مجامع پارلمانی منطقهای (1)؛ الزامات راهبردی مجلس دوازدهم
دوره 34، شماره 7، مهر 1405 شماره مسلسل:21948
https://doi.org/10.22034/mrc.report.21948
مصطفی دلاورپور اقدم، حسن خداوردی
چکیده منطقه گرایی پارلمانی یکی از ظرفیت های دیپلماسی مکمل و سیاست خارجی متوازن جمهوری اسلامی ایران برای تقویت اعتمادسازی و همکاری های مشترک است. اشتراک گذاری ظرفیت های دیپلماتیک مجلس دوازدهم با سایر مجالس ملی در قالب همکاری های نهادی، نه فقط کارآمدی و اثربخشی دیپلماسی پارلمانی کشورمان را ارتقا می دهد، بلکه به اعتبارزدایی روایت های انحرافی دشمن برای القای انزوای سیاسی ایران در سطوح سازمان های بین المللی نیز کمک می کند. در حال حاضر دیپلماسی مجامع پارلمانی بیشتر به سمت سه نهاد مجمع مجالس آسیا، اتحادیه مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی و اتحادیه بین المجالس جهانی منحصر شده است و ریل گذاری نقشه راه عملیاتی برای مشارکت فعال و گزینشی هیئت های دیپلماتیک در مجامع پارلمانی منطقه ای در کنار تقویت دیپلماسی پارلمانی دوجانبه، می تواند قدرت اقناعی و اثربخشی پدافند سیاسی کشورمان در مواجهه با تهدیدات ترکیبی جنگ شناختی را تقویت کند. تقویت مقاومت ادراکی و دیپلماسی روایی مجلس دوازدهم با حضور در اجلاس سران، اعتمادسازی پلکانی با کشورهای همسایه، انتفاع حداکثری از پتانسیل دیپلماتیک معاون اجرایی مجلس در اجلاس دبیران کل مجامع پارلمانی و جایابی مناسب دبیران فراکسیون های اکثریت و اقلیت، قانونگذاران جوان و بانوان نماینده ـ دیپلمات در رایزنی های سیاسی با مجامع پارلمانی، می تواند آغازگر فصل نوینی از توانمندسازی دیپلماسی مجامع پارلمانی جمهوری اسلامی ایران باشد.
راهبرد دیپلماسی مجامع مجلس دوازدهم؛ اتحادیه بینالمجالس جهانی
دوره 34، شماره 6، شهریور 1405 شماره مسلسل:21803
https://doi.org/10.22034/mrc.report.21803
مصطفی دلاورپور اقدم، امیر عباس قاسمپور راوندی
چکیده یکی از فرصت های دیپلماسی مجامع مجلس دوازدهم که می تواند به تقویت ضریب اثربخشی دیپلماسی روایی جمهوری اسلامی ایران در حین و پساجنگ رمضان منجر شود، ریل گذاری نقشه راه عملیاتی برای بهره وری از تریبون اتحادیه بین المجالس جهانی است. برگزاری اجلاس دیپلماسی پارلمانی سران با رؤسای مجالس شانگهای، بریکس و جنبش عدم تعهد در حاشیه اجلاس تانزانیا برای محکومیت تروریسم اقتصادی و محاصره دریایی جمهوری اسلامی ایران، مستندسازی مصادیق آشکار جنایات حقوق بشری جنگ رمضان ازجمله کشتار بیرحمانه دانش آموزان میناب و طرح موضوع در کمیته حقوق بشر اتحادیه بین المجالس جهانی، تبیین بازخورد اقدام نظامی آمریکا در استفاده از فضای سرزمینی، آبی و هوایی برخی کشورهای همسایه و پیرامونی و آثار ویرانگر آن بر صلح و امنیت پایدار، تبیین تبعات رویه شدن اقدام تجاوزکارانه آمریکا در حمله به تأسیسات و مراکز هسته ای صلح آمیز برای صلح و امنیت جهانی، تماس های دیپلماتیک رئیس هیئت دیپلماتیک ایران قبل از اجلاس تانزانیا با رویکرد تقریب کشورهای همسو یا بی طرف با روایت جمهوری اسلامی ایران، انتفاع حداکثری از پتانسیل دیپلماسی روایی رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس شورای اجرایی در متن و حاشیه اجلاس تانزانیا، اعتبارزدایی و استفاده از ظرفیت دیپلماسی پارلمانی نیابتی و توان اقناع سازی چین و روسیه برای محکوم کردن تهدیدات آشکار و علنی دشمن آمریکایی و صهیونی از مهم ترین ملزومات انتفاع حداکثری از یک صد و پنجاه و سومین اجلاس اتحادیه بین المجالس جهانی در تانزانیا هستند.
الزامات دیپلماسی پارلمانی متوازن با کشورهای عضو شانگهای و بریکس (۱)؛ هند و جمهوری خلق چین
دوره 34، شماره 5، مرداد 1405 شماره مسلسل:21715
https://doi.org/10.22034/mrc.report.21715
مصطفی دلاورپور اقدم، حسن خداوردی
چکیده شناسایی ظرفیت های دیپلماسی پارلمانی متوازن با همسایگان و کشورهای پیرامونی در کنار تقویت دیپلماسی مجامع پارلمانی در شانگهای، بریکس و اتحادیه بین المجالس جهانی، فرصت های نوینی را متناظر با تهدیدهای فزاینده جنگ ادراکی و شناختی در شرایط پساجنگ رمضان خلق می کند. هر دو کشور هند و چین از اعضای مؤسس بریکس و شانگهای هستند. در این میان مهم ترین هدف راهبردی طراحان جنگ ادراکی در عرصه سیاست خارجی، انزوای ایران در سازمان های بین المللی، ترتیبات منطقه ای و تحریف روایت های مرتبط با سیاست خارجی ایران است. در این میان شناسایی ظرفیت های گسترش روابط دیپلماتیک مجلس دوازدهم با اعضای بریکس و شانگهای به جایابی نظم نوین امنیت منطقه ای با همکاری و مشارکت کشورهای منطقه در خلیج فارس و آسیای میانه و ترمیم سرفصل سیاست خارجی قانون برنامه هفتم متناسب با شرایط پساجنگ رمضان کمک شایانی می کند. از طرفی ابتکار عمل رؤسای گروه های دوستی و هیئت های دیپلماتیک مجلس دوازدهم برای ترسیم «ترتیبات پارلمانی دوجانبه و منطقه ای» با کشورهای همسایه و پیرامونی عضو بریکس و شانگهای در کنار پیشنهاد مرکز پژوهش ها برای ایجاد نظم نوین در خلیج فارس با مشارکت کشورهای منطقه، به صورت مستقیم کارایی و اثربخشی دیپلماسی روایی مجلس دوازدهم در مجامع بین المللی را ارتقا می دهد.
