اند اما سهم آن از مصارف بودجه عمومی دولت کاهشی بوده است. واقعی شدن بودجه عمومی دولت همچنین گویای آن است که در سال‌های گذشته سهم آموزش‌وپرورش از بودجه عمومی دولت، کمتر از مقادیر محاسبه شده بوده است.

 

جدول ۲. نمایی کلی از اعتبارات وزارت آموزش‌وپرورش در لایحه بودجه 1404            (میلیون ریال)

عنوان

قانون ۱۴۰۳

لایحه ۱۴۰۳

میزان تغییر

مصارف بودجه عمومی دولت

28,371,400,000

53,844,550,000

89/78

اعتبارات وزارت آموزش وپرورش (جدول ۷ ب)

2,605,973,208

3,963,244,917

52/08

اعتبارات ردیف‌های متفرقه انتقال نایافته (جدول ۹)

225,002,000

788,010,000

250/22

مجموع اعتبارات وزارت آموزش‌وپرورش

2,830,975,208

4,751,254,917

67/83

سهم اعتبارات آموزش‌وپرورش از مصارف بودجه عمومی دولت

9/98

8/82

-1/16

مأخذ: محاسبه شده از لایحه بودجه 1404.

با وجود افزایش قابل توجه بودجه وزارت آموزش‌وپرورش در لایحه بودجه ۱۴۰۴ اما همچنان این اعتبارات نسبت به نیازهای واقعی آموزش‌وپرورش که بر اساس برآورد این وزارت‌خانه (جدول پیوست ۲) به میزان 7.956.893.388 میلیون ریال (795 هزار میلیارد تومان) می‌باشد، اختلاف دارد.

۴. تفکیک اعتبارات تملک‌دارایی سرمایه‌ای و هزینه‌ای آموزش‌وپرورش در لایحه بودجه 1404

اعتبارات وزارت آموزش‌وپرورش به تفکیک تملک دارایی سرمایه‌ای و هزینه‌ای با صرف در نظر گرفتن اعتبارات جدول ۷ ب لایحه بودجه، در جدول ۳ گزارش شده‌است. در لایحه ۱۴۰۴ درآمدهای اختصاصی به تفکیک ذیل اعتبارات هزینه‌ای و تملک‌دارایی سرمایه‌ای در نظر گرفته شده‌است که در جدول ۳ به جهت امکان قیاس با قانون بودجه ۱۴۰۴ این درآمدها در مجموع اعتبارات هزینه‌ای و تملک‌دارایی سرمایه‌ای نیامده و به صورت جداگانه در نظر گرفته‌شده و بررسی درآمدها به تفکیک هزینه‌ای و تملک به بخش ۴ موکول شده‌است.

اطلاعات آمده در جدول ۳ نشان می‌دهد که اعتبارات هزینه‌ای این وزارتخانه 47 درصد و اعتبارات تملک‌دارایی سرمایه‌ای 156 درصد رشد داشته است و سهم اعتبارات هزینه‌ای از اعتبارات کل 89/04 درصد و سهم اعتبارات تملک‌دارایی سرمایه‌ای 9/26 درصد است. در لایحه ۱۴۰۴ تلاش شده‌است که علاوه‌بر افزایش چشمگیر بودجه تملک دارایی سرمایه‌ای، سهم این اعتبارات در مجموع اعتبارات آموزش‌وپرورش نیز افزایش قابل توجهی داشته باشد. این مسئله را می‌توان از اهتمام دولت به ساخت مدارس در سراسر کشور دانست.

جدول 3. تفکیک اعتبارات وزارت آموزش‌وپرورش در جدول ۷ ب لایحه بودجه 1404                       (میلیون ریال)

عنوان

قانون ۱۴۰۳

لایحه 1404

میزان تغییر 1404 نسبت به 1403

میزان

سهم از کل

میزان

سهم از کل

اعتبارات هزینه‌ای وزارت آموزش‌وپرورش

2.408.357.756

92/42

3.528.986.701

89/04

47

اعتبارات تملک دارایی سرمایه‌ای وزارت آموزش‌وپرورش

143.219.815

5/49

366.966.716

9/26

156

مجموع اعتبارات اختصاصی وزارت آموزش‌وپرورش

54.395.637

2/09

67.291.500

1/7

23/71

کل اعتبارات جدول ۷ ب

2.605.973.208

100

3.963.244.917

100

52/08

مأخذ: محاسبه شده از لایحه بودجه .1404

اما با در نظر گرفتن جمع اعتبارات جدول ۷ ب و جدول ۹ (اعتبارات متفرقه انتقال نیافته) لایحه وضعیت تفکیک بودجه‌ها متفاوت می‌شود. آنطور که در جدول ۴ مشاهده می‌شود به دلیل اعتباراتی که برای پرداخت پاداش پایان‌خدمت بازنشستگان و مطالبات ناشی از اجرای قانون نظام رتبه‌بندی معلمان دیده شده‌است، باز هم سهم بودجه‌های هزینه‌ای بیش از ۹۰ درصد می‌شود و سهم اعتبارات تملک‌دارایی سرمایه‌ای به 7/74 درصد کاهش می‌یابد. این بدین معناست که هر چند دولت در پی افزایش سهم بودجه‌های غیرپرسنلی در بودجه وزارت آموزش‌وپرورش است اما مطالبات و بدهی‌های انباشته شده در این وزارت‌خانه سد جدی در برابر این سیاست است.

جدول ۴. تفکیک اعتبارات وزارت آموزش‌وپرورش در جدول ۷ ب و ۹ لایحه بودجه 1404                    (میلیون ریال)

عنوان

قانون ۱۴۰۳

لایحه 1404

میزان تغییر 1404 نسبت به 1403

میزان

سهم از کل

میزان

سهم از کل

اعتبارات هزینه‌ای وزارت آموزش‌وپرورش

2.633.857.756

93/02

4.315.996.701

90/84

63/87

اعتبارات تملک دارایی سرمایه‌ای وزارت آموزش‌وپرورش

143.221.815

5/06

۳۶۷.۹۶۶.۷۱۶

7/74

156/92

مجموع اعتبارات اختصاصی وزارت آموزش‌وپرورش

54.395.637

1/92

67.291.500

1/42

23/71

کل اعتبارات جدول ۷ ب و جدول ۹

2.831.475.208

100

4.751.254.917

100

67/80

مأخذ: محاسبه شده از لایحه بودجه 1404.

۵. بررسی اعتبارات اختصاصی دستگاه‌های ذیل وزارت آموزش‌وپرورش در لایحه بودجه 1404

در جدول ۷ ب لایحه بودجه ۱۴۰۴ درآمدهای اختصاصی دستگاه‌های ذیل وزارت آموزش‌وپرورش به تفکیک هزینه‌ای و تملک‌دارایی سرمایه‌ای آمده که جزئیات آن در جدول ۵ قابل مشاهده است.

بر اساس این اطلاعات اعتبارات اختصاصی ستاد وزارت آموزش‌وپرورش با کاهش 29/72 درصدی مواجه بوده است که به‌نظر می‌رسد به دلیل کسر اعتبارات جدول ۱۲ بودجه با موضوع یک درصد اعتبارات شرکت هاست است که در قانون سال ۱۴۰۳ در مجموع درآمدهای اختصاصی لحاظ شده بود و در لایحه 1404 اعتباری برای این حوزه تعیین نشده است

 

جدول ۵. اعتبارات اختصاصی آموزش‌وپرورش در لایحه بودجه ۱۴۰۴                                           (میلیون ریال)

نام دستگاه

قانون 1403

لایحه 1404

درصد تغییر

سهم درآمد اختصاصی از کل بودجه دستگاه

هزینه‌ای

تملک‌دارایی

جمع

قانون 1403

لایحه 1404

ستاد وزارت آموزش وپرورش

9,739,091

5,359,000

1,486,000

6,845,000

-29/72

11/91

8/18

سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی

762,000

800,000

200,000

1,000,000

31/23

4/29

2/71

سازمان مدارس غیردولتی و مراکز توسعه مشارکت‌های مردمی

600,000

1,080,000

270,000

1,350,000

125

20/24

38/14

سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان

460,000

600,000

200,000

800,000

73/91

21/87

18/66

دانشگاه شهید رجایی

1,836,364

3,357,000

-

3,357,000

82/81

33/20

23/30

باشگاه دانش پژوهان جوان

-

210,000

-

210,000

-

-

11/11

سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک

150,000

140,000

60,000

200,000

33/33

6/99

7/68

دانشگاه فرهنگیان

34,500,000

40,500,000

10,000,000

50,500,000

46/38

52/31

55/37

سازمان آموزش‌وپرورش استثنائی

1,918,182

2,119,500

530,000

2,649,500

38/13

19/66

18/11

نهضت سواد آموزی

130,000

260,000

120,000

380,000

192/31

3/73

8/63

شرکت سهامی کانون پررورش فکری کودکان و نوجوانان

4,300,000

-

-

-

-100

28/84

0

مأخذ: محاسبه شده از لایحه بودجه 1404

نکته قابل توجه دیگر سهم حدود 55 درصدی درآمدهای اختصاصی در بودجه دانشگاه فرهنگیان است که این درآمد در واقع همان کسر 45٪ از حقوق دانشجومعلمان می‌باشد. این در حالی است که مطابق رأی شماره ۱۹۱۹۱۲۶ مورخ 1402/۷/25 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری بنا بر اصلاح شیوه کنونی کسر از حقوق بوده و اگر بنا بر اعمال این حکم بود، می‌بایست برخلاف رویه‌های سابق سهم درآمد اختصاصی دانشگاه فرهنگیان در بودجه کاهش یابد و مابه‌التفاوتی که از اصلاح کسر ۴۵٪ از حقوق ایجاد می‌شد از محل بودجه عمومی دولت تأمین شود. با وضعیت موجود لایحه اما به نظر می‌رسد شیوه سابق کسر از حقوق همچنان پا برجا مانده است و بخش عمده بودجه دانشگاه فرهنگیان از این محل خواهد بود.

