کلیدواژه‌ها = آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی
دفتر مطالعات بنیادین حکمرانی

بازطراحی فرایندهای داخلی مجلس شورای اسلامی از منظر کاربست داده و اطلاعات: (1) قانونگذاری

دوره 34، شماره 1، فروردین 1405 شماره مسلسل:21405

https://doi.org/10.22034/mrc.report.21405

عطیه یوسفی، محمد عبدالحسین زاده

چکیده در عصر انفجار اطلاعات و گسترش فناوری های نوین، مجالس قانونگذاری با چالش های جدی در فرایند قانونگذاری مواجه اند. طولانی شدن روند بررسی ها، عدم بهره گیری مناسب از داده های کارشناسی، ضعف در مستندسازی و تحلیل اطلاعات و ناکارآمدی برخی سازوکارهای تصمیم گیری ازجمله دلایل ضرورت بازطراحی فرایندهای داخلی مجلس است. این گزارش در پاسخ به نیاز روزافزون به تصمیم گیری مبتنی بر شواهد و داده ها، با هدف ارتقای کیفیت قوانین، افزایش شفافیت، و بهبود کارآمدی نظام تقنینی تدوین شده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که یکپارچه سازی نظام اطلاعاتی قانونگذاری از طریق پیاده سازی سامانه جامع مدیریت فرایند، استقرار واحد تخصصی تحلیل داده برای رصد الگوهای قانونگذاری و تقویت همکاری های بین سازمانی با دستگاه های اجرایی و مراکز علمی، می تواند به کاهش زمان بررسی طرح ها و ارتقای کیفیت پیش نویس ها منجر شود. این رویکرد داده محور به قانونگذاری ضمن استانداردسازی فرایندها و بهبود مکانیسم های بازخورد، مسیر حرکت به سمت مجلس هوشمند و نظام تقنینی کارآمد را هموار خواهد ساخت.
 

دفتر مطالعات بنیادین حکمرانی

بازطراحی فرایندهای داخلی مجلس شورای اسلامی از منظر تحلیل و کاربست داده و اطلاعات: 2. نظارت

دوره 34، شماره 1، فروردین 1405 شماره مسلسل:21423

https://doi.org/10.22034/mrc.report.21423

عطیه یوسفی، محمد عبدالحسین زاده

چکیده گزارش حاضر به بازطراحی فرایندهای نظارتی آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی از منظر تحلیل و کاربست داده پرداخته است. موضوع اصلی گزارش، بهبود فرایندهای نظارتی با استفاده از رویکرد داده محور برای ارتقای کارایی، شفافیت و هدفمندی نظارت پارلمانی است. این گزارش، فرایندهای نظارتی مندرج در فصل سوم آیین نامه داخلی مجلس ازجمله تذکر کتبی و شفاهی، سؤال از وزیران و رئیس جمهور، تحقیق و تفحص، انتخاب نمایندگان ناظر در مجامع و استیضاح را تحلیل کرده است. یافته های گزارش نشان می دهد که تحلیل فرایندی، امکان شناسایی حوزه های بحرانی در امر نظارت، کاهش زمان رسیدگی به امور نظارتی، بهینه سازی تخصیص منابع برای ابزارهای نظارتی و افزایش شفافیت فرایندهای نظارتی را فراهم می آورد. پیشنهاد اصلی گزارش، تحول رویکرد نظارتی مجلس در نتیجه استفاده هوشمندانه از داده ها و اطلاعات و تحقق نظارتی داده محور است. این رویکرد از طریق تحلیل فرایندهای نظارتی، نظارت پارلمانی را اثربخش تر و شفاف تر می سازد و تضمین کننده اجرای قوانین به صورت مؤثر و کارآمد و جلوگیری از تخلفات در دستگاه های اجرایی است.

دفتر مطالعات حقوقی

اظهار نظر کارشناسی درباره «طرح اصلاح ماده (166) قانون آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی »

دوره 32، شماره 9، آذر 1403 شماره مسلسل:20262

https://doi.org/10.22034/report.mrc.2024.1403.32.9.20262

علی شکرالهی، علی عبدالاحد

چکیده طرح «اصلاح ماده (۱۶۶) قانون آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی شورای اسلامی» به شماره ثبت ۳۴ در خصوص اصلاح سازوکار اجرای صدر اصل هشتادوپنجم ناظر به فرآیندهای تصویب قوانین آزمایشی است. در این طرح تفویض اختیار قانونگذاری به کمیسیون های داخلی مجلس منتفی شده است و بررسی همه مواد بدون اظهارنظر در صحن مجلس در نظر گرفته شده و در نهایت اختیار تصویب نهایی به صحن مجلس سپرده شده است. همچنین از هر کمیسیون دو نماینده با حق رای به کمیسیون مربوطه اضافه خواهد شد و سایر نمایندگان نیز در صورت تمایل می توانند با حق رای در جلسات کمیسیون شرکت نمایند. در این گزارش کلیات و جزئیات طرح پیشنهادی بررسی شده است و به دلیل مغایرت با اصل هشتادوپنجم قانون اساسی تصویب آن پیشنهاد نشده است.