مطالعه تطبیقی ابتکارات دیپلماتیک مجالس دنیا؛ ظرفیتهای فراروی دیپلماسی پارلمانی جمهوری اسلامی ایران
دوره 34، شماره 5، مرداد 1405 شماره مسلسل:21767
https://doi.org/10.22034/mrc.report.21767
مصطفی دلاورپور اقدم
چکیده مستندسازی و بومی سازی ابتکارات دیپلماتیک مجالس دنیا از مهم ترین روش های مرسوم ارتقای ارزش افزوده مذاکرات دیپلماتیک نمایندگان است. در این گزارش ضمن اشاره به خلاقیت های دیپلماسی پارلمانی، راهکارهایی برای تقویت ضریت اثرگذاری گروه های دوستی و هیئت های دیپلماتیک مجلس دوازدهم با توجه به اهداف سرفصل سیاست خارجی قانون برنامه هفتم پیشنهاد شده اند. رفع ناترازی بین دانش و مهارت های دیپلماسی عمومی و رسمی، بارگذاری سامانه نوآوری های دیپلماسی پارلمانی، انتفاع حداکثری از فرصت های دیپلماتیک پارلمان دیجیتال، جایابی هوش مصنوعی در مختصات دیپلماسی پارلمانی پساجنگ رمضان، شبیه سازی الگوهای رفتاری مجالس کشورهای رقیب و متخاصم در شرایط حین و پساجنگ رمضان، بهره گیری از ظرفیت سلسله جلسات خبرگانی برای افزایش ضریب کارآمدی فعالیت های دیپلماتیک نمایندگان، پایه گذاری مدارس حکمرانی دیپلماسی پارلمانی و استفاده از نظرات مشورتی قانونگذاران ادوار مسلط بر حوزه سیاست خارجی و در نهایت استفاده از ظرفیت دیپلماسی پارلمانی سران به ویژه انتفاع حداکثری از پتانسیل دیپلماتیک رئیس مجلس، رئیس کمیسیون امنیت ملی، رؤسای گروه های دوستی و رؤسای شورای اجرایی در اتحادیه بین المجالس جهانی، مجمع مجالس آسیایی و اتحادیه بین المجالس اسلامی از مهم ترین توصیه های سیاستی به مجلس دوازدهم برای افزایش سهم دیپلماسی پارلمانی در مدیریت نظام مسائل اساسی سیاست خارجی در مقطع پساجنگ رمضان است.
مطالعه تطبیقی کتابخانه ها و مراکز پژوهشی مجالس اروپا با تأکید بر ظرفیت دیپلماسی پارلمانی
دوره 33، شماره 12، اسفند 1404 شماره مسلسل:21396
https://doi.org/10.22034/mrc.report.21396
حسن خداوردی
چکیده مراکز پژوهشی و کتابخانه های مجالس دنیا، موتور پیشران و مغز نرم افزار توانمندسازی فعالیت های دیپلماتیک نمایندگان محسوب می شوند. غربالگری و بومی سازی تجارب مراکز مذکور متناسب با اولویت های فصول ۲۱ و ۲۲ قانون برنامه هفتم پیشرفت، می تواند کیفیت فعالیت های دیپلماتیک مجلس دوازدهم را ارتقا دهد. مطالعه تطبیقی مراکز پژوهشی مجالس اتحادیه اروپا نشان می دهد اغلب آنان با ایجاد واحد شبیه سازی، نوآوری و هوش مصنوعی، گذار از دیپلماسی پارلمانی سنتی به دیپلماسی پارلمانی هوشمند را تجربه می کنند و ارتباط نزدیکی را با سازمان های ملی هوش مصنوعی برقرار کرده اند. اغلب این مراکز با ایجاد سامانه همیار دیپلماسی پارلمانی و تهیه شاخص های سنجش عملکرد گروه های دوستی و هیئت های دیپلماتیک، بهبود مستمر فرایندهای دیپلماتیک را در اولویت قرار داده اند. هم زمان با حضور در اجلاس های رؤسای مراکز پژوهشی و اندیشکده های مطالعات پارلمانی، به سمت اشتراک گذاری دانش و تجارب مشترک گام برداشته اند. این ابتکار عمل باعث شده است نقش مراکز پژوهشی در راستی آزمایی سناریوهای عدم قطعیت سیاست خارجی به طور محسوسی افزایش یابد. در اغلب این مراکز با دعوت از اساتید دانشگاه ها و قانونگذاران ادوار مشرف بر سیاست خارجی و روابط بین الملل، تلاش می شود رابطه معنادار و منطقی بین دانشگاه، نمایندگان ادوار، اندیشکده های پارلمانی و قانونگذاران کنونی برقرار شود. خروجی این نشست ها در بولتن دیپلماسی پارلمانی مستند و به صورت برخط برای ارتقای مهارت های دیپلماتیک نمایندگان و سواد رسانه ای منتشر می شود.
مطالعه تطبیقی مراکز پژوهشی مجالس آسیا؛ با تأکید بر ظرفیت های دیپلماسی پارلمانی
دوره 33، شماره 7، مهر 1404 شماره مسلسل:21051
https://doi.org/10.22034/report.mrc.2025.1404.33.7.21051
حسن خداوردی
چکیده خلق ارزش افزوده سیاست خارجی کلان کشور از دریچه مطالعه تطبیقی و بومی سازی نوآوری های دیپلماتیک مراکز پژوهشی مجالس دنیا، روند تحقق اهداف دیپلماسی عمومی قانون برنامه هفتم پیشرفت را تسهیل و تسریع کرده و عرصه جدیدی را برای کنشگری نمایندگان در رویدادهای منطقه ای و جهانی به وجود آورده است. استفاده از پتانسیل دیپلماسی پارلمانی هوش مصنوعی، افزایش سهم فناوری های نوظهور در سبد دیپلماسی پارلمانی هوشمند، افکارسنجی شهروندان و خبرگان درخصوص آثار مصوبات سیاست خارجی در میدان، استفاده از قانونگذاران ادوار مسلط بر حوزه روابط بین الملل و مجامع پارلمانی در ترکیب هیئت امنای پژوهشی، معرفی همایش های مهم دیپلماسی پارلمانی به دبیر کل قوه مقننه برای حضور نمایندگان در رویدادهای مهم علمی، نوآوری و ابتکار عمل در تهیه پیش نویس متن سخنرانی سفیران دیپلماسی پارلمانی، انتفاع حداکثری از هوش مصنوعی برای ارزیابی سیاست های آتی مجالس کشورهای مخالف و رقیب، انتفاع حداکثری از پتانسیل خبرگان تراز بین المللی در تیم مشاوران نماینده، مشارکت فعال در کنسرسیوم رؤسای مراکز پژوهشی و کتابخانه های مجالس آسیا، تهیه بانک هوشمند گزارش ها و اسناد مرتبط با دیپلماسی پارلمانی، برگزاری آموزش فشرده علوم و مهارت های دیپلماتیک برای نمایندگان جدیدالورود قبل از آغاز فعالیت پارلمان، هم افزایی ظرفیت ها با اندیشکده های ایالتی در نظام های فدرال و دریافت نظرات خبرگان روابط بین الملل در ایالت ها، تجهیز مراکز پژوهشی به دستگاه های نظرسنجی پیشرفته و اشتراک گذاری داده ها با مراکز پژوهشی مجالس کشورهای همسایه، فقط بخشی از ابتکارات مراکز پژوهشی مجالس آسیا برای تقویت دیپلماسی پارلمانی است.
