بیان/شرح مسئله
منابع و مصارف هدفمندی یارانهها در لایحه بودجه 1404 بالغ بر 1000 هزار میلیارد تومان است. از آنجا که کسری بودجه هدفمندی یارانهها در سالهای اخیر مشکلات متعددی ایجاد کرده است، برآورد دقیق و تحلیل درست از منابع و مصارف هدفمندی ضروری است. در این راستا، گزارش حاضر به تحلیل اجزا و ارقام منابع و مصارف جدول شماره (14) لایحه بودجه 1401 میپردازد. بودجه هدفمندی یارانهها از یک سو در سمت منابع به سیاستهای دولت در حوزهی انرژی گره خورده است است. و از سوی دیگر، در بخش مصارف به سیاستهای حمایتی مهمی مانند، خرید تضمینی گندم (یارانه نان)، یارانه نقدی و کالابرگ و یارانه دارو ارتباط دارد. اولین پیامد عدم برقراری تعادل میان منابع و مصارف هدفمندی یارانهها، آسیبرسانی به حوزههای مذکور است. کما اینکه در سالهای اخیر، تامین منابع هدفمندی یارانهها در طول سال به یک چالش جدی تبدیل شده و به انضباط مالی دولت، بهینهسازی انرژی و سرمایهگذاری در حوزه نفت و گاز آسیبهای قابل توجهی وارد کرده است.
نقطه نظرات/ یافتههای کلیدی
تلاش برای واقعیتر کردن برآورد منابع و هزینههای هدفمندی یارانهها از نقاط قوت لایحه ارسالی دولت است. با این وجود، همچنان تردیدهایی در خصوص امکان تحقق و وصول برخی از درآمدها وجود دارد. به طور خاص، درآمد حاصل از فروش داخلی فرآوردههای نفتی مشروط به اصلاحاتی است که عملیاتی شدن آن با ابهام روبرو است. قسمتی از منابع منوط به وصول مطالبات دولت بوده که تا کنون عملکرد مطلوبی نداشته است.
پیشنهاد راهکار تقنینی/ نظارتی یا سیاستی
برای اینکه کسری بودجه هدفمندی یارانهها قابل مدیریت باشد و کمترین آسیب را به بخشهای مختلف اقتصاد وارد کند، منابع هدفمندی میبایست تقویت شده و افزایش یابد. از سوی دیگر یکی از هزینههای فزاینده در سمت مصارف هدفمندی، هزینه واردات فراوردههای نفتی است و باید با سیاستهای صحیح مدیریت شود. در این راستا اقدامات ذیل جهت تقویت منابع و کنترل مصارف هدفمندی پیشنهاد میشود:
بخش اول لایحه بودجه سال 1404 در حالی به مجلس ارسال شد که یکی از تغییرات آن نسبت به سالهای گذشته، ادغام و یکپارچهسازی بودجه سازمان هدفمندی یارانهها با بودجه عمومی بود. با این وجود، در جریان بررسی احکام و جداول کلیات بخش اول لایحه بودجه در مجلس شورای اسلامی، منابع و مصارف هدفمندی از بودجه عمومی جدا شد و به سیاق سابق بازگشت. بر اساس حکم ذیل بند (ت) تبصره (13) احکام قانون بودجه 1404، منابع و مصارف هدفمندسازی یارانهها مطابق احکام مرتبط در قانون بودجه سال ۱۴۰۳ کل کشور وصول و مصرف و در ردیفهای جداگانه به تفکیک و به صورت نشاندار ثبت میگردد. منابع موضوع هدفمندسازی یارانهها، به مصارف هدفمندسازی یارانهها اختصاص مییابد. در صورت عدم کفاف منابع مذکور برای پوشش مصارف مربوطه، دولت میتواند نسبت به اختصاص کمک زیان به سازمان هدفمندسازی یارانهها تا سقف رقم ردیف مربوط اقدام نماید. همچنین سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است جدول منابع و مصارف هدفمندسازی یارانهها را به صورت جداگانه در بخش دوم لایحه بودجه درج نماید. در این راستا، جزئیات منابع و مصارف هدفمندی یارانهها در جدول شماره (14) بخش دوم لایحه بودجه 1404 توسط دولت تهیه و به مجلس ارسال شده است. تلاش برای واقعیتر کردن برآورد منابع و هزینههای هدفمندی یارانهها از نقاط قوت لایحه ارسالی دولت است. با این وجود، همچنان تردیدهایی در خصوص امکان تحقق و وصول برخی از درآمدها وجود دارد. به طور خاص، درآمد حاصل از فروش داخلی فرآوردههای نفتی مشروط به اصلاحاتی است که عملیاتی شدن آن با ابهام روبرو است. قسمتی از منابع منوط به وصول مطالبات دولت بوده که تا کنون عملکرد مطلوبی نداشته است. در بخش مصارف نیز به نظر میرسد علاوه بر آنکه مبلغ مورد نیاز برای واردات فرآوردههای نفتی با کمبرآوردی قابل توجه همراه است، لحاظ مصارف غیر مرتبط با هدفمندی مشکلاتی را در تأمین منابع آنها و نیز مصارف مرتبط با هدفمندی ایجاد کند. در این گزارش ضمن بررسی فروض منابع و مصارف هدفمندی یارانهها در لایحه دولت، پیشبینی از کسری آن در سال 1404 ارائه میشود.
|
ردیف |
عنوان گزارش |
سال انتشار |
شماره مسلسل |
نام دفتر/سازمان/نهاد |
توضیحات |
|
1 |
عملکرد هدفمندی یارانهها (تبصره 14) قانون بودجه سال 1402 |
1403 |
20020 |
دفتر مطالعات بخش عمومی |
- |
|
2 |
بررسی بخش دوم لایحه بودجه سال 1403 کل کشور: منابع و مصارف هدفمندی |
1403 |
19716 |
دفتر مطالعات بخش عمومی |
- |
|
3 |
تحلیلی بر منابع تبصره (14) در لایحه و قانون بودجه سال 1402 |
1402 |
18959 |
دفتر مطالعات بخش عمومی |
- |
|
4 |
تحلیلی بر تغییرات منابع تبصره (14) از لایحه تا قانون سال 1401 (هدفمندسازی یارانهها) |
1401 |
18310 |
دفتر مطالعات بخش عمومی
|
- |
طبق فروض اعلامی دولت در بخش اول لایحه بودجه 1404 [1]، منابع هدفمندی یارانهها ابتدا معادل 923 هزار میلیارد تومان بود که با تصویب احکام مختلف در مجلس، سقف بودجه هدفمندی 123 هزار میلیارد تومان افزایش یافت و به 1046 هزار میلیارد تومان رسید. تغییرات منابع و مصارف هدفمندی از لایحه تا قانون در بخش اول بودجه 1404 در جدول (2) ارائه شده است.
