خلاصه مدیریتی

مسئله اصلی

قانون بودجه به‌مثابه سند سیاستی سالیانه کشورهاست که با پیش‌بینی منابع درآمدی و تخصیص آن به محل‌های مصرف به‌نوعی اولویت‌های یک سال کشور را مشخص می‌کند. از‌این‌رو با تخصیص منابع مالی به‌صورت منطقی و بهینه می‌توان، از ظرفیت‌های خود بهترین استفاده را کرده و به‌سوی توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی حرکت کرد. در این میان، بودجه رسانه برای پیشبرد اهداف فرهنگی کشور حائز اهمیت فراوان است؛ زیرا رسانه نقش حیاتی در شکل‌دهی به فرهنگ و هویت یک جامعه دارد. از این جهت به‌منظور بهبود رسانه‌ها و فضای رسانه‌ای کشور، تحلیل و ارزیابی دقیق از اعتبارات این بخش ضروری است. لذا با بررسی منابع مالی اختصاص‌یافته به رسانه‌ها، می‌توان نقاط قوت و ضعف مدیریت آنها را شناسایی کرد و برنامه‌های مناسب برای بهبود آنها را پیشنهاد داد. همچنین، با تحلیل نحوه پیش‌بینی بودجه برای رسانه‌ها، می‌توان بهبود عملکرد و کارایی آنها را تضمین کرده و اعتماد و مرجعیت رسانه‌ای را ارتقا بخشید.

نقاط قوت و ضعف طرح‌ و لایحه

لایحه بودجه سال 1403 کل کشور، به‌عنوان نخستین قانون بودجه که براساس برنامه هفتم پیشرفت کشور تنظیم شده است، حدود 25 هزار میلیارد تومان را از بودجه عمومی کشور برای دستگاه‌های رسانه‌ای در نظر گرفته است.

براساس اطلاعات مندرج در جداول (7) و (9) لایحه بودجه سال 1403 ارائه شده از‌سوی دولت، اعتبارات پیش‌بینی شده برای دستگاه‌های مختلف مرتبط با حوزه رسانه و ارتباطات جمعی به‌شرح زیر است:

1. حدود 24.000 میلیارد تومان برای سازمان صدا و سیما (جاری، عمرانی، متفرقه)،
2. حدود 373 میلیارد تومان برای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) (جاری، عمرانی)،
3. حدود 81 میلیارد تومان برای خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)،
4. حدود 22 میلیارد تومان برای شورای نظارت بر صدا و سیما،
5. حدود 20 میلیارد تومان برای خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)،
6. حدود 19 میلیارد تومان برای خبرگزاری خانه ملت.

سهم اعتبارات دستگاه‌های حوزه رسانه حدود 24.942 میلیارد تومان پیش‌بینی شده است که نسبت به سال گذشته که این عدد 15.694 میلیارد تومان بوده، 59 درصد افزایش داشته است. از کل این اعتبارات حوزه رسانه 98 درصد به سازمان صدا و سیما و 2 درصد از آن به خبرگزاری‌ها و شورای نظارت بر صدا و سیما اختصاص یافته است. حدود 1.5 درصد به خبرگزاری جمهوری اسلامی، حدود 0.3 درصد به ایسنا و حدود 0.2 درصد هم درمجموع به شورای نظارت بر صدا و سیما، خبرگزاری خانه ملت و خبرگزاری بین المللی قرآن (ایکنا) اختصاص داده ‌شده است.

در لایحه بودجه 1403 برخلاف سال‌های پیش، برنامه‌های فصل رسانه به‌طور جداگانه ذیل امور فرهنگ، تربیت بدنی و گردشگری نیامده است و از میزان اعتبارات برنامه‌ها و عناوین آنها داده‌ای موجود نیست.