ظرفیت ها و ابتکارات دیپلماتیک مجالس دنیا (1): با تأکید بر شیوه های کارآمدسازی گروه های دوستی و هیئت های دیپلماتیک مجلس دوازدهم
دوره 33، شماره 6، شهریور 1404 شماره مسلسل:20959
https://doi.org/10.22034/report.mrc.2025.1404.33.6.20959
مصطفی دلاورپور اقدم
چکیده توانمندسازی و مردمی سازی فعالیت های دیپلماتیک مجلس دوازدهم از دریچه مطالعه تطبیقی دستاوردها و تجارب سایر مجالس دنیا به هم افزایی ظرفیت های دیپلماسی پارلمانی جمهوری اسلامی ایران، شناسایی نظام مسائل اساسی مشترک سیاست خارجی با سایر کشورها و تحقق اهداف مندرج در فصول ۲۱ و ۲۲ قانون برنامه هفتم پیشرفت، کمک شایانی می کند. استفاده متوازن، متناسب و هوشمندانه از پتانسیل دیپلماتیک بانوان نماینده، تحول در شرح وظایف دیپلماتیک رؤسای پارلمان ها، بهره وری از ظرفیت دیپلماتیک دبیران گروه های دوستی، دعوت از صاحبان تجربه، اندیشه و نوآوری قبل از تصویب پیش نویس لوایح خارجی، افزایش شفافیت و تقویت نظارت همگانی بر کارنامه و عملکرد دیپلماتیک نمایندگان، منطقه گرایی پارلمانی متوازن، جایابی مناسب جلسات استماع سیاست خارجی، انتفاع حداکثری از مزیت های دیپلماسی پارلمانی دیجیتال، تحول در کارکرد دیپلماتیک فراکسیون های پارلمانی، بهره وری مناسب از عنصر جمعیت در افزایش حق رأی در مجامع پارلمانی، نگاه فراجناحی و ملی به نظام مسائل اساسی سیاست خارجی، تحکیم روابط بین ملت ها از طریق دیپلماسی پارلمانی شهروندی، جوان گرایی در چینش هیئت های دیپلماتیک، استفاده از پتانسیل دیپلماسی پارلمانی سران، افزایش نقش تنظیم گری کمیته روابط خارجی در هدایت دیپلماسی پارلمانی، کنش گری دیپلماتیک مراکز پژوهشی پارلمانی، مهندسی اذهان از طریق بیانیه های پارلمانی و استماع نظرات و پیشنهادهای دیپلماتیک حزب اقلیت از مهم ترین ابتکارات دیپلماتیک مجالس دنیا هستند که بومی سازی هریک از آنها در ارتقای کارآمدی دیپلماسی پارلمانی و عمومی جمهوری اسلامی مؤثرند.
اظهارنظر کارشناسی درباره: «لایحه موافقت نامه مقر بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دبیرخانه اتحادیه مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی»
دوره 33، شماره 5، مرداد 1404 شماره مسلسل:20860
https://doi.org/10.22034/report.mrc.2025.1404.33.5.20860
مصطفی دلاورپور اقدم، سیدحسین حسینی
چکیده یکی از عناصر تأثیرگذار بر تحقق فصل ۲۱ قانون برنامه هفتم پیشرفت، انتفاع حداکثری از ظرفیت دیپلماسی مجامع پارلمانی است. در این میان، تقویت دیپلماسی پارلمانی متوازن با همسایگان و جهان اسلام، دو اولویت مهم سیاست خارجی است که می تواند قدرت ژئوپلیتیک کشورهای اسلامی در هندسه جهانی را ارتقا دهد. در همین رابطه، یکی از اولویت های دیپلماسی مجامع مجلس دوازدهم، تمهید اقدامات لازم برای میزبانی از دبیرخانه کل اتحادیه مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی است. پیشتر دفتر مطالعات حقوقی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، لایحه موافقت نامه دولت جمهوری اسلامی ایران و مجمع مجالس آسیایی در رابطه با حقوق، مزایا و مصونیت های دبیرخانه دائمی مجمع مجالس آسیایی (ثبت ۲۴) را بررسی کرده بود. شایان ذکر است علاوه بر دبیرخانه کل اتحادیه مجالس کشورهای اسلامی، دبیرخانه دائمی مجمع مجالس آسیایی نیز در تهران قرار دارد. به همین دلیل تصویب «موافقت نامه مقر» با اتحادیه مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی، فصل جدیدی از تحول گرایی و کنشگری فعال مجلس دوازدهم در مجامع پارلمانی است. از طرفی جهان اسلام یک قطب سیاسی تأثیرگذار در اتحادیه بین المجالس جهانی است و تصویب توافق نامه مقر می تواند توان ایجابی و اقناعی دیپلماسی پارلمانی جمهوری اسلامی ایران برای اثرگذاری بر فضای سیاسی حاکم بر اتحادیه بین المجالس جهانی را نیز ارتقا دهد.
مجامع پارلمانی منطقه ای؛ ظرفیت های پیش روی مجلس شورای اسلامی
دوره 33، شماره 1، فروردین 1404 شماره مسلسل:20589
https://doi.org/10.22034/report.mrc.2025.1404.33.1.20589
مصطفی دلاورپور اقدم، حسن خداوردی
چکیده یکی از مبانی دیپلماسی پارلمانی هوشمند، غربالگری مجامع پارلمانی و خلق نوآوری و ابتکار عمل برای تعمیق روابط متوازن با مجامع مذکور براساس اولویت های سیاست خارجی قانون برنامه هفتم پیشرفت است. تعداد مجامع پارلمانی براساس اشتراکات جغرافیایی، زبانی، هویتی، کارکردی و اهداف همسو به سرعت در حال افزایش است. مجامع پارلمانی به دنبال آنند در قالب خِرد جمعی به سمت مدیریت پیش رویدادی تهدیدات پیرامونی و خلق ثروت گام بردارند. ترسیم راهبرد دیپلماتیک مجلس دوازدهم به سمت پایه گذاری مجامع پارلمانی منطقه ای، میزبانی هوشمندانه و گزینشی از مجامع پارلمانی، تهیه نقشه راه چهار ساله دیپلماسی پارلمانی سران و بهره وری از ۲۸ ظرفیت دیپلماتیک رئیس مجلس شورای اسلامی با هدف ارتقای ارزش افزوده دیپلماسی مجامع پارلمانی در افق ایران ۱۴۰۷، مشارکت هوشمندانه و خلاقانه معاون اجرایی قوه مقننه در اجلاس دبیران کل مجالس دنیا، تهیه اطلس مجامع پارلمانی براساس اولویت های سیاسی قانون برنامه هفتم پیشرفت، شناسایی ظرفیت های دیپلماسی پارلمانی متوازن با اتحادیه رؤسای مجالس کشورهای اوراسیا، اشتراک گذاری تجارب و خلاقیت ها در مجمع پارلمانی کشورهای جنبش عدم تعهد، شناسایی پتانسیل های دیپلماتیک مجلس دوازدهم در مجمع پارلمانی بریکس، تأسیس مجمع رؤسای مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای و پیشنهاد تأسیس مجمع رؤسای مجالس کشورهای عضو دی ـ هشت، برخی راهبردهای مجلس نوین انقلابی برای ارتقای تحول و کارآمدی در حوزه دیپلماسی مجامع است که اجرای آنها نقش مهمی را در تحقق منویات رهبر دوراندیش انقلاب (مدظله العالی) برای تقویت جایگاه دیپلماسی پارلمانی در مجلس دوازدهم ایفا می کند.