این مسئله در خصوص دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی نیز به همین صورت است. درآمدهای این دانشگاه 82/81 درصد نسبت به سال گذشته افزایش داشته است و سهم درآمدهای اختصاصی در کل بودجه این دانشگاه افزایش 10 درصدی داشته و از 23/30 درصد به 33/20 درصد است.

مسئله دیگری که در تحلیل درآمدهای اختصاصی به چشم می‌آید، افزایش 125 درصدی اعتبارات اختصاصی سازمان مدارس غیردولتی و مراکز توسعه مشارکت‌های مردمی است که موجب شده سهم اعتبارات اختصاصی این سازمان در بودجه آن از 20/24 به 38/14 برسد. به‌ویژه آنکه بررسی ردیف بودجه دستگاه‌های ذیل وزارت آموزش‌وپرورش (جدول ۱ پیوست) نشان می‌دهد که بودجه هزینه‌ای این سازمان با ۱۱ درصد کاهش همراه بوده است. در واقع دولت ضمن کاستن از بودجه هزینه‌ای این سازمان از محل منابع عمومی دولت، اعتبارات اختصاصی آن را افزایش داده است.

اعتبارات سازمان نهضت سوادآموزی نیز در مجموع 192/31 درصد افزایش داشته است که احتمالاً به دلیل مأموریت‌های این سازمان در آموزش همگانی با تصویب بند ب ماده 91 قانون برنامه هفتم پیشرفت [۲ ّ] می‌باشد.

نکته قابل توجه دیگر آنکه کاهش 29/72 درصدی درآمدهای اختصاصی ستاد وزارت آموزش‌وپرورش در واقع به دلیل تغییراتی است که در پی اصلاح جدول ۱۲ قانون بودجه ۱۴۰۳ در اواسط سال جاری به وجود آمد و این اعتبارات تقریباً به حدود یک‌نهم کاهش یافت اما اعداد جدول 12 به‌تبع آن اصلاح نشده است. به بیان دیگر اعتبار اختصاصی سال گذشته ستاد وزارت آموزش‌وپرورش غیرواقعی است و از این حیث مغایر جزء ق بند 3 سیاست‌های کلی برنامه پنج ساله هفتم مبنی بر واقعی کردن منابع و مدیریت مصارف دولت و اجتناب از کسر بودجه [۳] است.        

۶. تحلیلی بر اعتبارات دستگاه‌های ذیل وزارت آموزش‌وپرورش در لایحه بودجه ۱۴۰۴

اعتبارات دستگاه‌های ذیل وزارت آموزش‌وپرورش مستخرج از جدول ۷ ب لایحه بودجه ۱۴۰۴ در جدول شماره ۱ پیوست این گزارش مشاهده می‌شود. مجموع این اعتبارات 3,963,244,917 میلیون ریال می‌باشد که نسبت به نیازهای واقعی آموزش‌وپرورش که بر اساس برآورد این وزارت‌خانه (پیوست ۲) به میزان 7.343.115.388 میلیون ریال (734 هزار میلیارد تومان) می‌باشد، اختلاف حدود 46 درصدی دارد. واکاوی تقسیم اعتبارات گویای مواردی است که در ادامه بدان‌ها پرداخته می‌شود.

۶-1. افزایش اعتبارات سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور

بر اساس اطلاعات آمده در جدول ۱ پیوست این گزارش، بودجه تملک دارایی‌های سرمایه‌ای سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس از حدود 11.8 هزار میلیارد تومان در سال 1403 به 32.9 هزار میلیارد تومان در سال 1404 رسیده که به معنای رشد 177 درصدی (211.022.687 میلیون ریال) آن است. عمده این رشد چشم‌گیر به دلیل مصوبات قانون برنامه هفتم پیشرفت می‌باشد و البته یک نکته مهم در این رشد آن است که در سال‌های گذشته برخی از ردیف‌های بودجه‌ای مرتبط با سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور به صورت غیرشفاف در بودجه قید می‌شد و در سال جاری اولاً این اعداد پیش‌بینی و شفاف شده‌اند و ثانیاً از سایر جداول به جدول 1-7 (متفرقه اعمال شده) منتقل شده‌اند و در نتیجه خود را در سرجمع اعتبارات جدول 7 نشان می‌دهند. بخشی از این اعتبارات که از جدول 1-7 لایحه بودجه 1404 استخراج شده‌اند، در جدول ذیل گزارش شده‌است.

 

جدول ۶. اعتبارات سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور احصاشده از جدول ۱-۷              (میلیون ریال)

ردیف

موضوع

اعتبار تملک دارایی سرمایه‌ای در لایحه 1404

730000-45

عوارض کالاهای آسیب رسان موضوع بند (ت) ماده (16) قانون بودجه

6.000.000

730000-46

توسعه عدالت آموزشی، نوسازی و مقاوم‌سازی و خرید تجهیزات برای مدارس روستایی از محل وصول مالیات بنگاه‌های اقتصادی زیرمجموعه نیروهای مسلح و ستاد اجرایی فرمان امام (ره) (ماده 78 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت 2)

13.000.000

730000-47

اعتبار موضوع بند (ث) ماده (78) قانون برنامه هفتم پیشرفت (0.27 درصد از کل %9 مالیات بر ارزش افزوده)

49.053.000

730000-48

اعتبارات جز (1) بند (ت) ماده (92) قانون برنامه هفتم توسعه (موضوع دو دهم واحد درصد از محل مالیات بر ارزش افزوده بازسازی و مقاوم‌سازی و تأمین تجهیزات آموزشی مدارس و دانشگاه‌ها)

151.160.000

730000-49

اعتبارات موضوع بند (ب) ماده (65) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) و بند (چ) ماده (92) قانون برنامه هفتم پیشرفت (ایمن و استانداردسازی سامانه گرمایشی و سرمایشی مدارس از محل دریافت عوارض گاز مصرفی از مشترکان)

20.000.000

730000-50

کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماری‌های ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار موضوع جزء (1) بند (ح) ماده (73) قانون برنامه هفتم

21.750.000

جمع کل

260.963.000

مأخذ: محاسبه شده از لایحه بودجه 1404.

به‌عنوان مثال اعتبارات موضوع بند (ب) ماده (65) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت(2) [۴] در قانون سال 1403 در جدول ۹ (متفرقه اعمال نشده) و به صورت غیر شفاف (1.000) مشخص شده بود که در لایحه 1404 با تخمین 2 هزار میلیارد تومان در جدول 1-7 قید شده‌است. این در حالی است که گزارش عملکرد دریافتی از سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس نشان می‌دهد که عملکرد این ماده بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۲ (با سهم 50 درصدی آموزش‌وپرورش) حدوداً ۵/۵ هزار میلیارد تومان و تا پایان سال ۱۴۰۳ (با سهم 40 درصدی) حدود 4/8 هزار میلیارد تومان تخمین زده می‌شود. در واقع سقف ۲ هزار میلیاردی برآورد شده در جدول 1-7 لایحه بودجه 1404 موجب کاهش سهم آموزش‌وپرورش از این محل خواهد شد که لطمه‌ای جبران ناپذیر به تأمین و استانداردسازی سامانه گرمایشی و سرمایشی مدارس است.

نکته‌ای دیگر در جدول فوق آن است که در موضوع ردیف 46-730000 که منبعث شده از ماده 78 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) است، نیاز می‌باشد مطابق متن قانون «مالیات آستان قدس رضوی» نیز به صدر ماده افزوده شود.

۶-2. چالش‌های ردیف‌های مستقل شده و تازه اضافه شده به جدول ۷

در قانون بودجه 1403 تحت عنوان «جدول متفرقه – د – ایجاد ردیف اعتباری مستقل در جدول شماره (۷)» برخی از ردیف‌های اعتباری دستگاه‌ها و برنامه‌های مرتبط با وزارت آموزش‌وپرورش مستقل شد که در لایحه بودجه ۱۴۰۴ نیز این موارد برای نخستین بار به صورت مستقل آمده‌اند. این موارد در جدول ذیل گزارش شده‌اند.

 

جدول ۷. ردیف‌های تازه افزوده شده به جدول ۷ لایحه بودجه             (میلیون ریال)

ردیف

عنوان

اعتبار هزینه‌ای

اعتبار تملک‌دارایی سرمایه‌ای

جمع اعتبارات

127546

بهداشت، سلامت و تربیت‌بدنی مدارس

19.250.000

--

19.250.000

127547

سنجش، ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش‌وپرورش

305.000

--

305.000

127850

پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش

84.000

--

84.000

مأخذ: لایحه بودجه 1404

این استقلال ردیف‌ها شاید در نگاه اول مثبت ارزیابی شود اما به دلیل کم‌برآوردی اعتبار و عدم لحاظ دقیق هزینه‌ها می‌تواند در نهایت به تضعیف برنامه و دستگاه منجر شود. به‌عنوان مثال ردیف بودجه پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش در حالی از سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی منفک شده که نه‌تنها اعتباراتش نسبت به سال گذشته به میزان تورم و افزایش حقوق و دستمزد، رشد نکرده بلکه با وجود مشکلات و چالش‌های ناشی از ناایمن بودن ساختمان هیچ‌گونه بودجه تملک‌دارایی سرمایه‌ای نیز برای آن در نظر گرفته نشده است. این با وجود آن است که بودجه سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی درسی حدود ۱۰۷ درصد رشد داشته است! برآورد آموزش‌وپرورش آن بوده است که برای پژوهشگاه آموزش‌وپرورش در سال آتی حداقل به میزان 897.000 میلیون ریال (89 میلیارد تومان) اعتبار مورد نیاز می‌باشد.