جدول 2. تغییرات بودجه هدفمندی یارانهها، از لایحه تا قانون بخش اول بودجه 1404 [1]
|
منابع هدفمندی |
مجموع |
مصارف هدفمندی |
مجموع |
||||
|
لایحه |
از محل منابع قانون هدفمندی |
846 |
923 |
لایحه |
مصارف قانون هدفمندی |
923 |
923 |
|
از محل کمکزیان |
77 |
||||||
|
قانون |
از محل منابع قانون هدفمندی |
846 |
1046 |
قانون |
مصارف قانون هدفمندی |
923 |
1046 |
|
از محل کمک زیان |
77 + 123 |
مصارف جدید |
20+103 |
||||
افزایش 123 هزار میلیارد تومانی سقف هدفمندی یارانهها در مجلس، مشخصا ناظر به دو حکم در تبصرههای (5) و (12) است. در بند (چ) تبصره (5) دولت مکلف شد مابهالتفاوت افزایش نرخ ارز کالاهای اساسی را صرف جبران رفاهی خانوارها کند که از این محل 103 هزار میلیارد تومان به سقف منابع و مصارف اضافه میشود. همچنین در بند (پ) تبصره (12) احکام بودجه 1404، مستمری مددجویان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور به میزان چهل درصد (۴۰%) افزایش یافت و از این بابت 20 هزار میلیارد تومان به سقف هدفمندی یارانهها افزوده شد.
در مجموع سقف بودجه هدفمندی یارانهها بالغ بر 1000 هزار میلیارد تومان است که از این مبلغ حدود 800 هزار میلیارد تومان از منابع سازمان هدفمندی بوده و 200 هزار میلیارد تومان کمک زیان از بودجه عمومی به سازمان هدفمندی است. گفتنی است خود منابع سازمان هدفمندی نیز متشکل از دو قسم است. یک بخش درآمدهایی که هر ساله جزء منابع هدفمندی درج میشده است از جمله منابع موضوع ماده (1) قانون هدفمندکردن یارانهها. و یک بخش منابع حاصل از فروش داخلی میعانات گازی است که سابقا در بودجه عمومی مندرج بود و در لایحه سال 1404 به منابع هدفمندی منتقل شده است. در جدول (3) منابع هدفمندی یارانهها، جدول شماره (14) لایحه بودجه 1404، ارائه شده است.
جدول 3. کلیات منابع هدفمندی یارانهها [1] (هزار میلیارد تومان)
|
ردیف |
عنوان درآمد |
مبلغ 1404 |
|||
|
1 |
منابع هدفمندی موضوع ماده (۱) قانون هدفمندکردن یارانهها |
فروش داخلی فرآوردههای نفتی و مطالبات سنوات گذشته |
141 |
||
|
2 |
فروش داخلی گاز طبیعی |
330 |
|||
|
3 |
مطالبات گاز |
40 |
|||
|
4 |
انتقال از بودجه عمومی |
صادرات فرآوردههای نفتی |
264 |
||
|
5 |
فروش داخلی میعانات گازی به پتروشیمیها |
71 |
|||
|
جمع منابع هدفمندی |
846 |
|
|||
|
6 |
کمک زیان از بودجه عمومی |
200 |
|||
|
منابع |
1046 |
|
|||
در جدول (4) ارقام منابع هدفمندی یارانهها در قانون بودجه 1403 [2] و عملکرد آن در 8 ماهه نخست سال با ارقام لایحه 1404مقایسه شده است. همانطور که جدول (4) نشان میدهد، منابع هدفمندی یارانهها در سال 1403 عملکرد مطلوبی نداشته و تنها 55 درصد منابع در نظر گرفته شده در قانون محقق شده است. از محل فروش داخلی فراوردههای نفتی در قانون بودجه 1403 معادل 121 هزار میلیارد تومان منابع دیده شده که در هشت ماهه ابتدای سال 78 هزار میلیارد تومان معادل 97 درصد رقم مصوب هشتماهه تحقق یافته است. عملکرد بالای فروش داخلی فراوردهها ناشی از رشد مصرف داخلی بنزین و گازوئیل است و پیشبینی میشود این رشد در سال آینده نیز ادامه داشته باشد. با این وجود تحقق رقم پیشنهادی دولت در لایحه سال 1404 معادل 141 هزار میلیارد تومان از محل فروش داخلی فرآوردههای نفتی و دریافت مطالبات سنواتی است که با ابهاماتی همراه بوده و در ادامه گزارش بیشتر به توضیح آن پرداخته میشود.
جدول 4. مقایسه منابع هدفمندی یارانهها در لایحه بودجه 1404 یا قانون بودجه 1403 و عملکرد آن [1]و[2]
|
عنوان |
قانون بودجه 1403 |
عملکرد 8 ماهه 1403 |
درصد عملکرد نسبت به 8/12 |
لایحه 1404 |
|
فروش داخلی فرآوردههای نفتی و مطالبات سنوات گذشته |
121 |
78 |
97% |
141 |
|
فروش داخلی گاز طبیعی |
275 |
105 |
57% |
330 |
|
مطالبات گاز |
- |
- |
- |
40 |
|
ناخالص صادرات فرآورده خالص صادرات فرآورده |
300 |
امار موجود نیست |
- |
264 |
|
220 |
90 |
61% |
199 |
|
|
فروش داخلی میعانات گازی به پتروشیمیها |
- |
- |
- |
71 |
|
سایر منابع شرکتهای تابعه نفت |
63 |
6 |
14% |
0 |
|
جمع منابع هدفمندی |
759 |
279 |
55% |
846 |
|
سایر منابع |
- |
264 |
- |
200 |
|
کل منابع |
759 |
543 |
- |
1,046 |
فروش داخلی گاز طبیعی در لایحه 1404 مبلغ 330 هزار میلیارد تومان برآورد شده است. این رقم در قانون بودجه سال 1403 معادل 275 هزار میلیارد تومان است که در هشت ماه نخست سال تنها 105 هزار میلیارد تومان عملکرد داشته است. علاوه بر آن، 40 هزار میلیارد تومان هم از محل وصول مطالبات شرکت ملی گاز پیشبینی شده است. با توجه به وجود مشکلات جدی در وصول قبوض صادر در سال جاری، وصول مبلغ بزرگی از مطالبات سنوات گذشته بعید بهنظر میرسد.
