نویسنده = رضا اسدی فرد
دفتر مطالعات انرژی، صنعت و معدن

تحلیلی بر کارکردهای نظام حکمرانی صنعت ماشین سازی در کشورهای منتخب (درس آموخته هایی برای ایران)

دوره 32، شماره 7، مهر 1403 شماره مسلسل:20113

https://doi.org/10.22034/report.mrc.2024.1403.32.7.20113

فاطمه میرجلیلی، رضا اسدی فرد، علیرضا کفائی آهنی فر، سعید شجاعی

چکیده هدف این مطالعه، تبیین کارکردهای حکمرانی صنعت ماشین سازی در کشورهای منتخب و درس آموخته هایی برای ایران است. در این گزارش، کارکردهای نظام حکمرانی در دو بخش «سیاستگذاری و تنظیم گری» و «تسهیل گری و ارائه کالاها و خدمات» تحلیل شده است. حکمرانی صنعت ماشین سازی به معنای مداخله حاکمیت در سیاستگذاری، تعیین اهداف، شکل گیری نهادها و ورود فعالان و روابط مابین آنان برای کسب منفعت عمومی است. نتایج این مطالعه حاکی از آن است که در کشورهای منتخب، توسعه صنعت ماشین سازی به عنوان صنعت مولد و پایدار در تکمیل زنجیره ارزش صنایع ساخت محور در اولویت برنامه دولت ها بوده است. توجه به صنعت ماشین سازی در سیاستگذاری های صنعتی کشورها در قالب سیاست های آموزشی و پژوهشی، سیاست های تجاری و اعتباری، ارتقای حقوق مالکیت و جذب سرمایه گذاری خارجی پیگیری شده است.
اقدامات اجرایی وابسته و پیوسته در ذیل اسناد و برنامه های مدون، تعیین متولی مشخص و تعهد به اجرای برنامه ها در موعد مشخص، از دیگر ویژگی های کشورهای موفق در توسعه صنعت ماشین سازی است. حضور فعال نهادهای میانجی در حوزه های مختلف ازجمله پژوهش و فناوری، تسهیل صادرات، جمع آوری داده های مرتبط با صنعت ماشین سازی و رصد بازارهای بین المللی و مشارکت در تدوین و اصلاح قوانین و مقررات، در تحقق اهداف توسعه صنعت ماشین سازی کشورهای منتخب بسیار مؤثر بوده است.
در مجموع با استفاده از تجربیات کشورهای موفق و بررسی وضعیت صنعت ماشین سازی کشور، پیشنهادهایی ازجمله ضرورت تدوین و تصویب سند راهبردی صنعت ماشین سازی کشور در راستای اجرایی شدن بند «ت» ماده (۴۸) قانون برنامه پنج ساله هفتم و اتخاذ سیاست های منسجم و اقدامات اجرایی هماهنگ، پیشنهاد شده است.