۶-3. کم‌برآوردی اعتبارات ادارات کل استان‌ها

اعتبارات ادارات کل استان‌ها که در واقع عمده آن حقوق و دستمزد معلمان سراسر کشور می‌باشد در لایحه بودجه ۱۴۰۴ با افزایش 47 درصدی به 320 هزار میلیارد تومان رسیده است. این در حالی می‌باشد که برآورد وزارت آموزش‌وپرورش برای این ردیف در سال آتی حداقل 476 هزار میلیارد تومان بوده است. این کم‌برآوردی گویای آن است که در سال آتی نیز همچون سال‌های گذشته پرداخت حقوق و دستمزد فرهنگیان و هزینه‌های ادارات کل استان‌ها و مدارس سراسر کشور به‌ویژه در ماه‌های انتهایی سال با مشکل و چالش مواجه بوده و نیازمند تخصیص مازاد و مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا برای تخصیص بالاتر از اختیارات سازمان برنامه و بودجه خواهیم بود.

۶-4. کاهش و چندپارگی اعتبارات فعالیت‌های پرورشی

اطلاعات جدول ۷ ب لایحه بودجه 1404 نشان می‌دهد که اعتبارات «فعالیت‌های پرورشی و امور تربیتی دانش‌آموزان» با کاهش ۲۳ درصدی نسبت به سال گذشته از 15.201.232 میلیون ریال (1.5 هزار میلیارد تومان) به 11.750.000 میلیون ریال (1.1 هزار میلیارد تومان) رسیده است با این حساب سرانه فعالیت‌های پرورشی هر دانش‌آموز با احتساب جمعیت 13.513.801 دانش‌آموزان مدارس دولتی به میزان 86.948 تومان خواهد بود.

البته به نظر می‌رسد این کاهش به دلیل آن است که سازمان برنامه و بودجه اعتبارات طرح تأمین سلامت روحی و جسمی دانش‌آموزان و پیشگیری و مقابله به هنگام و مؤثر با آسیب‌های اجتماعی (نماد) را که تکلیف بند ب ماده ۹۲ قانون برنامه هفتم پیشرفت می‌باشد، به‌نوعی مشترک با این ردیف دیده است. اعتبارات این طرح در جدول ۹ (متفرقه انتقال نیافته) لایحه بودجه به میزان ۱ هزار میلیارد تومان دیده شده‌است.

۶-5. کم‌برآوردی پرداخت سهم دولت به صندوق ذخیره فرهنگیان

براساس تبصره بند ۳ ماده ۸۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت دولت مکلف بوده است که نسبت به تأدیه دیون قانونی حسابرسی‌شده خود به صندوق ذخیره فرهنگیان اقدام قانونی به‌عمل آورد. مطابق اعلام صندوق ذخیره فرهنگیان این دیون تا 1403/6/31 به شرح جدول ذیل است:

 

جدول 8. وضعیت مختصر گردش مالی صندوق ذخیره فرهنگیان و بدهی دولت از ابتدا تا 1403/6/31

واریزی اعضاء به صندوق

واریزی دولت

بدهی دولت

93 هزار میلیارد ریال

13 هزار میلیارد ریال

78 هزار میلیارد ریال

مأخذ: اخذ شده از صندوق ذخیره فرهنگیان

براساس این جدول بدهی دولت به صندوق ذخیره فرهنگیان 78 هزار میلیارد ریال معادل 7 هزار و 800 میلیارد تومان می‌باشد. در حالی که در لایحه بودجه ۱۴۰۴ تنها 20 میلیارد تومان با عنوان «کمک به صندوق ذخیره فرهنگیان پس از تصویب اساسنامه» دیده شده‌است.

نکته مهم دیگر در این خصوص آن است که پس از تکلیف دولت به وزارت آموزش‌وپرورش در قالب بند ک تبصره ۱۲ قانون بودجه ۱۴۰۰ جهت تصویب اساسنامه صندوق، در عنوان ردیف بودجه «کمک به صندوق ذخیره فرهنگیان» عبارت «پس از تصویب اساسنامه» اضافه شد؛ و از آن سال با توجه به عدم تصویب اساسنامه صندوق، سازمان برنامه‌وبودجه تکلیفی بر خود جهت پرداخت کمک به صندوق را تقبل نمی‌کند. اکنون نیز با وجود تکلیف مجدد برنامه هفتم پیشرفت به تصویب اساسنامه صندوق و پرداخت دیون انباشته آن در تبصره بند ۳ ماده ۸۸، عملاً به دلیل استنکاف وزارت آموزش‌وپرورش از اصلاح و تصویب اساسنامه، امکان پرداخت مطالبات فرهنگیان وجود ندارد و در صورت تداوم استنکاف، فرهنگیان در سال آتی نیز از کمک‌های دولت به صندوق محروم خواهند ماند.

 

جدول 9. ردیف بودجه‌ای «کمک به صندوق ذخیره فرهنگیان» از سال 1399 تا 1403 (میلیون ریال)

سال

عنوان ردیف 127541

میزان اعتبار هزینه‌ای

1399

وزارت آموزش‌وپرورش – کمک به صندوق ذخیره فرهنگیان

598.500

1400

وزارت آموزش‌وپرورش – کمک به صندوق ذخیره فرهنگیان پس از تصویب اساسنامه

598.500

1401

وزارت آموزش‌وپرورش – کمک به صندوق ذخیره فرهنگیان پس از تصویب اساسنامه

538.650

1402

وزارت آموزش‌وپرورش – کمک به صندوق ذخیره فرهنگیان پس از تصویب اساسنامه

600.000

1403

وزارت آموزش‌وپرورش – کمک به صندوق ذخیره فرهنگیان پس از تصویب اساسنامه

176.000

مأخذ: محاسبه شده از لایحه بودجه 1404

۷. تحلیل اعتبارات آمده در جدول ۹ (اعتبارات متفرقه انتقال نیافته) در لایحه بودجه ۱۴۰۴

 

در جدول (10) اعتبارات متفرقه انتقال نیافته مرتبط با وزارت آموزش‌وپرورش از جدول ۹ لایحه بودجه ۱۴۰۴ و در جدول (۱۰) اعتبارات متفرقه انتقال نیافته مرتبط با وزارت آموزش‌و‌پرورش در قانون بودجه 1403 استخراج و گزارش شده‌است.

جدول 10. اعتبارات جدول 9 لایحه بودجه 1404 (متفرقه انتقال نیافته)                        (میلیون ریال)

ردیف

عنوان اعتبارات ردیف‌های جدول ۹ بودجه لایحه بودجه ۱۴۰۴

هزینهای

تملک دارایی سرمایه‌ای

جمع کل

۵۲۰۰۱۰

یارانه شیر مدارس در مناطق کم برخوردار

60.000.000

0

60.000.000

530037

وزارت آموزش و پرورش - حمایت از طرحهای تولید، دانش بنیان، فناور و واحدهای خلاق

10.000

0

10000

530054

اعتبارات خرید سه دستگاه خودرو از انواع سواری، دو اتاق (کابین) و مینی‌بوس از محل درآمد حقوق ورودی خودرو برای هر یک از ادارات، مناطق و دستگاه‌های وابسته به وزارت آموزش و پرورش در سطوح ملی، استانی، شهرستانی و منطقه‌ای موضوع بند (ج) تبصره (8)

0

1.000.000

1.000.000

550019

پاداش پایانخدمت بازنشستگان

620.000.000

0

620000000

550052

مطالبات بازنشستگان فرهنگی 31/6/1400تا 30/11/1400 ناشی از اجرای قانون نظام رتبه بندی معلمان مصوب 15/12/1400

97.000.000

0

97000000

550098

تامین سلامت روحی و جسمی دانش‌آموزان و پیشگیری و مقابله به هنگام و موثر با آسیب‌های اجتماعی (نماد)

10.000.000

0

10.000.000

جمع

787.010.000

۱.۰۰۰.۰۰۰

788.010.000

مأخذ: محاسبه شده از لایحه بودجه 1404

جدول ۱۱. اعتبارات جدول ۹ قانون بودجه 1403 (متفرقه انتقال نیافته)                  (میلیون ریال)

 

عنوان اعتبارات ردیف‌های جدول ۹ بودجه قانون ۱۴۰۳

هزینه‌ای

تملک دارایی سرمایه‌ای

جمع کل

530015

تامین و استانداردسازی سامانه گرمایشی و سرمایشی مدارس از محل دریافت عوارض گاز مصرفی از مشترکان

0

1000

1000

530051

بازسازی و نوسازی فضاهای آموزشی، پرورشی و ورزشی از محل مولدسازی دارایی‌های سازمان

0

1000

1000

550112

وزارت آموزش و پرورش - مؤسسه منادی تربیت

500000

0

500000

550104

یارانه کاغذ کتب درسی

5000000

0

5000000

550021

وزارت آموزش و پرورش - پاداش پایانخدمت بازنشستگان ادارات کل آموزش و پرورش استانها

220000000

0

220000000

جمع

225500000

2000

225502000

مأخذ: محاسبه شده از لایحه بودجه 1404

۷-1. اعتبارات توزیع شیر در مدارس

اعتبارات یارانه شیر مدارس نشان می‌دهد که در سال آتی دولت عزم آن را دارد که به شکلی جدی توزیع شیر در مدارس مناطق کم‌برخوردار را دنبال نماید. به‌جهت تقریب به ذهن اگر هر پاکت شیر 200 میلی‌لیتر را با اعمال تخفیف بر قیمت موجود در بازار به دلیل خرید عمده و هزینه‌های توزیع آن حدود 10 هزارتومان در نظر بگیریم، با اعتبار در نظر گرفته‌شده، می‌توان حدود 600 میلیون پاکت شیر تهیه کرد که در صورت توزیع سه بار در هفته حدود 6/5 میلیون دانش‌آموز (تقریباً ۵۰ درصد دانش‌آموزان مدارس دولتی) را پوشش می‌دهد. با این محاسبه به‌نظر می‌رسد که بایستی شاخص‌گذاری مناطق تحت پوشش برای توزیع شیر را از صرف «مناطق کم‌برخوردار» جزئی‌تر و دقیق‌تر کرد. به‌ویژه آنکه مناطق کم‌برخوردار معیار مناسبی برای توزیع شیر نمی‌باشد و چه بسا دانش‌آموزان نیازمندی وجود دارند که در مناطق کم‌برخوردار به مدرسه نمی‌روند.