پیشبینی دولت از ناخالص صادرات فراوردههای نفتی (بدون کسر واردات)، برای سال 1404 برابر 264 هزار میلیارد تومان است. این مبلغ در قانون بودجه 1403 معادل 300 هزار میلیارد تومان بوده که به دلیل رشد سالانه مصرف داخلی فراوردههای نفتی، انتظار میرود کاهش یابد. از میزان عملکرد صادرات ناخالص فراوردههای نفتی در سال 1403 آماری در دسترس نیست؛ اما خالص وجوه واریزی توسط شرکتهای زیرمجموعه وزارت نفت به حساب هدفمندی یارانهها بابت صادرات فراوردههای نفتی در هشت ماهه نخست سال 90 هزار میلیارد تومان بوده که تنها 61 درصد رقم مصوب قانونی است.
منابع حاصل از فروش داخلی میعانات گازی به پتروشیمیها در بودجه سنوات گذشته جزء منابع عمومی طبقهبندی میشد و در جدول شماره (5) جداول بودجه انعکاس مییافت. اما در لایحه بودجه 1404 این منابع به درآمدهای هدفمندی اضافه شده و 71 هزار میلیارد تومان از این محل در لایحه دولت برآورد شده است.
در نهایت برای پوشش هزینههای هدفمندی یارانهها 200 هزار میلیارد تومان کمک زیان از بودجه عمومی به سازمان هدفمندی در نظر گرفته شده است. شایان ذکر است اگرچه پرداخت کمک زیان از بودجه عمومی به هدفمندی در قوانین بودجه سالهای گذشته نبوده، اما در سالهای اخیر در عمل، به دلیل کسری بودجه هدفمندی، مبالغی تحت عنوان تنخواه از خزانهداری به سازمان هدفمندی واریز میشود که با توجه به عدم بازپرداخت آن توسط سازمان هدفمندی همان ماهیت کمکزیان از منابع عمومی را دارد. برای مثال تا پایان ماه هشتم سال جاری همانطور که در جدول ۱ مشخص است، حدود 264 هزار میلیارد تومان جهت کمکزیان هدفمندی از محل منابعی غیر از منابع خود هدفمندی اختصاص یافته است. بنابراین، کمکزیان هدفمندی در لایحه 1404 جهت ایجاد شفافیت بیشتر و تسهیل در پرداخت اعتبارات مصارف مربوطه است.
در این بخش به تفکیک ردیفهای درآمدی، جزئیات بیشتری از فروض ارقام تشکیل دهنده منابع هدفمندی ارائه میشود. فروض مربوط به سهم سازمان هدفمندی یارانهها از فروش داخلی گاز طبیعی در جدول (5) نشان داده شده است. عمده درآمدهای فروش داخلی گاز طبیعی از صنایع بزرگ حاصل میشود که تعرفه آن تابعی از نرخ ارز و قیمتهای منطقهای گاز طبیعی است. توضیح بیشتر آنکه قیمت گاز خوراک پتروشیمیها بر مبنای فرمول مشخصی از میانگین قیمت گاز داخلی و قیمت گاز در هابهای گازی اروپا و آمریکا است و قیمت سوخت گاز سایر صنایع نیز به صورت درصدی از نرخ خوراک گاز پتروشیمیها تعیین میشود. روش محاسبه نرخ خوراک گاز پتروشیمیها و این نسبتهای درصدی سوخت گاز صنایع در سال 1404 تغییری نیافته اند و مشابه با سال 1403 در هر صنعت است. اما نرخ ارز مبنای محاسبه افزایش یافته است. در لایحه بودجه 1404 میانگین نرخ خوراک پتروشیمیها طبق فرمول در سال 1404 معادل 15 سنت دلار فرض شده و نرخ ارز 55 هزار تومان پیشبینی شده است. فروض مربوط به نرخ 15 سنتی خوراک پتروشیمیها و برآورد از نرخ ارز سال 1404 قابل تحقق به نظر میرسد. نرخ ارز مبنا هم نرخ ارز بازار توافقی مرکز مبادله طلا و ارز است که هم خوراک و هم محصولات شرکتها با این نرخ به فروش میرسد. شایان ذکر است نرخ ارز مبنای محاسبات، همان نرخ بازار توافقی مرکز مبادله طلا و ارز است که ارز حاصل از فروش پتروشیمیها نیز در همین بازار عرضه شده و ارتباطی با نرخ ارز کالاهای اساسی ندارد.
جدول 5. فروض منابع حاصل از فروش داخلی گاز طبیعی در لایحه بودجه 1404 [1]
|
نوع مصرف |
تعرفه (تومان) |
تعرفه با احتساب عوارض و مالیات ارزش افزوده (15٪) |
پیشبینی مصرف سالانه (میلیارد مترمکعب) |
درآمد حاصل از فروش (میلیارد تومان) |
|
|
گاز طبیعی (خانگی، تجاری و عمومی) |
110 |
127 |
88.3 |
11,170 |
|
|
سی ان جی |
453 |
521 |
9.5 |
4,949 |
|
|
پتروشیمی |
گاز خوراک پتروشمی |
8,250 |
9,488 |
9.5 |
90,131 |
|
گاز سوخت (60 درصد خوراک پتروشیمی) |
4,950 |
5,693 |
12.4 |
70,587 |
|
|
فولاد و سایر فلزات (60 درصد خوراک پتروشیمی) |
4,950 |
5,693 |
12.4 |
70,587 |
|
|
پالایشگاهها و تلمبهخانهها و صنایع پاییندستی (60 درصد خوراک پتروشیمی) |
4,950 |
5,693 |
8.4 |
47,817 |
|
|
سیمان (15 درصد خوراک پتروشیمی) |
1,238 |
1,423 |
7.9 |
11,243 |
|
|
آجر (10درصد خوراک پتروشیمی) |
825 |
949 |
4.5 |
4,269 |
|
|
قند و شکر (10درصد خوراک پتروشیمی) |
825 |
949 |
1.3 |
1,233 |
|
|
شیشه بلور (10درصد خوراک پتروشیمی) |
825 |
949 |
1.2 |
1,139 |
|
|
کاشی سرامیک (10درصد خوراک پتروشیمی) |
825 |
949 |
2.1 |
1,992 |
|
|
آلومینیوم مس (45 درصد خوراک پتروشیمی) |
3,713 |
4,269 |
1.53 |
6,532 |
|
|
صنایع غیرعمده (10درصد خوراک پتروشیمی) |
825 |
949 |
16 |
15,180 |
|
|
گاز نیروگاهها |
15 |
17 |
80 |
1,380 |
|
|
جمع |
ـــ |
ـــ |
255.03 |
338,210 |
|
|
|
|
|
|
