تبیین تکالیف «سازمان بورس و اوراق بهادار» براساس قانون مالیات بر سوداگری و سفتهبازی
دوره 34، شماره 7، مهر 1405 شماره مسلسل:21915
https://doi.org/10.22034/mrc.report.21915
جواد اسکندری، مرتضی میشکار مطلق
چکیده قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی با هدف ایجاد هزینه برای فعالیت های سوداگرانه، افزایش شفافیت اقتصادی، بهبود عدالت مالیاتی و هدایت منابع به سمت فعالیت های مولد به تصویب رسیده است. در قانون مذکور، سازمان بورس و اوراق بهادار تکالیف متعددی بر عهده دارد که عمدتاً درخصوص صدور صورت حساب الکترونیکی انواع معاملات اوراق بهادار یا کالای مورد معامله در بهابازارها و بازارهای خارج از بهابازار، تقسیم سود و همچنین نظارت بر اجرای تکالیف مربوط در نظر گرفته شده اند.
این گزارش با هدف تبیین تکالیف اصلی سازمان بورس و اوراق بهادار در چارچوب قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی تهیه شده است. همچنین، با توجه به مشارکت اشخاص و نهادهای مختلف در انجام معاملات و تقسیم سود، گردآوری یکپارچه تکالیف می تواند ضمن تسهیل اجرا، امکان پیگیری و ارزیابی دقیق انجام تکالیف قانونی را با اهداف نظارتی برای نهادهای ذی ربط فراهم کند. براساس متن قانون، اهم تکالیف سازمان بورس و اوراق بهادار را می توان به صورت زیر دسته بندی کرد: ۱. تعیین و اعلام اشخاص و نهادهای مکلف به صدور صورت حساب الکترونیکی در بازار سرمایه؛ ۲. تعیین ترتیبات اجرایی و فراهم سازی تمهیدات لازم برای صدور صورت حساب الکترونیکی و ۳. نظارت بر حسن اجرای تکالیف قانونی اشخاص تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار.
همچنین سازمان بورس و اوراق بهادار موظف است در تدوین آیین نامه اجرایی ماده (۱۶ مکرر) قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان با سازمان امور مالیاتی کشور همکاری کند. اجرای کامل این مجموعه اقدامات، زمینه ساز تقویت حکمرانی داده محور، ارتقای شفافیت اقتصادی و تحقق عدالت مالیاتی در سطح کشور خواهد بود.
تبیین تکالیف «فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران» براساس قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی
دوره 34، شماره 4، تیر 1405 شماره مسلسل:21650
https://doi.org/10.22034/mrc.report.21650
جواد اسکندری، مرتضی میشکار مطلق
چکیده قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی با هدف کنترل فعالیت های غیرمولد، ارتقای عدالت مالیاتی و هدایت منابع به سمت بخش های مولد اقتصاد تصویب شده است. در این قانون، رویکرد اصلی استفاده از اطلاعات اشخاص ثالثی است که به نحوی در جریان معاملات قرار می گیرند. در این میان، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از مهم ترین اشخاص ثالث، وظایف متعددی در زمینه صدور صورتحساب الکترونیکی برعهده دارد که از طریق مراکز تعویض پلاک به عنوان بازوی اجرایی و عملیاتی فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران انجام می شود. این گزارش با هدف تبیین تکالیف فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در چارچوب قانون یاد شده تدوین شده تا ضمن روشن ساختن نقش این نهاد در تحقق اهداف قانون، امکان پیگیری و نظارت بر اجرای آن نیز فراهم شود. این تکالیف در ۳ محور اصلی قابل دسته بندی است.
• صدور صورتحساب های الکترونیکی؛
• اخذ مالیات بر عایدی سرمایه به صورت علی الحساب؛
• ایجاد حساب های امانی.
در کنار این تکالیف، قانونگذار برای جبران هزینه های ناشی از صدور صورتحساب الکترونیکی نیز، سازوکاری پیش بینی کرده که براساس آن سازمان امور مالیاتی کشور موظف شده تعرفه صدور صورتحساب الکترونیکی را مطابق تعرفه مصوب شورای اقتصاد پرداخت کند. بدین ترتیب از تحمیل هزینه های مضاعف بر فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران جلوگیری می شود. نکته حائز اهمیت آن است که اطلاعات مندرج در صورتحساب های الکترونیکی نظیر قیمت و تاریخ معامله، مبنای اصلی محاسبه انواع مالیات نظیر مالیات بر عایدی سرمایه و مالیات بر درآمد اتفاقی قرار گرفته و در تهیه «اظهارنامه پیش فرض» توسط سازمان امور مالیاتی کشور استفاده خواهد شد.
تبیین قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی (2): مالیات بر عایدی سرمایه حاصل از انتقال وسایل نقلیه مشمول مقررات شماره گذاری
دوره 33، شماره 10، دی 1404 شماره مسلسل:21234
https://doi.org/10.22034/mrc.report.21234
جواد اسکندری
چکیده قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی با هدف ایجاد هزینه برای فعالیت های سوداگرانه، بهبود عدالت مالیاتی و هدایت منابع به سمت فعالیت های مولد به تصویب رسیده است.