۷-2. اعتبارات خرید خودرو

مجموع اعتبار در نظر گرفته‌شده برای بند ج تبصره ۸ قانون بودجه ۱۴۰۴ در خصوص خرید سه دستگاه خودرو از انواع سواری، دو اتاق (کابین) و مینی‌بوس ۱ هزار میلیارد تومان می‌باشد. در حالی که برای فهم بهتر اگر قیمت هر مینی‌بوس را به صورت حداقلی به میزان 4 میلیارد تومان، سواری را به میزان 800 میلیون تومان و دو اتاق (کابین) را حدوداً 1 میلیارد تومان در نظر بگیریم، مجموعاً برای هر یک از واحدهای قید شده در متن قانون نیازمند 5 میلیارد و 800 میلیون تومان اعتبار می‌باشد که با در نظر گرفتن 731 اداره، 32 اداره کل آموزش‌وپرورش، 32 اداره کل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس، 15 دستگاه وابسته آموزش‌وپرورش (قید شده در جدول ۷) و 98 پردیس و مرکز دانشگاه فرهنگیان در استان‌ها حداقل نیازمند 5/26 هزار میلیارد تومان اعتبار می‌باشد و با اعتبار در نظر گرفته‌شده فعلی تنها برای 172 واحد می‌توان سه دستگاه خودرو قید شده را تهیه کرد.

۷-3. پاداش پایانخدمت بازنشستگان

در جدول ۹ لایحه بودجه ۱۴۰۴ در مجموع مبلغ 85 هزار میلیارد تومان برای پرداخت پاداش پایان‌خدمت بازنشستگان کل کشور در نظر گرفته شده‌است که بر اساس اطلاعات دریافتی از سازمان برنامه‌وبودجه حدود ۶۲ هزار میلیارد تومان از این مبلغ ویژه بازنشستگان آموزش‌وپرورش است. جزئیات مورد نیاز آموزش‌وپرورش به تفکیک بازنشستگان سال 1403 و 1404 در جدول 12 مشاهده می‌شود.

 

جدول 12. پاداش پایانخدمت و مرخصی ذخیره بازنشستگان آموزش‌وپرورش

سال

عنوان

تعداد (پیش‌بینی)

مبلغ (میلیون ریال)

1403

پاداش پایان‌خدمت و مرخصی ذخیره بازنشستگان

35.894

208.185.200

1404

پاداش پایان‌خدمت و مرخصی ذخیره بازنشستگان

59.646

405.592.800

جمع

613.778.000

مأخذ: محاسبه شده از لایحه بودجه 1404

تأمین تمامی مبلغ تخمین زده شده برای بازنشستگان آموزش‌وپرورش با توجه به مطالبات و نارضایتی‌های انباشته شده ضروری می‌باشد و از سویی با توجه به بند ج ماده ۸۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت که به فرهنگیان رتبه‌های استادیار معلم و بالاتر اجازه می‌دهد ضمن دریافت پاداش بازنشستگی بدون اعمال فرآیند بازنشستگی خدمت خود را استمرار دهند، احتمال آن وجود دارد که حجم درخواست‌های دریافت پاداش پایان‌خدمت بیش از سال‌های گذشته باشد.

۷-4. مطالبات فرهنگیان و بدهی‌های وزارت آموزش‌وپرورش

علاوه‌بر اعتبار پرداخت پاداش پایان‌خدمت، بودجه‌ای به میزان 9/7 هزار میلیارد تومان ویژه مطالبات بازنشستگان فرهنگی 1400/6/31 تا 1400/11/30 ناشی از اجرای قانون نظام رتبه‌بندی معلمان قید شده‌است. این در حالی می‌باشد که علاوه‌بر مبلغ فوق بدهی‌های دیگری نیز به‌عهده وزارت آموزش‌وپرورش است که پرداخت آنان نیز از آنجایی که عمدتاً مربوط به مشوق‌های در نظر گرفته‌شده در قوانین است، از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد. این مطالبات در جدول (13) مشاهده می‌شود که در صورت پرداخت 7/9 هزار میلیارد تومان از این مطالبات، همچنان حدود 22 هزار میلیارد تومان از آن باقی خواهد ماند.

جدول 13. معوقات پرداخت نشده، دیون انباشت شده و پرداخت نشده تا پایان سال مالی 1402           (میلیون ریال)

ردیف

عنوان

مبلغ

ردیف

عنوان

مبلغ

1

باقیمانده مابه‌التفاوت پاداش پایان‌خدمت و مرخصی ذخیره سال 1400 ناشی از اعمال فوق‌العاده قانون رتبه‌بندی

12.771.844

14

سنوات ارفاقی کارکنان آموزش و پرورش استثنائی سال ۱۴۰۲

3.378.415

2

معوقات فوق العاده رتبه‌بندی 6 ماهه دوم سال 1400

67.384.195

15

سنوات ارفاقی ایثارگران سال ۱۴۰۲

6.770.000

3

مطالبات پرسنلی ثبت شده در سامانه سماد تا پایان اسفند 1401

68.155.501

16

کمک هزینه فوت و ازدواج باقی‌مانده سنوات قبل

897.856

4

برآورد دیون اصلاحیه معترضین سال 1400

23.400.000

17

یک‌پنجم طرح تقویت بنیه علمی و جلوگیری از افت تحصیلی دانش‌آموزان دوره‌های مختلف مصوبه ستاد ملی مقابله با کرونا تابستان ۱۴۰۱

3.000.000

5

برآورد دیون اصلاحیه معترضین سال 1401

60.840.000

18

پرداخت بیمه عمر و حوادث بازنشستگان سال ۱۴۰۲

1.718.733

6

برداشت از حساب از طریق آرای محاکم قضائی، دیوان عدالت اداری، تأمین اجتماعی و سایر محاکم

2.652.832

19

مطالبات بیمه سلامت کارکنان ایثارگر بازنشسته به سازمان بیمه سلامت کشور سال ۱۴۰۲

2.700.652

7

مقرری‌بگیران موضوع ماده (11) قانون هیئت‌های بررسی تخلفات اداری سال ۱۴۰۲

50.202

20

کسری بیمه طلایی آذر ۱۴۰۲

2.700.000

8

نوبت دوم مدیران و معاونین و نوبت کاری نیروی خدماتی سال ۱۴۰۲

499.442

21

هزینه مهدکودک سال ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲

1.650.000

9

پرداخت هزینه قراردادهای برون‌سپاری سال ۱۴۰۲

3.392.154

22

هزینه سفر کارکنان انتقالی

1.321.920

10

کارورزی و کارآموزی سال ۱۴۰۲

1.632.510

23

مأموریت اداری (کارکنان اداری، آموزشی و رانندگان)

5.175.452

11

حق‌الزحمه راهبران آموزشی سال ۱۴۰۲

124.270

24

سنوات و مرخصی کارکنان قراردادی از سال ۱۳۹۷ تاکنون

4.675.736

12

هزینه آزمون مصاحبه سنجش صلاحیت معلمان جدیدالاستخدام سال ۱۴۰۲

134.732

25

هزینه لباس کارکنان مشمول

6.349.091

13

بازخرید خدمت سال ۱۴۰۲

62.698

26

بدهی املاک وقفی و استیجاری وزارت آموزش‌وپرورش (ادارات کل استان‌ها) به اوقاف

36.292.233

کل

317.730.468

مأخذ: اخذ شده از وزارت آموزش‌وپرورش

۷-۵. نقص و خلاء اعتبارات تأمین و استانداردسازی سامانه‌های گرمایشی و سرمایشی مدارس

مقایسه اعتبارات جدول ۹ لایحه بودجه ۱۴۰۴ با جدول ۹ قانون بودجه ۱۴۰۳ گویای آن است که یکی از مهم‌ترین ردیف‌های جدول ۹ که طی سال‌های اخیر در تأمین و استانداردسازی سامانه گرمایشی و سرمایشی مدارس نقش بسزایی داشته اکنون از این جدول حذف شده و در دل اعتبارات دستگاه آمده است. این ردیف با عنوان «تأمین و استانداردسازی سامانه گرمایشی و سرمایشی مدارس از محل دریافت عوارض گاز مصرفی از مشترکان» موضوع بند ب ماده ۶۵ قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲)  بوده که در متن قانون 20 درصد در نظر گرفته‌شده بود و بعداً در قانون بودجه ۱۴۰۲ به ۵۰ افزایش داشت و نهایتاً در برنامه هفتم پیشرفت 40 درصد تعیین شد.