پیشنهادهای مرکز پژوهش‌ها

مهم‌ترین یافته‌ها و پیشنهادهای حاصل از تحلیل جداول و پیوست‌های لایحه بودجه 1403 کل کشور عبارتند از:

الف) از‌آنجا‌که در سال‌های اخیر کاهش سهم درآمد اختصاصی سازمان صدا و سیما و افزایش اعتبارات عمومی آن منجر به کاهش حجم و میزان پخش تبلیغات بازرگانی در شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی و سکوی اینترنتی تلوبیون نشده، از‌این‌رو پیشنهاد می‌شود که سنجه‌های قابل ارزیابی برای افزایش اعتبارات عمومی در ازای کاهش حجم تبلیغات بازرگانی به متن لایحه افزوده شود.

ب) ضروری است با پیش‌بینی اعتبارات مشخص برای اثر‌بخش کردن شورای نظارت به‌منظور تقویت قانون نحوه اجرای اصل (175) قانون اساسی در بخش نظارت بهره‌برداری کرد.

ج) معیار و شاخص اختصاص ارقام به دستگاه‌های اجرایی در جدول تفصیلی منابع حاصل از بند «ب» تبصره «13» قانون بودجه سال 1403 (هزینه‌کرد یک درصد از هزینه‌های شرکت‌های دولتی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری)، مبهم بوده و مشخص نیست و علاوه‌بر این بودجه اختصاص داده شده به سازمان صدا و سیما از محل بند مذکور ذیل اعتبارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار داده شده و شماره طبقه‌بندی جداگانه برای آن پیش‌بینی نشده است؛ از‌این‌رو پیشنهاد می‌شود موارد مزبور رفع ابهام شده و اقدامات قانونی لازم برای این منظور صورت گیرد.

1.مقدمه

قانون بودجه به‌مثابه سند سیاستی سالیانه کشورهاست که با پیش‌بینی منابع درآمدی و تخصیص آن به محل‌های مصرف به‌نوعی اولویت‌های یک سال کشور را مشخص می‌کند. از‌این‌رو با تخصیص منابع مالی به‌صورت منطقی و بهینه می‌توان، از ظرفیت‌های خود بهترین استفاده را کرده و به‌سوی توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی حرکت کرد. در این میان، بودجه رسانه برای پیشبرد اهداف فرهنگی کشور حائز اهمیت فراوان است؛ زیرا رسانه نقش حیاتی در شکل‌دهی به فرهنگ و هویت یک جامعه دارد. رسانه‌های کشور سازنده افکار عمومی و جهت‌دهنده همت و اراده مردم هستند و غفلت از این امر مهم خطرات بزرگی برای امنیت، انسجام اجتماعی و ارزش‌های مردم ایجاد خواهد کرد و در مقابل اهتمام کافی به آن می‌تواند به پیشرفت کشور در سایر بخش‌ها کمک کند و برای حفظ و گسترش آنها زمینه لازم را فراهم کند. از این جهت برای بهبود رسانه‌ها و فضای رسانه‌ای کشور، تحلیل و ارزیابی دقیق از اعتبارات این بخش ضروری است. با بررسی منابع مالی اختصاص‌یافته به رسانه‌ها، می‌توان نقاط قوت و ضعف مدیریت آنها را شناسایی کرد و برنامه‌های مناسب برای بهبود آنها پیشنهاد داد. همچنین، با تحلیل نحوه پیش‌بینی بودجه برای رسانه‌ها، می‌توان بهبود عملکرد و کارایی آنها را تضمین کرده و اعتماد و مرجعیت رسانه‌ای را ارتقا بخشید.

