چابکسازی ساختار دولت در شرایط پساجنگ
دوره 34، شماره 7، مهر 1405 شماره مسلسل:21938
https://doi.org/10.22034/mrc.report.21938
منصوره کریمی
چکیده دولت ها پس از جنگ با چالش های اساسی در نظام اداری مواجه می شوند که دیگر ساختارهای سنتی پاسخ گوی نیاز آنها نیست؛ لذا این پژوهش با هدف شناسایی ابعاد چابکی ساختار دولت در پساجنگ و ارائه پیشنهادهای سیاستی و تقنینی انجام شده است. در پژوهش حاضر، ابتدا وضعیت موجود و تحلیل نهادی مطرح و سپس مفاهیم کلیدی شامل تعاریف، ابعاد و قابلیت های چابکی و انواع ساختار سازمانی از سنتی تا شبکه ای و موقت و مطالعه تطبیقی تجربه کشورهای کره جنوبی، اوکراین، ویتنام و آذربایجان پرداخته شده است. در بخش سوابق تقنینی مواد مرتبط در قوانین برنامه های توسعه، برنامه های تحول اداری و قانون مدیریت خدمات کشوری بررسی شده اند. یافته های پژوهش، شامل سیاست های تقنینی در کوتاه مدت با پیشنهاد تصویب سه محور راهبردی در شورای عالی اداری و اصلاح ماده (۶) قانون مدیریت خدمات کشوری، میان مدت با پیشنهاد چند ماده در برنامه هشتم پیشرفت و بلندمدت با پیشنهاد اصلاحی چند بند و ماده در فصل چهارم قانون مدیریت خدمات کشوری تنظیم شده اند. پیامدهای سیاست های تقنینی پیشنهادی شامل انعطاف پذیری و پویایی ساختار دولت، قدرت تصمیم گیری سریع، بهره گیری از توانمندی های کارکنان ازطریق تیم های کاری موقت در کنار تیم های کارهای سلسله مراتبی، ایجاد هماهنگی بین دستگاه های دولتی با یکدیگر، نظارت مؤثر و تعامل مستمر دولت با بخش خصوصی، بخش غیردولتی و مشارکت مردمی است.
از هم بستگی دفاعی تا سرمایه اجتماعی پایدار: بایسته های حفظ سرمایه اجتماعی پس از جنگ
دوره 33، شماره 8، آبان 1404 شماره مسلسل:21150
https://doi.org/10.22034/report.mrc.2026.1405.33.8.21150
محسن ردادی، حسام عزت آبادی پور
چکیده ایران به تازگی جنگ تحمیلی ۱۲ روزه در برابر تهاجم رژیم صهیونی را پشت سر گذاشته است. این جنگ، تأثیرات گسترده ای بر حوزه اجتماعی کشور گذاشته است. نقطه قوت برجسته این دوره، «افزایش بی سابقه هم بستگی اجتماعی» در میان مردم بوده است. نکته مهم این است که هم بستگی اجتماعی شکل گرفته به دلیل احساس تهدید از سوی دشمن خارجی شکل گرفت، اما برای تبدیل کردن این هم بستگی به یک سرمایه اجتماعی پایدار، لازم است سویه های «ایجابی» به آن افزوده شود. سرمایه اجتماعی حاصل از بحران، اگرچه موهبتی مهم برای هر نظام سیاسی است، اما به همان میزان نیز در معرض تهدیدهای ساختاری، فرهنگی و رفتاری قرار دارد. بر این اساس لازم است تا با نهادسازی، اصلاح روندها و توسعه مشارکت اقشار متنوع مردم، بستر مناسب به منظور تبدیل هم بستگی شکل گرفته به یک سرمایه اجتماعی پایدار را فراهم نمود.
تثبیت این سرمایه در گروی اعمال سیاست هایی است که با توسعه چندصدایی، ارتقای مشارکت و بسط عدالت ، زمینه مساعد برای حکمرانی نوین پس از بحران را فراهم سازند. فرصت پدید آمده در بستر جنگ، چیزی فراتر از وحدت در برابر دشمن بود. این یک «لحظه تمدنی» برای بازسازی پیوند مردم و حاکمیت است. به همین منظور پیشنهادهایی به شرح ذیل ارائه می شود: تبدیل «لحظه هم بستگی» به «روند هم بستگی»، تقویت گفتگو با جامعه و شنیدن صدای مردم، پاسخ به مطالبات واقعی مردم پس از بحران، نوسازی هویت ملی در گفتمان عمومی، پررنگ کردن مرز بین منتقدان با تهدیدکنندگان امنیتی، دوری از «مصادره سرمایه اجتماعی».