توانمندسازی فعالیت های دیپلماتیک مجلس دوازدهم در اجلاس های سال 2025 میلادی (1)؛ اتحادیه بین المجالس جهانی
دوره 32، شماره 12، اسفند 1403 شماره مسلسل:20549
https://doi.org/10.22034/report.mrc.2025.1404.32.12.20549
مصطفی دلاورپور اقدم
چکیده یکی از ملزومات دیپلماسی پارلمانی چابک و تحول گرا، رصد اجلاس های مجامع پارلمانی در سال ۲۰۲۵ میلادی و ریل گذاری نقشه راه عملیاتی برای انتفاع حداکثری از مجامع مذکور است. در این میان، اتحادیه بین المجالس جهانی با بیش از ۱۱۰ سال قدمت دارای اساسنامه و ارکان وابسته تأثیرگذار در مراودات دیپلماتیک است. این اتحادیه در سال ۲۰۲۵ میلادی، دو اجلاس بهاره و پائیزه دارد که به ترتیب در تاشکند ازبکستان و ژنو سوئیس برگزار می شود. ابتکار عمل و نوآوری در دو اجلاس پیش رو، اثرگذاری و کارآمدی هیئت دیپلماتیک مجلس دوازدهم در این اتحادیه را افزایش خواهد داد. در این میان تهیه پیوستار فرصت های دیپلماتیک ریاست محترم قوه مقننه در اجلاس تاشکند و ژنو، شناسایی ظرفیت های گسترش دیپلماسی پارلمانی متوازن با ازبکستان، بهره وری از نظرات مشورتی رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و ازبکستان، شناسایی پتانسیل های حمایت از مردم مظلوم فلسطین در جلسات کمیته های دائمی، داده کاوی جلسه استماع اتحادیه بین المجالس جهانی در سازمان ملل، بومی سازی نوآوری سایر مجالس دنیا پیرامون دیپلماسی پارلمانی دیجیتال، مذاکرات هوشمندانه با اعضای بریکس در حاشیه اجلاس تاشکند، انتفاع سیاسی و تبلیغاتی از نشست دبیران کل مجالس دنیا، کنشگری فعال بانوان عضو شورای اجرایی بین المجالس در اجلاس نمایندگان زن مجالس دنیا، اعتبارزدایی از مواضع ایران ستیزانه و رمزگشایی دلایل و اهداف برخی اصطلاحات پرتکرار در سخنرانی ها و قطعنامه ها از مهم ترین تدابیری هستند که استفاده از آنها فرصت های دیپلماتیک نوظهوری را برای مجلس دوازدهم در تاشکند پدیدار می سازد.
منشور دیپلماسی پارلمانی جمهوری اسلامی ایران (1) ابتکارات دیپلماتیک مجلس دوازدهم
دوره 32، شماره 11، بهمن 1403 شماره مسلسل:20390
https://doi.org/10.22034/report.mrc.2025.1403.32.11.20390
مصطفی دلاورپور اقدم
چکیده مجلس دوازدهم در افق ایران ۱۴۰۷ و پایان نیم قرن از رویداد انقلاب شکوهمند اسلامی، به سمت حکمرانی نوین انقلاب اسلامی گام برداشته که یکی از جلوه های آن گذار از دیپلماسی پارلمانی خطی و سنتی به دیپلماسی نوین پارلمانی است که نویسنده از آن با عنوان مسیر «مکاشفات نوین» نام برده که آغاز سرواژه های مردمی سازی و مسئله محوری، کارآمدی، استکبارستیزی، شفافیت، فناوری های نوظهور، انقلابی ماندن، تحول گرایی، نوآوری، وحدت رویه در استفاده از فنون و مهارت های دیپلماتیک، همسویی با قانون برنامه هفتم و نظارت فعال مجلس بر مذاکرات راهبردی است که می تواند بخشی از دغدغه رهبر دوراندیش انقلاب در دیدار با نمایندگان مجلس دوازدهم مورخ ۳۱ تیرماه سال ۱۴۰۳ برای افزایش سهم دیپلماسی پارلمانی در نظام مسائل اساسی سیاست خارجی را مرتفع کند.
تبیین پتانسیل های دیپلماتیک رئیس محترم قوه مقننه، خلق فرصت های جدید از طریق فعال سازی دیپلماسی پارلمانی کنفرانس، ارائه گزارش عملکرد ۶ ماهه هیئت های دیپلماتیک در مجامع پارلمانی، تهیه اساسنامه دائمی گروه های دوستی، ایجاد شورای مشورتی رؤسای گروه های دوستی، تهیه تقویم سیاسی مذاکرات رئیس کمیسیون امنیت ملی با همتایان خود در سایر کشورها، تبیین نقش دیپلماتیک رؤسای دو فراکسیون اصلی مجلس دوازدهم، ریل گذاری جایگاه دیپلماسی هوش مصنوعی در دشمن شناسی و برآورد سیاست های کنگره جدید آمریکا، تعداد منطقی بانوان نماینده ـ دیپلمات در ترکیب هیئت های دیپلماتیک و توجه به دو عنصر مردمی سازی و حکمرانی محلی در راهبرد فعالیت های دیپلماتیک نمایندگان، بخشی از ملزومات دیپلماسی نوین پارلمانی است.
پیشران های دیپلماسی مجامع پارلمانی کارآمد؛ ابتکارات دیپلماتیک مجلس دوازدهم در افق ایران 1407
دوره 32، شماره 11، بهمن 1403 شماره مسلسل:20380
https://doi.org/10.22034/report.mrc.2025.1403.32.11.20380
مصطفی دلاورپور اقدم
چکیده اعتبارزدایی و کم رنگ سازی فعالیت های دیپلماتیک مجلس دوازدهم در مجامع بین المللی، یکی از مهم ترین اهداف معماران جنگ روایت ها و شناختی برای انزوای جمهوری اسلامی ایران در سازمان های بین المللی است که بیشتر در قالب جنگ پارلمانی بروز و ظهور کرده است. در طرف مقابل، نگاه راهبردی، جامع و تحول گرایانه مجلس شورای اسلامی به مشارکت فعال هیئت های دیپلماتیک، گروه های دوستی و انتفاع حداکثری از پتانسیل های دیپلماسی پارلمانی سران، به ریل گذاری منویات حکیمانه رهبر بصیر انقلاب (مدظله العالی) برای خلق ارزش افزوده دیپلماسی پارلمانی کمک شایانی می کند. در این میان، نداشتن کرسی های مدیریتی در اتحادیه بین المجالس جهانی، عدم اشراف برخی نمایندگان به مجامع پارلمانی و فنون و مهارت های دیپلماتیک، غفلت از ظرفیت های منطقه گرایی پارلمانی، فقدان نقشه راه چهار ساله دیپلماسی مجامع پارلمانی و کم رنگ بودن نقش فراکسیون ها در مراودات دیپلماتیک با احزاب پارلمانی سایر کشورها از مهم ترین موانع کارآمدسازی فعالیت های دیپلماتیک مجلس دوازدهم در مجامع بین المللی است. در این میان تقویت دیپلماسی متوازن با مجامع پارلمانی، انتفاع حداکثری از پتانسیل های بی بدیل رئیس قوه مقننه در قالب دیپلماسی پارلمانی سران و رایزنی ایشان در متن و حاشیه کنفرانس های بین المللی، ارتقای شاخص های کیفی حضور در شوراهای اجرایی مجامع پارلمانی، استفاده از فنون شبیه سازی و هوش مصنوعی در رفتارکاوی مجامع پارلمانی و تعبیه سامانه دیپلماسی همیار مجامع پارلمانی، برخی ابتکاراتی است که فرایند گذار از دیپلماسی پارلمانی سنتی به نوین را تسریع و تسهیل می کند.