2.وضعیت اعتبارات دستگاه‌های مرتبط با حوزه رسانه

در لایحه بودجه سال 1403 کل کشور، سهم اعتبارات دستگاه‌های حوزه رسانه حدود 24.942 میلیارد تومان پیش‌بینی شده است که نسبت به سال گذشته که این عدد 15.694 میلیارد تومان بوده، 59 درصد افزایش داشته است. از کل این اعتبارات حوزه رسانه 98 درصد به سازمان صدا و سیما و 2 درصد از آن به خبرگزاری‌ها و شورای نظارت بر صدا و سیما اختصاص یافته است. حدود 1.5 درصد به خبرگزاری جمهوری اسلامی، حدود 0.3 درصد به ایسنا و حدود 0.2 درصد هم درمجموع به شورای نظارت بر صدا و سیما، خبرگزاری خانه ملت و خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) اختصاص داده‌ شده است. تفصیل این ارقام و مقایسه آن با قانون بودجه سال 1402 در جدول 1 آمده است.

جدول 1. اعتبارات دستگاه‌های حوزه رسانه در لایحه بودجه 1403 و مقایسه با قانون بودجه 1402     (میلیون ریال)

2-1. سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (جدول 7، احکام متفرقه و درآمدها)

مجموع اعتبارات سازمان صدا و سیما در سال 1403، حدود 31.061 میلیارد تومان برآورد شده که 6.600 میلیارد تومان مربوط به درآمد اختصاصی این سازمان و 24.425 میلیارد تومان مربوط به اعتباراتی است که از منابع عمومی کشور به این سازمان پیش‌بینی شده است. مجموع اعتبارات پیش‌بینی شده در لایحه 1403 سازمان نسبت به قانون بودجه 1402، حدود 43 درصد رشد داشته و رشد اعتبارات عمومی پیش‌بینی شده برای این سازمان، بدون احتساب درآمد اختصاصی، نسبت به قانون بودجه 1402 حدود 59 درصد می‌باشد. گفتنی است 2.000 میلیارد تومان از اعتبارات عمومی سازمان صدا و سیما در لایحه 1403 از محل بند «ب» تبصره «13» بخش اول قانون بودجه سال 1403 به‌منظور انجام تکالیف موضوع مواد (76) و (77) برنامه هفتم توسعه برای این سازمان پیش‌بینی شده است.

از جمع اعتبارات حدود 1.700 میلیارد تومان اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای در نظر گرفته شده است که شامل بهبود و تکمیل شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی، تعمیرات اساسی در ساختمان‌های تهران و مراکز مستقل، گسترش فناوری ارتباطات و اطلاعات در سازمان صدا و سیما، جایگزینی و تبدیل فناوری موجود به فناوری پیشرفته، ایجاد و توسعه مراکز تولید و پخش در سراسر کشور و ارتباط فیبر نوری سازمان صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران می‌شود. مبلغ در نظر گرفته شده در جدول اعتبارات ردیف‌های متفرقه منتقل شده به جدول ۷ دستگاه‌های اجرایی نیز برای برنامه «توسعه کمّی‌و‌کیفی برنامه‌های تولیدی پویانمایی، مستند، فیلم و سریال» هزینه خواهد شد. اما برای اعتبارات هزینه‌ای این سازمان بر‌خلاف قوانین بودجه سال‌های گذشته اشاره‌ای به برنامه‌ها نشده است. همچنین توجه به این نکته هم لازم است که درآمد اختصاصی سازمان صدا و سیما در سال 1402، 6.400 میلیارد تومان در نظر گرفته شده بود که در لایحه بودجه سال 1403 فقط 200 میلیارد تومان افزایش یافته و به 6.600 میلیارد تومان رسیده است. به‌نظر می‌رسد ارقام پیش‌بینی  شده برای درآمد اختصاصی، با توجه به افزایش تعرفه ایجاد شده برای هزینه‌های تبلیغات و همچنین فرصت‌های مسابقات المپیک و بازی‌های اروپایی در سال 1403، دچار کم‌برآوردی زیادی است.

جدول 2. تصویر کلی اعتبارات سازمان صدا و سیما در لایحه بودجه 1403 و مقایسه با قانون بودجه 1402 (میلیون ریال)

* در راستای تکالیف مواد (76) و (77) برنامه هفتم توسعه از محل جدول 12.

