بررسی نظر شورای محترم نگهبان و مصوبه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی

شورای محترم نگهبان نسبت به مصوبه مجلس در خصوص « لایحه موافقت‌نامه همکاری در حوزه امنیت اطلاعات بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت فدراسیون روسیه» [1] یک ابهام به شرح زیر بیان نموده است:

«در ماده‌واحده، حکم به اصلاح موافقت‌نامه با رعایت اصول 77 و 125 قانون اساسی نسبت به سایر مواد غیرمذکور ابهام دارد؛ پس از رفع ابهام اظهارنظر خواهد شد.»

مطابق با آنچه بیان گردید شورای محترم نگهبان به دلیل ابهامی که در تبصره ماده‌واحده وجود دارد از اظهارنظر نسبت به لایحه اجتناب نموده و اظهارنظر در این خصوص را منوط به رفع ابهام از تبصره کرده است.

در ادامه برای روشن‌شدن موضوع، متن ماده‌واحده مصوب و تبصره ذیل آن مورد اشاره قرار می‌گیرد. ماده‌واحده مصوب مجلس شورای اسلامی چنین می‌باشد:

«ماده‌واحده- موافقت‌نامه همکاری در حوزه امنیت اطلاعات بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت فدراسیون روسیه مشتمل بر یک مقدمه، نه ماده و یک ضمیمه به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده می‌شود.

تبصره- اعمال بند (۲) ماده (۵)، بند (۶) ماده (۶) و بند (۲) ماده (9) این موافقت‌نامه، منوط به رعایت تشریفات مندرج در اصول هفتادوهفتم (۷۷)، یکصدو بیست و پنجم (۱۲۵) و یکصد و سی و نهم (۱۳۹) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران می‌باشد.»

به نظر می‌رسد ابهام شورای محترم نگهبان آن است که به چه دلیل تنها اعمال بند (۲) ماده (۵)، بند (۶) ماده (۶) و بند (۲) ماده (9) موافقتنامه منوط به رعایت اصول 77 و 125 و 139 قانون اساسی شده است در حالیکه مطابق با رویه معمول در تصویب موافقت نامه های بین المللی، تبصره ای برای رعایت اصول 77 و 125 و 139 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اجرای آن موافقت نامه بدون اشاره به ماده خاصی از موافقت نامه ذکر می شود.

کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در جهت رفع ابهام شورای محترم نگهبان دراین‌خصوص مصوب نموده است که تبصره ذیل ماده‌واحده به شرح زیر اصلاح شود:

«تبصره:‌ در اجرای این موافقت‌نامه، رعایت اصول 77 و 125 و 139 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران الزامی است.»

به نظر می‌آید با عنایت به رویه معمول در تصویب موافقت‌نامه‌های بین‌المللی در مجلس شورای اسلامی مبنی بر درج تبصره‌ای ذیل ماده‌واحده الحاقی برای رعایت اصول 77 و 125 و 139 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به صورت کلی و بدون ذکر شماره ماده خاصی از موافقت نامه، مصوبه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در این خصوص، رافع ابهام شورای محترم نگهبان در این خصوص خواهد بود.

نتیجه‌گیری

شورای محترم نگهبان در خصوص مصوبه مجلس شورای اسلامی در ارتباط با «لایحه موافقت‌نامه همکاری در حوزه امنیت اطلاعات بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت فدراسیون روسیه» یک ابهام مبنی بر اینکه در «در ماده‌واحده، حکم به اصلاح موافقت‌نامه با رعایت اصول 77 و 125 قانون اساسی نسبت به سایر مواد غیرمذکور ابهام دارد» بیان نموده و به دلیل این ابهام از اظهارنظر نسبت به لایحه اجتناب نموده و اظهارنظر در این خصوص را منوط به رفع ابهام از تبصره مندرج در ذیل ماده واحده کرده است.

کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در جهت رفع ابهام شورای محترم نگهبان دراین‌خصوص مصوب نموده است که تبصره ذیل ماده‌واحده به شرح زیر اصلاح شود:

«تبصره:‌ در اجرای این موافقت‌نامه، رعایت اصول 77 و 125 و 139 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران الزامی است.»

به نظر می‌آید با عنایت به رویه معمول در تصویب موافقت‌نامه‌های بین‌المللی در مجلس شورای اسلامی مبنی بر درج تبصره‌ای ذیل ماده‌واحده الحاقی برای رعایت اصول 77 و 125 و 139 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به صورت کلی و بدون ذکر شماره ماده خاصی از موافقت نامه، مصوبه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در این خصوص، رافع ابهام شورای محترم نگهبان در این خصوص خواهد بود.