مطالعه تطبیقی کتابخانه ها و مراکز پژوهشی پارلمان های دنیا (1) ؛ با تأکید بر نقش اتاق های فکر در پیشرفت دیپلماسی پارلمانی
دوره 32، شماره 10، دی 1403 شماره مسلسل:20343
https://doi.org/10.22034/report.mrc.2025.1403.32.10.20343
حسن خداوردی
چکیده یکی از گلوگاه های توانمندسازی و ارتقای کارآمدی فعالیت های دیپلماتیک مجلس شورای اسلامی، بومی سازی و غربال گری ابتکارات و نوآوری کتابخانه ها و مراکز پژوهشی سایر مجالس قانونگذاری دنیا برای انتقال دانش، فنون و مهارت های سیاست خارجی به گروه های دوستی و نسل جدید دیپلمات های پارلمانی در افق گام دوم انقلاب است. یکی از تدابیر دیپلماتیک اتاق های فکر پارلمانی، شبکه سازی یافته های مطالعاتی اندیشکده ها و مراکز دانشگاهی فعال در حوزه پارلماسی و تأسیس سامانه همیار و دیجیتال دیپلماسی پارلمانی است. از طرفی بازوهای مطالعاتی مجالس جمهوری کره و پاکستان از طریق ارتباط با رابط پارلمانی اندیشکده ها، به سمت ایجاد وفاق ملی در خصوص نظام مسائل اساسی حوزه پارلمان گام برمی دارند. در این میان، شِش عنصر خلاقیت، اثربخشی، نیازسنجی، جامعیت، راهبردنگاری و آینده پژوهی، موتور پیشران اندیشکده های دیپلماسی پارلمانی در جمهوری پاکستان و جمهوری کره را شکل می دهند. از طرفی در هر دو کشور، دولت فرزند پارلمان شامل وزرایی است که سابقه فعالیت در پست های کلیدی مجالس قانونگذاری را داشته اند. این موضوع موجب شده است هر گونه کارآمدسازی دیپلماسی پارلمانی، به رویش دیپلماسی رسمی توانمند منجر شود. از طرفی رابطه معنادار اندیشکده های پارلمانی با مراکز تحقیقاتی علمی ـ کاربردی در وزارت امور خارجه و همراهی هیئت های مطالعاتی در سفرهای دیپلماتیک، موجب انطباق حداکثری مطالعات پارلمانی با دیپلماسی میدان و برآورد تمام عناصر تأثیرگذار بر دیپلماسی پارلمانی با پرورش نسل جدید دیپلمات های پارلمانی آگاه بر فناوری های نوظهور شده است.
مطالعه تطبیقی مجالس قانونگذاری آسیا؛ ظرفیت های دیپلماتیک مجلس دوازدهم با اندونزی و چین
دوره 32، شماره 10، دی 1403 شماره مسلسل:20362
https://doi.org/10.22034/report.mrc.2025.1403.32.10.20362
عاطفه صادقی دره بیدی، راضیه زارعی
چکیده یکی از اولویت های دیپلماسی رسمی و عمومی جمهوری اسلامی ایران، گسترش روابط پایدار و متوازن با کشورهای آسیایی بر اساس الگوی قرن پیش رو ـ قرن آسیاست. در این میان، شناسایی پتانسیل های توسعه دیپلماسی پارلمانی کشورمان با اندونزی به عنوان پرجمعیت ترین کشور اسلامی و عضو تروئیکای جنبش عدم تعهد و همچنین جمهوری خلق چین به عنوان یکی از قطب های سیاسی، نظامی و اقتصادی دنیا، از اهمیت بالایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران برخوردار است.
مهم ترین ویژگی دیپلماسی پارلمانی در هر دو کشور، کنشگری فعال حزب در مراودات دیپلماتیک نمایندگان است، به همین دلیل خلق نوآوری و ابتکار عمل دو فراکسیون مجلس دوازدهم در ارتقای کارآمدی رایزنی های سیاسی با مجالس دو کشور مذکور و تعیین دبیر دیپلماسی پارلمانی در دو فراکسیون مجلس، قوام و انسجام فعالیت های دیپلماتیک مجلس دوازدهم را ارتقا می دهد. از طرفی برخی مسائل حوزه سیاست خارجی نظام بین هر سه کشور ایران، اندونزی و چین مشترک است و تمرکز گروه های دوستی مجلس دوازدهم برای ترسیم راهبرد همکاری های مشترک بین نظام مسائل اساسی مذکور، موتور پیشران ارتقای ارزش افزوده دیپلماسی پارلمانی با دو کشور مذکور است. از طرفی مجالس هر سه کشور، دارای کرسی های بالایی در مجمع مجالس آسیایی هستند که می تواند قدرت اثرگذاری و نقش آفرینی آنان در این نهاد پارلمانی را افزایش دهد. استفاده از تجارب اندونزی در تأسیس مجامع پارلمانی منطقه ای و تقویت دیپلماسی پارلمانی سران بین سه کشور نیز حائز اهمیت است.
دیپلماسی مجامع پارلمانی (1): مجمع مجالس آسیایی و ابتکارات دیپلماتیک مجلس دوازدهم
دوره 32، شماره 9، آذر 1403 شماره مسلسل:20279
https://doi.org/10.22034/report.mrc.2024.1403.32.9.20279
مصطفی دلاورپور اقدم
چکیده توانمندسازی، چابک سازی و مردمی سازی فعالیت های دیپلماتیک مجلس دوازدهم از دریچه مجامع پارلمانی به ویژه مجمع مجالس آسیایی به تقویت کارایی و اثربخشی دیپلماسی آسیایی کمک شایانی می کند. مشارکت هوشمندانه مجلس و دولت در مجامع بین المللی بخشی از دفاع هیبریدی جمهوری اسلامی ایران و اکسیر مهار جنگ ترکیبی و عملیات روانی آمریکا برای انزوای ایران در مجامع بین المللی است. هنر و مهارت دیپلمات های پارلمانی مجلس دوازدهم باید به سمت شناسایی و طراحی نظام مسائل اساسی نوپدید و ابرچالش های مشترک قاره ای معطوف شود تا مسیر وفاق دیپلماتیک بین مجالس آسیایی را هموارتر کند. در این میان، تأسیس «کنسرسیوم رؤسای کتابخانه ها و مراکز پژوهشی مجمع مجالس آسیایی» از پیشران های تقریب مجالس آسیایی با سلاح دانش و فناوری است. رایزنی دیپلماتیک مجالس آسیایی برای برگزاری «اجلاس رؤسای اندیشکده های کلان شهرهای آسیا» نیز دانش، مهارت و ابتکار دیپلماتیک مجلس دوازدهم برای خلق فرصت های جدید در قالب «دیپلماسی پارلمانی مدیریت شهری» را تقویت می کند. گسترش روابط دیپلماتیک مجلس دوازدهم با کشورهای گروه جغرافیایی آسیای میانه و کشورهای مشترک المنافع نیز از دیگر تدابیری است که به تحکیم پایه های دیپلماسی پارلمانی منجر خواهد شد. ابتکار مجلس دوازدهم برای ایجاد شورای مشورتی رؤسای گروه های دوستی مجالس آسیایی و انتفاع حداکثری از ظرفیت های دیپلماسی پارلمانی مقر به دلیل استقرار دبیرخانه دائمی مجمع مجالس آسیایی در تهران، از دیگر پیشران های ارتقای کنشگری مجلس دوازدهم در تحکیم ستون های دیپلماسی آسیایی است.
