Reports

Expert Opinion on: “The Comprehensive Bill for Club Management in the Islamic Republic of Iran”

Author

Mobin Haji Hosseini

Majles

https://doi.org/10.22034/report.2024.16907.1789
Abstract
The Comprehensive Bill for Club Management in the Islamic Republic of Iran, registered under number 708, was formally received on 1400/05/06 [July 28, 2021]. This bill was initially approved by the Council of Ministers on 1400/04/20 [July 11, 2021], upon the proposal of the Ministry of Sport and Youth. It was submitted to the Islamic Consultative Assembly by the then government to undergo legal formalities, aiming to create a conducive environment for the growth of moral virtues, strengthening physical powers, the spirit of sportsmanship, and the realization of the general policies of Article (44) of the Constitution and the duties prescribed in the Law on the Goals, Duties, and Powers of the Ministry of Sport and Youth (enacted on 1399/06/16 [Sept 6, 2020]). The detailed review in the specialized committee between Ordibehesht and Khordad 1402 [April–June 2023] led to amendments in the plan, which eventually received approval from the Cultural Commission of the Parliament on 1402/03/08 [May 29, 2023]. The amendments made in the Cultural Commission were such that the bill changed from 15 articles, 3 notes, and 4 chapters to 23 articles, 14 notes, and 6 chapters. In terms of content, the approved text has been strengthened in the areas of support and facilities, as well as supervision of sports club activities. Therefore, the objections raised against the text of the bill have been addressed in a desirable manner. To improve the details of the approval, minor amendments are necessary for Clause “A” of Article (4), regarding the duties of the organs; Clause “2” of Article (8), regarding compliance with cultural requirements; and Article (22), regarding the drafting of regulations. In the area of constitutional conflicts, Article (8) is inconsistent with Article (57), and Article (21) is inconsistent with Article (85) of the Constitution. Article (17) requires the adoption of measures by the Commander-in-Chief of the Armed Forces as a prerequisite due to Article (110) and the general policies of the legislative system. Therefore, the details of the Cultural Commission’s approval are confirmed following the application of the amendments.

Keywords

Club Management
Sports Law
Cultural Commission
Constitutional Compliance
Sports Clubs
Subjects

خلاصه مدیریتی

مسئله اصلی

لایحه نظام جامع باشگاه‌داری در راستای سازماندهی و‌ نظام‌مند کردن یکی از بنیادی‌ترین مسائل ورزش کشور است که تصویب و اجرایی شدن آن می‌تواند موجبات توسعه ورزش جمهوری اسلامی ایران را رقم زند. امروزه بیشتر باشگاه‌های ورزشی کشور در راستای ارائه خدمات ورزشی سلامت‌محور مشغول به فعالیت هستند و نبود نظام و قانون مشخصی که حامی و تسهیلگر امور مرتبط با این بخش باشد، موجب آسیب‌هایی برای آنها بوده است. از طرفی در فقدان چنین قانونی، سایر باشگاه‌هایی که در لیگ‌های حرفه‌ای فعالیت دارند نیز در طول سالیان متمادی دچار برخی از چالش‌های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی شده‌اند که تهیه و تصویب قانونی جامع می‌تواند به توسعه درآمد‌های پایدار که درنهایت موجبات توسعه ورزش و سلامت آحاد جامعه را نیز در پی دارد، بینجامد.

نقاط قوت و ضعف طرح و لایحه

مصوبه کمیسیون فرهنگی در مورد لایحه نظام جامع باشگاه‌داری در جمهوری اسلامی ایران شامل تغییراتی‌ به‌شرح ذیل است:

  • تعداد ماده‌های لایحه مذکور تقدیمی دولت از 15 ماده و 3 تبصره و 4 فصل به 23 ماده و 14 تبصره و 6 فصل تغییر یافته است.
  • مصوبه کمیسیون فرهنگی با افزودن فصل‌های جدید 5 و 6 موجب برطرف شدن ایرادهای وارد به متن لایحه در مورد چگونگی رسیدگی به فعالیت باشگاه‌ها‌ شده‌ است.
  • ماده (4) با موضوع وظایف ارکان، ماده (۸) با موضوع رعایت الزامات فرهنگی و ماده (22) با موضوع تدوین آیین‌نامه می‌تواند امکان بهبود با اعمال اصلاحات را دارد.
  • بندهای «1» و «2» ماده (5) با موضوع شرایط متقاضیان به‌دلیل دارا بودن عباراتی مبهم و یا مغایر اصل (۱۲) قانون اساسی، نیازمند اصلاح است.
  • تبصره «3» ماده (6) با موضوع دریافت مجوز مغایر اصل (۵۷) و ماده (۲۱) با موضوع تدوین آیین‌نامه مغایر اصل (۸۵) قانون اساسی است.
  • سایر مواد و تبصره‌های مصوبه کمیسیون فرهنگی مورد‌ تأیید است.