اکنون در لایحه بودجه ۱۴۰۴ این ردیف از جدول ۹ حذف شده‌است اما با نگاهی به جدول ۱-۷ لایحه بودجه (اعتبارات متفرقه اعمال شده) می‌توان آن را ذیل اعتبارات سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس با سقف برآوردی 2 هزار میلیارد تومان مشاهده کرد. این در حالی است که گزارش عملکرد دریافتی از سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس نشان می‌دهد که عملکرد این ماده بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۲ (با سهم 50 درصدی آموزش‌وپرورش) حدوداً ۵/۵ هزار میلیارد تومان و تا پایان سال ۱۴۰۳ (با سهم 40 درصدی) حدود 4/8 هزار میلیارد تومان تخمین زده می‌شود. در واقع سقف ۲ هزار میلیاردی برآورد شده در جدول 1-7 لایحه بودجه 1404 موجب کاهش سهم آموزش‌وپرورش از این محل خواهد شد که لطمه‌ای جبران ناپذیر به تأمین و استانداردسازی سامانه گرمایشی و سرمایشی مدارس است.

۷-۶. حذف ردیف بودجه بازسازی و نوسازی فضاهای آموزشی، پرورشی و ورزشی از محل مولدسازی دارایی‌های سازمان

از دیگر تغییرات جدول ۹ لایحه بودجه ۱۴۰۴ نسبت به سال گذشته حذف ردیف بودجه بازسازی و نوسازی فضاهای آموزشی، پرورشی و ورزشی از محل مولدسازی دارایی‌ها بوده است. این ردیف به دلیل آنکه در سال‌های گذشته فاقد عملکرد بوده در لایحه بودجه سال آتی حذف شده‌است. عملکرد صفر این ماده بنا به گزارش‌های دریافتی ناشی از همکاری نکردن بخش‌های مختلف وزارت آموزش‌وپرورش با یکدیگر و با سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس است.

۸. نسبت ردیف‌های بودجه‌ای وزارت آموزش‌وپرورش با تکالیف ماده واحده قانون بودجه ۱۴۰۴ و برنامه هفتم پیشرفت

در ماده واحده قانون بودجه ۱۴۰۴ و همچنین برنامه هفتم پیشرفت موادی برای تنظیم‌گری‌های مالی در وزارت آموزش‌وپرورش به تصویب رسید. در جدول (14) ضمن برشمردن این مواد تلاش شده‌است که رد آن‌ها تا جای ممکن در ردیف‌های بودجه‌ای ارائه شده در بخش دوم لایحه بودجه 1404 نشان داده شود.

 

جدول 14. اعتبارات همراستا با ماده واحده قانون بودجه ۱۴۰۴ و برنامه هفتم پیشرفت در بخش دوم لایحه بودجه  (میلیون ریال)

تبصره

مفاد

ردیف در نظر گرفتهشده

میزان اعتبار

هزینه‌ای

تملک دارایی

بند گ تبصره ۱ قانون بودجه

در اجرای بند «ث» ماده (78) قانون برنامه هفتم پیشرفت، بیست و هفت صدم درصد (27 /0%) از کل نُه درصد (9%) مالیات بر ارزش افزوده برای ساماندهی امور جوانان و ترویج و تعمیم فعالیت بدنی و همگانی شدن ورزش به ردیف درآمدی مربوط در جدول شماره (5) این قانون واریز و به وزارت ورزش و جوانان به‌میزان چهل درصد (40%) بابت ورزش و بیست درصد (%20) بابت ترویج، تسهیل، آموزش و مشاوره‌های پیش از ازدواج و انتخاب همسر و وزارت آموزش و پرورش به میزان چهل درصد ( %40) پرداخت می‌شود.

ردیف 41-730000 جدول 1-7 (اعتبارات متفرقه انتقال یافته)

25.548.400

 

بند ر تبصره ۳ قانون بودجه

در سال 1404 وزارت نفت مکلف است معادل مبلغ دویست و پنجاه هزار میلیارد (250,000,000,000,000) ریال نفت خام از محل منابع در اختیار شرکت ملی نفت ایران را در اختیار پالایشگاه‌ها قرار داده و معادل آن از ابتدای سال 1404 مواد اولیه قیر (وکیوم باتوم) با پنجاه درصد (%50) قیمت بهابازار (بورس) به صورت ماهانه در اختیار وزارت راه و شهرسازی به نمایندگی از دستگاه‌های ذیل قرار دهد...:

3- وزارت آموزش و پرورش (سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور برای نوسازی مدارس و فضاهای آموزشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش و همچنین پردیس‌های دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی) پنج درصد ( 5%)

پی‌جویی اعتبارات حاصل از این ماده در جداول لایحه امکان‌پذیر نمی‌باشد.

بند ح تبصره ۵ قانون بودجه

به منظور تأمین به موقع اعتبارات اجتناب‌ناپذیر پرداخت متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان دولت و بررسی و پرداخت مطالبات بازنشستگان فرهنگی 31 /6/ 1400 تا تاریخ 1400/11/30 ناشی از اجرای قانون نظام رتبه بندی معلمان مصوب 1400/12/15 و متناسب سازی، به دولت اجازه داده می‌شود در سقف نهصدوپنجاه هزار میلیارد (950,000,000,000,000) ریال نسبت به جابه‌جایی اعتبار هریک از ردیف‌ها به استثنای ردیف‌های مربوط به طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای، برای تأمین موارد مذکور اقدام نماید.

ردیف 39-550000 جدول 9 (اعتبارات متفرقه اعمال نشده)

97.000.000

 

بند الف تبصره ۸ قانون بودجه

به دانشگاه‌ها، مؤسسات آموزشی و پژوهشی دولتی و پارک‌های علم و فناوری وابسته به وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و قوه قضائی (دانشگاه علوم قضائی و خدمات اداری) و وزارت آموزش و پرورش (دانشگاه‌های فرهنگیان و شهید رجایی) اجازه داده می‌شود ضمن اعمال حساب نزد خزانه نسبت به تجمعی املاک خود از جمله از طرقی عقود معتبر حقوقی یا تهاتر با رعایت ارزش افزایی و عنداللزوم مشارکت با بخش غیردولتی جهت احداث و تکمیل خوابگاه‌های مجردی و متأهلی (با اولویت خوابگاه‌های متأهلی) و ساختمان‌های مورد نیاز در پردیس‌های اصلی با تصویب هیأت امنا و رعا تی قوان نی و مقررات مربوط اقدام کنند.

ماهیت غیراعتباری

بند پ تبصره ۸ قانون بودجه

وزارت آموزش و پرورش مجاز است نسبت بهبه‌کارگیری معلمان بازنشسته (بیست و چهار ساعت) در هفته، معلمان با سابقه حق‌التدریسی، مربیان پیش دبستانی ضمیمه دولتی، آموزشیاران نهضت سوادآموزی و مربیان طرح امین به صورت حق التدریسی اقدام نماید. اعتبار مورد نیاز در سقف اعتبارات وزارت آموزش و پرورش منظور و تأمین می‌گردد. وزارت آموزش و پرورش مکلف است گزارش تفصیلی عملکرد این بند را هر شش ماه یکبار به سازمان برنامه و بودجه کشور، سازمان اداری و استخدام کشور و کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی ارسال نماید.

ماهیت غیراعتباری

بند ج تبصره ۸ قانون بودجه

دولت موظف است به منظور خدمت رسانی به دانش آموزان در مناطق آموزش و پرورش سراسر کشور، ادارات نوسازی استان‌ها و دانشگاه‌های فرهنگیان کل کشور، ادارات آموزش و پرورش و استثنائی و عشایری مناطق نسبت به تخصیص حداقل سه دستگاه خودرو از انواع سواری، دو اتاق (کابین) و مینی بوس از محل درآمد حقوق ورودی خودرو در سقف ردیف مربوط برای هر یک از ادارات، مناطق و دستگاه‌های وابسته به وزارت آموزش و پرورش در سطوح ملی، استانی، شهرستانی و منطقه‌ای اقدام نماید.

ردیف 54-530000 جدول 9 (اعتبارات متفرقه اعمال نشده)

 

1000000

بند چ تبصره ۸ قانون بودجه

کلیه واحدهای آموزشی دولتی وزارت آموزش و پرورش و دانشگاه‌های وابسته در صورت رعایت الگوی مصرف از پرداخت هزینه‌های آب، برق، گاز معاف هستند. الگوی مصرف با رعایت ضوابط قانونی طی دستورالعملی توسط وزارتخانه‌های نفت و نیرو و با همکاری وزارت آموزش و پرورش و سازمان برنامه و بودجه کشور حداکثر تا دو ماه پس از لازم الاجراء شدن این قانون تهیه و ابلاغ می‌شود. این بند نافی سایر معافیت‌ها از جمله معافیت مندرج در ماده (13) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) نمی‌باشد. دولت مکلف است به‌میزان معافیت اعمال‌شده در این بندمنابع لاز مرا برای شرکت‌های ذی‌ربط در بودجه لحاظ نماید.