کسر میشود کارمزد جایگاهداران CNG |
8,200 |
|
|
|
|
|
خالص درآمدهای فروش داخلی گاز طبیعی |
330,010 |
علاوه بر فروش گاز طبیعی در سال 1404، لایحه دولت 40 هزار میلیارد تومان از محل وصول مطالبات شرکت ملی گاز هم در نظر گرفته است که تحقق کامل آن امکانپذیر بنظر نمیرسد. بطور کلی صنایع بزرگ کشور، به خصوص شرکتهای پتروشیمی در پرداخت صورتحسابهای گاز تاخیر بسیار فراوانی دارند و هرساله مطالبات قابل توجهی انباشت میشود. در پی رفع همین مسئله، جزء (1-4) بند (ب) تبصره (3) احکام قانون بودجه 1404 به تصویب رسید. مطابق این حکم، برای معوقات گازبها ناشی از پرداخت پس از موعد به هر دلیل، مشابه نرخ جریمه ماده (۱۹۰) قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی مصوب 1380/۱۱/27 محاسبه و از بدهکاران اخذ میگردد. قبلتر در صورت عدم پرداخت قبوض گاز توسط مشترکین هیچ جریمهای اخذ نمیشد و با توجه به نرخ تورم بالا، بدهکاران به شرکت ملی گاز همواره انگیزه داشتند تا آخرین زمان ممکن پرداخت صورتحساب خود را به تاخیر اندازند. در خصوص منابع ناشی از فروش داخلی گاز این نکته قابل ذکر است که 15 درصد از سرجمع منابع معادل 50 هزار میلیارد تومان مربوط به عوارض مالیات بر ارزش افزوده مصرف گاز طبیعی است. پیشنهاد میشود جهت شفافیت بیشتر، تحت ردیفی مجزا و با عنوان مالیات و عوارض ارزش افزوده ناشی از فروش داخلی گازطبیعی با مبلغ 50 هزار میلیارد تومان در جدول منابع هدفمندی جداسازی و ثبت شود.
منبع دیگر هدفمندی یارانهها فروش داخلی فراوردههای نفتی شامل بنزین، گازوئیل، نفت سفید، نفتکوره، گاز مایع، سوخت هوایی و jp4 است. خلاصه فروض مربوط به فروش داخلی فراوردههای نفتی در جدول (6) ارائه شده است. دو اصلاح اساسی قیمتی در فروض درآمد حاصل از فروش داخلی فراوردههای نفتی وجود دارد که شامل اصلاح قیمت سوخت هوایی و قیمت گازوئیل معادن و طرحهای بالادستی نفت و گاز است.
نرخ سوخت هوایی بر اساس حکم جزء (1-2) بند (ب) تبصره (3) میبایست حداقل معادل 30 درصد نرخ خرید سوخت از پالایشگاهها تعیین شود. نرخ خرید سوخت هوایی از پالایشگاههای کشور نیز بر مبنای قیمتهای فوب خلیج فارس است. اصلاح قیمت گازوئیل معادن و طرحهای بالادست نفت و گاز نیز تکلیف بند (پ) ماده (14) قانون برنامه هفتم پیشرفت است. بر اساس این بند، دولت مکلف است نسبت به کاهش یارانه نفتگاز (گازوئیل) در معادن عمده کشور و صنایع بالادستی نفت و گاز کشور، اقدام نماید بهنحوی که یارانه تخصیص یافته در هر دو مرحله تولید و فروش، نسبت به سال پایه 1402 در سال آغاز اجرای برنامه ده درصد (10%) و تا انتهای برنامه حداقل به پنجاه درصد (50%) کاهش یابد. شایان ذکر است نرخ ارز مفروض در محاسبات قیمتهای اصلاحی برابر 55 هزار تومان است.
جدول 6. خلاصه فروض منابع حاصل از فروش داخلی فراوردههای نفتی در لایحه بودجه 1404 [1]
|
فرآورده |
قیمت فروش پس از کسر حقالعمل جایگاه (تومان) |
درآمد فروش (میلیارد تومان) |
|
|
بنزین سهمیهای |
910 |
16,608 |
|
|
بنزین آزاد |
2410 |
65,974 |
|
|
بنزین سوپر |
2910 |
1,062 |
|
|
جمع |
- |
83,643 |
|
|
نفتگاز |
سهمیهای حمل و نقل |
0 |
0 |
|
غیرسهمیهای حمل و نقل |
243 |
106 |
|
|
صنایع |
773 |
1,552 |
|
|
معادن و نفت |
5500 |
13,049 |
|
|
نیروگاهی |
0 |
0 |
|
|
جمع |
- |
14,707 |
|
|
نفتکوره |
غیرنیروگاهی |
773 |
2,257 |
|
نیروگاهی |
0 |
0 |
|
|
جمع |
- |
2,257 |
|
|
گاز مایع |
سدف |
126 |
258 |
|
آزاد |
4,032 |
736 |
|
|
جمع |
- |
993 |
|
|
سوخت هوایی |
5,480 |
7,940 |
|
|
JP4 |
1,200 |
44 |
|
|
نفت سفید |
0 |
0 |
|
|
جمع |
110,321 |
||
به نظر میرسد مابهالتفاوت رقم 141 هزار میلیارد تومان که در لایحه 1404 در نظرگرفته شده است تا رقم 110 هزار میلیارد تومان، مربوط به وصول مطالبات سنوات گذشته از پالایشگاهها است. مشابه با وصول مطالبات گاز، تحققپذیری مطالبات خوراک نفت خام و میعانات از پالایشگاهها نیز در هالهای از ابهام و تردید قرار دارد و به احتمال زیاد محقق نمیشود. شایان ذکر است بخشی از این شکاف ممکن است با توجه به افزایش نرخ ارز جبران شود؛ زیرا برخی اقلام مانند سوخت هوایی از نرخ ارز متأثر میشود. با این وجود سقف عملکرد فروش داخلی فراوردههای نفتی و مطالبات سنوات گذشته در سال 1404 حدود 120 هزار میلیارد تومان برآورد میشود. شایان ذکر است مالیات و عوارض ارزش افزوده فراوردههای نفتی فروش داخلی نیز در رقم 141 هزار تومانی لایحه بودجه 1404 لحاظ شده است. این در حالی است که بر اساس حکم صدر بند (ب) تبصره (3)، مالیات بر ارزش افزوده میبایست از رقم برآورد منابع فروش داخلی فراوردهها کسر شود. با این وجود، به دلیل قیمت بسیار پایین نرخهای فراوردههای نفتی فروش داخل، رقم مالیات بر ارزش افزوده ناشی از آن قابل توجه نیست.