پیشنهادهای مرکز پژوهش‌ها

  • در بند «الف» ماده (4) مصوبه کمیسیون فرهنگی با موضوع تفویض وظایف محول شده وزارت ورزش و جوانان اقدام به استثنا کردن اجزای «۱۳، ۱۴ و ۲۴» از بند «الف» ماده (4) قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان مصوب (1399/06/16) کرده است. درحالی‌که ظرفیت همکاری، هماهنگی، حمایت، نظارت و توسعه مؤثر وزارت ورزش و جوانان در جهت پیشبرد امور باشگاه‌ها را فراهم می‌سازد. پیشنهاد می‌شود استثنا در مورد این اجزا صورت نگیرد.
  • در تبصره «2» ماده (8) مصوبه کمیسیون فرهنگی، باشگاه‌ها موظف به رعایت الزامات فرهنگی و اجتماعی طبق قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان هستند. درحالی‌که پیوست مصوبه اولویت‌ها و اقدامات اساسی حوزه فرهنگی ورزش کشور (نظام‌نامه فرهنگی ورزش کشور) مصوب 1395/3/25‌ شورای‌عالی انقلاب فرهنگی نیز باید به آن الحاق شود.
  • در ماده (18) با موضوع تدوین آیین‌نامه اجرایی این قانون، به اهمیت تحقق و اختصاص حقوق ناشی از حق پخش رسانه‌ای (که یکی از عمده منابع درآمدی باشگاه‌هاست) اشاره‌ شده‌ است. با وجود تأکید مکرر احکام مربوط به ‌حق پخش رسانه در بودجه‌های سنواتی و برنامه‌های توسعه و عدم تحقق خواسته‌های این حوزه لازم است تا در آیین‌نامه این قانون اصلاحاتی اعمال شود تا معیار عمل قرار گیرد.

1. مقدمه

لایحه نظام جامع باشگاه‌داری‌ ازآنجاکه می‌تواند موجب سازماندهی وضعیت باشگاه‌های عمومی و حرفه‌ای و همچنین سبب ارتقای بنیان‌های ورزشی کشور شود، دارای اهمیت است. بنابراین تهیه و تصویب این لایحه، یکی از ملزومات اصلی در ساختار تربیت بدنی و ورزش کشور است و می‌تواند چالش‌ها و نابسامانی‌های باشگاه‌های ورزشی جمهوری اسلامی ایران را برطرف کند. درحال‌حاضر حدود 30000 باشگاه ورزشی فعال در کشور در حال فعالیت هستند [3] که اکثر آنها نیز در راستای ارائه خدمات عمومی ورزشی در جامعه در حال فعالیت هستند. لذا‌ نظام‌مند کردن فعالیت‌های باشگاه‌های ورزشی عمومی و حرفه‌ای و همچنین ارائه تسهیلات و مشوق‌های کارآمد برای تمامی ارکان این حوزه می‌تواند زمینه‌های توسعه ورزش کشور را فراهم آورد.

 

2. ارزیابی مصوبه کمیسیون فرهنگی

لایحه نظام جامع باشگاه‌داری در جمهوری اسلامی ایران درحالی مصوبه کمیسیون فرهنگی را دریافت‌ کرده ‌است که یکی از مهم‌ترین اقدامات در این حوزه ساماندهی باشگاه‌داری است. هرچند عمده اهداف لایحه در قید خدمت به ورزش حرفه‌ای است و می‌توانست از جهت جامعیتی که مدنظر عنوان لایحه است به سایر ابعاد ورزش مثل ورزش همگانی نیز توجه کند، اما مصوبه کمیسیون فرهنگی موجب شده بخش مهم از کمبودهای لایحه برطرف شود. برای مثال افزودن فصل‌های جدید 5 و 6 با موضوع رسیدگی به فعالیت باشگاه‌ها موضوع ساماندهی فعالیت‌های این حوزه را برطرف کرده است. در ادامه ارزیابی مواد گزارش شده از کمیسیون فرهنگی مورد بررسی قرار خواهد گرفت:

جدول 1. ارزیابی مواد گزارش کمیسیون به صحن مجلس

شماره ماده

موافق

مخالف

موافق به‌شرط اصلاح

ارجاع به کمیسیون

توضیحات کارشناسی

1

*

 