ماهیت غیراعتباری

بند د تبصره ۸ قانون بودجه

در راستای بند «ت» ماده (92) قانون برنامه هفتم پیشرفت به‌منظور تخریب و بازسازی و مقاوم سازی و تأمین تجهیزات آموزشی مدارس و دانشگاه‌ها، دولت مکلف است دو دهم واحد درصد از محل مالیات بر ارزش افزوده موجود را به آموزش و پرورش (سازمان توسعه و نوسازی و تجهیز مدارس کشور) و دانشگاه‌های فرهنگیان، شهید رجایی و ملی مهارت اختصاص دهد.

سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس

730000-48

 

151.160.000

دانشگاه فرهنگیان

730000-51

 

7.040.000

دانشگاه شهید رجائی

730000-43

 

5.480.000

بند ذ تبصره ۸ قانون بودجه

در اجرای تبصره بند «ب» ماده (88) قانون برنامه هفتم پیشرفت و در راستای رفع کمبود سرایدار در مدارس تحت عنوان نیروی خدماتی وزارت آموزش و پرورش (مدرسه‌یاران) بر مبنای نوع، ماهیت و حجم فعالیت بعد از گذراندن دوره آموزشی ویژه که توسط وزارت مذکور طراحی و برگزار می‌شود علاوه بر حقوق و مزایای دریافتی از حداقل 6854 امتیاز و حداکثر 9816 امتیاز که میزان آن در هر یک از مشاغل خدماتی توسط وزارت آموزش و پرورش تعیین و در ضریب حقوق سالانه ضرب می‌شود برخوردار می‌گردند. این امتیاز مشمول کسور بازنشستگی موضوع ماده (106) قانون مدیریت خدمات کشوری می‌باشد و در انتهای احکام کارگزینی درج می‌شود. اجرای حکم این بند منوط به رعایت قانون در سقف منابع بودجه عمومی مربوط مندرج در این قانون به تشخیص سازمان برنامه‌و بودجه کشور و صدور مجوز از سوی سازمان اداری و استخدامی کشور در چهارچوب مجوزهای استخدام می‌باشد.

ردیف 31-750000 جدول 1-7 (اعتبارات متفرقه انتقال یافته)

40.000.000

 

بند ت تبصره ۱۶ قانون بودجه

در اجرای بند (10) سیاست‌های کلی سلامت ابلاغی مقام معظم رهبری عوارض کالاهای آسیب‌رسان موضوع ماده (48) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) مصوب 4/ 1394/12 حداقل دو درصد (2%) و حداکثر ده درصد (10)% تعیین می‌گردد. سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است علاوه بر مالیات و عوارض موضوع ماده (26) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 2/3/ 1400 نسبت به وصول عوارض موضوع این بند اقدام نماید. منابع حاصل از اجرای این بند در اختیار وزارتخانه‌های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هفتاد درصد (%70)، آموزش و پرورش بیست درصد ( %20) جهت زیرساخت بهداشتی مدارس و ورزش و جوانان ده درصد (10)% قرار خواهد گرفت تا در چهارچوب ماده (48 ) قانون مذکور هزینه گردد.

ردیف 45-730000 جدول 1-7 (اعتبارات متفرقه انتقال یافته)

0

6.000.000

بندچ ماده ۹۲ قانون برنامه هفتم پیشرفت

با هدف تأمین و استانداردسازی سامانه‌های سرمایشی و گرمایشی و کمک به تجهیزات آموزشی و کمک‌آموزشی مدارس و هنرستان‌های کشور با اولویت مناطق محروم، عبارت «بیست درصد (۲۰%)» در بند «ب» ماده (۶۵) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) به «چهل درصد (۴۰%)» اصلاح می‌گردد.

ردیف 730000-49 جدول 1-7 (اعتبارات متفرقه انتقال یافته)

 

20.000.000

بند ح ماده 92 قانون برنامه هفتم پیشرفت

اختصاص سه درصد (۳%) عوارض موضوع بند (۳) ماده (۱۳) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش در استان‌ها، شهرستان‌ها و مناطق کشور مصوب 1372/۱۰/26 با اصلاحات و الحاقات بعدی طی قبض جداگانه توسط فرد و واریز آن به‌طور مستقیم به‌حساب وزارت آموزش و پرورش نزد خزانه‌داری کل کشور واریز

ردیف 1401180 جدول 5

 

24.200.000

بند پ ماده ۹۲ قانون برنامه هفتم پیشرفت

منظورنمودن معادل کمک‌های تحقق‌یافته خیرین جهت تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام آنان

--

0

0

مأخذ: احصاء شده از لایحه بودجه 1404

با وجود آنکه عمده مواد برنامه هفتم پیشرفت، هر چند با کم‌برآوردی‌هایی، در لایحه بودجه ۱۴۰۴ اعمال شده‌است اما اعتبارات مورد نیاز «بند پ ماده ۹۲ قانون برنامه هفتم پیشرفت» با موضوع «منظورنمودن معادل کمک‌های تحقق‌یافته خیرین جهت تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام آنان» به صورت کامل در لایحه دیده نشده است. بر اساس گزارش‌های اخذ شده از سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس پیش‌بینی می‌شود حداقل ۲۵ هزار میلیارد تومان برای انجام این تکلیف مورد نیاز است.

۹. نسبت بخش دوم لایحه بودجه ۱۴۰۴ با تکالیف و اهداف برنامه هفتم پیشرفت

علاوه‌بر آنچه که طی بخش گذشته در بررسی اعمال احکام مالی مصوب برنامه هفتم پیشرفت در حوزه آموزش‌وپرورش در لایحه بودجه ۱۴۰۴ گذشت، امکان‌سنجی تحقق تکالیف و اهداف برنامه هفتم در حوزه آموزش‌وپرورش با اعتبارات در نظر گرفته‌شده در لایحه بودجه نیز امری مهم می‌باشد؛ چرا که تحقق این تکالیف و احکام در گرو آن است که سالانه طی قوانین بودجه اعتبارات مورد نیاز آن تأمین شود.

در برنامه هفتم مشخصاً پنج حوزه «سرمایه انسانی»، «کیفیت و عدالت تربیتی»، «بازماندگی از تحصیل»، «نظام مدیریتی» و «آموزش‌وپرورش به مثابه امر ملی» تحت عنوان کلی «ارتقای نظام آموزشی» در رابطه با آموزش‌وپرورش مصوب و همچنین اهداف کمی‌ای نیز در ماده ۸۷ برای این حوزه تعیین شد. بخش‌هایی از تکالیف مندرج همچون «تدوین سند جامع نیروی انسانی» از جنس احکام بودجه‌ای نیستند. اما عمده بخش‌ها به‌ویژه اهداف کمی نیازمند برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری پنج‌ساله و تخصیص اعتبار می‌باشد. از این رو در بخش حاضر به بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۴ در نسبت با اهداف و تکالیف برنامه هفتم پیشرفت پرداخته شده‌است.

در لایحه ارائه شده هر چند که به صورت متمرکز ردیف مشخصی برای اجرای برنامه هفتم پیشرفت تعیین نشده است اما می‌توان رد برخی از احکام را در ردیف‌های آمده دنبال کرد. به‌عنوان مثال یکی از تکالیف ماده ۹۰ قانون برنامه هفتم که با هدف جذب بازماندگان از تحصیل دیده شده «تهیه و تأمین کتب درسی و تغذیه رایگان» برای این افراد است که مشخصاً بودجه‌ای در ردیف 10-520000 جدول ۹ لایحه با عنوان «یارانه شیر مدارس در مناطق کم‌برخوردار» و همچنین ردیف 32-750000 در جدول 1-7 (متفرقه اعمال شده) برای «تسویه بدهی یارانه کاغذ کتب درسی و بدهی کتاب درسی رایگان سیستان و بلوچستان» دیده شده که همراستا با تکلیف مندرج در برنامه هفتم پیشرفت می‌باشد؛ البته این ردیف‌ها در قوانین بودجه‌ای سال‌های گذشته نیز وجود داشته‌اند اما به نظر می‌رسد متأثر از برنامه هفتم پیشرفت افزایش قابل توجهی یافته‌اند.

اما جدای از این موارد استثناء می‌توان بیان داشته آنچه که بایستی در تناسب با شاخص‌های کمی و تکالیف، به‌ویژه در حوزه زیرساختی، در نظر گرفت در لایحه بودجه به چشم نمی‌آید و اعتبارات در مواردی بسیار کمتر از آنچه است که برای تحقق این اهداف و تکالیف مورد نیاز است. به‌عنوان مصداق در جدول ذیل برخی از تکالیف سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور بر اساس برنامه هفتم پیشرفت و برآوردی که از منابع مالی مورد نیاز در سال دوم اجرای برنامه می‌شود، گزارش شده‌است.