ناخالص صادرات فراوردههای نفتی در لایحه 1404 معادل 264 هزار میلیارد تومان برآورده شده است که از محل صادرات ۴ محصول شامل نفتکوره، گاز مایع، سوخت هوایی و نفت سفید حاصل میشود. جزئیات فروض ناخالص صادرات فراوردههای نفتی در جدول (7) قابل مشاهده است. در مجموع حدود 4.8 میلیارد دلار مجموع صادرات فراوردههای نفتی است که با نرخ ارز 55 هزار تومانی برابر 264 هزار میلیارد تومان میباشد. به نظر میرسد رقم ناخالص صادرات فراوردههای نفتی قابل قبول برآورد شده است. نکته قابل تامل در این خصوص کمبرآوردی واردات فراوردههای نفتی است که در بخش تحلیل مصارف هدفمندی به توضیح آن پرداخته میشود. به عبارتی بنظر میرسد در صورت عدم اعمال سیاستهای مدیریت مصرف، جهت تأمین بنزین مورد نیاز کشور، از طریق تهاتر فراوردههای نفتی همنام و غیرهمنام اقدام به واردات بنزین با رقمی بیشتر از رقم در نظر گرفته شده نموده و به این ترتیب رقم در نظر گرفته شده برای خالص صادرات فراوردههای نفتی با تحقق پایینی روبرو شود. به بیان دیگر، هزینههای ناشی از واردات فراوردههای نفتی از محل درآمدهای حاصل از صادرات فراوردهها تامین شده و به همین دلیل عملکرد صادرات فراوردههای نفتی کاهش پیدا خواهد کرد.
جدول 7. فروض منابع حاصل از صادرات فراوردههای نفتی در لایحه بودجه 1404 [1]
|
فرآورده |
نرخ صادراتی (دلار) |
درآمد صادراتی (میلیارد دلار) |
درآمد صادراتی (میلیارد تومان) |
|
|
نفتکوره |
0.36 |
4 |
216,810 |
|
|
گاز مایع |
0.32 |
0.63 |
34,690 |
|
|
سوخت هوایی |
0.56 |
0.08 |
4,495 |
|
|
نفت سفید |
0.56 |
0.1 |
7,866 |
|
|
جمع |
4.8 |
263,860 |
||
آخرین ردیف منابع هدفمندی یارانهها درآمد حاصل از فروش داخلی میعانات گازی به پتروشیمیها است. سالانه حدود 145 هزار بشکه میعانات گازی به پتروشیمیهای داخل کشور با قیمت 95 درصد صادراتی به فروش میرسد. از این مبلغ، جهت تامین بنزین و گازوئیل مورد نیاز مصرف داخلی کشور، معادل حدود 70 هزار بشکه میعانات گازی محصولات پتروشیمیها توسط دولت دریافت شده و با خوراک تهاتر میشود. در نتیجه به طور خالص از حدود 75 هزار بشکه میعانات گازی درآمد حاصل میشود که با فرض قیمت نفت 65 دلاری و نرخ تسعیر 55 هزار تومان، رقم 71 هزار میلیارد تومان درج شده در جدول شماره (14) قابل تحقق است. لحاظ منابع غیر از موضوع هدفمندی مانند فروش داخلی میعانات گازی و صادرات فراوردههای نفتی با وجود لحاظ ردیفی تحت عنوان کمک زیان از بودجه عمومی، برای مصارف متعدد و نامربوط به موضوع هدفمندی، امری نامناسب تلقی میشود. لازم به ذکر است مطابق جزء 4-2 بند الف تبصره 3 بخش اول قانون بودجه 1404، تهاتر نفت خام صادراتی با فراوردههای نفتی وارداتی ممنوع اعلام شده است.
مصارف هدفمندی در لایحه 1404 شامل اقلام جدیدی علاوه بر ردیفهای سالهای گذشته است. اعتبارات موضوع ماده (46) قانون الحاق (2) برای تحقق شاخص عدالت و هزینههای اجرای تکالیف برنامه هفتم در ردیف 9 و 10 جدول شماره (14) از جمله مصارف جدید سازمان هدفمندی است که در لایحه 1404 اضافه شده است. جزئیات مصارف هدفمندی و مقایسه عملکرد ردیفها با قانون بودجه سال 1403 در جدول (8) ارائه شده است.
جدول 8. مقایسه مصارف هدفمندی یارانهها در لایحه بودجه 1404 با قانون بودجه 1403 و عملکرد آن [1]و[2]
|
ردیف |
عنوان مصرف |
قانون بودجه سال 1403 |
عملکرد 8 ماهه 1403 |
درصد عملکرد نسبت به 8/12 |
لایحه 1404 |
|
1 |
هزینه سرمایه گذاری و کمک به شرکت ملی نفت |
5 |
0 |
0% |
5 |
|
2 |
هزینه سرمایه گذاری و کمک به شرکت ملی گاز |
8 |
0 |
0% |
8 |
|
3 |
مصارف سازمان هدفمندی |
0.2 |
0.07 |
53% |
0.2 |
|
4 |
یارانه نقدی و کالابرگ |
315 |
229 |
109% |
324 |
|
5 |
مستمری خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) |
42 |
29 |
103% |
63 |
|
6 |
مستمری خانوارهای تحت پوشش سازمان بهزیستی کشور |
23 |
17 |
109% |
37 |
|
7 |
یارانه آرد و نان (خرید تضمینی گندم) |
161 |
211 |
197% |
250 |
|
8 |
دارویار |
75 |
29 |
58% |
85 |
|
9 |
اعتبارات موضوع ماده 46 الحاق 2 برای تحقق شاخص عدالت در سلامت (به شرح جدول 1-14) |
- |
- |
- |
51 |
|
10 |
حمایت از تولید و اشتغال در اجرای تکالیف برنامه هفتم پیشرفت موضوع ماده (8) قانون هدفمندکردن یارانهها (به شرح جدول 1-14) |
- |
- |
- |
65 |
|
11 |
خرید فرآورده داخلی و خارجی |
80 |
امار موجود نیست |
- |
65 |
|
12 |
هزینه شرکت پالایش و پخش |
43 |
23 |
80% |
70 |
|
13 |
اعتبارات موضوع بند (چ) تبصره 5 قانون |
- |
- |
- |
23 |
|
جمع |
1,046 |
||||
مصارف اجتنابناپذیر سازمان هدفمندی که در صورت کمبرآوری، بودجه هدفمندی را با چالش جدی مواجه میکند عبارتند از یارانه نقدی و کالابرگ، مستمری خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی، یارانه نان، و یارانه دارو. رقم برآوردی مصارف این اقلام در لایحه 1404 قابل قبول به نظر میرسد و کمبرآوردی قابل توجهی ندارد. یارانه نقدی و کالابرگ به صورت پرداخت 300 هزار تومان و 400 هزار تومان به سادگی قابل محاسبه است. تقریبا به 9 دهک از کل جمعیت کشور، ماهانه میانگین 350 هزار میلیارد تومان پرداخت میشود که برابر است با پرداخت ماهانه 26 هزار میلیارد تومان یارانه نقدی. در نتیجه رقم سالانه مورد نیاز برای تامین یارانه نقدی حدود 315 هزار تومان خواهد بود.