2-2. شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما

مجموع اعتبارات شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما در لایحه بودجه 1403، 22 میلیارد تومان در نظر گرفته شده است که نسبت به قانون بودجه 1402 که 16.5 میلیارد تومان بود، 34 درصد افزایش داشته است. بودجه شورای نظارت در بخش اعتبارات هزینه‌ای (20 میلیارد) 38 درصد افزایش یافته و در بخش اعتبارات عمرانی (2 میلیارد تومان) نسبت به سال گذشته افزایشی نداشته‌ است. تفصیل اعتبارات شورای نظارت بر صدا و سیما را می‌توان در جدول 3 مشاهده کرد.

جدول 3. اعتبارات شورای نظارت بر صدا و سیما در لایحه بودجه 1403 و مقایسه با قانون بودجه 1402

2-3. سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)

مجموع اعتبارات خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) در لایحه بودجه 1402، 38 درصد نسبت به اعتبارات این دستگاه در قانون بودجه سال 1402 رشد داشته است. اعتبارات این دستگاه در بخش اعتبارات هزینه‌ای نسبت به قانون بودجه سال قبل 38 درصد رشد داشته و در بخش تملک دارایی‌های سرمایه‌ای هیچ رشدی نداشته ‌است. گفتنی است که براساس اساسنامه سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌عنوان دستگاه سیاستگذار این خبرگزاری محسوب شده، بنابراین اعتبارات این دستگاه از نظر قانونی پس از موافقت دستگاه سیاستگذار قابل تخصیص خواهد بود. همچنین گفتنی است مبلغ 50 میلیارد تومان در قانون بودجه سال 1403 به‌عنوان درآمد اختصاصی خبرگزاری ایرنا درنظر گرفته شده بود که این عدد در جداول لایحه بودجه سال 1403 به 83 میلیارد تومان رسیده و مجموع اعتبارات این خبرگزاری در لایحه بودجه 1403 با احتساب درآمد اختصاصی، 457 میلیارد تومان است. مقایسه ارقام بودجه این خبرگزاری از محل منابع عمومی کشور در لایحه سال 1403 و قانون بودجه سال 1402 در جدول 4 قابل ملاحظه است.

جدول 4. اعتبارات عمومی خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) در لایحه بودجه 1403 و مقایسه با قانون بودجه 1402(میلیون ریال)

2-4. خبرگزاری‌های دانشجویان ایران (ایسنا) و بین‌المللی قرآن (ایکنا)

خبرگزاری‌های دانشجویان ایران (ایسنا) و بین‌المللی قرآن (ایکنا) طبق بودجه‌های سنواتی گذشته ذیل سازمان جهاد دانشگاهی تعریف می‌شوند. خبرگزاری ایسنا در قانون بودجه 1402 اعتبارات مشخص داشته ولی خبرگزاری ایکنا در این قانون دارای ردیف اعتباری مشخص نبوده و از محل اعتبارات سازمان جهاد دانشگاهی تأمین اعتبار می‌شده است. در لایحه بودجه 1403 خبرگزاری‌های ایسنا (به شماره طبقه‌بندی 113624) و ایکنا (به شماره طبقه‌بندی 113623) دارای بودجه مشخص هستند. اعتبارات خبرگزاری ایسنا به‌عنوان کمک به این خبرگزاری در لایحه 1403 با 15 درصد افزایش نسبت به سال گذشته، حدود 82 میلیارد تومان پیش‌بینی شده است. مقایسه ارقام بودجه دو سال اخیر این خبرگزاری در جدول 5 قابل مشاهده ‌است. اعتبار در نظر گرفته شده برای خبرگزاری ایکنا در لایحه بودجه سال 1403 مبلغ 20 میلیارد تومان است و با توجه به اینکه در قانون بودجه 1402 اعتبارات این خبرگزاری به تفکیک درج نشده، امکان مقایسه بودجه آن و محاسبه میزان رشد نسبت به سال گذشته وجود ندارد. گفتنی است که تعیین بودجه مشخص برای یک خبرگزاری به‌جهت ایجاد استقلال مالی برای آن خبرگزاری حائز اهمیت بوده و تعیین ردیف بودجه مشخص برای خبرگزاری ایکنا در بودجه امسال نسبت به بودجه سال پیش اقدامی مثبت تلقی می‌شود.