 

 

 

2

*

 

 

 

 

3

*

 

 

 

 

4

 

 

*

 

در بند «الف» ماده (4) لایحه با موضوع تنفیض‌ وظایف محول شده وزارت ورزش و جوانان در بند «الف» ماده (4) قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان مصوب (1399/06/16) و استثنا کردن اجزای «۱۳، ۱۴ و ۲۴» با موضوعات مطرح ذیل آن جایز نیست؛ چراکه لازمه همکاری، هماهنگی، حمایت، نظارت و توسعه مؤثر در جهت پیشبرد امور باشگاه‌ها را فراهم می‌سازد. لذا بند «الف» ماده (۴) لایحه حاضر‌ به‌شرح ذیل اصلاح می‌شود:

وظایف احصا شده مندرج در بند «الف» ماده (4) قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان مصوب (6/16/ 1399) به‌جز اجزای «2، 11، 17 و 15».‌

5

 

 

 

*

بند «۱» عبارت «ادیان رسمی» مغایر اصل (۱۲) است.

تنها دین رسمی کشور، دین اسلام است و باید از عبارت «ادیان شناخته شده در قانون اساسی» استفاده شود.

بند «۲» نیز عبارت «اعتقاد» به‌دلیل عدم امکان احراز، باید به عبارت «التزام عملی» تغییر کند.

در بند «۳» عبارت «سوءسابقه سیاسی و اعتقادی و اخلاقی» مبهم و غیرقابل احراز و با توجه به بند قبل درباره التزام عملی به قانون اساسی، زائد است. عبارت «کیفری» به محکومیت مؤثر اضافه شود.

در بند «۴» عبارت «توان» مبهم است.

6

*

 

 

 

 

7

*

 

 

 

 

8

 

 

*

 

در تبصره «2» ماده (8) لایحه حاضر باشگاه‌ها موظف به رعایت الزامات فرهنگی و اجتماعی طبق قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان هستند که لازم است در این راستا به پیوست نظام‌نامه فرهنگی ورزش کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی مصوب (1395/03/25)‌ شورای‌عالی انقلاب فرهنگی نیز ملزم شوند؛ لذا تبصره «2» ماده (8)لایحه‌ به‌شرح ذیل اصلاح می‌شود:

باشگاه‌ها موظف به رعایت الزامات فرهنگی و اجتماعی طبق قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان مصوب (1399/6/16) و نظام‌نامه فرهنگی ورزش کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی مصوب (1395/03/25) شورای‌عالی انقلاب فرهنگی هستند.

در صدر ماده، قوانین و مقررات مربوطه مبهم است.

تبصره «۳»  با توجه به اینکه شورای فرهنگ عمومی کشور از شوراهای ذیل‌ شورای‌عالی انقلاب فرهنگی است و این تبصره برای این شورا تکلیف ایجاد می‌کند مغایر اصل (۵۷) است.

9

 

 

 

*

ماده و تبصره آن به‌دلیل عدم تعیین ضوابط مغایر اصل (۸۵) است.

10

*

 

 

 

 

11

*

 

 

 

 

12

*

 

 

 

 

13

*

 

 

 

 

14

*

 

 

 

 

15

*

 

 

 

 

16

*

 

 

 

 

17

 

 

*

 

این ماده نیازمند اخذ تدابیر فرماندهی کل نیروهای مسلح و مستند به سیاست‌های کلی نظام قانونگذاری و اصل (۱۱۰) است.

18

*

 

 

 

 

19

*

 

 

 

 

20

*

 

 

 

 

21

 

 

 

*

این ماده مغایر اصل (۸۵)  است. تعیین ضوابط لغو پروانه در صلاحیت قانونگذار بوده و احاله آن به آیین‌نامه مغایر قانون اساسی است.

22

 

 

*

 

در ماده (22) با موضوع تدوین آیین‌نامه اجرایی این قانون به اهمیت تحقق و اختصاص حقوق ناشی از حق پخش رسانه‌ای (که یکی از عمده منابع درآمدی باشگاه‌هاست) اشاره شده است و با وجود تأکید مکرر احکام در این‌خصوص، اما تاکنون همکاری و اقدام لازم در این خصوص صورت نگرفته ‌است. لذا لازم است تا به‌طور ویژه در آیین‌نامه اجرایی که پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون تهیه می‌شود، بستر شفافیت این حوزه فراهم شود. درج دقیق موضوعات قراردادهای ورزشی فی‌مابین اشخاص حقیقی و حقوقی (اعم از مربیان، ورزشکاران داخلی و خارجی و...)، ارائه تسهیلات لازم و اتحادیه‌های باشگاه‌های ورزشی که جزء ارکان کلیدی این قانون خواهند بود، در موارد لازم به درج در آیین‌نامه لازم به‌نظر می‌رسد.