جدول 15. اعتبارات مورد نیاز تحقق برخی از اهداف و تکالیف آموزش‌وپرورش در برنامه هفتم پیشرفت          (میلیون ریال)

عنوان کلی تکلیف

شماره ماده

خلاصه مفاد ماده

اعتبار مورد نیاز سالانه بر اساس برش یکساله برنامه هفتم بر مبنای برآورد سال 1403 بدون در نظر گرفتن تورم

افزایش سرانه فضای آموزشی و پرورشی مدارس

هدف کمی جدول شماره ۲۰ ماده ۸۷

سرانه فضای آموزشی و پرورشی مدارس: 6.1 متر مربع

604.334.002

هدف کمی جدول شماره 20 ماده ۸۷

پوشش آموزش‌های فنی، حرفه‌ای و معارتی در دوره متوسطه دوم: 50 درصد

هدف کمی جدول شماره 20 ماده ۸۷

کلاس‌های با تراکم بالای 35 دانش‌آموز در دوره ابتدایی و متوسطه اول: 0 مدرسه

بند (د) ماده 92

احداث حداقل 200 مجتمع آموزش و پرورشی بزرگ مقیاس

سرانه فضای ورزشی

هدف کمی جدول شماره 20 ماده ۸۷

سرانه فضای ورزشی درون مدرسه‌ای: 1 متر مربع

266.977.911

بند (ح) ماده 89

ایجاد فضای ورزشی درون مدرسه‌ای

مقاوم‌سازی و بازساری کلاس‌ها

هدف کمی جدول شناره ۲۰ ماده ۸۷

مقاوم‌سازی و بازسازی کلاس‌های فرسوده و غیراستاندارد: 80 درصد

367.488.768

جزء ۱ بند (ت) ماده ۹۲

تخریب و بازسازی و مقاوم‌سازی و تأمین و تجهیز آموزشی مدارس و دانشگاه‌ها

ماخذ: اخذ شده از وزارت آموزش‌وپرورش

آنچه که در جدول آمده در حالی است که کل اعتبارات سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس با رشد چشم‌گیری که داشته است، تنها 32.9 هزار میلیارد تومان می‌باشد که نیمی از اعتبارات مورد نیاز برای افزایش سرانه فضای آموزشی، پرورشی و ورزشی مدارس هم نیست. این به‌معنای آن است که قطع یقین بخشی از تکالیف برنامه هفتم پیشرفت در حوزه نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور انجام نشده خواهد ماند.

همین وضعیت را می‌توان در خصوص تکالیف دیگری همچون افزایش 25 درصدی ظرفیت دانشگاه فرهنگیان موضوع جزء ۲ بند ث ماده ۹۲ قانون برنامه هفتم پیشرفت به تصویر آورد. دانشگاه فرهنگیان در حالی هم‌اکنون با مشکلاتی زیرساختی همچون کمبود فضای آموزشی، کمبود فضای خوابگاهی، فرسودگی ساختمان‌ها و... مواجه است که کل بودجه تملک دارایی آن از محل منابع عمومی 900 میلیارد تومان و از محل درآمدهای اختصاصی (کسر از حقوق دانشجومعلمان) 1 هزار میلیارد تومان می‌باشد. این در حالی است که سال گذشته بودجه تملک دارایی این دانشگاه از محل منابع عمومی  676 میلیارد تومان بود که اگر بنا بر اجرای حکم برنامه هفتم در سال ۱۴۰۴ بود، متناسب با تورم حدود ۴۰ درصد و افزایش ۲۵ درصدی ظرفیت دانشگاه، حداقل می‌بایست 1.2 هزار میلیارد تومان از محل منابع عمومی (من‌های درآمد اختصاصی) به دانشگاه تخصیص داده شود تا با همین وضعیت فعلی و بدون حل چالش‌ها ۲۵ درصد به ظرفیت دانشگاه افزوده شود.

فلذا می‌توان نتیجه گرفت که هر چند دولت به دنبال آن بوده است که برخی از احکام برنامه هفتم پیشرفت را در لایحه بودجه اعمال نماید اما احتمالاً به دلیل کمبود منابع مالی تنها موفق به پوشش برخی از جزئیات احکام و تکالیف مرتبط با تنظیم‌گری‌های مالی شده و در ایجاد بستر اعتباری برای اجرای احکام اصلی، ناموفق بوده است.

10. جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

با توجه به آنچه که در تحلیل لایحه بودجه ۱۴۰۴ و قیاس آن با قانون بودجه ۱۴۰۳ گذشت، پیشنهادات ذیل با توجه به مقدورات اصلاح بخش دوم لایحه بودجه در مجلس شورای اسلامی ارائه می‌شود:

 

1- اصلاح اعتبارات پیش‌بینی شده در ردیف درآمدی سه درصد (۳٪) عوارض موضوع بند (۳) ماده (۱۳) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش در استان‌ها، شهرستان‌ها و مناطق کشور مصوب 1372/۱۰/26 با اصلاحات و الحاقات بعدی و بند «ح» ماده 92 قانون برنامه هفتم پیشرفت:

براساس بند (۳) ماده (۱۳) قانون تشکیل شوراهای آموزش‌وپرورش در استان‌ها، شهرستان‌ها و مناطق کشور یکی از منابع مالی شوراهای مناطق برای هزینه‌های جاری و عمرانی عبارتند است از: «تا پنج درصد عوارض صدور پروانه‌های ساختمانی، تفکیک زمین‌ها، پذیره و نوسازی علاوه بر عوارض مذکور را که شهرداری‌ها دریافت می‌کنند.» که در برنامه هفتم پیشرفت این ماده به شکل ذیل تعیین و تکلیف شد: «در طول اجرای برنامه، سه درصد (۳%) عوارض موضوع بند (۳) ماده (۱۳) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش در استان‌ها، شهرستان‌ها و مناطق کشور مصوب 1372/۱۰/26 با اصلاحات و الحاقات بعدی طی قبض جداگانه توسط فرد به‌طور مستقیم به‌حساب وزارت آموزش و پرورش نزد خزانه‌داری کل کشور واریز می‌شود تا صرف اهداف مندرج در قانون مذکور گردد.» اکنون این اعتبارات با لحاظ برآورد 2.4 هزار میلیارد تومان در ردیف 1401180 جدول 5 قید شده‌است که مطابق عملکرد سال‌های گذشته (۱۴ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۲) نمی‌باشد و براساس برآوردهای دریافتی از وزارت آموزش‌وپرورش حداقل بایستی تا ۵ برابر افزایش یابد.

2- درج ردیف درآمدی چهار درصد (۴%) سهم آموزش‌وپرورش از شهریه دریافتی توسط مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی (موضوع ماده ۲۰ قانون تأسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی):

بر اساس ماده مذکور «به وزارت آموزش و پرورش اجازه داده می‌شود سالانه معادل چهار درصد (۴%) از شهریه دریافتی توسط مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی را دریافت و به حساب درآمدهای اختصاصی ملی نزد خزانه داری کل کشور واریز نماید. وجوه واریزی از این محل مطابق اعتبارات مصوب در قوانین بودجه سنواتی در اختیار سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی قرار می‌گیرد تا برای نظارت در مراکز یادشده وکیفیت بخشی به امور آموزشی و پرورشی غیردولتی مناطق محروم و کم برخوردار هزینه شود.» این ماده هر چند در سال‌های گذشته عملکرد داشته است اما دارای ردیف درآمدی نمی‌باشد که اکنون می‌تواند با برآوردی واقع‌بینانه آن را ذیل اعتبارات سازمان «مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی» قرار داد.

3- اصلاح عنوان ردیف 730000-46 جدول ۷-۱ و افزوده شدن عبارت «مالیات آستان قدس رضوی» به صدر ماده با به توجه به متن ماده ۷۸ قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲):

در ماده ۷۸ قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) آمده است: «به‌منظور برقراری عدالت آموزشی و اجرای اصل سی‌ام (۳۰) قانون اساسی و تجهیز کلیه آموزشگاه‌های آموزش‌وپرورش با اولویت مناطق محروم و روستاها، آستان قدس رضوی و آن دسته از مؤسسات و بنگاه‌های اقتصادی زیرمجموعه نیروهای مسلح و ستاد اجرایی فرمان امام و سایر دستگاه‌های اجرایی که تا زمان تصویب این قانون مالیات پرداخت نکرده‌اند، به استثنای مواردی که اذن ولی فقیه وجود دارد موظف به پرداخت مالیات مستقیم و مالیات بر ارزش افزوده می‌باشند، منابع حاصله صرفاً جهت توسعه عدالت آموزشی در اختیار وزارت آموزش و پرورش قرار می‌گیرد تا براساس آیین‌نامه‌ای که به این منظور تهیه و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد، هزینه نماید.» در حال حاضر اعتبارات موضوع این بند در ردیف 730000-46 جدول 7 ذیل سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس با عنوان «توسعه عدالت آموزشی، نوسازی و مقاوم‌سازی و خرید تجهیزات برای مدارس روستایی از محل وصول مالیات بنگاه‌های اقتصادی زیرمجموعه نیروهای مسلح و ستاد اجرایی فرمان امام (ره)» قرار گرفته است اما در متن آمده «مالیات آستان قدس رضوی» وجود ندارد که با توجه به متن ماده ۷۸ قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) می‌توان آن را به صدر ماده اضافه کرد.

4- تفکیک ردیف بودجه‌ای «پاداش پایانخدمت بازنشستگان کل کشور» از «پاداش پایانخدمت بازنشستگان آموزش‌وپرورش» همچون قانون بودجه ۱۴۰۳؛

با توجه به اهمیت پرداخت پاداش پایان‌خدمت بازنشستگان و حجم بالای درخواست‌های پرداخت پاداش در سال آتی پیشنهاد می‌شود به جهت تضمین سهم آموزش‌وپرورش از اعتبارات دیده شده، همچون سال‌های گذشته ردیف آموزش‌وپرورش مستقل شود.

5- تخصیص بخشی از بودجه هزینه‌ای و تملک دارایی سرمایه‌ای ردیف «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی درسی» و «ستاد وزارت آموزش‌وپرورش» به ردیف «پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش»؛

آنطور که آمد، در سال جاری ردیف پژوهشگاه آموزش‌وپرورش به صورت مستقل قید شده‌است اما اعتبارات دیده شده حدود یک‌دهم اعتبارات مورد نیاز می‌باشد و این بدین معناست که در سال آینده پژوهشگاه آموزش‌وپرورش با مشکلات عدیده‌ای مواجه شده و احتمال تضعیف آن وجود دارد. فلذا پیشنهاد می‌شود بخشی از اعتبارات هزینه‌ای و تملک دارایی سرمایه‌ای «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی درسی» و «ستاد وزارت آموزش‌وپرورش» به آن منتقل شود.