جدول 5. اعتبارات خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در لایحه بودجه 1403 و مقایسه با قانون بودجه 1402 (میلیون ریال)

2-5. خبرگزاری خانه ملت

بودجه خبرگزاری خانه ملت در لایحه بودجه 1403 به شماره طبقه‌بندی (101512) مشخص شده است. اعتبار هزینه‌ای پیش‌بینی شده برای خبرگزاری خانه ملت در لایحه بودجه 1403 حدود 19 میلیارد تومان است که نسبت به قانون بودجه 1402 معادل 42 درصد افزایش داشته و همچون سال‌های گذشته اعتبار عمرانی برای آن پیش‌بینی نشده است.

جدول 6. اعتبارات خبرگزاری خانه ملت در لایحه بودجه 1403 و مقایسه آن با قانون بودجه 1402     (میلیون ریال)

3.تحلیل بخش جداول و پیوست‌های لایحه بودجه 1403

3-1. حذف فصل رسانه و عناوین برنامه‌های رسانه‌ای

در لایحه 1403 برخلاف سال‌های پیش برنامه‌های فصل رسانه به‌طور جداگانه ذیل امور فرهنگ، تربیت بدنی و گردشگری نیامده است و از میزان اعتبارات برنامه‌ها و عناوین آنها داده‌ای موجود نیست. لذا تطبیق و مقایسه برنامه لایحه به‌عنوان نخستین قانون بودجه‌ای که براساس برنامه هفتم پیشرفت کشور تنظیم می‌شود با برنامه‌ هفتم پیشرفت به‌عنوان سند سیاستی راهبردی بالادستی و همچنین قانون بودجه سال گذشته ممکن نیست؛ نپرداختن به برنامه‌ها در این لایحه، ابهامات زیادی نسبت به چگونگی پرداخت و ارزیابی دستگاه‌های رسانه‌ای ایجاد کرده‌ است.

3-2. ضرورت طراحی سنجه‌های معین برای هدفمند کردن افزایش اعتبارات عمومی صدا و سیما به‌منظور کاهش حجم تبلیغات بازرگانی

بررسی‌ها نشان‌ می‌دهد که عموم درآمد اختصاصی سازمان صدا و سیما، درآمد ناشی از پخش تبلیغات بازرگانی است و گزارش دیوان محاسبات کشور (1402-1401) نشان ‌می‌دهد که درآمدهای از محل غیر‌تبلیغات بازرگانی سازمان صدا و سیما در 10 سال گذشته عددی کمتر از 3 درصد درآمدهای این سازمان را به خود اختصاص داده و تا سال 1398 افزایش حجم تبلیغات بازرگانی رفع‌کننده بخش زیادی از هزینه‌های این سازمان بوده است. اما از سال 1399 تاکنون سهم منابع عمومی کشور در بودجه سازمان صدا و سیما در مقایسه با درآمد اختصاصی این سازمان به‌شکل محسوسی افزایش یافته است [5]؛ این در‌حالی است که حجم و میزان پخش تبلیغات بازرگانی در شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی و سکوی اینترنتی تلوبیون کاهش محسوسی نداشته ‌است. در اینجا این ملاحظه جدی مطرح است که کاهش یا افزایش میزان بودجه دولتی و درآمد اختصاصی سازمان صدا و سیما در‌صورتی‌که به‌صورت هدفمند، برنامه‌ریزی شده و قابل ارزیابی انجام نشود؛ آسیب‌های خود را خواهد داشت. در‌نتیجه اگر کاهش سهم درآمد اختصاصی سازمان صدا و سیما منجر به کاهش حجم و میزان پخش تبلیغات بازرگانی در شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی و سکوی اینترنتی تلوبیون نشود؛ عملاً به اهداف خود نرسیده ‌است. از‌این‌رو پیشنهاد می‌شود که برای تأمین این هدف سنجه‌های قابل ارزیابی به متن لایحه افزوده شود.