ابتکارات مجالس قانونگذاری دنیا برای توانمندسازی دیپلماسی پارلمانی ( 1): ابزار و رو ش های دیپلماتیک پارلمان اروپا
دوره 32، شماره 6، شهریور 1403 شماره مسلسل:20013
https://doi.org/10.22034/report.2024.17161.1928
ابراهیم غلامپور آهنگر
چکیده پارلمان اروپا، یکی از مجامع پارلمانی قاره ای است که بیش از ۷۰ سال سابقه فعالیت دارد و به مرور تلاش کرده است با استفاده از فنون دیپلماسی عمومی، لابیگری و چانه زنی چندجانبه در سطوح دیپلماسی پارلمانی دوجانبه و دیپلماسی سران، نقش آفرینی خود را در تحولات منطقه ای و جهانی افزایش دهد. از طرفی در چند سال گذشته مشارکت راهبردی پارلمان اروپا با کنگره آمریکا نیز از یک روند افزایشی برخوردار بوده است و این دو نهاد قانونگذاری تلاش کرده اند راهبرد یکپارچه و خصمانه ای را علیه نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران در دستور کار قرار دهد که به وضوح می توان مصادیق آن را در تروریسم سیاسی پارلمان اروپا در حمایت از رژیم اشغالگر صهیونیستی پس از عملیات غرورآفرین وعده صادق مشاهده کرد. برگزاری جلسات استماع، تشکیل کارگروه های مشترک دیپلماسی پارلمانی، برگزاری همایش های پارلمانی، ارائه گزارش های جهت دار به شورای اروپایی، دعوت از افراد شناسنامه دار ضدانقلاب و رهبران جریان تروریستی نفاق برای سخنرانی در صحن و کمیته های پارلمان اروپا، تصویب قطعنامه های متعدد علیه نهادهای انقلابی و نیروی تروریسم ستیز سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، صدور بیانیه های پارلمانی، حمایت از انزوای ایران در سازمان های بین المللی، اعطای جوایز به رهبران جریان فتنه، ایجاد دوگانه سازی در بین سلبریتی ها، استفاده از فنون جنگ هیبریدی و شناختی در فعالیت های دیپلماتیک علیه جمهوری اسلامی ایران و جریان مقاومت در شبکه های رسانه ای پارلمان اروپا و ایجاد میز ایران برخی از ابزارها و روش های دیپلماسی عمومی پارلمان اروپا برای اعمال فشار بر جمهوری اسلامی ایران بوده است. به همین دلیل در اولین گزارش از سلسله گزارش های مرتبط با مطالعات تطبیقی مجالس قانونگذاری دنیا، با بررسی جایگاه پارلمان اروپا در مختصات سیاسی اتحادیه اروپا و همچنین ابزار و روش های دیپلماتیک این نهاد پارلمانی، تلاش شده است با شناخت بیشتری نسبت به دفاع ترکیبی در قبال جنگ پارلمانی اتحادیه اروپا اقدام کرد. از طرفی به برخی ابتکارات و نوآوری هایی که می تواند عمق راهبرد فعالیت های دیپلماتیک مجلس شورای اسلامی را افزایش دهد اشاره شده است. رئیس پارلمان اروپا، سه کمیسیون امور خارجی، کمیسیون توسعه و کمیسیون تجارت بین الملل، گروه های سیاسی، هیئت های دیپلماتیک دائمی و موقت و «مجمع پارلمانی مشترک» از کنشگران تأثیرگذار بر فعالیت های دیپلماتیک پارلمان اروپا محسوب می شوند.
مطالعه تطبیقی مجالس آسیایی، مجالس نمایندگان و مشاوران ژاپن و الزامات دیپلماتیک مجلس شورای اسلامی
دوره 32، شماره 4، تیر 1403 شماره مسلسل:19900
https://doi.org/10.22034/report.2024.16978.1816
حسن خداوردی
چکیده یکی از اولویت های دیپلماتیک سیاست خارجی جمهوری اسلامی به ویژه با آغاز فعالیت مجلس یازدهم و دولت سیزدهم، توسعه روابط پایدار با کشورهای آسیایی در چارچوب راهبرد کلان دیپلماسی نگاه به شرق بوده است. یکی از ملزومات موفقیت این رویکرد، انسجام خبرگان دیپلماسی رسمی و پارلمانی پیرامون مفهوم «شرق» و مطالعه دقیق ظرفیت های توسعه روابط دیپلماتیک متوازن با مجالس قانونگذاری است که در این حوزه جغرافیایی قرار دارند. به ویژه اینکه در یک دهه اخیر نقش آفرینی آسیا در تحولات منطقه ای و روابط بین الملل به طور چشمگیری افزایش یافته است و نوعی چرخش به آسیا در سیاست خارجی برخی کشورهای مهم آسیایی محسوس است. در همین راستا خوانش جدیدی از دیپلماسی نوین پارلمانی برای تحکیم روابط جمهوری اسلامی ایران با کشورهای آسیایی به ویژه کشورهای دارای نظام پارلمانی از مجلس یازدهم آغاز شده است. یکی دیگر از نکات قابل تأمل این است که نقش آفرینی فراکسیون ها و احزاب پارلمانی در فعالیت های دیپلماتیک کشورهای دارای نظام پارلمانی از یک روند تکاملی برخوردار بوده است و بخشی از تأمین منافع سیاست خارجی مجالس آسیایی از دریچه مذاکرات رؤسای فراکسیون ها دنبال می شود که مصادیق این رویکرد در پارلمان ژاپن از بروز و ظهور بالایی برخوردار است. به همین دلیل انتفاع حداکثری از ظرفیت های دیپلماسی پارلمانی فراکسیون پایه در مجلس دوازدهم با تمرکز بر تقویت دیپلماسی آسیایی می تواند سطح اثربخشی و کارآمدی سیاست خارجی دولت چهاردهم برای تعمیق دیپلماسی آسیایی و نگاه به شرق را نیز تقویت کند. نکته دیگر اینکه نقش آفرینی زنان نماینده در مجالس آسیایی ازجمله مجالس نمایندگان و مشاوران ژاپن از یک روند افزایشی برخوردار بوده است و زنان نماینده برخی پُست های کلیدی را در اختیار دارند، به همین دلیل انتفاع سیاسی هوشمندانه از حضور بانوان نماینده مشرف به حوزه روابط بین الملل در ترکیب گروه دوستی مجلس دوازدهم با ژاپن، می تواند اثربخشی مذاکرات دیپلماتیک پارلمانی با ژاپن را تقویت کند.