6- اصلاح پیش‌بینی اعتبارات موضوع بند (ب) ماده (65) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت(2) و بند (چ) ماده (92) قانون برنامه هفتم پیشرفت (ایمن و استانداردسازی سامانه گرمایشی و سرمایشی مدارس از محل دریافت عوارض گاز مصرفی از مشترکان) در ردیف 49-730000 جدول ۱-۷ (اعتبارات متفرقه اعمال شده)؛

با توجه به عملکرد این ردیف در سال ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ که طی بخش‌های گذشته ذکر آن آمد پیشنهاد می‌شود به دلیل تأثیر این اعتبارات در ایمن و استانداردسازی سامانه گرمایشی و سرمایشی مدارس برآورد دقیقی (حداقل ۵ هزار میلیارد تومان) از اعتبارات در ردیف مذکور قید یا سقف آن همچون سال‌های گذشته حذف شود.

7- برگشت ردیف «بازسازی و نوسازی فضاهای آموزشی، پرورشی و ورزشی از محل مولدسازی دارایی‌های سازمان» به جدول ۹ لایحه بودجه.

هرچند که این ردیف در سال‌های گذشته فاقد عملکرد بوده است، پیشنهاد می‌شود در سال جاری این ردیف به ردیف‌های متفرقه آموزش‌وپرورش بازگردد تا در صورت ایجاد فرصت‌های مولدسازی بدون ضربه به زیرساخت‌های آموزشی و رعایت ظرافت‌های عدالت آموزشی امکان این امر وجود داشته باشد.

 

11.پیوست‌ها

پیوست ۱- اعتبارات وزارت آموزش‌وپرورش در جدول 7 ب لایحه بودجه 1404 در قیاس با قانون 1403  (میلیون ریال)

نام دستگاه

هزینه‌ای (جمع عمومی و متفرقه)

تملک دارایی سرمایهای (جمع عمومی و متفرقه)

درآمد اختصاصی

جمع

1404

جمع 1403

تغییر

قانون ۱۴۰۳

لایحه 1404

تغییر

قانون ۱۴۰۳

لایحه 1404

تغییر

هزینه‌ای

تملک

جمع

قانون ۱۴۰۳

لایحه 1404

تغییر

وزارت آموزش وپرورش

59,823,123

59188400

-1

12,242,293

17,690,000

44

5359000

1486000

6845000

9,739,091

-29/72

81,804,507

83,723,400

2/35

دبیرخانه شورای عالی آموزش‌وپرورش

180590

250000

38

5,476

20000

265

0

0

0

0

0

186,066

270,000

45/11

ادارات کل آموزش‌وپرورش

2178549224

3204600000

47

0

0

--

0

0

0

0

--

2,178,549,224

3,204,600,000

47/10

سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی

16969940

35850000

111

11,561

14000

21

800000

200000

1000000

762000

31/23

17,743,501

36,864,000

107/76

کمک به تامین سرانه دانش‌آموزان و حمایت و ارتقا پوشش تحصیلی افراد لازم التغلیم

49777500

110000000

121

0

0

--

0

0

0

0

--

49,777,500

110,000,000

120/98

سازمان مدارس غیردولتی و مراکز توسعه مشارکت‌های مردمی

1999410

1788000

-11

364,465

402000

10

1080000

270000

1350000

600000

125

2,963,875

3,540,000

19/44

سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان

1577815

3409999

116

65,676

78000

19

600000

200000

800000

460000

73/91

2,103,491

4,287,999

103/85

فعالیت‌های پرورشی و امور تربیتی دانش‌آموزان

15201232

11750000

-23

0

0

--

0

0

0

0

--

15,201,232

11,750,000

-22/70

کمک به صندوق ذخیره فرهنگیان پس از تصویب اساسنامه

176000

200000

14

0

0

--

0

0

0

0

--

176,000

200,000

13/64

دانشگاه شهید رجایی

3311262

4973000

50

383,428

6080000

1,486

3357000

0

3357000

1836364

82/81

5,531,054

14,410,000

160/53

باشگاه دانش پژوهان جوان

1649332

1650000

0

0

30000

--

210000

0

210000

0

--

1,649,332

1,890,000

14/59

سنجش، ارزشیابی و تضمین نظام آموزش وپرورش

0

305000

--

0

0

--

0

0

0

0

--

-

305,000

--

بهداشت، سلامت و تربیت بدنی مدارس

7,800,000

19250000

147

2200000

0

-100

0

0

0

0

--

10,000,000

19,250,000

92/50

برون سپاری در آموزش‌های فنی حرفه‌ای و کار و دانش

13538771

3500000

-74

0

0

--

0

0

0

0

--

13,538,771

3,500,000

-74/15

اجرای سند تحول بنیادین

9785176

10000000

2

0

0

--

0

0

0

0

--

9,785,176

10,000,000

2/20

سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک

1705581

2058302

21

289,744

345000

19

140000

60000

200000

150000

33/33

2,145,325

2,603,302

21/35

سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور

1805665

2160000

20

118,913,029

329935716

177

0

0

0

0

--

120,718,694

332,095,716

175/10

دانشگاه فرهنگیان

24686536

31700000

28

6,760,695

9. 000. 000

33

40500000

10000000

50500000

34500000

46/38

65,947,231

91,200,000

38/29

سازمان آموزش‌وپرورش استثنائی

6860532

10070000

47

977,403

1914000

96

2119500

530000

2649500

1,918,182

38/13

9,756,117

14,633,500

49/99

پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش

0

84000

--

0

0

--

0

0

0

0

--

-

84,000

--

نهضت سواد آموزی

3339518

4000000

20

19,316

23000

19

260000

120000

380000

130000

192/31

3,488,834

4,403,000

26/20

شرکت سهامی کانون پررورش فکری کودکان و نوجوانان

9620549

12200000

27

986,729

1435000

45

0

0

0

4,300,000

-100

14,907,278

13,635,000

-8/53

جمع کل

2,408,357,756

3528986701

47

143,219,815

366,966,716

156

   

67291500

54,395,637

23/7

2,605,973,208

3,963,244,917

52/08

پیوست ۲- اعتبارات پیشنهادی و مورد نیاز وزارت آموزش‌وپرورش برای سال 1404 در مقایسه با لایحه ۱۴۰۴  (میلیون ریال)

عنوان

پیشنهادی 1404

برآورده لایحه

میزان اختلاف

عمومی

متفرقه

اختصاصی

جمع

وزارت آموزش وپرورش

423711825

96000000

7966327

527678152

83723400

-84.13

دبیرخانه شورای عالی آموزش‌وپرورش

397173

0

0

397173

270000

-32.02

ادارات کل آموزش‌وپرورش

4448647798

317730468

0

4766378266

3204600000

-32.77

سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی

42594936

0

1000000

43594936

36864000

-15.44

کمک به تامین سرانه دانش‌آموزان و حمایت و ارتقا پوشش تحصیلی افراد لازم التغلیم

313422566

0

126255681

439678247

110000000

-74.99

سازمان مدارس غیردولتی و مراکز توسعه مشارکت‌های مردمی

68772718

0

1311000

70083718

3540000

-94.95

سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان

6810908

0

800000

7610908

4287999

-43.66

فعالیت‌های پرورشی و امور تربیتی دانش‌آموزان

180000000

0

0

180000000

11750000

-93.47

کمک به صندوق ذخیره فرهنگیان پس از تصویب اساسنامه

0

85499881

0

85499881

200000

-99.77

دانشگاه شهید رجایی

22822361

0

3357000

26179361

14410000

-44.96

باشگاه دانش پژوهان جوان

3985000

0

237500

4222500

1890000

-55.24

سنجش، ارزشیابی و تضمین نظام آموزش وپرورش

405288

0

0

405288

305000

-24.74

بهداشت، سلامت و تربیت بدنی مدارس

16000000

0

0

16000000

19250000

20.31

برون سپاری در آموزش‌های فنی حرفه‌ای و کار و دانش

63884716

0

0

63884716

3500000

-94.52

اجرای سند تحول بنیادین

26445000

0

0

26445000

10000000

-62.18

سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک

17896730

0

150000

18046730

2603302

-85.57

سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور

850103710

22000000

0

872103710

332095716

-61.92

دانشگاه فرهنگیان

57032622

0

50797495

107830117

91200000

-15.42

سازمان آموزش‌وپرورش استثنائی

24341245

0

2950014

27291259

14633500

-46.38

پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش

797000

0

100000

897000

84000

-90.63

نهضت سواد آموزی

38606226

0

382200

38988426

4403000

-88.71

شرکت سهامی کانون پررورش فکری کودکان و نوجوانان

16350000

0

3550000

19900000

13635000

-31.48

جمع کل

6623027822

521230349

198857217

7343115388

3963244917

-46.02

 

[۱] قانون بودجه ۱۴۰۳ مصوبه مجلس شورای اسلامی مورخ 1403/1/7
[۲] قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب مجلس شورای اسلامی مورخ 1403/3/1
[۳] سیاست‌های کلی برنامه هفتم با اولویت پیشرفت اقتصادی توأم با عدالت ابلاغیه مقام معظم رهبری مورخ 1401/6/21
[۴] قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) مصوبه مجلس شورای اسلامی مورخ 1393/12/4