علاوه‌بر این به‌نظر می‌رسد رقم برآورد شده برای درآمد اختصاصی سازمان صدا و سیما از محل تبلیغات بازرگانی (6.600 هزار میلیارد تومان) در بخش دوم لایحه بودجه سال 1403 دچار کم‌برآوردی زیادی است. چراکه با توجه به تورم سالیانه اقتصاد کشور و به‌ویژه در پیش بودن دو رویداد مهم ورزشی بین‌المللی در تابستان سال 1403 (رقابت‌های المپیک پاریس 2024 و رقابت‌های جام ملت‌های اروپا 2024) و پوشش زنده و خبری گسترده این رقابت‌ها در شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی و سکوی تلوبیون درآمد سازمان افزایش قابل‌توجهی خواهد داشت.

3-3. پیش‌بینی اعتبارات مشخص به‌منظور اثربخش کردن قانون نحوه اجرای اصل (175) قانون اساسی در بخش نظارت

پیش از این در گزارشی جداگانه تبیین شده بود که ضعف ساختار کارآمد و چالش‌های تأمین بودجه شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما یکی از مهم‌ترین عواملی است که منجر به برخوردار نبودن این شورا از اثربخشی لازم است [6]. اکنون می‌توان از ظرفیت بودجه‌ریزی کشور برای حل این مسئله بهره برد. گزارش مذکور جهت حل مسائل و چالش‌های شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما دو ایده سیاستی مشخص در جهت بهبود قانون نحوه اجرای اصل (175) قانون اساسی در بخش نظارت و رفع چالش‌های موجود پیشنهاد داده است که هر دو از چالش تأمین بودجه رنج می‌برند.

نخست اینکه در روندهای نظارتی شورا با درنظرگرفتن بودجه و نیروی انسانی متناسب، بازنگری صورت گیرد و دبیرخانه شورا ضمن تقویت خود، یک سامانه نظارت مردمی راه‌اندازی کند. در حال حاضر، شورا صرفاً حسب تماس تلفنی به ثبت شکایت می‌پردازد و سامانه فراگیر نظارت مردمی با اعلام عمومی در اختیار عموم افراد جامعه در دسترس نیست. در اقدام بعدی پیشنهاد شده است با تعیین شاخص‌های ترکیبی پایش و سنجش عملکرد سازمان صدا و سیما با امکان به‌روزرسانی دوره‌ای آن برای دبیرخانه شورا، روند نظارت را شفاف و عملیاتی کنند؛ به‌این‌ترتیب، که شورا بر‌طبق شاخص‌های تعریف شده ارزیابی را انجام دهد و ظرفیت‌های نظارتی سازمان نیز در خدمت این شاخص‌ها قرار گیرد. از‌این‌رو می‌توان با اختصاص بودجه مشخص برای تکالیف معین مذکور در جهت حل مسائل شورای نظارت بر صدا و سیما گام برداشت.

3-4. رفع ابهامات بند «ب» تبصره «13» ماده‌واحده بخش اول قانون بودجه سال 1403

در بند «ب» تبصره «13» بخش اول قانون بودجه 1403 شرکت‌های دولتی، بانک‌ها و مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت مندرج در این قانون مکلفند در راستای ارتقای اخلاق و فرهنگ اسلامی و همچنین ترویج فرهنگ ایثار و شهادت، حمایت از تحکیم خانواده و جمعیت و رفع موانع رشد و شکوفایی بانوان، یک درصد (۱٪) از هزینه‌های خود را به‌استثنای هزینه‌های سود و جریمه‌های بانکی و بیمه با رعایت موازین شرعی برای هم‌افزایی و ارتقای فعالیت‌ها و تولیدات فرهنگی، هنری و ورزشی از قبیل موضوعات قرآنی، ازدواج و خانواده، جوانی جمعیت، توانمندسازی بانوان و آسیب‌زدایی از زنان و خانواده، به‌حساب خاصی نزد خزانه‌داری کل کشور واریز کنند تا مطابق جداول تفصیلی موضوع بخش دوم لایحه بودجه صرف اهداف فوق شود.