الگوهای نظارت همگانی و مردمی سازی در مجالس قانونگذاری دنیا
دوره 32، شماره 2، اردیبهشت 1403 شماره مسلسل:19747
https://doi.org/10.22034/report.2024.16822.1740
مصطفی دلاورپور اقدم
چکیده مجلس یازدهم بر اساس چهار شاخص شفافیت، مردمی سازی، هوشمندسازی و کارآمدگرایی شکل گرفته است. یکی از ملزومات مردمی سازی فعالیت های تقنینی، نظارتی و دیپلماتیک قوه مقننه، توجه به توسعه نظارت مردم، نهادهای مدنی و جامعه خبرگان بر فعالیت و عملکرد نمایندگان در کمیسیون های تخصصی، صحن مجلس و حوزه های انتخابیه است. در این میان ابتکارات و نوآوری هایی از طرف دبیران کل (معاونت های اجرایی) مجالس قانونگذاری دنیا در جهت ارتقای مشارکت شهروندان و مردمی سازی پارلمان در اولویت قرار گرفته است. پیروان تقویت نظارت همگانی بر فعالیت های پارلمان بر این باورند که این موضوع رابطه مستقیم با ارتقای شفافیت، کارامدی قانونگذاری و توانمندسازی فعالیت های نظارتی و دیپلماتیک نمایندگان دارد. در همین راستا در پارلمان های دنیا، ابتکاراتی برای تقویت روابط دو سویه بین قانونگذاران و شهروندان در حال بررسی است. برخی تدابیر با استفاده از ظرفیت فناوری های نوین و فضای مجازی در حال اجرا شدن است که از مصادیق آن می توان به توسعه زیرساخت های پارلمان الکترونیک و برگزاری برخط جلسات غیرمحرمانه کمیسیون های تخصصی، صحن مجلس و مشاهده میدانی و مستقیم عملکرد قانونگذاران توسط شهروندان اشاره کرد. توجه پارلمان ها به مشارکت الکترونیک شهروندان، تعبیه پست های الکترونیک مختص هر نماینده و بارگذاری وب سایت های جداگانه برای هر یک از قانونگذاران، و از طرفی تعبیه تالارهای گفتگو در وب سایت نمایندگان، بخشی از تدابیر پارلمان های دنیا برای مردمی سازی فعالیت های نمایندگی است. در این میان، هوشمندسازی دفاتر کاری قانونگذاران در حوزه های انتخابیه و رفع موانع ارتباط مستمر قانونگذاران با شهروندان و جامعه خبرگان ایالت ها، نه تنها به دموکراسی پارلمانی کمک می کند بلکه باعث شده است مصوبات پارلمان ها با نیازهای ایالتی (استانی) و دغدغه های ملی همپوشانی بیشتری داشته باشد. در برخی پارلمان ها، نمایندگان حوزه های انتخابیه با غربالگری و پایش مطالبات شهروندان، بیشتر به سمت چالش هایی متمرکز می شوند که در ذیل دغدغه های ملی و نظام مسائل اساسی کشور قرار دارند و سعی می کنند مطالبات قومی و محلی را کمتر در صحن پارلمان مطرح کنند. همزمان مراکز پژوهشی و کتابخانه های مجالس قانونگذاری دنیا از طریق ارتباط نظام مند با جامعه خبرگان، اندیشکده های ایالتی، بخش خصوصی و اشخاص ذی نفع، به سمت مردمی سازی مصوبات پارلمان گام برداشته اند. موضوع مردمی سازی مجالس قانونگذاری در سطح مجامع بین المللی پارلمانی نیز مورد توجه قرار گرفته است، به طوری که اتحادیه بین المجالس جهانی در اجلاس های بهاره و پاییزه، جلسات استماعی را با جامعه خبرگان و شهروندان در جهت شناسایی دغدغه های جهانی از منظومه فکری شهروندان برگزار می کند. در همین رابطه برخی مجالس قانونگذاری دنیا از طریق ایجاد سامانه های هوشمند نظارت همگانی، غربالگری نیازهای ملی در بازرسی های میدانی، طراحی الگوهای مشارکت مردم در مدیریت ابرچالش های حکمرانی قانون و استفاده از ظرفیت فراکسیون های پارلمانی به عنوان نقش میانی ارتباط بین قانونگذاران و شهروندان تلاش می کنند چگالی مردم باوری و مردمی سازی را در فعالیت های نمایندگی تقویت نمایند.
مجمع مجالس آسیایی؛ موانع، فرصت ها و الزامات دیپلماسی مجامع قوه مقننه
دوره 31، شماره 12، اسفند 1402 شماره مسلسل:19660
https://doi.org/10.22034/report.2024.16711.1677
مصطفی دلاورپور اقدم
چکیده قرن بیست و یکم قرن آسیاست و یکی اولویت های ریل گذاری شده دیپلماسی رسمی و پارلمانی جمهوری اسلامی ایران در گام دوم انقلاب، خلق نوآوری و ابتکار عمل برای استفاده از تمامی ظرفیت هایی است که بتواند جایگاه سیاسی و اقتصادی ایران در قاره کهن آسیا را ارتقا دهد و در این میان دیپلماسی مجامع و دیپلماسی مقر به عنوان دو اهرم دیپلماتیک نمایندگان مجلس شورای اسلامی از ظرفیت بالایی برای تحکیم ستون های دیپلماسی آسیایی برخوردار است.
یکی از ملزومات توانمندسازی هر چه بیشتر دیپلماسی مجامع قوه مقننه، داشتن برنامه ای مدون و منسجم برای انتفاع حداکثری از مجمع مجالس آسیایی است. تحقق این هدف، مستلزم خرد جمعی کشورهای منطقه و آسیایی برای شناسایی و مهار دغدغه های مشترک و اشتراک گذاری تجارب موفق در حوزه حکمرانی پارلمان است. مجالس قانونگذاری، مصداقی از تبلور دمکراسی مردم پایه هستند و مشارکت هوشمندانه و عزتمندانه شورای اجرایی مجلس شورای اسلامی در مجامع مهم پارلمانی، یکی از روش های مرسوم و کارآمد کنشگران دیپلماسی پارلمانی برای مردمی سازی روابط خارجی در سطوح آسیاست. همسو با دیپلماسی مجامع، دیپلماسی مقر نیز از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا دبیرخانه برخی مجامع پارلمانی همچون مجمع مجالس آسیایی، اتحادیه بین المجالس اسلامی و کنفرانس حمایت از انتفاضه فلسطین در تهران مستقر است که بهره گیری از مزیت های میزبانی، فرصت مناسبی را برای جهش راهبردی دیپلماسی مجامع و چانه زنی نماینده – دیپلمات های جمهوری اسلامی ایران در نهادهای پارلمانی فراهم می کند.
مطالعه تطبیقی مجالس آسیایی؛ دیوان رکعت و سنای مالزی
دوره 31، شماره 10، دی 1402 شماره مسلسل:19560
https://doi.org/10.22034/report.2024.16527.1588
حسن خداوردی
چکیده یکی از ستون های توسعه دیپلماسی پارلمانی قاره ای و دیپلماسی پارلمانی مجامع، رایزنی هیئت های دیپلماتیک و گروه های دوستی مجلس شورای اسلامی با همتایان خود در مجالس کشورهای شرق آسیا ازجمله اندونزی و مالزی است. در چند سال اخیر فدراسیون مالزی در حوزه مقابله با سیاست های یک جانبه گرایانه در نظام های منطقه ای و جهانی و همچنین توسعه دیپلماسی اقتصادی و مقابله با سیطره دلار در روابط اقتصادی حاکم، رویکرد فعالی را دنبال کرده است. از طرفی شبه جزیره مالزی در مجامع پارلمانی منطقه ای متعددی عضو است که می تواند به تقویت دیپلماسی مجامع در مراودات دیپلماتیک مجلس شورای اسلامی کمک نماید. در همین رابطه توسعه دیپلماسی پارلمانی سران و تعمیق روابط دیپلماتیک بین رؤسای گروه های دوستی دو کشور از پیشران های گسترش روابط پارلمانی با کنشگران جنوب شرق آسیاست. در همین رابطه توسعه دیپلماسی پارلمانی سران و تعمیق روابط دیپلماتیک بین رؤسای گروه های دوستی دو کشور از پیشران های گسترش روابط پارلمانی با کنشگران جنوب شرق آسیاست.