 ازاین‌رو‌ ماده (۲۲) ‌ به‌شرح ذیل اصلاح می‌شود:

آیین‌نامه اجرایی این قانون ظرف مدت 6 ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون با تأکید بر شفافیت‌های حقوقی، مالی و اجرایی در موضوع حق پخش رسانه‌ای، اتحادیه باشگاه‌های ورزشی، ارائه تسهیلات و موضوع قراردادهای ورزشی فی‌مابین اشخاص حقیقی و حقوقی (اعم از مربیان، ورزشکاران داخلی و خارجی و...) توسط وزارت ورزش و جوان تدوین می‌شود و به تصویب هیئت‌وزیران می‌رسد.

23

*

 

 

 

 

 

3. لزوم اصلاح مواد لایحه

اصلاحیه اول:

در بند «الف» ماده (4) مصوبه کمیسیون فرهنگی با موضوع تنفیذ وظایف محول شده وزارت ورزش و جوانان در بند «الف» ماده (4) قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان مصوب (1399/06/16) و استثنا کردن اجزای «۱۳، ۱۴ و ۲۴» با موضوعات مطرح ذیل آن جایز نیست؛ چراکه ظرفیت همکاری، هماهنگی، حمایت، نظارت و توسعه مؤثر در جهت پیشبرد امور باشگاه‌ها را فراهم می‌سازد. لذا بند «الف» ماده (4) لایحه لازم است تا مورد بازبینی و اصلاح قرار گیرد.

اصلاحیه دوم:

در تبصره «۲» ماده (۸) مصوبه کمیسیون فرهنگی، باشگاه‌ها موظف به رعایت الزامات فرهنگی و اجتماعی طبق قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان می‌باشند که لازم است در این راستا به مصوبه اولویت‌ها و اقدامات اساسی حوزه فرهنگی ورزش کشور (نظام‌نامه فرهنگی ورزش کشور) مصوب 1395/3/25 شورای‌عالی انقلاب فرهنگی نیز ملزم شوند.

 

اصلاحیه سوم:

در ماده (۱۸) به حقوق ناشی از حق پخش رسانه‌ای (که یکی از عمده منابع درآمدی باشگاه‌هاست) اشاره‌ شده‌ است. با وجود تأکید مکرر احکام در این‌خصوص، اما تاکنون همکاری و اقدام لازم در این خصوص صورت نگرفته ‌است. لذا لازم است تا به‌طور ویژه در‌ ماده (۲۲)‌ با موضوع تدوین آیین‌نامه اجرایی بستر شفافیت برای این حوزه فراهم شود. درج دقیق موضوعات قراردادهای ورزشی فی‌مابین اشخاص حقیقی و حقوقی (اعم از مربیان، ورزشکاران داخلی و خارجی و...)، ارائه تسهیلات لازم و اتحادیه‌های باشگاه‌های ورزشی که جزء ارکان کلیدی این قانون خواهند بود، در موارد لازم به درج در آیین‌نامه لازم به‌نظر می‌رسد.

 

جدول 2. خلاصه ارزیابی مواد گزارش کمیسیون به صحن مجلس

شماره ماده

موافق

مخالف

موافق به‌شرط اصلاح

ارجاع به کمیسیون

1

*

 

 

 

2

*

 

 

 

3

*

 

 

 

4

 

 

*

 

5

 

 

 

*

6

*

 

 

 

7

*

 

 

 

8

 

 

*

 

9

 

 

 

*

10

*

 

 

 

11

*

 

 

 

12

*

 

 

 

13

*

 

 

 

14

*

 

 

 

15

*

 

 

 

16

*

 

 

 

17

 

 

*

 

18

*

 

 

 

19

*

 

 

 

20

*

 

 

 

21

 

 

 

*

22

 

 

*

 

23

*

 

 

 

 

4. جمع‌بندی و پیشنهادها

لایحه نظام جامع باشگاه‌داری در جمهوری اسلامی ایران با شماره ثبت 708 در تاریخ 1400/05/06 اعلام وصول شد و سپس با تغییراتی در احکام این لایحه سرانجام در تاریخ 1402/03/08 مصوبه کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی را دریافت کرد. اصلاحات اعمال شده توسط کمیسیون شامل تغییر مواد لایحه از 15 ماده و 3 تبصره و 4 فصل به 23 ماده و 14 تبصره و 6 فصل بوده است.