براساس آنچه که در این تبصره آمده، لازم است تا پنجاه درصد (۵۰٪) اعتبارات مزبور صرف برنامه‌ها و فعالیت‌های ستاد ملی جمعیت، اعتکاف، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس، اردوهای زیارتی و راهیان‌ نور و پیشرفت، اردوهای جهادی، گردهمایی‌ها، یادواره‌ها و گلزارهای شهدا، طرح مسجد‌محوری، کمک به مساجد، حلقه‌های میانی، گروه‌ها و مجامع تخصصی مردمی، نمایشی، مطبوعاتی، رسانه‌ای نوین، نشر و کتاب، ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی و تولید محتوای فرهنگی فاخر فارسی در فضای مجازی، گردشگری، توسعه و آموزش سواد رسانه‌ای شود و در صورت استنکاف دستگاه‌های مشمول این بند، خزانه‌داری کل کشور مکلف است به‌صورت سه‌ماهه از سرجمع اعتبارات مذکور برداشت و به‌حساب فوق‌الذکر برای فعالیت‌های یاد‌ شده واریز کند.

همچنین تأکید شده که آیین‌نامه اجرایی این بند توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با همکاری وزارت ورزش و جوانان، ستاد ملی جمعیت، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، معاونت امور زنان و خانواده ریاست‌جمهوری و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط، ظرف یک‌ ماه از لازم‌الاجرا شدن این قانون تهیه می‌شود و به تصویب هیئت‌وزیران می‌رسد.

حال بخش دوم لایحه بودجه سال 1403، در جدولی تفصیلی (جدول 12) اعتباراتی را از محل منابع بند مذکور‌– که درمجموع 36.000 میلیارد تومان برآورد شده‌- به 37 دستگاه اجرایی اختصاص داده است که بخش قابل‌توجهی از این ردیف‌ها در راستای اجرای تکالیف برنامه هفتم پیشرفت تنظیم‌ شده‌اند. از‌جمله اینکه ذیل عنوان دستگاه «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» به شماره طبقه‌بندی 114000 مبلغ 2.000 میلیارد تومان برای برنامه «کمک به سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی» در راستای اجرای تکالیف مواد (76) و (77) برنامه هفتم توسعه اختصاص داده‌ شده است.

معیار یا شاخص اختصاص این ارقام به دستگاه‌های اجرایی مبهم بوده و مشخص نیست که نسبت میان عنوان دستگاه اجرایی، عنوان برنامه و ارقام اختصاص داده شده بر چه اساسی تعیین شده است. علاوه‌بر این، بودجه اختصاص داده شده به سازمان صدا و سیما از محل بند مذکور ذیل اعتبارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار داده شده و شماره طبقه‌بندی جداگانه برای آن پیش‌بینی نشده، که علت این امر نیز مشخص نیست.

3-5. مغایرت جداول بودجه با بند «ت» تبصره «14» بخش نخست قانون بودجه سال 1403

به‌موجب بند «ت» تبصره «14» بخش نخست قانون بودجه سال 1403، شرکت‌های بیمه‌ای مکلف شده‌اند تا مبلغ 10 هزار میلیارد ریال از اصل حق بیمه شخص ثالث دریافتی را در اختیار سازمان راهداری و حمل‌و‌نقل جاده‌ای، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، سازمان اورژانس کشور، جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران و سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران قرار دهد. بررسی جداول بودجه مؤید آن است که ردیف مشخصی برای سازمان صدا و سیما در این خصوص در نظر گرفته نشده است.