مطالعه تطبیقی مجالس آسیایی؛ مجلس شورای پاکستان
دوره 31، شماره 9، آذر 1402 شماره مسلسل:19465
https://doi.org/10.22034/report.2023.9884
سیدحسین حسینی
چکیده یکی از عناصر و پیشرانهای تحقق قرن پیش رو– قرن آسیا، توسعه دیپلماسی پارلمانی متوازن بین مجلس شورای اسلامی و سایر مجالس آسیایی است. در این میان گسترش روابط عزتمندانه متقابل بین مجلس شورای اسلامی با مجالس کشورهای همسایه همچون ترکیه و پاکستان و توسعه روابط با کنشگران مهم آسیایی عضو پیمان شانگهای همچون چین یا مجالس مهم کشورهای اسلامی شامل اندونزی و مالزی از اهمیت بالایی در مختصات و راهبرد دیپلماسی رسمی و پارلمانی جمهوری اسلامی ایران برخوردار است. جمهوری اسلامی پاکستان از کشورهای همسایه و از اعضای مهم سازمان همکاری شانگهای و مجمع مجالس آسیایی است، به همین دلیل شناسایی ساختار و اهداف مجلس این کشور و سازوکارهای توسعه روابط متقابل از اولویتهای گروه پارلمانی دفتر مطالعات سیاسی بوده است. یکی از عناصر و پیشرانهای تحقق قرن پیش رو– قرن آسیا، توسعه دیپلماسی پارلمانی متوازن بین مجلس شورای اسلامی و سایر مجالس آسیایی است. در این میان گسترش روابط عزتمندانه متقابل بین مجلس شورای اسلامی با مجالس کشورهای همسایه همچون ترکیه و پاکستان و توسعه روابط با کنشگران مهم آسیایی عضو پیمان شانگهای همچون چین یا مجالس مهم کشورهای اسلامی شامل اندونزی و مالزی از اهمیت بالایی در مختصات و راهبرد دیپلماسی رسمی و پارلمانی جمهوری اسلامی ایران برخوردار است. جمهوری اسلامی پاکستان از کشورهای همسایه و از اعضای مهم سازمان همکاری شانگهای و مجمع مجالس آسیایی است، به همین دلیل شناسایی ساختار و اهداف مجلس این کشور و سازوکارهای توسعه روابط متقابل از اولویتهای گروه پارلمانی دفتر مطالعات سیاسی بوده است.
مطالعه تطبیقی اتحادیه های پارلمانی منطقه ای
دوره 31، شماره 7، مهر 1402 شماره مسلسل:19305
مصطفی دلاورپور اقدم
چکیده یکی از پیشران های مجلس در تراز انقلاب اسلامی، طراحی نقشه راه مطالعاتی منسجم چهار ساله در حوزه دیپلماسی پارلمانی با تأکید بر چهار شاخص مردمی سازی، هوشمندسازی، شفافیت گرایی و کارآمدگرایی است. یکی از ملزومات موفقیت در عرصه دیپلماسی پارلمانی، مشارکت فعال هوشمندانه در عرصه مجامع پارلمانی منطقه ای است. در این میان برخی مجامع پارلمانی آورده ای برای کشورمان ندارند یا به دلایلی نظیر عضویت رژیم نامشروع صهیونیستی، امکان همکاری با مجامع مذکور فراهم نیست ولی رایزنی هوشمندانه با برخی دیگر از آنها، می تواند به ارتقای کیفیت وظایف نمایندگی کمک نماید. از طرفی مطالعه تطبیقی پیشینه، ساختار و اهداف تأسیس مجامع پارلمانی منطقه ای، به صورت غیرمستقیم فرآیند منطقه گرایی پارلمانی را تسریع می کند. در این گزارش علاوه بر مطالعه موردی برخی مجامع پارلمانی، راهکارهایی برای تقویت موتور پیشران دیپلماسی پارلمانی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر مجامع پارلمانی منطقه ای پیشنهاد شده است.
اتحادیه بین المجالس جهانی فرصت ها، موانع و الزامات فراروی مجلس شورای اسلامی
دوره 31، شماره 7، مهر 1402 شماره مسلسل:19328
مصطفی دلاورپور اقدم، امیر عباس قاسمپور راوندی
چکیده یکی از شاخص های سنجش کارآمدی دیپلماسی پارلمانی جمهوری اسلامی ایران، میزان نقش آفرینی مجلس شورای اسلامی در مجامع پارلمانی منطقه ای، قاره ای، فرامنطقه ای و جهانی است و در همین رابطه، تدوین سند راهبرد چهارساله دیپلماسی پارلمانی جمهوری اسلامی ایران در مجامع پارلمانی، نقش مهمی را در چابک سازی فعالیت گروه های دوستی، هیئت های دیپلماتیک و شورای اجرایی بین المجالس در گام دوم انقلاب و انتفاع حداکثری مجلس شورای اسلامی از مجامع مذکور ایفا می کند. در حال حاضر مجمع مجالس آسیایی، اتحادیه بین المجالس اسلامی و اتحادیه بین المجالس جهانی، سه مجمع مهم پارلمانی محسوب می شوند که لازم است با توجه به اولویت های ترسیم شده در نظام مسائل اساسی کشور و با تأکید بر کارکردهای تقنینی، نظارتی و دیپلماتیک نمایندگان، نحوه تأمین منافع ملی کشورمان در مجامع مذکور ریل گذاری شود. از طرفی اتحادیه بین المجالس جهانی، بهترین مرجع برای مذاکره دیپلمات های پارلمانی کشورمان در خصوص تأسیس برخی نهادهای پارلمانی جدید همچون اتحادیه بین المجالس شانگهای، اتحادیه بین المجالس سازمان اکو، اتحادیه بین المجالس دی هشت و اتحادیه بین المجالس مقاومت است.
گفتنی است کارآمدی، شفافیت، هوشمندی و مردمی سازی، چهار شاخص تحول گرایی در تمامی کارکردهای سه گانه مجلس شورای اسلامی است. نکته قابل تأمل این است که هر چهار شاخص مذکور، از اولویت های اتحادیه بین المجالس جهانی نیز می باشند. محورهای انتخاب شده برای بررسی در نشست های بهاره و پاییزه اتحادیه بین المجالس جهانی تا حدودی بازتاب چالش ها و ابرچالش های پیش روی دنیا از منظومه فکری قانونگذاران کشورهای مختلف است. به همین دلیل یکی از برنامه های عملیاتی دفاتر پژوهشی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در سال ۱۴۰۲ که در ذیل چالش «فقدان راهبردی منسجم در مجامع پارلمانی» آورده شده است، واکاوی فرصت ها، موانع و الزامات فراروی مجلس شورای اسلامی در اتحادیه بین المجالس جهانی با هدف ارتقای هرچه بیشتر اثربخشی فعالیت های دیپلماتیک قوه مقننه در اتحادیه مذکور است.