جدول 9. برآورد هزینههای یارانه نقدی در لایحه بودجه 1404 [1]
|
تعداد کل خانوارهای کشور |
تعداد مشمولین دریافت یارانه |
میانگین رقم یارانه نقدی (تومان) |
یارانه نقدی ماهانه کل کشور (ه.م.ت) |
یارانه نقدی سالانه کل کشور (هـ.م.ت) |
|
85.000.000 |
76.000.000 |
350.000 |
26 |
315 |
مطابق با حکم بند (پ) تبصره (12) بخش اول قانون بودجه 1404، مستمری خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی نسبت به قانون بودجه سال 1403 حداقل به میزان 40 درصد رشد کرده است و رقم کافی برای آن در مصارف هدفمندی دیده شده است.
یکی از چالشهای کسری بودجه هدفمندی یارانهها در سالهای اخیر تامین یارانه نان (خرید تضمینی گندم) بوده زیرا در قانون بودجه اعتبارات کافی برای پرداخت طلب گندمکاران دیده نمیشد. اما در لایحه بودجه 1404 معادل 250 هزار میلیارد تومان جهت تامین منابع خرید تضمینی گندم لحاظ شده است. نیاز مصرفی گندم داخل کشور سالانه حدود 12 میلیون تن گندم بوده و نرخ خرید تضمینی گندم سال زراعی 1403-1404، 20 هزار و ۵۰۰ تومان برای گندم معمولی و ۲۱ هزار تومان برای گندم دوروم، توسط شورای قیمتگذاری محصولات اساسی کشاورزی تعیین شده است. در نتیجه رقم پیشبینی شده برای خرید تضمینی گندم در لایحه بودجه 1404 به اندازه کافی خواهد بود.
کمبرآوردی قابل توجه در بخش مصارف هدفمندی، به خرید یا واردات فراوردههای نفتی مربوط میشود. دولت برای تامین نیاز بنزین و گازوئیل مصرف داخلی کشور، سالانه مقادیر قابل توجهی فراورده نفتی از خارج از کشور وارد کرده و از اختلاط محصولات مرتبط داخلی با بنزین تولیدی استفاده میکند. با توجه به ظرفیت تولید داخل کشور و پیشبینی از رشد مصرف داخلی فراوردهها، چنانچه اصلاح قابل توجهی در مسیر مبارزه با قاچاق یا بهینه سازی در بنزین و گازوئیل انجام نشود، برآورد میشود حدود 5 میلیارد دلار به واردات فراوردههای نفتی نیاز خواهد بود. از این مبلغ حدودا نیمی از طریق پتروشیمیهای داخلی و نیمی دیگر با واردات مستقیم تامین میشود. با این وجود، مجموع اعتبارات در نظر گرفته شده جهت واردات فراوردههای نفتی در بودجه 1404 برابر 130 هزار میلیارد تومان یعنی معادل 2.3 میلیارد دلار است. از این مبلغ، 65 هزار میلیارد تومان اعتبار در جدول (9) بودجه عمومی دیده شده و 65 هزار میلیارد تومان دیگر نیز در اعتبارات هدفمندی یارانه لحاظ شده است. در نتیجه صرفا 2.3 میلیارد دلار از هزینههای واردات فراورده در لایحه 1404 تامین شده و همچنان 2.7 میلیارد دلار (معادل 149 هزار میلیارد تومان) کسری ناشی از واردات فراوردهها وجود دارد.
ردیف 9 و 10 جدول مصارف هدفمندی یارانهها در مقایسه با سالهای گذشته ردیفهای جدیدی محسوب میشوند که سابقا جزء مصارف سازمان هدفمندی یارانهها نبوده است. ماده (46) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) بیان میدارد که به منظور تحقق شاخص عدالت در سلامت و کاهش سهم هزینههای مستقیم مردم، ایجاد دسترسی عادلانه مردم به خدمات بهداشتی و درمانی، ده درصد (۱۰%) خالص کل وجوه حاصل از اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها علاوه بر اعتبارات بخش سلامت افزوده و به حساب درآمد اختصاصی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی واریز شود. در راستای اجرای حکم مذکور، 51 هزار میلیارد تومان اعتبار (معادل 10 درصد منابع حاصل از اجرای قانون هدفمندکردن یارانهها) در ردیف 9 مصارف جدول شماره (14) لایحه بودجه 1404 منظور شده است. جزئیات توزیع اعتبارات جهت تحقق شاخصهای عدالت در سلامت و بهداشت در جدول (1-14) لایحه بودجه ارائه شده است که شامل مواردی از قبیل کاهش فرانشیز در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع، تامین و تربیت نیروی انسانی تخصصی حوزه سلامت، کمک به خدمات توانبخشی طولانی مدت، هزینههای مددکاری بستری بیمارستانی افراد بیبضاعت و سایر اقدامات مشابه است.
ردیف 10 مصارف هدفمندی نیز مجموعهای از احکام مختلف برنامه هفتم پیشرفت در حوزههای گوناگون فرهنگی، اشتغالزایی، زیرساختی، تولید انرژی و غیره است. به عنوان نمونه قطار سریعالسیر تهران-مشهد، طرحهای پیشران طراحی و ساخت هواپیما، انجام آزمایش غربالگری، اعتلای سبک زندگی ایرانی-اسلامی، راهبری و ارتقاء دیپلماسی فرهنگی، توسعه زنجیره اکتشافات و استخراج نفت و گاز و صنایع پالایشی و پتروشیمی، و منابع حساب بهینهسازی مصرف انرژی از جمله مصادیقی است که در جدول (1-14) برای آنها اعتباراتی در نظر گرفته شده است. در این خصوص 65 هزار میلیارد تومان اعتبار جهت اجرای احکام پراکنده از برنامه هفتم پیشرفت در نظر گرفته شده است.
