تجربه کشورها در رونق مشاغل نوظهور 3. ژاپن
دوره 34، شماره 1، فروردین 1405 شماره مسلسل:21404
https://doi.org/10.22034/mrc.report.21404
فاطمه عزیزخانی، حمیدرضا جعفرصالحی
چکیده این تحلیل با بررسی تجربه های ژاپن در مواجهه با چالش هایی نظیر پیری جمعیت و گذار به اقتصاد دیجیتال، به دنبال ارائه توصیه های سیاستی برای اقتصاد ایران است. ژاپن در پاسخ به این تحولات، مشاغل نوظهوری را در چهار حوزه کلیدی توسعه داده است: فناوری و تحول دیجیتال (هوش مصنوعی و رباتیک)، اقتصاد سبز (انرژی های تجدیدپذیر)، اقتصاد سالمندی (مراقبت های بهداشتی و پزشکی از راه دور) و صنایع خلاق (صادرات انیمه و بازی های ویدئویی). این روند با گذار از مدل سنتی «اشتغال مادام العمر» به سمت قراردادهای منعطف و پروژه ای همراه بوده است. با الهام از این تجربه ها، راهکارهای زیر برای ایران پیشنهاد می شود: اصلاح نظام آموزشی ازطریق ایجاد نظام آموزش دوگانه با همکاری دانشگاه و صنعت و تأسیس مراکز مهارت های آینده برای آموزش های تخصصی؛ حمایت از نوآوری با ارائه معافیت های مالیاتی به استارت آپ های دانش بنیان و ایجاد مناطق ویژه فناوری برای جذب سرمایه؛ بازطراحی قوانین کار با تدوین قانون کار منعطف برای حمایت از دورکاری و قراردادهای پروژه ای و ایجاد بیمه اجتماعی فراگیر برای کارگران پلتفرمی؛ سرمایه گذاری استراتژیک با تمرکز بر توسعه رباتیک در کشاورزی و شبکه های هوشمند انرژی و در نهایت، مدیریت استعدادها ازطریق اجرای برنامه فرصت های بازگشت برای جذب متخصصان ایرانی و تعریف پروژه های ملی دیجیتال سازی. موفقیت ایران در این مسیر، نیازمند ترکیبی از اصلاحات قانونی، سرمایه گذاری در آموزش های فنی و ایجاد یک اکوسیستم نوآوری پویا و پاسخ گو به نیازهای اقتصاد جهانی است.
تجربه کشورها در رونق مشاغل نوظهور 2. هندوستان
دوره 33، شماره 11، بهمن 1404 شماره مسلسل:21351
https://doi.org/10.22034/mrc.report.21351
فاطمه عزیزخانی، حمیدرضا جعفرصالحی
چکیده بررسی روند تاریخی شکل گیری و توسعه مشاغل نوظهور در هند نشان می دهد که رشد بخش خدمات و فناوری اطلاعات، سیاستهای حمایتی دولت، فراهم سازی زیر ساختها درایجاد فناوری و سرمایه گذاری در آموزش، سرمایه گذاری خارجی، واردات فناوری های نوین، گسترش تجارت الکترونیک، هوش مصنوعی و اتوماسیون و کسب و کارهای نوپا از مهم ترین عوامل در رشد و رونق مشاغل نوظهور بوده است. با این حال، این تحولات چالش هایی را نیز به همراه داشته است ازجمله چالش هایی نظیر بهم ریختن تعادل بین مشاغل سنتی و نوظهور، چالش های مربوط به بیمه، بازنشستگی و استخدام و اخراج در مشاغل نوظهور و همچنین مهارتهای مورد نیاز در بخش مشاغل نوظهور(مهارت های فنی، تحلیلی، نرم افزاری، زبانی و تخصصی ) اشاره داشت. اما دولت هند با درک اهمیت این تحولات، رویکردی ترکیبی و چند جانبه در جهت رونق مشاغل نوظهور و رفع چالش ها برداشته است از جمله: سیاستهای حمایتی در جهت تقویت همزمان بخش سنتی و نوظهور، سرمایه گذاری در زیرساختها، تقویت تعاملات بین المللی و سرمایه گذاری بخش خصوصی، افزایش تعامل با بخش خصوصی، تقویت آموزش و مهارتهای مورد نیاز، تقویت حضور زنان در مشاغل سنتی و نوظهور و اصلاح و تدوین قوانین جدید. لذا با توجه به تجربیات موفق کشور هند در زمینه مشاغل نوظهور، ایران می تواند از این الگوها برای توسعه اقتصادی و ایجاد فرصت های شغلی جدید استفاده کند از جمله توسعه زیرساخت های دیجیتال، آموزش مهارت های لازم،حمایت از استارت آپ ها،تسهیلات مالیاتی و جذب سرمایه گذاری، اصلاح قوانین و ستفاده از مشارکت بخش خصوصی.
تجربه کشورها در رونق مشاغل نوظهور (1): آلمان
دوره 33، شماره 11، بهمن 1404 شماره مسلسل:21340
https://doi.org/10.22034/mrc.report.21340
حمیدرضا جعفرصالحی
چکیده تحول بازار کار و پیدایش مشاغل نوظهور هم زمان فرصت ها و چالش هایی را برای دولت ها، بنگاه ها و نیروی کار ایجاد کرده است. اتخاذ سیاست های منعطف در حوزه قانونگذاری، بیمه و بازنشستگی، همراه با سرمایه گذاری هدفمند در آموزش و توسعه مهارت ها، می تواند بخش قابل توجهی از این چالش ها را مدیریت کند و فرصت های کارآفرینی و نوآوری را شکوفا سازد. آلمان به واسطه زیرساخت های قوی در بخش آموزش، الگوی مشارکت اجتماعی و حمایت های دولتی برای توسعه اقتصاد دیجیتال، نمونه ای شایسته در مدیریت مشاغل نوظهور ارائه داده است مهم ترین راهکارهای سیاستی کشور آلمان برای تحقق این امر شامل موارد زیر است:
• اصلاحات قانونی: نظیر تعریف حقوقی مشاغل پلتفرمی، تسهیل کار از راه دور، ایجاد چارچوب برای فریلنسرها.
• سیاست های بیمه ای و بازنشستگی: ایجاد بیمه های انعطاف پذیر، توسعه صندوق های بازنشستگی خوداشتغال آن.
• آموزش های تخصصی: برنامه های آموزشی داخلی در بنگاه ها، همکاری شرکت ها با دانشگاه ها و مؤسسات تحقیقاتی.
• الگوی مشارکت اجتماعی: حضور فعال اتحادیه های کارگری و کارفرمایی در تدوین سیاست های مشاغل دیجیتال.
براساس تجربه کشور آلمان، برای رونق مشاغل نوظهور در ایران پیشنهاد اصلاح قانون کار و تعریف مشاغل نوظهور، اعمال اصلاحات در روابط کار برای افزایش انعطاف زمانی و مکانی و شکلی قراردادها، راه اندازی پنجره واحد دیجیتال برای تسهیل صدور مجوزها و ثبت کسب وکارهای نوظهور، افزایش انعطاف در ساختار بیمه ای و بازنشستگی، سرمایه گذاری در سیستم دوگانه آموزشی (نظری و عملی) برای آموزش دیجیتال، نوآوری در مدل های استخدامی و قراردادهای کاری و ارتقای فرهنگ نوآوری و مشارکت اجتماعی وجود دارد.