در این قانون، به طور کلی دو دسته اشخاص تجاری و غیرتجاری مشمول مالیات شده اند، اما تمرکز قانون، عمدتاً روی معاملات اشخاص غیرتجاری است.
در رابطه با اشخاص غیرتجاری، عایدی سرمایه ناشی از انتقال املاک، خودروی سواری، انواع طلا و جواهرات، انواع ارز، رمزپول، رمزدارایی و رمزارز متعلق به اشخاص غیرتجاری مشمول مالیات بر عایدی سرمایه می شود. نکته مهم این قانون، در نظر گرفتن معافیت های مختلف به منظور عدم درگیری با عموم اشخاص غیرتجاری و معافیت نیاز مصرفی آنهاست. برای این منظور، علاوه بر لحاظ معافیت های مالیاتی نظیر سرپرست خانوار، مواردی همچون تعدیل تورمی و زیان های ناشی از معاملات پیشین نیز در نظر گرفته شده است. در این گزارش، احکام مرتبط با مالیات بر عایدی سرمایه انتقال وسایل نقلیه ملزم به شماره گذاری درخصوص اشخاص غیرتجاری تشریح شده است.
در رابطه با اشخاص تجاری، بر اساس قانون مالیات های مستقیم، انتقال وسایل نقلیه توسط این اشخاص حسب مورد، در قالب مالیات بر درآمد صاحبان مشاغل و مالیات عملکرد اشخاص حقوقی مشمول مالیات بوده است و قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی، صرفاً برخی موارد نظیر انتقال وسایل نقلیه مشمول مقررات شماره گذاری غیرمرتبط با فعالیت شغلی اشخاص تجاری حقیقی و نیز اعطای معافیت انتقال خودروهای سواری دارای شماره انتظامی مناطق آزاد تجاری-صنعتی توسط اشخاص تجاری فعال در این مناطق را اصلاح کرده است.
اظهارنظر کارشناسی درباره: «طرح مالیات بر سوداگری و سفته بازی» (اعاده شده از شورای نگهبان) ویرایش اول
دوره 31، شماره 6، شهریور 1402 شماره مسلسل:18590-2
امین اله پاک نژاد
چکیده طرح «مالیات بر سوداگری و سفته بازی» با شماره ثبت ۶۳ عمدتاً به منظور محدود کردن فعالیت های سوداگرانه، ایجاد عدالت اجتماعی، افزایش منابع عمومی و افزایش کارایی اقتصادی، در مجلس شورای اسلامی اعلام وصول شد. طرح مذکور پس از بررسی های کارشناسی در صحن علنی مجلس به تصویب رسید و برای بررسی مغایرت با قانون اساسی و شرع به شورای نگهبان ارسال شد. شورای نگهبان در تاریخ ۱۴۰۲/۰۳/۰۹ نظرات خود را درخصوص طرح مذکور اعلام کرد و این طرح را دارای ایرادها و ابهام هایی دانست. ازاین رو در این گزارش سعی شده است، موارد مدنظر شورای نگهبان مورد بررسی قرار گیرد.
طراحی بستر اجرای «مالیات بر عایدی سرمایه» و «مالیات بر مجموع درآمد» مبتنی بر تجارب کشورها
دوره 31، شماره 2، اردیبهشت 1402 شماره مسلسل:18932
جواد اسکندری، محمدسعید آقا محمدحسین تجریشی
چکیده عدم تولید اطلاعات استاندارد معاملات (رویداد مالی)، عدم تولید اطلاعات استاندارد تراکنش های مرتبط با معاملات (نظام پرداخت) و نیز انجام فرایند صحت سنجی اطلاعات و اظهارنامه های مالیاتی با عامل انسانی از مهم ترین ضعف های زیرساخت های اجرایی نظام مالیاتی کشور است. ضعف زیرساختی نظام مالیاتی کشور یکی از مهم ترین موانع اجرای مالیات بر عایدی سرمایه و مالیات بر مجموع درآمد است. با توجه به اهمیت اجرای پایه های مالیاتی، اصلاح نظام مالیاتی به منظور اجرای این پایه های مالیاتی ضروری است. در این راستا استفاده از روش های نوین در تسلیم اظهارنامه مالیاتی با هدف تسهیل فرایند مالیات ستانی و افزایش پذیرش اجتماعی بسیار مهم است. در این گزارش تجربیات سایر کشورها در استفاده از خدمات اشخاص ثالث، استفاده از اطلاعات تراکنش های بانکی و استفاده از مالیات بر درآمد اتفاقی به عنوان ضمانت اجرا جهت ایجاد انگیزه شفافیت برای مودیان مورد بررسی قرار گرفته است. پوشش کامل معاملات و فراهم شدن امکان تهیه اظهارنامه پیش فرض به منظور اجرای مالیات بر عایدی سرمایه و مالیات بر مجموع درآمد از جمله مهم ترین دستاوردهای این گزارش است.