با توجه به توضیحات ارائه شده در بخشهای قبلی گزارش، در مجموع پیشبینی میشود 220 هزار میلیارد تومان کسری بودجه هدفمندی یارانهها خواهد بود و احتمالا با عدم تخصیص و پرداخت برخی ردیفهای مصارف پوشش داده میشود. جزئیات برآوردی کسری بودجه هدفمندی یارانهها در جدول (10) ارائه شده است.
جدول 10. پیشبینی کسری بودجه هدفمندی یارانهها در سال 1404
|
عنوان |
لایحه 1404 |
پیشبینی از تحقق |
اختلاف رقم پیشبینی نسبت به لایحه |
|
منابع |
|||
|
فروش داخلی فرآوردههای نفتی و مطالبات سنوات گذشته |
141 |
120 |
21 |
|
فروش داخلی گاز طبیعی |
330 |
300 |
30 |
|
مطالبات گاز |
40 |
20 |
20 |
|
صادرات فرآوردههای نفتی |
264 |
264 |
0 |
|
فروش داخلی میعانات گازی به پتروشیمیها |
71 |
71 |
0 |
|
مصارف |
|||
|
خرید فراوردههای نفتی داخلی و خارجی |
65 |
214 |
149 |
|
مجموع کسری پیشبینی شده |
220 |
||
گزارش حاضر به بررسی دقیق منابع و مصارف هدفمندی یارانهها در لایحه بودجه سال 1404 پرداخته است. منابع هدفمندی یارانهها در این لایحه بالغ بر 1000 هزار میلیارد تومان برآورد شده است که شامل درآمدهای حاصل از فروش داخلی فرآوردههای نفتی، گاز طبیعی، صادرات فرآوردههای نفتی و فروش میعانات گازی به پتروشیمیها میشود. همچنین، کمکزیان از بودجه عمومی به میزان 200 هزار میلیارد تومان برای پوشش کسری بودجه هدفمندی در نظر گرفته شده است. این منابع به مصارفی مانند یارانه نقدی و کالابرگ، مستمری خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی، یارانه نان و دارو، و هزینههای مرتبط با واردات فرآوردههای نفتی اختصاص مییابد.
با وجود تلاش دولت برای واقعیتر کردن برآورد منابع و مصارف، همچنان تردیدهایی در خصوص تحقق برخی از درآمدها وجود دارد. به ویژه، درآمدهای حاصل از فروش داخلی فرآوردههای نفتی و وصول مطالبات سنواتی با ابهاماتی همراه است. در بخش مصارف نیز کمبرآوردی قابل توجهی در خصوص هزینههای واردات فرآوردههای نفتی و هزینه سرمایهگذاری شرکتهای تابعه وزارت نفت مشاهده میشود. پیشبینی میشود که کسری بودجه هدفمندی در سال 1404 به حدود 220 هزار میلیارد تومان برسد که احتمالاً با عدم تخصیص برخی ردیفهای مصارف پوشش داده خواهد شد.
یکی از چالشهای اصلی در لایحه بودجه 1404، کمبرآوردی هزینههای واردات فرآوردههای نفتی است. با توجه به رشد مصرف داخلی فرآوردههای نفتی، پیشبینی میشود که حدود 5 میلیارد دلار به واردات این فرآوردهها نیاز باشد، در حالی که تنها 2.3 میلیارد دلار در بودجه در نظر گرفته شده است. این کمبرآوردی میتواند منجر به افزایش کسری بودجه و فشار بیشتر بر منابع عمومی شود.
همچنین، در بخش منابع، درآمدهای حاصل از فروش داخلی گاز طبیعی و مطالبات گاز با چالشهایی مواجه است. به ویژه، وصول مطالبات گاز از صنایع بزرگ کشور با تاخیرهای فراوانی همراه است و پیشبینی میشود که بخش قابل توجهی از این مطالبات محقق نشود. این موضوع میتواند بر تحقق منابع هدفمندی تأثیر منفی بگذارد.
در بخش مصارف، یارانه نقدی و کالابرگ، مستمری خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی، و یارانه نان از جمله مصارف اجتنابناپذیر هستند که در صورت کمبرآوری، بودجه هدفمندی را با چالش جدی مواجه خواهند کرد. با این حال، رقم برآوردی این مصارف در لایحه 1404 قابل قبول به نظر میرسد و کمبرآوردی قابل توجهی ندارد.
در لایحه بودجه 1404، ردیفهای 9 و 10 به مصارف جدید هدفمندی یارانهها اختصاص یافتهاند. ردیف 9 شامل 51 هزار میلیارد تومان برای بهبود عدالت در سلامت و کاهش هزینههای مستقیم مردم از طریق برنامههایی مانند پزشک خانواده و خدمات توانبخشی است. در ردیف 10 نیز 65 هزار میلیارد تومان اعتبار به پروژههای مختلفی در حوزههای فرهنگی، اشتغالزایی، زیرساختی و انرژی مانند قطار سریعالسیر تهران-مشهد، توسعه صنایع نفت و گاز، و بهینهسازی مصرف انرژی اختصاص یافته است.
پیشنهاد میشود که برای کاهش کسری بودجه هدفمندی، با رعایت ملاحظات اجتماعی اصلاحاتی در سیاستهای قیمتگذاری حاملهای انرژی و بهبود مدیریت مصرف انرژی از جمله عمل به تکالیف احکام برنامه هفتم پیشرفت انجام شود.