کلیات مصوبه کمیسیون فرهنگی از نظر اهمیت‌دار بودن این حوزه مورد‌ تأیید است. در مورد جزئیات مصوبه حاضر موجب تقویت حوزه‌هایی چون حمایت‌ها و تسهیلات و همچنین نظارت بر فعالیت باشگاه‌های ورزشی شده  و لایحه اعلام وصول شده توسط دولت را تقویت کرده است. هرچند به‌نظر می‌رسد ماده (۴) با موضوع وظایف ارکان، ماده (۸) با موضوع رعایت الزامات فرهنگی و ماده (۲۲) با موضوع تدوین آیین‌نامه قابلیت اصلاح را دارا هستند. بنابراین جزئیات مصوبه با اعمال اصلاحات مورد‌ تأیید است. پیشنهادهای اصلاحی‌ به‌شرح ذیل است:

 

جدول 3. پیشنهادهای اصلاحی

ماده

متن مصوبه

متن پیشنهادی

بند «الف» ماده (4)

وظایف احصا شده مندرج در بند «الف» ماده (4) قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان مصوب          (1399/6/16) به‌جز اجزای «2، 11، 13، 14، 15، 17و24».

وظایف احصاء شده مندرج در بند «الف» ماده (4) قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان مصوب (1399/6/16) به‌جز اجزای «2، 11، ۱۵ و ۱۷» .

 

بند «۱» ماده (۵)

متدین و دارای التزام عملی به دین مبین اسلام یا یکی از ادیان رسمی کشور

متدین و دارای التزام علمی به دین مبین اسلام یا ادیان شناخته شده در قانون اساسی

بند «۲» ماده (۵)

اعتقاد به نظام جمهوری اسلامی ایران و قانون اساسی

التزام عملی به نظام جمهوری اسلامی ایران و قانون اساسی

بند «۳» ماده (۵)

نداشتن هرگونه سابقه سوء در امور سیاسی، اعتقادی، اخلاقی و محکومیت‌های مؤثر

نداشتن محکومیت مؤثر کیفری

تبصره «۲»

ماده (۸)

باشگاه‌ها موظف به رعایت الزامات فرهنگی و اجتماعی طبق قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت می‌باشند.

باشگاه‌ها موظف به رعایت الزامات فرهنگی و اجتماعی طبق قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان مصوب(1399/6/16) و نظام‌نامه فرهنگی ورزش کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی مصوب (1395/03/25)‌ شورای‌عالی انقلاب فرهنگی می‌باشند.

ماده (۲۲)

آیین‌نامه اجرایی این قانون ظرف مدت 6 ماه پس از تاریخ تصویب،‌ توسط وزارت ورزش و جوان تدوین می‌شود و به تصویب هیئت‌وزیران می‌رسد.

آیین‌نامه اجرایی این قانون ظرف مدت 6 ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون با تأکید بر شفافیت‌های حقوقی، مالی و اجرایی در موضوع حق پخش رسانه‌ای، اتحادیه باشگاه‌های ورزشی، ارائه تسهیلات و موضوع قراردادهای ورزشی فی‌مابین اشخاص حقیقی و حقوقی (اعم از مربیان، ورزشکاران داخلی و خارجی و...) توسط وزارت ورزش و جوان تدوین می‌شود و به تصویب هیئت‌وزیران می‌رسد.

 

  1. لایحه نظام جامع باشگاه‌داری در جمهوری اسلامی ایران با شماره ثبت 708، (1400/05/06).‌
  2. قانون اجازه تأسیس باشگاه ورزشی و ورزشگاه توسط مردم با نظارت دولت مصوب (1369/10/18).
  3. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (۱402). گزارش سیاستی با عنوان «ارزیابی طرح احداث مجموعه بزرگ فرهنگی ورزشی شهر تهران (طرح احداث ورزشگاه جدید ۱۲۰ هزار نفری و سالن چندمنظوره ۲۲ هزار نفری)»، شماره مسلسل: 19680.
  4. قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان مصوب (1399/06/16).
  5. قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1400-1396).
  6. قانون برنامه پنج‌ساله هفتم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1406-1402).
  7. قانون تأسیس شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب (1351/12/22).
  8. نظام‌نامه فرهنگی ورزش کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی مصوب (1395/03/25)‌ شورای‌عالی انقلاب فرهنگی.

Home

Contact Us