جدول 1 پیوست. مصارف جدول (14-1) در اجرای تکالیف برنامه هفتم پیشرفت [1]
|
ردیف |
آدرس قانونی برنامه هفتم |
عنوان |
مبلغ 1404 |
|
|
ماده |
بند/جزء |
|||
|
الف) اعتبارات حمایت از تولید و اشتغال در اجرای تکالیف برنامه هفتم پیشرفت موضوع ماده (8) قانون هدفمندکردن یارانهها- بند «9» جدول 14 |
650,000 |
|||
|
1 |
58 |
الف |
حمایت از صندوق توسعه صنایع دریایی |
40,000 |
|
119 |
3-25 و 21 |
|||
|
2 |
48 |
ح |
حمایت از صندوق حمایت از سرمایه گذاری صنایع کوچک |
30,000 |
|
3 |
65 |
ج |
حمایت از برنامه ملی توسعه هوش مصنوعی |
20,000 |
|
4 |
حمایت از طرحهای هوش مصنوعی با اولویت در بخش سلامت و آموزش |
20,000 |
||
|
5 |
48 |
ت |
حمایت از طرحهای پیشران بویژه ریزالکترونیک |
50,000 |
|
119 |
19 |
|||
|
6 |
48 |
جزء (7) بند (الف) |
توسعه زنجیره اکتشافات و استخراج نفت و گاز و پتروپالایشگاه ها و صنایع پایین دستی پتروشیمی |
50,000 |
|
7 |
48 |
جزء 6 بند (الف) |
کمک فنی و اعتباری برای ایجاد و توسعه مجتمعهای تولیدی صادرات گرا در سواحل جاسک-گواتر |
30,000 |
|
8 |
48 |
جزء 4 بند (الف) |
توسعه زیرساختهای بنگاههای صادراتی و صنایع در سواحل مکران |
30,000 |
|
9 |
46 |
الف |
منابع حساب بهینه سازی مصرف انرژی موضوع جزء(1-2) بند الف ماده (46) قانون برنامه هفتم پیشرفت |
140,000 |
|
10 |
74 |
_ |
اعتلای سبک زندگی ایرانی-اسلامی و ارتقا فرهنگ و هنر |
14,700 |
|
76 |
پ |
|||
|
11 |
77 |
الف |
ارائه خدمات و تولیدات رسانهای |
5,000 |
|
12 |
79 |
_ |
تحکیم نهاد خانواده، جوانی جمعیت، توانمندسازی بانوان و امور جوانان |
1,000 |
|
80 |
_ |
|||
|
13 |
80 |
بند "ب" تبصره 2 |
راهبری و ارتقاء دیپلماسی فرهنگی |
1,000 |
|
14 |
82 |
_ |
صیانت از میراث فرهنگی و توسعه گردشگری و صنایع دستی |
11,800 |
|
83 |
_ |
|||
|
15 |
75 |
ت |
گفتمانسازی، تبیین و تبلیغ معارف دینی |
16,500 |
|
74 |
_ |
|||
|
76 |
ت |
|||
|
16 |
71 |
د |
شیر رایگان در مدارس ابتدایی دولتی با اولویت مناطق محروم |
20,000 |
|
17 |
78 |
پ |
توانمند سازی، استعدادیابی و توسعه ورزش قهرمانی |
10,000 |
|
18 |
60 |
ب |
حمایت از تاسیس، توسعه و فعالیت آب شیرین کن سواحل جنوبی |
10,000 |
|
19 |
39 |
الف |
تامین و نصب کنتور هوشمند |
15,000 |
|
20 |
119 |
25-1 |
طرحهای پیشران-حمایت از حمل و نقل هوایی |
26,000 |
|
21 |
64 |
_ |
توسعه و ارتقای دانش اقتصاد رقومی و رشتههای پویانمایی |
5,000 |
|
74 |
_ |
|||
|
22 |
60 |
ت |
بازسازی زیستگاههای حساس آبی دارای گونههای در معرض خطر |
1,000 |
|
23 |
33 |
جز 3 بند (ت) |
آبیاری زیرسطحی (طرح نهاد پیشران) |
30,000 |
|
24 |
35 |
ب |
انجام تحقیقات و پژوهش آزمایشگاهی و گلخانه ای بر روی محصولات تراریخته |
500 |
|
25 |
66 |
ت |
کیفیت و پوشش آموزشهای مهارتی سطح دوم متوسطه |
10,000 |
|
119 |
22 |
|||
|
26 |
71 |
پ |
ردیابی، رهگیری و اصالت سنجی دارو، تجهیزات و ملزومات پزشکی (جلوگیری از قاچاق) |
1,500 |
|
27 |
70 |
د |
انجام آزمایش غربالگری مایزاد (مولکول) (اِن.اِی.تی) و پادتن (آنتی بادی) و آزمایش سازگاری بافتی (اِچ.اِل.اِی) |
4,000 |
|
28 |
71 |
خ |
استقرار سامانه ردیابی باقیمانده سموم و فلزات سنگین در جهت ایمنی غذایی و کنترل کیفیت کالاهای سلامت پس از ورود به بازار |
5,000 |
|
29 |
71 |
ج |
حمایت از پیشرانهای حوزه سلامت و اقلام سلامت و نوسازی و توسعه صنعت در قالب یارانه سود و وجوه اداره شده |
7,000 |
|
30 |
48 |
جز 2 بند (الف) |
قطار سریعالسیر تهران- مشهد |
25,000 |
|
31 |
119 |
25-2 |
طرحهای پیشران_طراحی و ساخت هواپیماهای مسافربری و ترابری |
20,000 |
جدول پیوست 2. مصارف جدول (14-1)، اعتبارات تحقق شاخص عدالت در سلامت [1]
|
ب) اعتبارات موضوع ماده 46 الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) برای تحقق شاخص عدالت در سلامت (به شرح جدول 1-14) |
511,000 |
|||
|
1 |
70 |
ج |
کاهش فرانشیز در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع از طریق سازوکار بیمه و هزینه ثبت و بازخورد در نظام ارجاع |
320,000 |
|
2 |
69 |
پ |
تامین، تربیت و پایداری نیروی انسانی تخصصی حوزه سلامت در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع |
20,000 |
|
3 |
70 |
چ |
کمک به خدمات توانبخشی طولانی مدت |
7,000 |
|
4 |
70 |
ث |
کاهش فرانشیز زایمان طبیعی در مراکز درمانی دانشگاهی |
3,000 |
|
5 |
71 |
ث |
تقلیل وابستگی گردش امور مراکز درمانی به درآمد اختصاصی-مراکز زیان ده، سوختگی و روانی |
55,000 |
|
6 |
71 |
ث |
هزینههای مددکاری بستری بیمارستانی افراد بی بضاعت و فاقد بیمه |
11,000 |
|
7 |
71 |
|
مابه التفاوت نرخ ارز کالاهای سلامت محور در دانشگاههای علوم پزشکی |
70,000 |
|
8 |
70 |
ح |
کمک به تأمین هزینههای مراکز جامع خدمات سلامت شبانهروزی |
10,000 |
|
9 |
69 |
|
حمایت از برنامههای اهداء عضو |
4,000 |
|
10 |
70 |
پ |
آموزش، مشاوره پزشکی و پیشگیری از بیماریهای رفتاری پرخطر (آمیزشی، ایدز و ...) |
1,000 |
|
11 |
70 |
پ |
کمک به هزینههای پیشگیری از بیماریهای نوپدید و بازپدید (کرونا، ایدز، هپاتیت، سالک، سل، هاری، مالاریا، وبا، تیفوئید، تب کریمه کنگو، تب دنگی و سایر) |
10,000 |